Tư tưởng triết học hiện sinh cơ bản của albert camus qua một số tác phẩm

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Nguyễn Thị Hồng Thúy Tư tưởng triết học hiện sinh cơ bản của Albert Camus qua một số tác phẩm Luận văn Thạc sĩ Triế

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Nguyễn Thị Hồng Thúy

Tư tưởng triết học hiện sinh cơ bản của Albert Camus qua một

số tác phẩm

Luận văn Thạc sĩ Triết học

Mã số: 60 22 80 Người hướng dẫn: TS Đỗ Minh Hợp

Hà Nội - 2008

mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh hiện nay, tiếp biến văn hóa toàn cầu là tất yếu, quỏ trỡnh

đó diễn ra trên cả hai khía cạnh: bộc lộ văn hoá dân tộc ra với thế giới và tiếp nhận văn hoá nhân loại Trên lộ trỡnh ấy, tiếp nhận văn hoá phương Tây là xu hướng tất yếu Chủ nghĩa hiện sinh là một phong trào văn hóa – triết học biểu

hiện rất rõ diện mạo văn hóa tinh thần của người phương Tây hiện đại Đây là

một trường phái chủ yếu trong trào lưu chủ nghĩa nhân bản phi duy lý, đặt tính độc đáo của tồn tại người thành vấn đề triết học có vị trí hàng đầu Chúng tôi cho rằng tìm hiểu chủ nghĩa hiện sinh như sự phản tư triết học về tình cảnh của con người trong điều kiện tồn tại hiện đại là nhu cầu nội tại của triết học, đồng thời góp phần rèn luyện và phát triển năng lực tư duy lý luận

Chủ nghĩa hiện sinh du nhập vào Việt Nam từ ngay khi phong trào này bắt đầu thịnh hành, vào khoảng những năm 50 của thế kỷ trước, ở miền Nam Việt Nam và tạo ra những ảnh hưởng sâu sắc trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là văn học nghệ thuật và lối sống Sự tiếp nhận và phát triển chủ nghĩa hiện sinh trong suốt gần hai mươi năm ở miền Nam nhìn chung đã gây nên cái nhìn thiếu thiện cảm đối với trào lưu này, nhắc tới nó là người ta nghĩ tới một đời sống truỵ lạc, chủ nghĩa vô chính phủ, tuỳ tiện Tuy vậy, chủ nghĩa hiện sinh, ở Việt Nam hay bất

cứ nơi nào nó hiện diện cũng đã đem lại những hệ quả tích cực khi nó tôn vinh các giá trị của con người, đề cao tự do cá nhân, thức tỉnh con người phải trăn trở trước ý nghĩa của cuộc sống Và thực sự, chúng ta không thể phủ nhận những ảnh hưởng của chủ nghĩa hiện sinh đối với sự hình thành các cá nhân có nội tâm, cá tính, độc đáo và sáng tạo Trong giai đoạn hiện nay, đời sống văn hoá - tinh thần của con người Việt Nam, ở một mức độ nhất định, đang gặp phải những vấn đề của chủ nghĩa tiêu thụ, chủ nghĩa duy khoa học tiềm ẩn sự khủng hoảng tinh thần sâu sắc, nguy cơ điều mà con người phương Tây không thể tránh khỏi khi ở vào

những hoàn cảnh kinh tế, văn hoá - xã hội tương đồng Chúng tôi cho việc nghiên cứu chủ nghĩa hiện sinh là con đường có triển vọng để hội nhập văn hóa thế giới

và bảo vệ, tạo dựng diện mạo văn hóa Việt

Albert Camus là triết gia tiêu biểu cuối cùng trong trào lưu hiện sinh thế kỷ

XX Tinh thần chung của chủ nghĩa hiện sinh được triển khai trong một tâm hồn nhân bản, cá tính mạnh mẽ và đầy sáng tạo, một con người của hành động với sự quan tâm thực sự đầy trách nhiệm đến thời cuộc Tư tưởng triết học hiện sinh của Camus chính là những diễn đạt về tồn tại người - một trong những đề tài cơ bản của triết học và nhận được sự hưởng ứng xã hội rộng rãi Trong đó, quan niệm của Camus về nổi loạn là rất đáng tìm hiểu để hiểu thấu hiểu sâu sắc hơn và tìm thấy giải pháp cho đời sống nội tâm, tinh thần con người thời hiện đại - đang dường không đủ sức chịu đựng những áp lực của cuộc sống, đang ngày càng có thiên hướng muốn nổi loạn, phá huỷ đời sống Tìm hiểu, nghiên cứu về A Camus

đã được tiến hành rộng rãi trên khắp thế giới nhưng, ở Việt Nam, vẫn còn ít công trình nghiên cứu sâu sắc về chủ nghĩa hiện sinh nói chung và về A.Camus ở góc

độ triết học nói riêng Vì vậy, chúng tôi muốn bước đầu tìm hiểu những tư tưởng triết học hiện sinh căn bản của Camus để góp phần làm phong phú và sâu sắc hơn các nghiên cứu về chủ nghĩa hiện sinh, đóng góp một phần tư liệu cho những người quan tâm đến lĩnh vực này

2 Tỡnh hỡnh nghiờn cứu đề tài

Trên thế giới, sáng tạo văn học và triết học, đạo đức học hiện sinh của Camus đó được nghiên cứu sâu rộng Tuy vậy, do sự hạn chế về ngoại ngữ của bản thân và nguồn tài liệu ít ỏi ở Việt Nam nên, ở đây, chúng tôi chỉ xin trỡnh bày khái quát những tư liệu cơ bản về tư tưởng triết học của Camus

Herbert Lottnan Albert Camus: A Biography (Cortr Madera: Ginko,

1997) Đây là tác phẩm cung cấp nhiều chi tiết về cuộc đời của Camus nhưng Lottman lại không đưa ra những vấn đề mà Camus đó gặp phải khi cố gắng lưu giữ những giá trị trong một thế giới loạn lạc Ông đưa ra các ảnh hưởng khác nhau tới Camus thời trẻ, ví dụ như cái chết của người cha và sự căm ghét án tử

hỡnh Oliver Todd Albert Camus, a life (New York: Carol & Graf Publishers,

2000) Đây là công trỡnh nghiờn cứu rất cụng phu về cuộc đời của Camus Todd nói đến những thách thức mà Camus phải đối mặt nhằm xác định và phát triển những giá trị siêu việt trong thế giới đã hoàn toàn bị thế tục hóa Về quỏ trỡnh phỏt triển tư tưởng Camus, Todd viết: "Camus không vướng bận niềm tin vào Chúa, nhưng ông vẫn muốn thiết lập nên những tiêu chí hành xử" [67, 45]* Sự tự giải phóng khỏi niềm tin vào Chúa này là điểm xuất phát để phát triển quan niệm

về cái phi duy lý, nhưng Todd cho rằng thái độ của Camus đối với cái phi duy lý

vẫn tiếp tục thay đổi một cách đáng kể trong tiểu thuyết Dịch hạch Tác giả cho

rằng, trong suốt thời gian này, Camus đó bắt đầu bản thân mỡnh từ cái phi duy

lý và nhận ra sự cần thiết của những phỏn quyết về giỏ trị trong quan niệm về nổi loạn [67, 167] Mặc dù Camus có thể nhận thấy những hệ quả của cái phi duy lý ở thời điểm sớm hơn là thời điểm mà Todd đưa ra, nhưng ông nhận thấy những hệ quả đó đó tạo nờn một thế tiến thoỏi lưỡng nan cho Camus "Giống như những nhân vật Rieux, Peneloux, Rambert, Camus tỡm kiếm nền tảng cho cỏc giỏ trị của ụng" [67, 215] Theo ông, Camus cho rằng Kitô giáo có những giá trị có ích,

nhưng chúng không thể cứu rỗi được thế giới David Sprintzen, Camus: A

critical Examination Philadenphia: Temple University Press, 1988 Tác giả này

bàn về vấn đề nguồn gốc của các giá trị theo quan điểm của Camus Tác giả cho rằng, tuy Camus cho rằng giá trị chỉ có thể bắt nguồn từ lĩnh vực kinh nghiệm, nhưng ông khụng làm rừ phương pháp mà Camus rút các giá trị từ kinh nghiệm,

mà chỉ khẳng định rằng nó nhất quyết dựa trên việc từ chối các giá trị nằm ngoài kinh nghiệm hay bị áp đặt, được rút ra từ những nguyờn lý, mà bản chất của cỏc

khái niệm là tính tiền phản tư Ông là một trong số ít người nhận ra nổi loạn

không tạo nên các giá trị mà chỉ chứng thực sự tồn tại của các giá trị Tuy nhiên, Sprintzen lại đưa ra quá ít nội dung về bản chất tiền phản tư của các giá trị mà

* Từ đây trở đi;

- Số thứ nhất chỉ số thứ tự của tài liệu trong Danh mục tài liệu tham khảo

- Số thứ hai chỉ số trang của tài liệu tham khảo đó

ông coi là cái biểu hiện kinh nghiệm nội tâm của con người

Thụy Khuê (http://thuykhue.free.fr/tk01/CAMUS.htm) cho rằng, từ lý

thuyết hiện sinh - được xác định là sự đi tỡm bản thể của con người, Albert

Camus giữ lại những hướng chính, đặc biệt là: nhân bản, phi duy lý như cốt lừi của phận người và dấn thân Chỉ có hành động và qua hành động thì con người

mới thật sự tự do, mới có được bản chất của mỡnh Tác giả kết luận: có thể nói, Albert Camus là một nhánh lạc quan của hiện sinh, tin là con người có thể có hạnh phúc trong cuộc đời phi duy lý

Ở Việt Nam cũng đã có các công trình nghiên cứu về chủ nghĩa hiện sinh

xuất bản ở miền nam trước năm 1975 Đáng chú ý là các tác giả Trần Thái Đỉnh

với Triết học hiện sinh (Nxb Thời Mới, Sài Gòn, 1968), ý nghĩa thức tỉnh của

chủ nghĩa hiện sinh ( tạp chí Văn, số 15, 16, Sài Gòn) đã trình bày một cách có

hệ thống và sâu sắc về chủ nghĩa hiện sinh và các đại diện tiêu biểu của nó, đặc biệt là chủ nghĩa hiện sinh công giáo Những phát biểu của Trần Thái Đỉnh có thể coi là những tri thức giáo khoa căn bản về chủ nghĩa hiện sinh Tuy nhiên, tác giả này hầu như không trình bày triết hiện sinh của A.Camus mà chỉ dừng lại ở

J.P.Sartre Nguyễn Văn Trung với tập Nhận định (I) ( Nam Sơn xuất bản, 1963)

cũng có nhiều bài viết về chủ nghĩa hiện sinh, đặc biệt nhấn mạnh tới sự vong thân của tồn tại người dưới cái nhìn của kẻ khác Tác giả này đã có một số bài

viết về Camus như Một vài cảm nghĩ về Con người phản kháng của Albert

Camus, Quê hương lưu đày trong “Người đàn bà ngoại tình” (Văn số 2, 1963),

nhưng đây chỉ là những bài viết ngắn để giới thiệu tác phẩm của Camus nhiều hơn là một công trình nghiên cứu, và thiên về loại hình cảm nhận văn học

Bùi Giáng Tác gia này dường như đặc biệt quan tâm tới Camus, ngoài

việc dịch một số tác phẩm của Camus như Ngộ nhận, Mùa hè sa mạc, Con người

nổi loạn, các truyện ngắn in trong tập Sương Tỳ Hải, các nhận định về Camus của

ông chủ yếu nằm trong tập khảo luận và phê bỡnh Martin Heidegger và tư tưởng

hiện đại Ở đây, ông nhấn mạnh rằng,“chỳng tụi khụng dỏm làm cỏi việc tổng

hợp vụ lý những tõm tỡnh của mỏu và nước mắt hũa nhau, khi con người tài hoa gục đầu trên cuộc đời "xa lạ, dày đặc" mà là muốn "mượn lời linh động uyển chuyển của tõm tỡnh để giới thiệu tấm lũng của ụng"[3, 165] Bên cạnh đó, ông cũng lưu ý rằng, ở chõu Âu, những nhà phờ bỡnh khen, chờ Camus là nhiều như nhau, vỡ vậy, khi tỡm hiểu tư tưởng Camus phải tỉnh táo cảm nhận tác phẩm của Camus để tránh những ngộ nhận từ căn bản Ông cho rằng, với câu trả lời cho những câu hỏi khụng mới: Vũ trụ này, thế giới này là phi lý hay hữu lý? Cuộc đời chúng ta giữa thế giới này có ý nghĩa gỡ khụng? Camus đó "vừa đi sát với thời đại, vừa bắt tay với những triết gia của nhân loại đó xao xuyến đi tỡm ý nghĩa của

vũ trụ và đời người Không một trang văn nào của Camus không mang nặng những ưu tư xao xuyến của một đời người, trải qua những kinh nghiệm gỡ thỡ viết văn và bàn chuyện tư tưởng theo những kinh nghiệm xương máu đó "Camus

là một triết gia chõn chớnh và cũng chớnh vỡ thế mà giữa ụng và những triết gia nhà nghề cú một hố thẳm Một bờn sử dụng ngụn từ tài tỡnh du dương trong một

hệ thống rành rẽ, logic, phân minh Một bờn vừa ngập ngừng, vừa mõu thuẫn, cầu mong tỡm ra giữa đau thương một niềm vui "[3, 205]

Tác giả nhận định, Dịch hạch nằm trọn vẹn trong cái nhân sinh quan bi đát của Camus, là “tiếng khóc đoạn trường" của con người trong cừi đời phi lý Ngộ

nhận là một tác phẩm kết tụ những tư tưởng u trầm nhất của Camus “trong một

thể thức rắn rỏi dị thường” Tác phẩm này chung đúc tâm tỡnh, hoài vọng của

chõu Âu hiện đại chịu vũ xộ trong bao nhiờu mõu thuẫn giữa cuồng loạn "Ngộ

nhận của Camus đúng là âm thanh của tiếng đời bi thương dằng dặc Và, núi

riờng ra, nú cũn mang sắc thái đặc biệt của xó hội chõu Âu trong vũng nửa thế kỷ

nay Bờn thảm kịch Ngộ nhận, ta thấy rừ một xó hội tan ró Văn minh vật chất đó

ăn ruỗng tâm tư hoài vọng thơ ngây Con người chết ngột, không thể tỡm ra nẻo

tiếp xỳc với Nguồn sống thiờn thu "[19, 422]; Caligula tượng trưng cho một

tỡnh trạng tinh thần điên đảo của thời hiện đại, một tấm thảm kịch đày đọa tâm thức con người thời nay bị tàn phá bởi hư vô chủ nghĩa Tác giả cho rằng, nhiều nhà phờ bỡnh đó nhận đinh sai lầm một cách tai hại tư tưởng của Camus Sở dĩ

Camus thường nói đến cuộc đời phi lý, đến nghĩa sa mạc của tồn tại, không phải

để tán dương hành động điên cuồng của những anh hùng phi lý như Caligula, Martha, v.v., mà "trước sau, Camus chỉ có một mối ưu tư đau đớn: đẩy tư tưởng

hư vô đến cùng độ, đẩy chủ nghĩa hư vô đến cuối đường để chúng ta nhỡn rừ những hậu quả gớm guốc của nú Cú thế, thỡ sau đó ta mới đủ sáng suốt đưa tinh thần phản kháng của mỡnh ra để lựa chọn, vượt qua hư vô chủ nghĩa, chinh phục

tự do chân chính của con người "[19, 455] Theo tôi, những nhận định về Camus của Bùi Giáng rất có ích cho những ai quan tâm đến giá trị thực sự của chủ nghĩa hiện sinh: chiến đấu cho địa vị con người trong thế giới, con người cùng với những tâm tỡnh ưu tư của nó chứ không phải hệ thống lý luận, cơ giới mới là cứu cánh của mọi triết lý Tuy vậy, văn phong Bùi Giáng rất đặc biệt nên cũng khá khó khăn khi muốn sử dụng những bài viết này làm tư liệu tỡm hiểu chủ nghĩa hiện sinh dựa trờn những chủ đề của nó

Nguyễn Nam Châu Tập Sứ mệnh văn nghệ (Đại học xuất bản), bỡnh luận

tư tưởng của một số triết gia, nhà tư tưởng có ảnh hưởng lớn đến thời đại Trong

đó bài viết về Camus có tựa "Albert Camus, con người công phẫn" Tác giả nhấn mạnh, thế hệ của Camus đó tuyệt đối từ chối hết mọi thứ giá trị luân lý, tụn giỏo, chớnh trị, xó hội, họ công phẫn với cái châu Âu đó, như lời Camus nói: "Ác thần của châu Âu ngày nay mang danh các triết gia, họ là Hegel, Marx, Nietzsche, v.v., chúng ta đang sống trong châu Âu của họ"[47, 190] Ông cho rằng, "Công phẫn trước thời cuộc nhưng chính Camus cũng đi vào ngừ bớ: một đằng nói rằng cuộc đời vô nghĩa và người ta được phép làm mọi sự; một đằng bảo rằng con người đừng làm hại kẻ khác, phải thương hại nó, tức kỡm hóm tự do của mỡnh Nhưng ta

sẽ nhân danh cái gỡ để thương xót con người trong khi mà chính con người cũng chẳng có ý nghĩa gỡ hết" [47, 203] Mặc dù niềm công phẫn của Camus là không lối thoát, nhưng dẫu sao "Camus cũng như Sartre đó thức tỉnh nhõn loại trước một vấn đề căn bản, bắt họ phải thoát ly ra ngoài cuộc sống hời hợt, vô tư, qua ngày đoạn tháng của họ, buộc mỡnh phải đi tỡm một lẽ sống trước khi quyết định một thái độ sống" [47, 204]

Đỗ Đức Hiểu Trong Phê phán văn học hiện sinh chủ nghĩa đó phõn tớch,

nhận xột văn học, triết học hiện sinh trên tinh thần chính là phê phán Tác giả

nhận xét về chủ nghĩa hiện sinh là: quẩn quanh với một thế giới đóng kín, văn học hiện sinh chủ nghĩa chỉ sản sinh ra được những hỡnh tượng con người khắc khoải, dở sống dở chết, con người mơ hồ hay bừng bừng thức dậy với những mờ sảng dữ dội, những kớ ức huyễn hoặc, những ỏm ảnh khủng khiếp, những hỡnh búng mơ hồ, mà nó gọi là thế giới thứ hai, "xao xuyến, náo động, làm chấn động con người và vũ trụ" [24,14] Tác giả khái lược tư tưởng Camus: khởi điểm của học thuyết Camus là cỏi phi lý Cỏi phi lý diễn tả mối quan hệ giữa con người và

xó hội Nổi loạn là sắc thỏi đáng chú ý nhất của chủ nghĩa hiện sinh của Camus

Và, "về cơ bản, nổi loạn Camus là nổi loạn siêu hỡnh và vụ nguyờn tắc" [24, 109]

Tác giả nhận định, về một số khía cạnh, tác phẩm của Camus có những điểm tích cực: nó đứng ở bên kia chủ nghĩa phát xít, không đồng tỡnh với bất cụng và tội ỏc, chiến tranh phi nghĩa, với khủng bố dó man Nhưng tác phẩm của Camus không phân tích, lý giải những hiện tượng và tỡm cỏch khắc phục những nguyên nhân mà, cùng chung như chủ nghĩa hiện sinh, Camus đó biểu hiện quan niệm con người là một hữu thể bất lực trong một "thế giới im lặng khủng khiếp",

"giữa sa mạc mênh mông"[24, 117] Đối với sự tán dương của giới phê bỡnh phương Tây về "chủ nghĩa nhân văn kiểu Địa Trung hải" của Camus, tác giả cho rằng đây lại là điểm yếu cơ bản của ông ta, cũng như của chủ nghĩa hiện sinh nói chung, và là tấn bi kịch của nó: vừa khước từ, vừa chấp nhận, một nghệ thuật vừa khẳng định vừa phủ định "Camus phản khỏng bạo lực phi nghĩa mà ụng gọi là lịch sử phi lý tớnh, song đồng thời ông cũng cự tuyệt bạo lực chính nghĩa mà ông gọi là lịch sử lý tớnh; và ụng đánh giá ngang hàng hai thứ bạo lực ấy; sai lầm nghiêm trọng của Camus là ở chỗ ấy Ông tỡm đến con đường ôn hũa, nhiều khi thỏa hiệp với kẻ thự của loài người Từ đó, Camus đi vào con đường chống cộng đáng khinh bỉ" [24, 120]

Đối với quan điểm của Camus về sứ mệnh của nghệ thuật và của nhà văn,

tác giả cho rằng, việc Camus vứt bỏ cả hai thứ mỹ học: nghệ thuật vị nghệ thuật

và cả chủ nghĩa hiện thực xó hội chủ nghĩa, là những lập luận siờu hỡnh, phi lịch

sử và phi giai cấp khụng cú gỡ mới mẻ và ghờ gớm Kết luận, cũng như những học thuyết hiện sinh chủ nghĩa khác, học thuyết của Camus cũng chất chứa đầy mâu thuẫn và không khỏi dẫn đến bi kịch Chính vỡ vậy ảnh hưởng của nó trong cuộc sống hàng ngày rất tai hại ở những xó hội thuộc thế giới tự do

Hoàng Trinh, Phương Tây văn học và con người (Nxb Khoa học xó hội,

Hà Nội,1969) Trong bài “Anbe Camuy và vấn đề “văn học nổi loạn”, tác giả

nhận xét về triết học hiện sinh của Camus: khác với một số nhà triết học hiện sinh

đó nõng thuyết hiện sinh thành “bản thể luận”, Camus khụng bàn đến những vấn

đề siêu hỡnh rắc rối, như thực thể, hư vô, tồn tại, bản chất mà chỉ nói đến ý nghĩa

sự “sinh tồn” và thõn phận con người Nhỡn chung, tỏc giả chủ yếu phờ phỏn

thuyết “phi lý” của Camus, mà ở đó, thứ luõn lý mơ hồ và nguỵ biện là hạt nhân

Nổi loạn như là hệ quả của cái phi lý thỡ khụng xỏc định rừ lập trường: ai nổi loạn, nổi loạn chống ai và nổi loạn như thế nào; không phân biệt nổi loạn tiến bộ

và nổi loạn phản động

Những nhận định của các tác giả Hoàng Trinh và Đỗ Đức Hiểu về Camus, một mặt, chủ yếu dựa trên tinh thần phê phán; mặt khác, về cơ bản là góc nhỡn văn học Các tác giả có nêu ra một số điểm tích cực của Camus Tuy vậy, theo tôi, họ chưa bộc lộ được sự thâm trầm của tư tưởng Camus và chủ nghĩa nhân văn sâu sắc trong các tác phẩm của Camus

Trong những năm gần đây xuất hiện ngày càng nhiều các công trình nghiên cứu hay giáo khoa về lịch sử tưởng phương Tây hiện đại, trong đó có chủ nghĩa

hiện sinh Nguyễn Tiến Dũng: Chủ nghĩa hiện sinh và sự hiện diện ở Việt Nam (LATS triết học, viện Triết học, 1995), Nguyễn Kim Châu: Chủ nghĩa hiện sinh

và một vài ảnh hưởng của nó ở miền Nam Việt Nam ( LATS, viện Triết học,

2000) Hai tác giả này chỉ ra những điều kiện kinh tế xã hội cho sự hình thành chủ nghĩa hiện sinh, trình bày một số đại diện tiêu biểu và các phạm trù trung tâm của triết học hiện sinh Trên cơ sở đó các tác giả xem xét ảnh hưởng của chủ

nghĩa hiện sinh trong văn học và đời sống ở miền Nam Việt Nam trước năm

1975 Đỗ Minh Hợp: Vấn đề bản thể luận trong một số trào lưu triết học phương

Tây hiện đại (LATS triết học, viện triết học, 2000), Khái niệm tồn tại trong triết học hiện sinh (Tạp chí Triết học, số 6, 1998), Chủ nghĩa hiện sinh nhỡn từ gúc độ văn hoá học (Tạp chí Triết học, số 6, 2000) - các công trình này đem lại cách tiếp

cận triết học hiện sinh mới ở Việt Nam: tiếp cận góc độ bản thể luận của - một

yếu tố quyết định địa vị của triết học trong lĩnh vực tri thức nhân văn Cuốn Chủ

nghĩa hiện sinh (Nxb Tri thức, Hà Nội, 2008) đã có phần riêng bàn về A.Camus,

tác giả nhận định tư tưởng con người nổi loạn là tư tưởng đặc sắc nhất của Camus đồng thời chỉ ra hạn chế của Camus là không nêu ra được cương lĩnh tích cực nào cho hành động của con người nổi loạn

Trần Hinh, Tiểu thuyết Camus trong bối cảnh tiểu thuyết Pháp thế kỉ XX

Phần I, “Tiểu thuyết Camus - một số vấn đề về truyện kể và kể chuyện” là phần

mà tác giả dồn nhiều tâm huyết nhất Hàng loạt những phân tích, nhận định về

tiểu thuyết của A.Camus được tỏc giả trỡnh bày dưới góc độ thi pháp học Các

tác phẩm được phân tích cụ thể: Người xa lạ, Sa đọa, Dịch hạch Những đánh giá

trên phương diện triết học của tiểu thuyết Camus hầu như không đáng kể

Nguyễn Thị Sông Hương Algier, thành phố trong "Người xa lạ"

(L'etranger) của A.Camus, Tạp chí Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp 2001

Đây là sự phân tích thuần tuý văn học, về nghệ thuật tả cảnh trong văn chương Camus

Như vậy, các nghiên cứu về Camus ở Việt Nam hoặc thuộc lĩnh vực văn học hoặc chưa quan tâm đầy đủ đến Albert Camus ở góc độ triết học, triết học hiện sinh Theo chúng tôi, tỡm hiểu nghiên cứu Camus như một hiện tượng văn hóa cần thiết xem xét riêng biệt khía cạnh triết học trong các sáng tác của ông Điều này là thực sự cần thiết cho việc tỡm hiểu lịch sử triết học Luận văn này

được hoàn thành trong cố gắng đưa lại một chân dung Camus – nhà triết học rừ

nột hơn