Nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch đặc thù tỉnh bắc kạn

Với đề tài “Tính chuyện biệt trên dòng tạp chí truyền hình”, luận văn này sẽ có ý nghĩa như là một trong những công trình khảo cứu đầu tiên về tính chuyên biệt trên báo chí truyền thông

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO

TÍNH CHUYÊN BIỆT TRÊN CÁC ẤN PHẨM TẠP

CHÍ TRUYỀN HÌNH

(Khảo sát trên ấn phẩm tạp chí Truyền hình VTV, tạp chí Truyền hình Số

VTC, tạp chí Truyền hình Hà Nội từ năm 2009 đến năm 2011)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Hà Nội-2013

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-* -

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO

TÍNH CHUYÊN BIỆT TRÊN CÁC ẤN PHẨM

TẠP CHÍ TRUYỀN HÌNH (Khảo sát trên ấn phẩm tạp chí Truyền hình VTV, tạp chí Truyền hình

Số VTC, tạp chí Truyền hình Hà Nội từ năm 2009 đến năm 2011)

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Báo chí học

Mã số: 60 32 01

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐẬU NGỌC ĐẢN

Hà Nội – 2013

MỤC LỤC

Phần mở đầu 8

Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TẠP CHÍ VÀ TÍNH CHUYÊN BIỆT TRÊN TẠP CHÍ 13

1.1 Lý luận chung về tạp chí 13

1.1.1 Khái niệm 13

1.1.2 Lịch sử phát triển tạp chí ở Việt Nam 14

1.1.3 Chức năng và nhiệm vụ của tạp chí 17

1.2 Một số vấn đề về tính chuyên biệt trên tạp chí 19

1.2.1 Xu hướng chuyên biệt hóa trong các loại hình truyền thông tại Việt Nam nói chung 19

1.2.2 Tính chuyên biệt trên các ấn phẩm tạp chí 22

* Tiểu kết chương 1 30

Chương 2 ĐẶC TRƯNG, ĐẶC THÙ CỦA TẠP CHÍ TRUYỀN HÌNH 31

2.1 Đặc điểm giống và khác nhau của các ấn phẩm tạp chí truyền hình được khảo sát 31

2.1.1 Sự giống nhau 31

2.1.2 Sự khác nhau 32

2.2 Tính chuyên biệt thể hiện trên các ấn phẩm tạp chí truyền hình được khảo sát so với các tạp chí khác 44

2.2.1 Nội dung chuyên biệt 44

2.2.2 Đối tượng độc giả, công chúng chuyên biệt 72

2.2.3 Ngôn ngữ chuyên biệt 75

2.2.4 Chuyên mục chuyên biệt 76

2.2.5 Hình thức 78

* Tiểu kết chương 2 84

Chương 3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO TÍNH CHUYÊN

BIỆT TRÊN CÁC ẤN PHẨM TẠP CHÍ TRUYỀN HÌNH 85

3.1 Đánh giá tính chuyên biệt trên 3 ấn phẩm khảo sát 85

3.1.1 Ưu điểm 85

3.1.2 Nhược điểm 87

3.2 Các kiến nghị về việc xây dựng và nâng cao tính chuyên biệt trên các ấn phẩm tạp chí Truyền hình 89

3.2.1 Xác định rõ đối tượng bạn đọc trong điều kiện mới để tăng thêm hàm lượng văn hóa, chất lượng thông tin của từng tờ tạp chí 90

3.2.2 Làm tốt hơn nữa các công tác điều tra xã hội học 91

3.2.3 Cần tạo nên bản sắc riêng trong cách thức hoạt động thông tin, phản ánh 92

3.2.4 Lãnh đạo cơ quan truyền hình cần coi việc đầu tư phát triển tạp chí là thế mạnh, là yếu tố để hình thành tập đoàn báo chí - truyền thông trong tương lai 93

3.2.5 Đầu tư xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên 94

* Tiểu kết chương 3 96

Phần kết luận 97

TÀI LIỆU THAM KHẢO 99

PHỤ LỤC 101

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1: Các tạp chí, ấn phẩm dành cho nữ giới ra đời từ năm 1993 - 2010 24 Bảng 2.1: Kết quả bảng khảo sát “Độc giả muốn đọc gì nhất trong các ấn phẩm tạp chí truyền hình?” 73 Bảng 2.2: Bảng phân bổ tin tức trên các ấn phẩm truyền hình được khảo sát 74

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Tỷ lệ % nội dung tra cứu, tra khảo các khái niệm học thuật thuộc lĩnh vực truyền hình trên tạp chí Truyền hình VTV 45 Biểu đồ 2.2: Tỷ lệ % nội dung tra cứu, tra khảo các khái niệm học thuật thuộc lĩnh vực truyền hình trên tạp chí Truyền hình Hà Nội 49 Biểu đồ 2.3: Tỷ lệ % nội dung tra cứu, tra khảo các khái niệm học thuật thuộc lĩnh vực truyền hình trên tạp chí Truyền hình Số VTC 53 Biểu đồ 2.4: Tỷ lệ % thông tin chỉ dẫn truyền hình trên tạp chí Truyền hình VTV 56 Biểu đồ 2.5: Tỷ lệ % thông tin chỉ dẫn truyền hình trên tạp chí Truyền hình

Hà Nội 59 Biểu đồ 2.6: Tỷ lệ % thông tin chỉ dẫn truyền hình trên tạp chí Truyền hình

Số VTC 61 Biểu đồ 2.7: Tạp chí Truyền hình Việt Nam VTV có 20% số bài viết mang nội dung thông tin là cơ quan ngôn luận của Đài 63 Biểu đồ 2.8: Tạp chí Truyền hình Hà Nội có 26% số bài viết mang nội dung thông tin là cơ quan ngôn luận của Đài 63 Biểu đồ 2.9: Tạp chí Truyền hình Số VTC có 10% số bài viết mang nội dung thông tin là cơ quan ngôn luận của Đài 63

Phần mở đầu

1 Lý do lựa chọn đề tài

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, cũng như sự tác động mạnh mẽ của công nghệ thông tin trong môi trường toàn cầu hóa, các loại hình báo chí nước ta đã có những bước phát triển vượt bậc cả về hình thức, chất lượng, số lượng, đóng góp đáng kể vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Hệ thống báo chí cả nước cũng đã tích cực tuyên truyền,

cổ vũ toàn dân thực hiện tốt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Báo chí ngày càng khẳng định rõ vị trí, vai trò là tiếng nói của Đảng, chính quyền, là diễn đàn của nhân dân, góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị, mở rộng dân chủ, tạo sự đồng thuận trong xã hội, xây dựng đất nước ngày` càng giàu đẹp văn minh

Có thể nói rằng, chưa bao giờ báo chí nước ta đạt được trình độ phát triển toàn diện như hiện nay, trên bình diện cả số lượng, chất lượng, loại hình, công nghệ - kỹ thuật, đội ngũ làm báo Bởi vậy, muốn đứng vững trong thị trường báo chí sôi động hiện nay, mỗi tờ báo, mỗi tòa soạn đều phải giải bài toán làm thế nào để tìm cho mình một hướng đi riêng, một bản sắc riêng… Và chuyên biệt hóa trong truyền thông cũng là hướng đi mới và tất yếu của báo chí nói chung

Dòng tạp chí truyền hình là một trong số ít dòng tạp chí làm được điều này Mặc dù dòng tạp chí truyền hình chỉ xuất hiện trong vài năm trở lại đây nhưng không thể phủ nhận nó đã chiếm được lòng của số đông độc giả nhờ phong cách, bản sắc riêng mà không phải dòng tạp chí nào cũng làm được, đáp ứng đúng nhu cầu của một xã hội năng động, hiện đại Nó đã thế hiện được phong cách riêng, tính chuyên biệt riêng của dòng tạp chí của lĩnh vực truyền hình Điều này đã thu hút tác giả luận văn và mong muốn được đào sâu vấn đề trên trong luận văn này

Hiện nay, tại khu vực miền Bắc phải kể đến ba tờ tạp chí truyền hình

rất nổi bật đó là: Tạp chí truyền hình VTV (của Đài truyền hình Việt Nam),

Tạp chí truyền hình Hà Nội (của Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội), Tạp chí truyền hình Số (của Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC) Sự ra đời của

chúng đã thổi một làn gió mới mẻ vào hoạt động báo chí nói chung và hoạt động tạp chí nói riêng Chính bởi thế, việc nghiên cứu bản sắc, phong cách riêng, cụ thể hơn là tính chuyên biệt của dòng tạp chí truyền hình và việc phát triển tính chuyên biệt ấy là rất cần thiết, có ý nghĩa cả về lí luận và thực tiễn

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Hiện nay đã có khá nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến tạp chí Một trong những nghiên cứu đầu tiên nghiên cứu sâu về tạp chí đó là khóa luận cử nhân của Vũ Thị Vân Anh khoa báo chí – Đại học Khoa học Xã hội

và Nhân văn, năm 1996 với đề tài “Bước đầu tìm hiểu nội dung và hình thức một số tạp chí văn hóa đời sống hiện nay” Luận văn này đã bước đầu xây dựng được hệ thống lý thuyết về tạp chí và nêu ra được một số đặc trưng, đặc điểm nổi bật qua việc khảo sát nội dung và hình thức của tạp chí văn hóa đời sống Tuy nhiên khóa luận vẫn chưa khảo sát sâu các vấn đề khác của tạp chí ngoài nội dung và hình thức

Các vấn đề khác liên quan đến tạp chí cũng bắt đầu được đề cập rải rác thông qua một số công trình nghiên cứu như khóa luận cử nhân của Nguyễn Thu Hiền – khoa báo chí, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, năm 1998 với đề tài “Hiệu quả và bất cập của dòng tạp chí chỉ dẫn tại Việt Nam”, và khóa luận “Phụ nữ và những vấn đề của phụ nữ trên báo chí” của Nguyễn Quỳnh Hương, khoa báo chí – Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, năm

1996 Ngoài ra, còn có một số công trình nghiên cứu khác của Học viện Báo chí và Tuyên truyền như khóa luận “Tạp chí Tiếng Việt – Những vấn đề cần thảo luận dưới góc độ báo chí học”, “Câu chuyện báo chí trên các ấn phẩm tạp chí, chuyên san hiện nay”…

Tuy vậy, cho đến nay chưa có một công trình nghiên cứu khoa học nào

đề cập tới tính chuyện biệt trên dòng tạp chí Chỉ có một số ít bài viết, công trình nghiên cứu nhỏ về tính chuyên biệt trên báo chí nói chung Với đề tài

“Tính chuyện biệt trên dòng tạp chí truyền hình”, luận văn này sẽ có ý nghĩa như là một trong những công trình khảo cứu đầu tiên về tính chuyên biệt trên báo chí truyền thông nói chung và dòng tạp chí truyền hình nói riêng

Từ việc phân tích lịch sử nghiên cứu đề tài nói trên, có thể thấy đề tài luận văn là một hướng nghiên cứu mới ở Việt Nam và không trùng lặp với các nghiên cứu trước đó

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

phẩm: Tạp chí truyền hình VTV, Tạp chí truyền hình Hà Nội, Tạp chí truyền

hình Số từ năm 2009 đến năm 2011 để minh chứng tính chuyên biệt của

truyền thông nói chung và dòng tạp chí nói riêng đang là xu thế tất yếu của truyền thông hiện đại

Trên cơ sở đó, luận văn đưa ra những yếu tố thể hiện tính chuyên biệt trên dòng tạp chí truyền hình, trong đó tập trung sâu vào ba yếu tố chính: Nội dung, hình thức và đối tượng công chúng chuyên biệt Từ đó, đánh giá một cách khoa học về ưu-nhược tính chuyên biệt được thể hiện trên 3 ấn phẩm được khảo sát, và đưa ra một số kinh nghiệm bước đầu để xây dựng và nâng cao tính chuyên biệt trên các ấn phẩm tạp chí truyền hình

3.2 Nhiệm vụ

Những mục tiêu nghiên cứu trên được cụ thể hóa bằng những nhiệm

vụ sau:

- Tìm hiểu về xu hướng chuyên biệt hóa nói chung và truyền thông chuyên biệt nói riêng

- Trình bày rõ xu hướng chuyên biệt hóa trên từng loại hình truyền thông tại Việt Nam (báo hình, báo in, báo mạng, phát thanh)

- Phân tích cụ thể về tính chuyên biệt của dòng tạp chí

- Khảo sát thực tiễn tính chuyên biệt được thể hiện qua 3 ấn phẩm tạp chí truyền hình từ năm 2009-2011

- Đánh giá được những ưu- nhược của tính chuyên biệt được thể hiện trên 3 ấn phẩm được khảo sát và đưa ra được những giải pháp, một số kinh nghiệm bước đầu nhằm nâng cao tính chuyên biệt trên các ấn phẩm đó

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Tính chuyên biệt trên tạp chí

- Phạm vị nghiên cứu: tạp chí Truyền hình VTV (của Đài truyền hình Việt Nam), tạp chí Truyền hình Hà Nội (của Đài phát thanh và truyền hình

Hà Nội), tạp chí Truyền hình Số (của Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC) từ

năm 2009 đến năm 2011

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận: Luận văn được thực hiện dựa trên nền tảng khoa học duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, quan điểm của Đảng, Nhà nước ta Đồng thời, luận văn được nghiên cứu dựa trên kế thừa hệ thống lý thuyết về truyền thông, lý luận về tạp chí liên quan đến đề tài được công bố

Phương pháp cụ thể: Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng kết hợp hai phương pháp nghiên cứu gồm định tính và định lượng Cụ thể, ngoài phương pháp phân tích tài liệu, quan sát thực tế, luận văn sử dụng bảng hỏi để khảo sát đối tượng độc giả của các tạp chí được khảo sát

Cụ thể, tác giả luận văn đã phát ra 110 bảng hỏi dành cho độc giả của Tạp chí truyền hình, thu về 96 phiếu Bảng hỏi được phát trên internet và trực tiếp tại một số công sở Trước khi phát bảng hỏi, tác giả luận văn đã có điều

tra nhỏ về đối tượng khảo sát, nên chỉ có đối tượng là độc giả của tạp chí truyền hình mới được trả lời bảng hỏi

Đồng thời, luận văn kết hợp phỏng vấn sâu một số chuyên gia như các Tổng biên tập, Trưởng ban biên tập… để có thể mang lại kết quả nghiên cứu khách quan, đa dạng và chính xác nhất

6 Ý nghĩa lý luận thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Làm rõ thêm một số vấn đề lý luận của truyền thông chuyên biệt và tạp chí chuyên biệt

- Góp phần vào việc hình thành cơ sở lý luận cho dòng tạp chí truyền hình

- Xác định đặc trưng, đặc điểm của dòng tạp chí truyền hình trong mối quan hệ thống nhất nhưng không đồng nhất của các dòng tạp chí khác

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp cho các ấn phẩm tạp chí truyền hình được khảo sát nâng cao hơn nữa được chất lượng nội dung, tăng sức hấp dẫn với bạn đọc

- Giúp cho lãnh đạo tòa soạn cũng như đội ngũ phóng viên thấy được những yêu cầu phát triển của dòng tạp chí mang tính chuyên biệt cao nhằm phát huy thế mạnh của dòng tạp chí truyền hình, ứng dụng với phương thức làm báo hiện đại

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm: phần mở đầu, kết luận và 3 chương nội dung chính:

Chương 1: Lý luận chung về tạp chí và tính chuyên biệt trên tạp chí Chương 2: Đặc trưng, đặc thù của dòng tạp chí truyền hình

Chương 3 – Kinh nghiệm và giải pháp nâng cao tính chuyên biệt

trên các ấn phẩm tạp chí truyền hình

Từ điển Việt Nam phổ thông, do Đào Văn Tập biên soạn, xuất bản năm

1951 (Nhà sách Vĩnh Bảo, SG) định nghĩa: “Tạp chí là tập văn ra có kỳ hạn nhất định, gồm nhiều mục” [56, tr.139]

Còn Từ điển Tiếng Việt của Nxb Khoa học Xã hội năm 1994 lại định

nghĩa: “Tạp chí là xuất bản phẩm định kỳ, đăng nhiều bài của nhiều tác giả khác nhau về một ngành hoạt động nhất định, đóng thành tập” [50, tr.127]

Lại có ý kiến cho rằng: “Trước đây, tạp chí như một cuốn nhật ký ghi chép các sự kiện của tòa án, chính phủ Ngày nay, tạp chí thường là cơ quan lí luận, học thuật, chuyên sâu về lĩnh vực nào đó nhằm phục vụ người trong ngành Tính định kỳ của tạp chí dài (tuần, tháng, quý…) Dung lượng của tạp chí lớn để truyền tải được tác phẩm lớn Tạp chí thường có hai loại: tạp chí mang tính tuyên truyền phổ biến và tạp chí mang tính chuyên ngành”

Xét về nội dung, tạp chí thường là cơ quan ngôn luận mang tính học thuật, lí luận, khoa học của một số tổ chức hay một hiệp hội nào đó để nghiên cứu, trao đổi những vấn đề mang tính chuyên môn, chủ yếu dành cho đối tượng có cùng chuyên môn

Xét về hình thức, tạp chí phải có 5 trang trở lên, là loại ấn phẩm nhỏ hơn báo, đóng thành tập, có bìa, chuyển tải các loại thông tin có tính tổng hợp, chuyên sâu, xuất bản định kỳ ở một địa điểm nhất định, thời gian dài nhất là nửa năm, ít nhất là định kỳ một tuần một lần

Tạp chí in truyền thống khác với báo in ở chỗ tính thời sự của tạp chí thấp hơn nhưng nội dung vấn đề và sự kiện đưa ra phân tích, bình luận lại sâu

và đầy đủ hơn Thông tin của tạp chí là thông tin có tính khái quát và không

bị lỗi thời Tạp chí còn khác báo ở hình thức trình bày và đồ họa

1.1.2 Lịch sử phát triển tạp chí ở Việt Nam

Tạp chí ra đời vào thế kỷ XVII ở Pháp có tên gọi là “Journal” Hình thức sơ khai của tạp chí như một dạng nhật ký, để ghi lại các phiên họp của quốc hội, nghị viện, các biên bản của tòa án và biên bản của những cuộc họp khác Dần dần, theo thời gian, văn bản này phát triển thành một tờ tạp chí hoàn chỉnh với tư cách là một loại hình báo chí

Tờ tạp chí đầu tiên xuất hiện ở Việt Nam vào khoảng thế kỷ XX tại Bắc

Kỳ Điều kiện chính trị lúc này hết sức hà khắc, thực dân Pháp đã chiếm toàn

bộ Việt Nam Đội ngũ Tây học ở Bắc Kỳ ít hơn so với Nam Kỳ nên ảnh hưởng của nền văn minh phương Tây ít hơn Sự phát triển chậm về kinh tế cũng đã gây ít nhiều hạn chế cho hoạt động báo chí lúc này Thực dân Pháp thấy cần thiết phải có một tờ báo bằng Tiếng Việt nhằm phục vụ cho việc cai trị của mình Và tờ “Đông Dương tạp chí” đã ra đời, do Nguyễn Văn Vĩnh làm chủ bút “Đông Dương tạp chí” (1913-1918) được coi là phụ trương của

tờ “Lục tỉnh tân văn” Lúc đó mỗi tuần ra một số vào thứ 5, gồm 16 trang Tờ này tiêu biểu cho dòng báo chí thực dân, tuy nhiên cũng có nhiều bài viết thể hiện tinh thần yêu nước, tinh thần dân tộc “Đông Dương tạp chí” đã có một

số cộng tác viên khác tên tuổi như Phan Kế Bính, Phạm Quỳnh, Trần Trọng Kim, Nguyễn Văn Tố, Nguyễn Hữu Tiến, Phạm Duy Tốn… “Đông Dương tạp chí” sử dụng nhiều thể loại, chuyên mục bàn về các vấn đề xã hội, kinh tế, thiên văn, điện báo, những bài mang tính tổng luận, tổng hợp, dịch thuật… Tờ tạp chí này đã có những đóng góp vào sự phát triển ngôn ngữ Tiếng Việt một cách nhuần nhuyễn

Tiếp đó có tờ tạp chí “Nam Phong” (1917-1934) được viết bằng tiếng bản

xứ để thực thi chính sách giáo dục và tuyên truyền của thực dân Pháp Tờ này do

Phạm Quỳnh làm chủ bút, dưới sự kiểm duyệt của Marty – Giám đốc Phòng an ninh và chính trị Đông Dương Đó là mục đích của thực dân Pháp, nhưng trên thực tế, nội dung của tạp chí không hoàn toàn phản động mà cũng tồn tại những điểm tiến bộ Tạp chí “Nam Phong” có một số chuyên mục như “Luận thuyết”,

“Văn Uyển”, “Thời đàm”, “Văn học”… Các bài viết được đăng tải tương đối rộng, đề cập đến nhiều lĩnh vực mang tính khảo cứu, chuyên sâu, có nhiều công trình khảo cứu đặc sắc, giá trị Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tạp chí “Nam Phong” là cuốn bách khoa nguyệt san, đọc “Nam Phong” người ta có thể học hỏi trong đó nền văn minh Tây phương và Đông phương

Giai đoạn 1930-1945, loại hình tạp chí ở Việt Nam khởi sắc với hai tờ tạp chí “Tri Ân” và “Thanh Nghị “Tri Ân” (1941-1946) là tạp chí của nhóm Bùi Kỳ, Trần Trọng Kim, Nguyễn Văn Tố, Nguyễn Đình Thi, Hoàng Xuân Hãn, Võ Nguyên Giáp, Đặng Thai Mai… chuyên khảo cứu về văn học, sử học, nghiên cứu xã hội Việt Nam truyền thống, ít quan tâm đến vấn đề chính trị, xã hội đương thời Tạp chí “Thanh Nghị” (1941-1945) tập hợp được những cây bút chủ yếu là trí thức Tây học trẻ tuổi cấp tiến như luật sư Vũ Đình Hòe, Vũ Văn Hiến, Phan Anh, Đinh Gia Trinh…, các nhà khoa học tự nhiên Nguyễn Xiển, Nguyễn Xuân Yêm, Ngụy Nhu Kon Tum… Tạp chí

“Thanh Nghị” dày hơn “Tri Tân” chuyên khảo cứu những vấn đề như luật pháp, chính trị học, và các bộ môn khoa học tự nhiên khác

Ngoài những tạp chí nói trên, còn phải kể đến các tạp chí văn học khác như “Tao Đàn” (1939-1940), xuất bản 2 kỳ/ tháng, chủ bút là nhà thơ Tản Đà Tạp chí của các đảng phái chính trị như “Công hội đỏ” (1929), “Tạp chí Đỏ” (1930), “Búa” (1931), “Cộng sản” (1932) – tạp chí của những tù nhân nhà tù Hỏa Lò, tạp chí “Bôn-xê-vích” (1940)… ; Các tạp chí y khoa như “Phổ biến

Y học: (1934), “Bảo mệnh Cẩm nang” (1939); các tạp chí tôn giáo như “Bồ Đề” (1936), “Quan Âm tạp chí” (1938)… Tóm lại, dù được ai thành lập thì tạp chí nào cũng được lợi dụng để cổ vũ tinh thần yêu lịch sử, văn hóa dân

tộc Nội dung tạp chí mang tinh thần độc lập dân tộc, đó cũng là một nhu cầu nóng bỏng của toàn dân lúc đó

Cách mạng Tháng 8 năm 1945 thành công, xã hội Việt Nam chuyển sang một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, tự do Sau khi đánh thắng các thế lực để quốc chủ nghĩa xâm lược và tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa, chế

độ áp bức, bóc lột đã bị xóa bỏ trong xã hội ta, nhân dân lao động là người chủ thực sự Báo chí Việt Nam bước sang thời kỳ lịch sử mới Báo chí lúc này

là tiếng nói của một quốc gia có chủ quyền độc lập, là diễn đàn của nhân dân Cùng với các loại hình báo chí khác, tạp chí ở Việt Nam cũng có sự phát triển

cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, và đặc biệt khởi sắc trong thời kỳ đổi mới đất nước (từ năm 1986 đến nay)

Trong vòng 10 năm từ 1986 – 1996, số lượng tạp chí đã tăng 267,2%,

cụ thể là 110 tạp chí lên 320 đầu tạp chí Và giai đoạn 1996-2008, tuy chưa có

số liệu thống kê cụ thể nhưng con số ước đạt còn nhiều, khoảng hơn 500 đầu tạp chí Cùng với sự gia tăng về đầu tạp chí thì số lượng bản in tạp chí cũng tăng lên nhanh chóng Nhiều tạp chí tăng kỳ, tăng trang Trước kia, thời gian giữa 2 kỳ ra của tạp chí thường từ 2 tháng, 3 tháng, thậm chí tới 6 tháng, thì đến nay, các tạp chí ra 1 tháng 2 kỳ, có tạp chí ra hàng tuần Ví dụ như “Tạp chí Cộng sản” – cơ quan lí luận và chính trị của Trung Ương Đảng Cộng sản Việt Nam – từ chỗ ra 1 kỳ/ tháng hiện nay đã ra 2 kỳ/ tháng và có thêm chuyên sân “Hồ sơ Sự kiện” ấn thành 2 số/ tháng Nhìn một cách tổng quát,

hệ thống mạng lưới tạp chí thuộc các tổ chức Đảng, Nhà nước, Đoàn thể quần chúng ở nước ta hiện nay có thể tạm phân loại như sau:

- Tạp chí Chính trị như tạp chí Cộng sản, Xây dựng Đảng, Giáo dục lí luận…

- Tạp chí quân sự như các tạp chí Quân đội Nhân dân, Lịch sử quân

sự, Huấn luyện…

- Tạp chí khoa học như các tạp chí Khoa học Tự nhiên, Khoa học xã

hội, Toán học, Vật lí, Triết học, Dân tộc học, Luật học, Cơ khí, Xã hội học, Nghiên cứu Châu Âu…

- Tạp chí kinh tế như các tạp chí Thống kê, Vật giá, Tài chính, Thị

trường và giá cả, Thương mại…

- Tạp chí văn hóa – xã hội, nghệ thuật, giải trí như tạp chí Văn nghệ

Quân đội, Điện ảnh Kịch trường, Sóng nhạc, Truyền hình, Đẹp, Thời trang trẻ, Người đẹp Việt Nam, Thế giới Phụ nữ, Hạnh phúc Gia đình, Mỹ phẩm, Tiếp thị Gia đình, Thế giới Văn hóa…

- Tạp chí khoa học kỹ thuật như tạp chí Giao thông vận tải, Cầu

đường, Kiến trúc…

- Tạp chí y tế, giáo dục như các tạp chí Y học Việt Nam, Nội khoa,

Ngoại khoa, Thuốc và sức khỏe, Đại học và giáo dục chuyên nghiệp, Giáo dục & Thời đại

- Tạp chí chỉ đạo hướng dẫn quản lí nghiệp vụ, chuyên ngành như tạp

chí Thanh tra, Pháp lý, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng, Kiểm sát, Bảo hiểm

xã hội…

- Tạp chí đối ngoại làm công tác tuyên truyền tới độc giả nước ngoài,

phát hành bằng nhiều thứ ngôn ngữ khác nhau, như các tạp chí Femmes Vietnam, Women of Vietnam Review

1.1.3 Chức năng và nhiệm vụ của tạp chí

Trước hết cần khẳng định rằng, tạp chí cũng như báo in ở Việt Nam ngày nay đều là thứ vũ khí, công cụ trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc và xây dựng đất nước Tạp chí cũng như báo chí có nhiệm vụ truyền đạt, phổ biến sâu rộng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào quần chúng, động viên, hướng dẫn và tổ chức quần chúng thực hiện

có hiệu quả đường lối, chủ trương, chính sách đó; đấu tranh trên mặt trận ngôn luận, chống lại mọi luận điệu, âm mưu và hành động phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, phản ánh trung thực nguyện vọng và kinh nghiệm của quần chúng

Tạp chí còn có chức năng riêng biệt so với báo in như sau:

- Tạp chí chú trọng truyền bá kiến thức lý luận cần thiết cho cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành, các giới, các địa phương, giúp họ nắm chắc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước để dựa vào đó động viên,

tổ chức, hướng dẫn quần chúng thực hiện

- Trang bị kiến thức học thuật mới, củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức khoa học để vận dụng ngày càng tốt hơn vào các hoạt động và nghiên cứu nhằm phục vụ đắc lực cho việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

Như vậy, có thể thấy trong khi cố gắng thực hiện các chức năng chung của báo chí, tạp chí còn phải coi trọng chức năng xây dựng và tuyên truyền lý luận, dự báo khoa học Do đó, loại thông tin có ý nghĩa quan trọng bậc nhất của các loại tạp chí, đặc biệt là tạp chí nghiên cứu khoa học, chính là thông tin

lý luận, thông tin khoa học

Vì đặc điểm và chức năng riêng biệt đó nên hiệu quả của tạp chí không nhất thiết phải tính bằng số lượng độc giả Sự hấp dẫn của tạp chí chủ yếu ở lượng thông tin và giá trị khoa học của nó, chứ không phải bằng lối hành văn hấp dẫn, bóng bẩy

Nhiệm vụ của tạp chí còn tùy thuộc vào nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ khoa học của ngành, cơ quan, lĩnh vực hoạt động xã hội mà tạp chí đó tham gia Nhưng về cơ bản, không thể không chú ý tới những nhiệm vụ cốt lõi sau:

- Nghiên cứu lý luận, nghiên cứu khoa học, phổ cập tri thức và tổng kết thực tiễn; khảo sát và phản ánh thực tế, giúp làm sáng tỏ lĩnh vực và phương hướng của tạp chí đã xác định

- Hướng dẫn tư tưởng, chủ trương, nghiệp vụ thông tin bao gồm thông tin khoa học trong nước, nước ngoài và những hoạt động lĩnh vực, ngành

Cho dù thuộc lĩnh vực nào và có những nhiệm vụ cụ thể ra sao thì tờ tạp chí cũng là vũ khí sắc bén của Đảng và Nhà nước trên mặt trận tư tưởng

và công tác tổ chức, là “người chiến sĩ” trong “đội quân xung kích của Đảng trên mặt trận tư tưởng”

1.2 Một số vấn đề về tính chuyên biệt trên tạp chí

1.2.1 Xu hướng chuyên biệt hóa trong các loại hình truyền thông tại Việt Nam nói chung

Trong cuốn “Báo Chí Hiện Đại Nước Ngoài: Những Quy Tắc Và

Nghịch Lý” của tác giả: X.A Mikhailốp có viết: “Trong điều kiện toàn cầu hóa không gian thông tin, các phương tiện thông tin đại chúng ngày càng thực hiện mạnh hơn quá trình phân hóa và chuyên biệt hóa, tạo cơ hội cho những tổ chức ấy tìm được vị trí xã hội của mình, hướng tới một tầng lớp dân

cư hoàn toàn xác định, tác động hiệu quả đến người đọc, người nghe và người xem”. [48, tr.98]

Trên thế giới khái niệm truyền thông chuyên biệt đã được nhắc đến từ

cuối thập niên XX Trong chuyên khảo Báo chí chuyên biệt, một loại hình

đang lớn mạnh (Une presse quy monte: la pressep spésialiseé, Paris, 1974,

của tác giả Jacques Mosseau) được Th.s Phạm Thị Lan dịch và đăng tải trên

cuốn Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn, 2008, có định nghĩa như sau:

“báo chí chuyên biệt là những ấn phẩm hướng tới một nhóm công chúng nhất định, có những đặc điểm, những mối quan tâm chung (cùng độ tuổi, giới tính,

có chung mối quan tâm, cùng sở thích…) hoặc xoay quanh một lĩnh vực, một chủ đề” [24, tr.48] Theo đó, Jacques Mosseau chia báo chí chuyên biệt thành hai nhánh: các ấn phẩm báo chí chuyên biệt theo đối tượng, các ấn phẩm báo chí chuyên biệt theo nội dung, chủ đề

Tại Việt Nam, khái niệm chuyên biệt đã được dùng trong nhiều lĩnh vực ở Việt Nam Tuy nhiên, truyền thông chuyên biệt đã được định hình và ngày càng phát triển ở Việt Nam với sự ra đời và phát triển của một loạt kênh truyền hình, phát thanh, báo và tạp chí theo hướng chuyên biệt

Từ các quan điểm về báo chí, truyền thông chuyên biệt như trên, cũng như căn cứ vào thực tế phát triển của truyền thông đại chúng Việt Nam hiện

nay, theo tác giả luận văn thì: “Tính chuyên biệt trên báo chí truyền thông nói

chung được hiểu là một phương thức trong đó một ấn phẩm báo chí chỉ tập trung vào một lĩnh vực cụ thể của đời sống, nhằm vào một lượng đối tượng công chúng xác định, cụ thể”

Trong điều kiện toàn cầu hóa thông tin, các phương tiện thông tin đại chúng ngày càng thực hiện mạnh hơn quá trình phân hóa và chuyên biệt hóa, tạo cơ hội cho những tổ chức ấy tìm được vị trí xã hội của mình, hướng đến một tầng lớp dân cư hoàn toàn xác định, tác động có hiệu quả đến người đọc, người nghe và người xem

Thế mạnh của quá trình chuyên biêt hóa truyền thông: Đó là nó

cho phép nâng cao hiệu quả của các bài vở của báo chí, đài phát thanh và

truyền hình, sử dụng phương tiện sẵn có với hiệu quả cao nhất Quá trình

phân hóa giúp thiết lập ra được các ấn phẩm chuyên sâu vào một lĩnh vực,

giúp cho công chúng có thể lựa chọn dễ dàng ấn phẩm phù hợp Trong tương lai, việc khu biệt đối tượng và lựa chọn cho mình một lĩnh vực để kinh doanh truyền thông là một xu hướng tất yếu

1.2.1.1 Truyền hình

Hàng chục kênh truyền hình ra đời trong 5 năm (2005-2010) Cũng trong 5 năm này tất cả các kênh truyền hình mới xuất hiện đều là các kênh truyền hình chuyên biệt Đặc biệt trong năm 2010, trung bình mỗi tháng có một kênh truyền hình chuyên biệt ra đời Thực tế này đã thể hiện rõ xu hướng chuyên biệt hóa của ĐTH Việt Nam hiện nay

Động lực trực tiếp dẫn tới sự ra đời của các kênh truyền hình chuyên biệt đó là sự phát triển mạnh mẽ của truyền hình trả tiền với sự tham gia của các công ty, trung tâm truyền hình cáp, đài truyền hình kỹ thuật số

Tóm lại, chuyên biệt hóa trong truyền hình cũng là cách tốt nhất để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán giả với khả năng “đào sâu” thông tin , khai thác sâu các vấn đề đáp ứng những yêu cầu thông tin cụ thể, chi tiết của người xem Với các đài truyền hình, trung tâm truyền hình cáp, các kênh

truyền hình chuyên biệt còn đem lại nhiều lợi ích về kinh tế, nhiều thuận lợi cho quá trình xây dựng thương hiệu trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt như hiện nay

Có thể nói, xu hướng chuyên biệt hóa cũng là xu hướng được nhà Đài đầu tư và hướng đến

Chính vì vậy xu hướng chuyên biệt trên báo mạng vẫn là một xu hướng mới, chưa phát triển như truyền hình và phát thanh

1.2.1.4 Báo in

Mặc dù ra đời lâu nhất trong các loại hình báo chí, tuy nhiên dòng báo

in chuyên biệt vẫn xuất hiện ít hơn rất nhiều so với truyền hình và phát thanh

Các tờ báo in nổi tiếng, số lượng phát hành cao lại chủ yếu là những tờ báo mang tin tức tổng hợp như Tuổi trẻ, Tiền phong, Thanh Niên…, còn các tờ báo chuyên biệt mà thành công chỉ có thể kể đến trên “đầu ngón tay” như: Bóng đá, Thể thao, Sinh viên Việt Nam…

Như vậy, so với tiềm năng phát triển của báo in thì với một số lượng báo in chuyên biệt ít như vậy thì chưa xứng tầm Có thể do dòng báo in phát triển đến độ chuyên biệt hóa lại chuyển sang dòng tạp chí, chuyên san… phát triển song song cùng cơ quan chủ quản với tờ báo in đó

1.2.2 Tính chuyên biệt trên các ấn phẩm tạp chí

1.2.2.1 Cơ sở hình thành và phát triển tính chuyên biệt trên tạp chí

Theo tư liệu các cuốn “Thư tịch báo chí Việt Nam” của PGS.TS Tô Huy Rứa, “Lược sử báo chí Việt Nam” của tác giả Nguyễn Việt Chức, “Lịch

sử báo chí Việt Nam” của PGS.TS Vũ Quang Hưng chủ biên thì tờ “Đông Dương tạp chí” ra số 1 ngày 15/5/1913 được coi là tờ báo quốc ngữ mang

kê 10 tờ báo, tạp chí dành cho phụ nữ xuất bản trước cách mạng tháng Tám ở cả

ba miền Bắc, Trung, Nam Đó là các tờ báo như Nữ giới chung (1918), Phụ nữ

thời đàm (1930-1933), Phụ nữ tân văn (1929-1934), Nữ công tạp chí 1938), Nữ lưu (1936-1938), Việt Nữ (1937), Phụ nữ (1938-1939), Nữ giới (1938- 1939), Đàn bà (1939-1944), Bạn gái (1941)…

(1936-Giai đoạn trước 1945 cũng là giai đoạn dòng tạp chí chuyên biệt về cách mạng của TW Đảng phát triển mạnh: Tạp chí Đỏ (5/8/1930), Tạp chí Cộng sản (1931), Tạp chí Bôn-sê-vich (6/1934)… Sau 1945, dòng tạp chí cách mạng này tiếp tục phát triển như: Tạp chí Sinh hoạt nội bộ (1947), Tạp

chí Cộng sản - thay thế Tạp chí Sinh hoạt nội bộ – (7/1950), Tạp chí Học tập (12/1955), Tạp chí Cộng sản – thay thế Tạp chí Học tập (5/1/1977)…

Cùng trong giai đoạn trước 1945, một dòng tạp chí chuyên biệt khác cũng phát triển không kém dòng tạp chí cách mạng đó là tạp chí về tôn giáo Năm

1933- 1934 có các tờ: Niết bàn tạp chí, thánh thể báo Năm 1939 có Tập kỷ yếu

Hội Phật giáo Việt Nam, Công giáo Nam Thanh, Pháp âm Phật học, Cao Đài Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, Viên Âm nguyệt san, Phật pháp chỉ Niết Bàn…

Mặc dù các tờ tạp chí tôn giáo này đều mang tính cách thuộc địa, chịu

sự kiểm soát của chính phủ bảo hộ nhưng đây có thể coi là một trong những

tờ tạp chí tiền thân khởi đầu cho sự xuất hiện của tính chuyên biệt trên tạp chí tại Việt Nam Các tờ này đều có các tin bài chuyên sâu về các khái niệm trong Phật giáo, nguồn gốc, các thủ tục hành lễ… của đạo giáo này Bên cạnh đó, các tờ tạp chí này còn có chức năng tuyên truyền thương hiệu cho các tổ chức tôn giáo, là cầu nối đạo giáo với người dân

Sau này tính chuyên biệt xuất hiện trên các tạp chí ngày càng rõ nét hơn: Ảo thuật tạp chí (1939), Y học thường thức (1939), Kịch ảnh (1939)…

Sự ra đời của các tạp chí mang tính chuyên biệt này giúp cho tình hình tạp chí giai đoạn 1939-1945 thêm phong phú, tiền đề cho các tạp chí mang tính chuyên biệt cao sau này

Các mạng tháng Tám thành công xóa bỏ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc thực dân tạo điều kiện cho tạp chí nói chung và dòng tạp chí chuyên biệt

nói riêng phát triển sinh sôi Nhiều tờ tạp chí chuyên biệt ra đời như: Tạp chí

Y học cổ truyền, Tạp chí Y học dự phòng, Tạp chí Nội khoa (của Tổng hội Y

dược học Việt Nam), Tạp chí Âm nhạc (của Hội nhạc sĩ), Tạp chí các khoa

học về trái đất (của Viện khoa học Việt Nam, nay là Trung tâm khoa học tự

nhiên và công nghệ quốc gia)…

Tuy nhiên phải đến giữa thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI, báo, tạp chí chuyên biệt Việt Nam mới trở thành một hiện tượng, tạo nên một sự thay đổi

lớn trong bức tranh tổng thể của các ấn phẩm định kỳ với nội dung chuyên

biệt ra đời như báo Bóng đá, báo Chứng khoán, tạp chí Ô tô – Xe máy, Mỹ

phẩm, Tóc đẹp, Sành điệu, Đàn ông, Nam châm, Thế giới phụ nữ…

Đặc biệt, cũng tương tự như quá trình chuyên biệt hóa diễn ra trong lĩnh vực truyền hình, giai đoạn 2006-2010 ghi nhận sự bùng nổ của các báo, tạp chí, ấn phẩm định kỳ chuyên biệt Trong chưa đầy 4 năm, hơn 40 tờ báo, tạp chí, ấn phẩm định kỳ chuyên biệt xuất hiện Trung bình mỗi năm có khoảng 10 tờ báo, tạp chí, ấn phẩm chuyên biệt ra đời

2008 2!Đẹp, Mốt và cuộc sống, Her world

2009 Style, Bầu, Nữ doanh nhân

2010 Cosmopolitan (Người thành thị), Elle (phái đẹp), Thời trang F

Bảng 1.1: Các tạp chí, ấn phẩm dành cho nữ giới ra đời năm 1993 - 2010

Cùng với xu hướng chuyên biệt hóa trong dòng tạp chí, ấn phẩm định

kỳ chuyên biệt dành cho phái nữ; các tạp chí, ấn phẩm chuyên biệt dành cho trẻ em cũng phát triển mạnh trong 5 năm trở lại đây Năm 2000 ghi nhận sự ra

đời của tạp chí Toán tuổi thơ, tạp chí toán học đầu tiên dành cho học sinh tiểu học Năm 2005, báo Rùa vàng dành cho lứa tuổi mầm non ra đời Năm 2010

được coi là năm của báo, tạp chí dành cho trẻ em với sự xuất hiện của tạp chí

Ngôi nhà thông minh (Playhouse) vào tháng 2, tạp chí Công chúa vào tháng

3, tạp chí dành riêng cho bé trai Thế giới ô tô vào tháng 6…

Như vậy, xu hướng chuyên biệt hóa của báo, tạp chí, ấn phẩm định kỳ tại Việt Nam hiện nay diễn ra tương đối toàn diện trên cả hai hướng chuyên biệt theo nội dung và theo đối tượng độc giả Hàng trăm tờ báo, tạp chí, ấn phẩm định kỳ chuyên biệt, hàng chục kênh truyền hình chuyên biệt, một số kênh phát thanh chuyên biệt xuất hiện trong những năm đầu thế kỷ XXI đã tạo nên diện mạo mới của báo chí Việt Nam Sự xuất hiện của các sản phẩm truyền thông chuyên biệt này không chỉ đem tới những lựa chọn đa dạng cho công chúng truyền thông, mặt khác nó còn mở ra những hướng nghiên cứu mới mẻ đối với những nhà nghiên cứu truyền thông

Cùng với sự vận động, biến chuyển trong đời sống kinh tế xã hội của đất nước, loại hình tạp chí phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng nhu cầu độc giả Khi xã hội càng phát triển thì nhu cầu thông tin càng cao Tạo điều kiện cho tạp chí chuyên biệt phát triển cao, đáp ứng các nhu cầu thông thi của độc giả trên mọi lĩnh vực cuộc sống

1.2.2.2 Các yếu tố thể hiện tính chuyên biệt hóa trên tạp chí

a Tính chuyên biệt hóa của tạp chí thể hiện trong nội hàm khái niệm

“tạp chí”

Theo Từ điển Bách Khoa Séc, Praha – 1989 thì: “Tạp chí là loại ấn

phẩm xuất bản thường kỳ (hàng tuần, hàng tháng, hàng quý…) bao gồm tin tức và các bài báo về các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, thi đấu thể thao, y tế…

Có nhiều loại hình tạp chí khác nhau được phân biệt qua nội dung như: Tạp

chí khoa học, tạp chí chuyên ngành, chuyên nghề, tạp chí hội họa, tạp chí ảnh, tạp chí thời trang, tạp chí hài hước…” [40, tr.1137]

Theo Từ điển Báo chí thực hành B.OSV ALDOVA & J.HALAD khái

niệm Tạp chí được đưa ra và phân tích cụ thể hơn như sau: “Tạp chí là một

loại ấn phẩm xuất bản ở một khu vực, địa điểm nhất định, có tính thường kỳ đều đặn, ít nhất là nửa năm, nhiều nhất là một tuần một số Tạp chí khác với nhật báo ở chỗ: tính thời sự thấp hơn nhật báo, tính khái quát đề tài lại cao hơn nhật báo Tạp chí thường hướng tới phạm vi độc giả nào đó đã được thông tin một cách vắn tắt, sơ lược về một vấn đề nhất định nhưng chưa thỏa mãn và đang đi tìm những số liệu chi tiết tỉ mỉ và có tính chuyên ngành hơn Khác với các loại tuần báo, báo bán nguyệt san, tạp chí có số lượng Tạp chí còn bao hàm cả các loại tạp chí khoa học chuyên ngành và các loại lược thông tin tấn, tạp san (bullelin) xuất bản theo quý hoặc nửa năm một quyển Việc phân chia loại hình tạp chí cũng có nhiều cách khác nhau như:

1 Phân loại theo lượng xuất bản

2 Phân chia theo tuổi tác độc giả (cho thanh niên, thiếu nhi, người cao tuổi)

3 Theo sở thích giải trí (ô tô, mô tô, âm nhạc, thể thao…)

4 Theo giới tính (phụ nữ, nam giới)

5 Theo chuyên ngành (hóa học, toán học, y học…)

6 Theo nội dung và thành phần độc giả (tạp chí gia đình, tạp chí phổ cập tri thức, tạp chí chuyên ngành và không chuyên ngành…).[156, tr.1210]

Ở Việt Nam ngoài xuất bản phẩm được định danh là tạp chí còn có nhiều dạng bằng những tên gọi khác nhau: nội san, tạp san, nguyệt san, bán nguyệt san… và được gọi chung là tạp chí Do tính chất, quy mô, nhiệm vụ của tạp chí Việt Nam cho nên nó có những đặc điểm riêng khác với tạp chí ở các nước phát triển Tạp chí Việt Nam nặng về tính lý luận và khoa học dẫn tới các khái niệm cũng dựa trên các yếu tố cấu thành và mục tiêu hoạt động

Hội nhà báo Việt Nam đưa ra quan điểm: “Tạp chí trên thực tế là một tờ báo

viết nhưng nó khác với báo ở chỗ: tạp chí là cơ quan lí luận học thuật khoa học của một tổ chức, một đoàn thể nào đó, chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu, hướng dẫn trao đổi nghiệp vụ khoa học về một lĩnh vực nào đó thuộc phạm vi ngành mình, địa phương mình Định kỳ phát hành của tạp chí thường dài hơn định kỳ phát hành của báo” [9,tr.160]

Còn theo TS Đinh Hường trong cuốn “Tổ chức và hoạt động tòa

soạn”: Trước đây tạp chí như một cuốn nhật ký ghi chép các sự kiện của tòa

án, chính phủ Ngày nay, tạp chí thường là cơ quan lý luận, học thuật chuyên sâu về lĩnh vực nào đó nhằm phục vụ người trong ngành Tính định kỳ của tạp chí dài (tháng, quý…) Dung lượng của tạp chí lớn để truyền tải được tác phẩm lớn Tạp chí thường có hai loại: tạp chí mang tính tuyên truyền phổ biến và tạp chí truyền ngành” [8, tr.124]

Sau đổi mới, dòng tạp chí Việt Nam còn mở rộng ra nhiều lĩnh vực, phục vụ nhiều nhu cầu khác của bạn đọc Cho nên bản thân nội hàm của tạp chí vẫn chưa thực sự được nêu ra đầy đủ

Tuy nhiên tất cả các khái niệm trên đều có một điểm chung đó là tạp chí tự bản thân nó mặc nhiên được chuyên biệt hóa, có thể theo nội dung, lĩnh vực chuyên sâu; hoặc theo đối tượng công chúng hướng đến (tuổi tác, giới tính, thành phần xã hội…) …

Như vậy để nghiên cứu tính chuyên biệt của một ấn phẩm tạp chí tác giả luận văn xin được tập trung nghiên cứu sâu chủ yếu về nghệ thuật tạo thông tin chuyên biệt với tính hướng đích đáp ứng nhu cầu bạn đọc trên tạp chí, cụ thể ở đây là trên 3 loại ấn phẩm tạp chí truyền hình (Truyền hình Việt Nam, Truyền hình Hà Nội, và Truyền hình Kỹ thuật Số VTC)

b Tính chuyên biệt của tạp chí thể hiện trong hình thức và nội dung

Về khổ tạp chí: Theo xu hướng hiện đại khổ các tạp chí dần càng nhỏ

đi Tuy nhiên các tạp chí càng quan tâm chủ yếu đến tính logic của nội dung

linh hoạt Ví dụ: Tạp chí Nhi đồng dành cho đối tượng thiếu nhi thường được thiết kế khổ nhỏ hơn các tạp chí người lớn như Thời trang trẻ, Ô tô – Xe máy – các tạp chí người lớn này thường khổ lớn, số lượng trang lớn, dày dặn và nhiều ảnh to…

Về trang bìa: Trang bìa là một đặc điểm đáng chú ý của loại hình tạp chí

Chỉ có tạp chí mới có trang bìa, còn báo thì chỉ có trang nhất được thiết kế nhằm đăng tải các thông tin quan trọng, các “điểm nhấn” thông tin cho tờ báo đó

Loại hình tạp chí dù xuất bản định kỳ dưới dạng nào đều có trang bìa Trang bìa được thiết kế ôm trọn cả tờ tạp chí, nghĩa là có 4 mặt được coi là 4 trang bìa Trang bìa là trang chính nhằm thể hiện diện mạo, tính cách của tờ tạp chí Các trang khác thường dùng để đăng tải quảng cáo

Chính vì vậy các tạp chí rất chỉn chu đầu tư cho bìa tạp chí của mình Đối với các ấn phẩm tạp chí chuyên biệt thì điều này càng quan trọng hơn vì chúng là những thứ trực quan đầu tiên đánh giá được phong cách cũng như nội dung bên trong

Tính chuyên biệt trên trang bìa của một tờ tạp chí còn được thể hiện cụ thể, rõ nét hơn, đặc biệt các cỡ chữ, phông chữ được lựa chọn một cách cẩn thận sao cho phù hợp với màu sắc trang bìa, làm nổi bật phong cách riêng, chủ ý riêng mà tạp chí hướng tới

Về ngôn ngữ: Vì là một ấn phẩm tạp chí chuyên biệt, phục vụ nhóm đối

tượng chuyên biệt thì ngôn ngữ tạp chí ấy sử dụng đòi hỏi cũng phải chuyên biệt, đáp ứng, phù hợp với đối tượng tạp chí ấy hướng tới

Tạp chí chuyên biệt cần tìm ra một ngôn ngữ có khả năng tương thích cao nhất cho đối tượng chuyên biệt đó, và phải giải quyết được những vấn đề lớn nhất về ngôn ngữ trong các kênh chuyên biệt hiện nay Để trả lời câu hỏi

“ngôn ngữ tương thích cho kênh chuyên biệt hiện nay thể hiện như thế nào?”

Theo PGS.TS Vũ Quang Hào trích trong bài giảng “Ngôn ngữ báo chí truyền

thông”, thì để trả lời được các câu hỏi trên thì cần phải giải quyết được lần lượt các vấn đề ngôn ngữ sau:

1 Ngôn ngữ đó có phải là ngôn ngữ tích hợp các loại hình ngôn ngữ truyền thông không?

2 Ngôn ngữ đó có dễ khai thác không? Giá thành có rẻ không?

3 Cần phải nhìn ra được xu thế phát triển và khả năng phát triển của

nó (Nhìn xem thứ ngôn ngữ đó có thể dùng trong một thời gian dài hay không? Trong tương lai có bị ngôn ngữ khác loại bỏ nó không? )

Về hệ thống các chuyên mục: Hệ thống các chuyên mục trên các tạp chí nói

chung và các tạp chí mang tính chuyên biệt nói riêng đều đặc biệt quan trọng

Do tính chất chuyên sâu, chuyên ngành và đặc trưng chức năng, nhiệm vụ của loại hình đòi hỏi tạp chí chuyên biệt phải có một hệ thống chuyên mục mang định hướng tốt Hệ thống chuyên mục này sẽ là “khung xương”, “rường cột” cho toàn bộ hoạt động nội dung của tạp chí

- Đối với tạp chí: Mỗi chuyên mục đảm nhiệm một đề tài, nội dung nhất định, thể hiện các góc nhìn của sự kiện, hiện tượng xã hội Các chuyên mục hấp dẫn bởi nó có tính thời sự và tính chiến đấu cao, và có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo nên phong cách tờ báo trong dòng tạp chí chuyên biệt

- Đối với độc giả: Các chuyên mục tạo cho độc giả dễ tiếp cận và có cái nhìn sâu sắc hơn về một vấn đề, một sự kiện nào đó để có nhận thức và hành vi đúng, phù hợp

- Đối với dòng tạp chí chuyên biệt, các chuyên mục thường tạo thành một hệ thống chuyên mục, tập hợp hàng loạt bài viết với khả năng bàn luận,

lý giải, giới thiệu và quảng bá về một vấn đề hoặc nhiều vấn đề có mối liên hệ với nhau nhằm tìm hiểu sâu hơn, rõ hơn về vấn đề công chúng quan tâm

* Tiểu kết chương 1

Mọi ấn phẩm báo chí nói chung vẫn phải bám vào yêu cầu chuyên biệt hóa để phát triển – đó là xu hướng tất yêu của báo chí, đặc biệt là dòng tạp chí Tính chuyên biệt trên tạp chí nhằm lấp đi khoảng trống thông tin mà xã hội đang thiếu và không có ở những ấn phẩm khác, phù hợp chức năng của mình Nhìn vào hệ thống báo chí gần đây tính chuyên biệt thể hiện ngày càng

rõ nét hơn Chúng được thể hiện trên tất cả mọi loại hình báo chí như báo in, báo hình, báo mạng…

Hiện nay, xu hướng chung là các ấn phẩm cần phải tìm một lối đi riêng

để tạo nên bản sắc riêng cho mình Càng các ấn phẩm báo chí mới, chương trình mới càng phải tìm ra được lối đi riêng ấy Nó lấp đi khoảng trống thông tin mà ấn phẩm khác không có được Xu hướng này càng phát triển nhưng đi theo chiều sâu chứ không theo chiều rộng như trước Vì vậy xu hướng chuyên biệt hóa là xu hướng tất yếu của báo chí nói chung, nhất là dòng tạp chí

Trong chương 1 tác giả luận văn đã tìm hiểu về xu hướng chuyên biệt hóa nói chung và truyền thông chuyên biệt nói riêng Sau đó trình bày rõ xu hướng chuyên biệt hóa trên từng loại hình truyền thông tại Việt Nam (báo hình, báo in, báo mạng, phát thanh) Đồng thời phân tích cụ thể về tính chuyên biệt của dòng tạp chí Ngoài ra, chương 1 của luận văn đã góp phần vào việc hình thành cơ sở lý luận cho dòng tạp chí truyền hình, xác định đặc trưng, đặc điểm của dòng tạp chí truyền hình trong mối quan hệ thống nhất nhưng không đồng nhất của các dòng tạp chí khác

Chương 2 ĐẶC TRƯNG, ĐẶC THÙ CỦA TẠP CHÍ TRUYỀN HÌNH

2.1 Đặc điểm giống và khác nhau của các ấn phẩm tạp chí truyền hình được khảo sát

2.1.1 Sự giống nhau

Cùng nằm trong hệ thống báo chí chuyên ngành truyền hình, nên chắc chắn rằng ba ấn phẩm tạp chí truyền hình được khảo sát có những đặc điểm khá giống nhau Ngoài chức năng, nhiệm vụ và sứ mệnh của chúng gần như giống nhau hoàn toàn, thì còn có hình thức, phong cách trình bày, “gout” thẩm mỹ rất dễ bị lẫn lộn Cụ thể:

Cả ba ấn phẩm tạp chí truyền hình được khảo sát chúng đều là những sản phẩm báo chí, một dạng nằm trong hệ thống tạp chí Chúng là một cẩm nang về ngành truyền hình, cung cấp cho người xem truyền hình nhưng thông tin, kiến thức, về nội dung của màn ảnh nhỏ mà bản thân Đài truyền hình không làm được, đồng thời phản ánh lại tất cả những hoạt động, công việc của người làm truyền hình, những kiến thức học thuật thuộc lĩnh vực truyền hình cho độc giả…

Chúng là cầu nối trung gian giữa Đài truyền hình với công chúng, là

“cánh tay nối dài” của Đài truyền hình được truyền tải bằng ngôn ngữ và hình ảnh của báo in Đây chính là điểm nổi trội và riêng biệt nhất của tạp chí truyền hình so với các tạp chí khác Ngoài ra, cũng có chức năng như một tờ tạp chí bình thường – phản ánh đời sống xã hội, chính trị, kinh tế với người dân

Hiện nay tại Việt Nam, trong hệ thống phân loại tạp chí còn có loại tạp chí đại diện cho mỗi Bộ, Ngành, cơ quan… các ấn phẩm tạp chí truyền hình nói trên còn được coi là tạp chí của ngành truyền hình, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực truyền hình, cổng thông tin của người làm truyền hình đến với công chúng, khán giả Chúng là phương tiện để Đài truyền hình quảng bá hình ảnh mình sâu rộng hơn tới công chúng

Là một tờ tạp chí ngành ra đời khá muộn (so với ngành truyền hình và các tờ tạp chí ngành khác), tuy nhiên tạp chí truyền hình đã khẳng định được

vị thế trong lòng độc giả nhờ định hướng tốt, thông tin chuyên sâu, làm tốt vai trò của một dòng tạp chí chuyên biệt về ngành truyền hình nói riêng và vai trò của một tạp chí nói chung

2.1.2 Sự khác nhau

Mặc dù khẳng định chúng có những sứ mệnh, nhiệm vụ giống nhau, nhưng đặt trong nền kinh tế thị trường hiện nay, bản thân mỗi ấn phẩm

tạp chí truyền hình luôn phải liên tục đổi mới, tạo dấu ấn và phong cách

riêng mới mong được “trụ lại” trong thị trường báo chí sôi động này

Chính điều đó đã khiến các ấn phẩm tạp chí Truyền hình Việt Nam, tạp

chí Truyền hình Hà Nội, tạp chí Truyền hình Số VTC luôn thay đổi nhằm

tạo được dấu ấn riêng cho mình Chính điều đó cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến tác giả luận văn lựa chọn chúng trong hàng chục

ấn phẩm tạp chí truyền hình trên sạp báo

Điều đầu tiên phải khẳng định, quá trình hình thành và phát triển mỗi tạp chí tác động rất lớn lên phong cách, định hướng riêng của mỗi tờ báo cũng như tạp chí Chính vì vậy, việc khai thác, tìm ra những điểm khác nhau cơ bản của ba ấn phẩm tạp chí truyền hình trên đòi hỏi tác giả luận văn phải tìm hiểu

từ lịch sử ra đời, quá trình hình thành và phát triển của chúng trong từng giai đoạn, đến chức năng nhiệm vụ riêng mỗi tạp chí, cơ cấu tổ chức và sau cùng

là hệ thống các chuyên trang, chuyên mục Khi tìm hiểu đầy đủ các vấn đề trên mới mong không bỏ sót những đặc điểm khác nhau cơ bản của cả ba ấn phẩm tạp chí truyền hình được khảo sát

2.1.2.1 Tạp chí Truyền hình Việt Nam

a Quá trình hình thành và phát triển

Số đầu tiên phát hành 15/9/1994 theo giấy phép số 46/GP-SĐBS, đơn

vị chủ quản là Đài truyền hình Việt Nam Đây là tờ tạp chí truyền hình đầu

tiên tiên phong xuất hiện trên thị trường báo chí ở Việt Nam

Mục đích thông tin:

- Đăng tải, giới thiệu một cách chi tiết những chương trình hay sắp được trình chiếu trên kênh của Đài truyền hình Việt Nam nhằm giúp khán giả chủ động được thời gian đón xem

- Cung cấp cho độc giả những câu chuyện hậu trường của những người làm truyền hình, MC, BTV, PV nổi bật… của VTV nhằm chuyển tải những thông tin, sự kiện của Đài truyền hình giúp người đọc, người xem truyền hình

có cái nhìn tổng quát hơn, sâu sắc hơn về công việc của những người làm truyền hình, về Đài tryền hình… , trở thành cầu nối giữa Đài truyền hình và khán giả truyền hình

Chính nhờ sự mới mẻ về mặt nội dung của tạp chí Truyền hình Việt Nam đã ngay lập tức đáp ứng nhu cầu thông tin trong lĩnh vực truyền hình của đông đảo khán giả xem truyền hình, vì vậy nó nhanh chóng tạo được sự thu hút cũng như dấu ấn đặc biệt trong lòng bạn đọc cả nước

Cho tới nay, tạp chí Truyền hình Việt Nam đã có hơn 16 năm với nhiều thay đổi, biến động và phát triển Những năm đầu tiên Tạp chí Truyền hình

Việt Nam xuất bản một tháng một kỳ với số lượng 5000 bản/kỳ và tăng lên

một tháng hai kỳ với số lượng xuất bản 10.000 bản/kỳ vào năm 1996

Cùng với sự phát triển của hệ thống truyền hình cáp và nhu cầu của

khán giả ngày càng tăng trên toàn quốc, tháng 11/2006 Tạp chí Truyền hình

Việt Nam đã cho ra mắt thêm ấn phẩm mới PAY TV (Truyền hình trả tiền),

tăng số kỳ phát hành lên 3 kỳ/tháng, số lượng tăng lên hơn 30.000 bản mỗi kỳ phát hành

Có thể thấy, từ một dạng tạp chí mới mẻ, bỡ ngỡ trên thị trường báo in,

từ một đơn vị bao cấp của Đài truyền hình Việt Nam, cho đến nay Tạp chí

Truyền hình Việt Nam đã vươn lên thành một tờ tạp chí có uy tín trong làng

báo Việt Nam, tự độc lập hạch toán về kinh tế, tài chính, còn góp thêm tài chính cho đơn vị chủ quản Đây có thể coi là viên gạch đặt nền móng cho

thành công đầu tiên của các dòng tạp chí chuyên biệt về ngành truyền hình tại Việt Nam

b Chức năng của Tạp chí Truyền hình Việt Nam

Ngoài chức năng, nhiệm vụ ban đầu là đăng tải lịch phát sóng, giới thiệu một cách chi tiết những chương trình hay, trọng điểm sắp được trình chiều trên các kênh của Đài Truyền hình Việt Nam, đăng tải những câu chuyện hậu trường đằng sau những chương trình truyền hình… thì cùng với

sự phát triển mạnh mẽ về số lượng cũng như chất lượng các kênh sóng của

Đài Truyền hình Việt Nam, Tạp chí Truyền hình Việt Nam còn có chức năng

- Chuyển tải những thông tin, những sự kiện, hoạt động của Đài Truyền hình Việt Nam tới độc giả

- Cung cấp thông tin về hoạt động văn hóa, nghệ thuật, điện ảnh truyền hình trong nước và thế giới…

Đối tượng phục vụ của Tạp chí Truyền hình Việt Nam là khán giả

truyền hình và công chúng trên cả nước

c Cơ cấu tổ chức và hoạt động của tòa soạn

Cơ cấu tổ chức và hoạt động tòa soạn của Tạp chí Truyền hình Việt Nam được

mô tả theo sơ đồ sau:

d Hệ thống các chuyên trang, chuyên mục

Hiện nay, Tạp chí truyền hình Việt Nam có khá nhiều các chuyên trang,

chuyên mục Bao gồm:

- Câu chuyện kỳ này: Những vấn đề, những câu chuyện, những sự kiện quan trọng có tầm ảnh hưởng của Đài truyền hình Việt Nam

- Phim mới: Giới thiệu các bộ phim sắp được phát sóng

- Chọn phim giùm bạn: Giới thiệu, phân tích nội dung bộ phim hay đang được phát sóng

- Dạo quanh trường quay: Những sự kiện được lượm lặt trên các trường quay trong quá trình ghi hình chương trình

- Gương mặt trang bìa: Bài viết chân dung, tìm hiểu, phỏng vấn về nhân vật trang bìa

Phòng Thư ký tòa soạn

Phòng Thiết kế (3 người)

Cộng tác viên Cộng tác viên

Tổng biên tập

Phó Tổng biên tập (1 người) Phòng Kế toán tổng

hợp (4 người)

- Người quen của bạn: Chân dung các MC, BTV, Phóng viên… nổi bật của Đài truyền hình Việt Nam

- Câu chuyện nghề nghiệp: Những câu chuyện về tác nghiệp, kinh nghiệm… trong lĩnh vực truyền hình

- Mỗi kỳ một nhân vật: Chân dung một nhân vật có tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực truyền hình

- Văn hóa và cuộc sống: Giới thiệu, bàn luận những sự kiện văn hóa đang được dư luận chú ý

- Góc nhìn hội nhập: Các vấn đề về hội nhập văn hóa … với thế giới

- Phía sau màn hình: Chuyện “bếp núc”, hậu trường các chương trình truyền hình

- Mừng vui sức khỏe: Các mẹo vặt để giữ gìn sức khỏe

- Mái ấm gia đình: Những câu chuyền từ cuộc sống của các gia đình

- Lịch phát sóng, lịch phim các kênh của Đài truyền hình Việt Nam và các đài truyền hình địa phương

- Đồng hành cùng VTV: Giải đáp các thắc mắc của khán giả truyền hình gửi về

- Đối thoại doanh nhân: Trò chuyện với một doanh nhân thành đạt

- Người trẻ trước ngưỡng cửa cuộc đời: Giới thiệu những chân dung của những người trẻ với những phát minh, sáng kiến, những thành tích cá nhân họ có ảnh hưởng tới xã hội

Ngoài ra, có thêm một số các chuyên trang, chuyên mục khác như: Lướt cùng làn sóng, Thể thao, Truyền hình quốc tế, Giải trí trong tháng…

2.1.2.2 Tạp chí Truyền hình Hà Nội

a Quá trình hình thành và phát triển

Tạp chí Truyền hình Hà Nội số đầu tiên chính thức được phát hành vào

tháng 5/2005 theo giấy phép số 29/GP-BVHTT Tạp chí xuất bản mỗi tháng một kỳ, đều đặn vào ngày 23 hàng tháng Thời gian đầu xuất bản khoảng

3000 cuốn/kỳ hiện nay mỗi kỳ xuất bản đã tăng lên hơn 10000 cuốn

Một vài tháng sau khi số đầu tiên được phát hành, ekip thực hiện đã xây dựng một chương trình truyền hình như một sự kiện lớn để đồng hành, hỗ trợ đẩy mạnh thương hiệu tạp chí, đó là chương trình “Tết Hà Nội xưa và nay” Tự xây dựng một chương trình truyền hình đó có lẽ là sự khác biệt rất

lớn của Tạp chí truyền hình Hà Nội so với tạp chí cùng thể loại khác Năm

2010, “Tết Hà Nội xưa và nay” đã chạy được đến số thứ 5

Tính đến thời điểm hiện tại, sau sáu năm hình thành và phát triển, Tạp

chí truyền hình Hà Nội dẫu còn khá mới mẻ trên thị trường báo chí nhưng đã

kịp ổn định cho mình một chỗ đứng riêng biệt trên tất cả các sạp báo trong Nam ngoài Bắc nói chung và trong loại hình tạp chí truyền hình ở Việt Nam nói riêng bằng sự dịu dàng, thanh lịch nhưng trí tuệ của đất kinh kỳ ngàn năm

văn hiến Tạp chí Truyền hình Hà Nội đã thực sự trở thành cầu nối hữu ích giữa

khán thính giả với các chương trình của Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội

b Chức năng, nhiệm vụ của tạp chí Truyền hình Hà Nội

Tạp chí Truyền hình Hà Nội có những chức năng và nhiệm vụ như sau:

- Cung cấp lịch phát sóng, lịch phim, giới thiệu chi tiết, cụ thể các chương trình hay, mới của Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội tới đông đảo công chúng

- Cung cấp lịch phim, lịch phát sóng, giới thiệu các chương trình hấp dẫn trên các kênh sóng của Truyền hình Cáp Hà Nội

- Chia sẻ các câu chuyện “bếp núc” của truyền hình, giới thiệu những gương mặt MC, BTV, Phóng viên nổi bật của Đài truyền hình Hà Nội

- Cung cấp các thông tin thể thao, văn hóa, âm nhạc… mới nhất, cập nhật nhất tới độc giả

- Ngoài ra, một điểm riêng biệt của tạp chí Truyền hình Hà Nội chính

là tính vùng miền Ngoài chức năng của một tờ tạp chí truyền hình, tạp chí

Truyền hình Hà Nội còn luôn song hành cùng bạn đọc thủ đô qua những bài

viết về Hà Nội xưa và nay, những mốc son Thăng Long - Hà Nội, các bài viết khai thác về vấn đề văn hóa, tâm linh Hà Nội…

- Tạp chí Truyền hình Hà Nội cũng có chức năng chuyển tải những

thông tin quan trọng, những sự kiện quan trong do Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội phát động, tổ chức, là cầu nối giữa Đài phát thanh và truyền hình

Hà Nội với đông đảo công chúng xem truyền hình

- Tạp chí Truyền hình Hà Nội là cơ quan ngôn luận của cơ quan chủ

quản - Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội

c Cơ cấu và tổ chức hoạt động của tòa soạn

Thời gian đầu thành lập, tòa soạn của tạp chí Truyền hình Hà Nội chỉ

có bốn người Hiện nay số lượng cán bộ của tạp chí đã tăng lên con số mười tám Khá nhỏ gọn so với cơ cấu của các tòa soạn báo, tạp chí khác, tuy nhiên hiệu quả công việc của tạp chí này vẫn được đánh giá cao bằng những số tạp chí phát hành đều đặn, một chất lượng hình ảnh, nội dung tốt, và trên hết là lượng tiêu thụ khá lớn

Tổng biên tập

Bộ phận hành chính Phó tổng biên tập

Thư ký tòa soạn Bộ phận phát hành quảng cáo

Ban biên tập Phòng phóng viên Thiết kế

Cộng tác viên Cộng tác viên

d Hệ thống các chuyên trang, chuyên mục

Tạp chí Truyền hình Hà Nội bao gồm các chuyên trang, chuyên mục

chính sau:

- Chúng tôi làm truyền hình: Giới thiệu, phân tích những sự kiện lớn do Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội tổ chức, những vấn đề trong lĩnh vực truyền hình

- Văn hóa, thể thao: Những sự kiện về văn hóa thể thao đang diễn ra hoặc đang được Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội phát sóng

- Thế giới truyền hình: Tập hợp các bài viết về truyền hình quốc tế

- Công nghệ truyền hình: Giới thiệu các công nghệ truyền hình mới ở Việt Nam và trên thế giới

- Lịch phát sóng, lịch phim trên các kênh của Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội

- Thời trang và cuộc sống: Giới thiệu các bộ sưu tập thời trang mới, tin tức thời trang trong nước và quốc tế

- Hà Nội xưa và nay: Giới thiệu các nét văn hóa của Hà Nội

- Hậu trường phim truyền hình: Giới thiệu các câu chuyện hậu trường các bộ phim hay đang được phát sóng trên Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội, các bộ phim “bom tấn’ trên thế giới

- Du lịch văn hóa: Giới thiệu các điểm đến du lịch hấp dẫn trong nước

mô hình Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC đã tiếp tục phát triển các loại hình

báo chí khác, trong đó có dự án xây dựng từ Tạp chí Truyền hình Số

Số đầu tiên phát hành vào ngày 3/8/2007 theo giấy phép số BVHTT của Bộ Thông tin và truyền thông nước CHXHCN Việt Nam

74/GP-Thời gian đầu tạp chí xuất bản 01 kỳ/ tháng Kể từ năm 2009, tạp chí

Truyền hình Số chính thức xuất bản 02 kỳ/ tháng, đều đặn vào ngày mùng 5

và 25 hàng tháng Số lượng phát hành khoảng 10000 bản mỗi số

Mặc dù ra đời muộn và có tuổi đời non trẻ so với những tờ trên thị

trường khác, nhưng tạp chí Truyền hình Số cũng đã thể hiện khá rõ nét tính

chất của một tờ tạp chí chuyên biệt, mang những đặc trưng, khác biệt riêng

Từ khi ra đời cho đến nay, tạp chí đã xây dựng và phát triển theo đúng

sứ mệnh của mình: trở thành một trong những kênh truyền thông mạnh của Tổng công ty VTC Theo đó tất cả những hoạt động sôi nổi của Tổng công ty VTC trong tất cả các lĩnh vực: truyền hình, dịch vụ viễn thông, dịch vụ nội dung số… đều được phản ánh chân thực, nhanh chóng, đầy đủ, giúp cho hình ảnh, thương hiệu cũng như các dịch vụ, sản phẩm của Tổng công ty VTC đến

với cộng đồng một cách đầy đủ nhất và nhanh nhất thông qua tạp chí Truyền

hình Số

Sau 3 năm hình thành và phát triển, tạp chí Truyền hình Số đã được

phát hành rộng rãi trên toàn quốc, được độc giả đón nhận, thực sự trở thành cầu nối của công chúng trên cả nước với Tổng công ty truyền thông đa

phương tiện VTC, góp phần mang lại một diện mạo mới mẻ cho tạp chí

Truyền hình Số nói riêng và dòng tạp chí chuyên biệt nói chung

b Chức năng, nhiệm vụ của tờ tạp chí Truyền hình Số

Là một cuốn cẩm nang truyền hình, giới thiệu cho bạn đọc những chương trình hay, hấp dẫn, bổ ích trên các sóng VTC

Cung cấp cho khán giả lịch, khung giờ phát sóng các chương trình, các

bộ phim một cách chi tiết, cụ thể

Giới thiệu các công việc “bếp núc” của các chương trình truyền hình Những câu chuyện tác nghiệp của những người làm truyền hình

Giới thiệu các gương mặt nhà Đài như MC, Phóng viên, BTV, Bình luận viên… nổi bật

Giải thích các khái niệm, học thuật thuộc lĩnh vực truyền hình

Giới thiệu hình ảnh, thương hiệu, các dịch vụ và sản phẩm của Tổng công ty VTC đến cộng đồng

Là một nhân tố quan trọng trong các nhân tố góp phần cấu thành mô hình của Tập đoàn truyền thông trong tương lai gần của VTC

Ngoài ra, tạp chí Truyền hình Số cũng có chức năng phản ánh những

thông tin về đời sống xã hội, văn hóa, giải trí và các thông tin mang tính thời

sự hấp dẫn khác

…

c Cơ cấu tổ chức và hoạt động của tòa soạn

Sau 3 năm phát triển, từ ba thành viên cốt cán ban đầu (gồm nhà báo Lê Thọ Bình chỉ đạo nội dung, nhà báo Phạm Thu Hoài thực hiện nội dung và

một nhân viên thiết kế), tới nay tạp chí Truyền hình Số đã sở hữu một số

lượng phóng viên, biên tập viên chính thức lên đến 12 người So với tòa soạn của các tạp chí nói chung thì đây chỉ là con số khiêm tốn Cơ cấu tổ chức và

hoạt động tòa soạn tạp chí Truyền hình Số vì thế cũng tương đối đơn giản,

ngoại trừ đội ngũ phóng viên, cộng tác viên, các vị trí còn lại chỉ đảm bảo một

vị trí chủ chốt

d Hệ thống các chuyên trang, chuyên mục

Trong 3 năm phát triển, tạp chí Truyền hình Số đã thay đổi fomat khá

nhiều lần Do đó, hệ thống các chuyên trang, chuyên mục cũng có sự thay đổi theo Thời điểm hiện tại, tờ tạp chí này có các chuyên trang, chuyên mục chính sau đây:

- VTC chuyển động: Cung cấp những tin tức, hoạt động trọng điểm trong tháng của Tổng công ty truyền thông đa phương tiện VTC (Bao gồm Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC)

- Tiêu điểm: Các bài viết sâu, mang tính phân tích, bình luận về các dịch vụ, các lĩnh vực hoạt động của Tổng công ty VTC và Bộ Thông tin và Truyền thông

- Chân dung và đối thoại: Các bài viết chân dung, phỏng vấn các nhân vật có tầm ảnh hưởng trong xã hội, các gương mặt MC, BTV, phóng viên… của Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC

Tổng biên tập (Ông Lê Kinh Lộc)

Bộ phận hành chính

(01 người)

Phó tổng biên tập (Bà Phạm Thị Thu Hoài)

Biên tập viên (01 người)

Thiết kế (1 người)

Cộng tác viên