NHE c1~1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN KIM ANH NHẬN THỨC CỦA CÁN BỘ, CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VỀ NHÓM QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ CỦA TRẺ EM HIỆN NAY

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN KIM ANH

NHẬN THỨC CỦA CÁN BỘ, CÁN BỘ LÃNH ĐẠO,

QUẢN LÝ VỀ NHÓM QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ

CỦA TRẺ EM HIỆN NAY (Nghiên cứu lớp Cao cấp lý luận và Cử nhân chính trị tại

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh)

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN KIM ANH

NHẬN THỨC CỦA CÁN BỘ, CÁN BỘ LÃNH ĐẠO,

QUẢN LÝ VỀ NHÓM QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ

CỦA TRẺ EM HIỆN NAY (Nghiên cứu lớp Cao cấp lý luận chính trị và Cử nhân chính trị tại

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh)

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

Mã ngành: 60 31 03 01

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THÙY LINH

Hà Nội - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi Các số liệu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào trước đây

Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước hội đồng cũng như kết quả Luận văn của mình

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả

Nguyễn Kim Anh

LỜI CẢM ƠN

Qua thời gian học tập & rèn luyện tại khoa Xã hội học – Trường ĐH Khoa học xã hội & Nhân văn Với sự nỗ lực của bản thân, sự hướng dẫn, giúp

đỡ, động viên của thầy cô, gia đình, bạn bè, các cơ quan đoàn thể tại địa bàn nghiên cứu

Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Thị Thùy Linh, giảng viên Viện Xã hội học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, người đã trực tiếp hướng dẫn tận tình, định hướng chuyên môn và truyền đạt những kinh nghiệm quý báu cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và làm Luận văn tốt nghiệp

Tôi cũng xin gửi lời cám ơn chân thành tới toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Xã hội học, Trường ĐH Khoa học xã hội & Nhân văn trong truyền tải những kiến thức chuyên ngành và trong suốt quá trình học tập để tôi có được nền tảng kiến thức vững chắc

Mặc dù đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận văn bằng tất cả sự nhiệt tình, trách nhiệm và năng lực của mình, tuy không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp quý báu của quý thầy cô và bạn bè Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả

Nguyễn Kim Anh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 10

1 Lý do chọn đề tài 10

2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu Error! Bookmark not defined

3 Ý nghĩa lý luận, ý nghĩa thực tiễn Error! Bookmark not defined

4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứuError! Bookmark not defined

6 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứuError! Bookmark not defined

7 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

8 Khung phân tích Error! Bookmark not defined NỘI DUNG CHÍNH Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Error! Bookmark not defined

1.1 Các khái niệm công cụ Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm nhận thức Error! Bookmark not defined 1.1.2 Khái niệm trẻ em Error! Bookmark not defined 1.1.3 Khái niệm quyền trẻ em Error! Bookmark not defined 1.1.4 Khái niệm quyền được bảo vệ của trẻ em.Error! Bookmark not defined 1.1.5 Khái niệm cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý Error! Bookmark not

defined

1.2 Lý thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined

1.2.1 Lý thuyết hành động xã hội Error! Bookmark not defined 1.2.2 Lý thuyết xã hội hóa Error! Bookmark not defined 1.2.3 Tiếp cận quyền con người trong nghiên cứu quyền trẻ em Error!

Bookmark not defined

1.4 Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về quyền trẻ em.Error! Bookmark not defined

1.4.1 Quan điểm của Đảng về quyền trẻ em Error! Bookmark not defined 1.4.2 Chính sách của Nhà nước Việt Nam về quyền trẻ emError! Bookmark

not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NHẬN THỨC CỦA CÁN BỘ, CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VỀ NHÓM QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ CỦA TRẺ EMError! Bookmark not defined

2.1 Mô tả mẫu điều tra Error! Bookmark not defined 2.2 Nhận thức của cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý về Công ước quốc tế về quyền trẻ em và Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ emError! Bookmark not defined

2.2.1 Nhận thức của cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý về Công ước quốc tế về quyền trẻ em Error! Bookmark not defined 2.2.2 Nhận thức của cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý về nhóm quyền được bảo

vệ được quy định trong Công ước quốc tế về quyền trẻ em.Error! Bookmark not

defined

2.2.3 Nhận thức của cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý về quyền trẻ em theo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của Việt Nam Error! Bookmark not

defined

2.2.4 Nhận thức của cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý về nhóm quyền được bảo

vệ được quy định trong Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của Việt Nam.

Error! Bookmark not defined

2.2.5 Một số hình thức giáo dục con cái của cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý khi con mắc lỗi Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NHẬN THỨC CỦA CÁN BỘ, CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VỀ NHÓM QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ CỦA TRẺ EM HIỆN NAY Error! Bookmark not defined 3.1 Nhóm yếu tố về văn hóa, phong tục tập quán ở Việt Nam Error! Bookmark not defined

3.2 Nhóm yếu tố về pháp luật Error! Bookmark not defined 3.3 Nhóm yếu tố về xã hội Error! Bookmark not defined KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP VÀ KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BV, CS&GD : Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục

LĐ, QL : Lãnh đạo, quản lý

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Khối công tác, cấp làm việc của cán bộ, cán bộ LĐ, QL Error! Bookmark not defined

Bảng 2.2: Quan niệm của cán bộ, cán bộ LĐ, QL về quyền trẻ em theo Công ước

QT Error! Bookmark not defined

Bảng 2.3: Tương quan tuổi của cán bộ, cán bộ LĐ, QL về quyền trẻ em theo Công

ước QT Error! Bookmark not defined

Bảng 2.4: Các quyền thuộc nhóm quyền được bảo vệ của trẻ em trong Công ước

QT Error! Bookmark not defined

Bảng 2.5: Tương quan giới tính của cán bộ, cán bộ LĐ, QL với nhóm quyền được

bảo vệ của trẻ em Error! Bookmark not defined

Bảng 2.6: Tương quan khối công tác của cán bộ, cán bộ LĐ, QL với nhóm quyền

được bảo vệ của trẻ em Error! Bookmark not defined

Bảng 2.7: Các quyền thuộc Luật BV,CS&GD trẻ em của việt Nam Error! Bookmark not defined

Bảng 2.8: Tương quan trình độ học vấn của cán bộ, cán bộ LĐ, QL với nhóm

quyền được bảo vệ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.9: Tương quan cấp làm việc của cán bộ, cán bộ LĐ, QL với nhóm quyền

được bảo vệ Error! Bookmark not defined

Bảng 2.10: Tương quan cấp làm việc của cán bộ, cán bộ LĐ, QL với quan niệm

bạo hành trẻ em Error! Bookmark not defined Bảng 3.1: Nhóm yếu tố pháp luật Error! Bookmark not defined

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Độ tuổi của cán bộ, cán bộ LĐ, QL Error! Bookmark not defined Biểu đồ 2.2: Cán bộ, cán bộ LĐ, QL biết đến Công ước QT về quyền trẻ em Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.3: Nguồn thông tin cán bộ, cán bộ LĐ, QL biết đến Công ước QTError! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.5: Hình thức giáo dục của cán bộ, cán bộ LĐ, QL khi con mắc lỗiError! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.6: Trình độ học vấn của cán bộ, cán bộ LĐ, QL với hình thức giáo dục

khi con mắc lỗi Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.7: Quan niệm của cán bộ, cán bộ LĐ, QL về bạo hành trẻ emError! Bookmark not defined

Biểu đồ 3.1: Nhóm yếu tố văn hóa, phong tục tập quán Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 3.2 Nhóm yếu tố về xã hội Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ ngày thành lập Đảng và Nhà nước cho đến nay, Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán coi nhiệm vụ BV,CS&GD trẻ em là một nội dung cơ bản của chiến lược con người trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đất nước Bởi vì, trẻ em

có vai trò hết sức quan trọng đối với gia đình và xã hội

Năm 1990, Việt Nam đã ký Công ước QT về quyền trẻ em, trở thành nước đầu tiên ở châu Á, nước thứ hai trên thế giới chính thức cam kết cùng cộng đồng quốc

tế ra sức BV,CS&GD trẻ em

Qua hơn hai mươi năm thực hiện Công ước QT, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, văn bản pháp luật đẩy mạnh công tác BV,CS&GD trẻ

em, đặc biệt là việc ban hành, bổ sung, sửa đổi Luật BV,CS&GD trẻ em, đảm bảo việc thực hiện quyền trẻ em không chỉ mang ý nghĩa đạo lý sâu sắc mà còn mang tính pháp lý chặt chẽ Việc thực hiện quyền trẻ em ở nước ta bước đầu đã đạt được những thành quả quan trọng, được nhân dân trong nước và cộng đồng quốc tế đánh giá cao Tuy nhiên, cũng còn nhiều vấn đề cần phải quan tâm, giải quyết nhằm đảm bảo cho trẻ em có điều kiện tốt nhất để phát triển toàn diện Bởi lẽ, mỗi đứa trẻ sinh ra là kết quả tình yêu của cha mẹ, là hạnh phúc, tương lai của mỗi gia đình và toàn thể xã hội Một đứa trẻ sẽ phát triển toàn diện khi được sống trong gia đình có sự yêu thương, chăm sóc, đùm bọc và che chở của cha mẹ Trẻ em ngày nay được chăm sóc rất tốt, được đáp ứng đầy đủ các nhu cầu để phát triển một cách toàn diện nhất Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ những đứa trẻ đang phải sống trong tình cảnh hết sức khó khăn, bị cha mẹ hành hạ, sử dụng bạo lực Vì thế, xã hội cần đặc biệt chú trọng đến các nhóm trẻ này, đặc biệt là nhóm trẻ có hoàn cảnh khó khăn như: trẻ em thiệt thòi, trẻ em khuyết tật, trẻ em là

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT

1 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba (khoá VIII) về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

2 Bộ Chính trị (2000), Chỉ thị 55-CT/TW ngày 28/6/2000 về “tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng ở cơ sở đối với công tác BV, CS&GD trẻ em”

3 Bộ Lao động - thương binh và xã hội (2002), BV,CS&GD có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn - chính sách, kinh nghiệm và mô hình thực tiễn, Nxb Lao động xã hội

4 Báo cáo quốc gia về Việt Nam thực hiện văn kiện "Một thế giới phù hợp với trẻ em", http://daibieunhandan.vn/, ngày 31/3/2007

5 Bùi Quang Dũng, Lê Ngọc Hùng (2005), Lịch sử xã hội học, Nxb Lý luận chính

trị, Hà Nội

6 Giáo trình sơ thảo Nhà nước và pháp quyền Việt Nam (1986), Thời đại trước phong kiến và thời đại phong kiến, Tập 1, Nxb Khoa học xã hội

7 Hồ Chí Minh: Toàn tập (2005), Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,

8 Hòa Bình (2005), “Sự hiểu biết giữa gia đình và trẻ em về vấn đề quyền trẻ em”, Tạp chí Xã hội học, số 4

9 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh – Trung tâm Xã hội học (2004), Xã Hội học trong Lãnh đạo, quản lý, Nxb Lý luận Chính trị

10 Cao Duy Hạ (2008), Nâng cao trách nhiệm của gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, Tạp chí Tuyên giáo, số 8

11 Nguyễn Thị Quỳnh Hoa (2006), Tai nạn thương tích trẻ em vấn đề và thực trạng, Tạp chí Khoa học về phụ nữ, số 3

12 Lê Ngọc Hùng (Chủ biên) và các cộng sự (2010), Xã hội học về lãnh đạo, quản

lý, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội

13 Võ Kim Hương (2011), Báo cáo phân tích tình hình trẻ em tại Việt Nam, Tạp

chí Nghiên cứu gia đình và giới, số 4

14 Tuấn Kiệt, Tình trạng bạo hành con cái hiện nay,

15 Nguyễn Hữu Minh và Đặng Bích Thủy (2007), “Nghiên cứu việc thực hiện quyền trẻ em ở Việt Nam - một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, Tạp chí Xã hội

học, số 4

16 Nguyễn Hữu Minh, Đặng Bích Thủy (2009), Báo cáo kết quả đề tài: Những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về việc thực hiện quyền trẻ em ở Việt Nam trong giai đoạn phát triển 1997 - 2020, Hà Nội

17 Vũ Hữu Ngoạn (chủ biên) và các cộng sự (2001), Tìm hiểu một số khái niệm trong Văn kiện đại hội của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia

18 Nxb Chính trị Quốc gia & Ủy ban Bảo vệ, chăm sóc trẻ em Việt Nam (1997),

Hồ Chí Minh về Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em

19 Nguyễn Đình Tấn và cộng sự (2006), Thực hiện quyền trẻ em ở các tỉnh miền núi phía Bắc - thực trạng và giải pháp, Đề tài khoa học cấp bộ

20 Nguyễn Đình Tấn và cộng sự (2007), Năng lực thực hiện quyền phụ nữ của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở, Đề tài khoa học cấp bộ, Hà Nội

21 Nguyễn Hồng Thái, Phạm Đỗ Nhật Thắng (2005), Chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn dựa vào cộng đồng những cơ sở xã hội và thách thức, Tạp chí Xã hội học, số 4

22 Đinh Thị Thoa (2012), Người dân huyện Phú xuyên – TP Hà Nội với việc nhận thức và thực hiện nhóm quyền tham gia của trẻ em được quy định trong công ước quốc tế về quyền trẻ em của Liên hợp quốc hiện nay

23 Nguyễn Đức Thùy chủ biên (2010), Quyền trẻ em, Tài liệu tập huấn cho giảng

viên trường chính trị Tỉnh, thành phố, Viện Nghiên cứu Quyền con người thuộc Học viện chính trị Quốc gia HCM, NXB Tư pháp

24 Hoàng Bá Thịnh (2008), Giáo trình xã hội học về giới, Nxb Đại học Quốc gia

Hà Nội, Hà Nội

25 Đỗ Thu Thủy (2013); Hoạt động của các câu lạc bộ trẻ em về quyền trẻ em ở tỉnh Lào Cai hiện nay

26 T.Thủy, Cha mẹ bị bắt vì để con trai chơi một mình ngoài sân,

27 Nguyễn Minh Phương (2003), Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới, Tạp chí Lý luận chính trị, số 7

28 UN (2002), Tuyên ngôn thế giới về quyền con người Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em, công ước về xoá bỏ tất cả các hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

29 Lê Ngọc Văn (2012), Gia đình và biến đổi gia đình ở Việt Nam, Nxb Khoa học

Xã hội

30 Lê Thị Vân (2008), Tìm hiểu việc thực hiện nhóm quyền được bảo vệ trong Công ước quốc tế về quyền trẻ em của các gia đình người dân thành phố Hà Nội hiện nay

31 Viện Khoa học chính trị - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và UB

Bảo vệ & chăm sóc trẻ em Việt Nam (1999), Trẻ em trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ta, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

32 Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, Viện Xã Hội Học (2005), Điều tra cơ bản về kiến thức, thái độ và hành vi của cộng đồng phục vụ xây dựng chiến lược truyền thông vận động về quyền trẻ em giai đoạn 2006 – 2010

TIẾNG NƯỚC NGOÀI

1 Festinger, L (1957), A theory of cognitive dissonanc, Evanston, Ill: Row

Peterson

2 George A Theodorson and Achilles G Theodorson (1969) A Modern Dictionary of Sociology New York: Thomas Y Crowell Company