Hiện nay, trên địa bàn Quảng Nam vẫn chưa có đề tài nào nghiên cứu về lĩnh vực này… Vì vậy, tác giải đã chọn đề tài “Nghiên cứu sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam” để nghiên cứu hiện tr
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
PHAN ĐÔNG NHỰT
NGHIÊN CỨU SẢN PHẨM DU LỊCH BIỂN ĐẢO
QUẢNG NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
Hà Nội, 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
PHAN ĐÔNG NHỰT
NGHIÊN CỨU SẢN PHẨM DU LỊCH BIỂN ĐẢO
QUẢNG NAM
Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM TRƯƠNG HOÀNG
Hà Nội, 2015
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 4
1 Lí do chọn đề tài 4
2 Lịch sử nghiên cứu 5
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 8
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
6 Bố cục của luận văn Error! Bookmark not defined
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SẢN PHẨM DU LỊCH BIỂN ĐẢO
Error! Bookmark not defined 1.1 Các khái niệm Error! Bookmark not defined
1.1.1 Du lịch biển đảo Error! Bookmark not defined
1.1.2 Sản phẩm du lịch Error! Bookmark not defined 1.2 Sản phẩm du lịch và sản phẩm du lịch biển đảoError! Bookmark not defined
1.2.1 Những yếu tố cấu thành sản phẩm du lịchError! Bookmark not defined
1.2.2 Đặc điểm của sản phẩm du lịch Error! Bookmark not defined
1.2.3 Các yếu tốc tác động ảnh hưởng đến quá trình phát triển sản phẩm
du lịch Error! Bookmark not defined 1.2.4 Vai trò của các bên trong quá trình phát triển sản phẩm du lịch…Error! Bookmark not defined
1.2.5 Các điều kiện phát triển du lịch biển đảoError! Bookmark not defined
1.2.6 Các sản phẩm du lịch biển đảo Error! Bookmark not defined Chương 2 TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG SẢN PHẨM DU LỊCH BIỂN ĐẢO QUẢNG NAM Error! Bookmark not defined
2.1 Thực trạng về du lịch Quảng Nam Error! Bookmark not defined 2.2 Điều kiện phát triển sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam Error! Bookmark not defined
Trang 42.2.1 Điều kiện cung Error! Bookmark not defined 2.2.2 Điều kiện cầu Error! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng các sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam Error! Bookmark not defined
2.3.1 Sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng biển đảo Error! Bookmark not defined
2.3.2 Sản phẩm du lịch văn hóa biển đảo Error! Bookmark not defined
2.3.3 Sản phẩm du lịch sinh thái biển đảo Error! Bookmark not defined
2.3.4 Sản phẩm du lịch lặn biển ngắm san hô Error! Bookmark not defined
2.3.5 Sản phẩm du lịch thể thao biển đảo Error! Bookmark not defined
2.3.6 Các sản phẩm du lịch biển đảo khác Error! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá các sản phẩm du lịch biển đảo Quảng NamError! Bookmark not defined
2.4.1 Cơ cấu mẫu điều tra Error! Bookmark not defined
2.4.2 Đánh giá về tài nguyên du lịch biển đảo Error! Bookmark not defined
2.4.3 Đánh giá về cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật, dịch vụ, môi trường
Error! Bookmark not defined
2.4.4 Đánh giá về chất lượng sản phẩm du lịch Error! Bookmark not defined
2.4.5 Đánh giá về hình thức tuyên truyền quảng bá về du lịch Error! Bookmark not defined
2.4.6 Tổng kết đánh giá của khách du lịch về sản phẩm du lịch biển đảo
Quảng Nam Error! Bookmark not defined
Trang 52.5 Nguyên nhân của thực trạng sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam Error! Bookmark not defined
Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DU LỊCH BIỂN ĐẢO QUẢNG NAMError! Bookmark not defined
3.1 Cơ sở đề xuất giải pháp Error! Bookmark not defined 3.1.1 Chiến lược phát triển du lịch biển đảo Việt Nam Error! Bookmark not defined
3.2.2 Chiến lược phát triển kinh tế xã hội, du lịch Quảng Nam Error!
Bookmark not defined
3.2 Một số giải pháp hoàn thiện và phát triển sản phẩm du lịch biển đảo
Quảng Nam Error! Bookmark not defined 3.2.1 Hoàn thiện và cải tiến các sản phẩm du lịch biển đảo hiện có Error! Bookmark not defined
3.2.2 Phát triển và mở rộng địa bàn các sản phẩm du lịch biển đảo mới
Error! Bookmark not defined
3.2.3 Các giải pháp khác Error! Bookmark not defined 3.3 Kiến nghị Error! Bookmark not defined
3.3.1 Kiến nghị với Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Tổng cục Du
lịch: Error! Bookmark not defined 3.3.2 Kiến nghị với tỉnh Quảng Nam: Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
STT TÊN BẢNG TRANG
01 Bảng 2.1: Số lượng khách và doanh thu của du lịch
02 Bảng 2.2: Số lượng khách sạn và số phòng tại Quảng Nam
03 Bảng 2.3: Các thông thông về cá nhân của khách du lịch
04 Bảng 2.4: Đánh giá của khách du lịch về mức độ quan trọng
của tài nguyên du lịch biển đảo Quảng Nam 71
05 Bảng 2.5: Đánh giá của khách du lịch về mức độ hài lòng
với tài nguyên du lịch biển đảo Quảng Nam 72
06 Bảng 2.6: Đánh giá của khách du lịch về mức độ quan trọng
của cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật, dịch vụ, môi trường… 74
07 Bảng 2.7: Đánh giá của khách du lịch về mức độ hài lòng về
cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật, dịch vụ, môi trường… 75
08 Bảng 2.8: Đánh giá của khách du lịch về mức độ quan trọng
09 Bảng 2.9: Đánh giá của khách du lịch về mức độ hài lòng
10 Bảng 2.10: Đánh giá của khách du lịch về mức độ quan
11 Bảng 2.11: Đánh giá của khách du lịch về mức độ hài lòng
12 Biểu đồ 2.1: Lượng khách du lịch biển đảo Quảng Nam từ
13 Biểu đồ 2.2: Doanh thu từ du lịch biển đảo Quảng Nam từ
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trong nhịp điệu sôi động của cuộc sống hiên nay, du lịch đã và đang phát triển nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu Càng ngày, các loại hình du lịch có những liên quan trực tiếp đến chất lượng môi trường càng thu hút được sự quan tâm của nhiều khách du lịch hơn bởi sự thông qua các sản phẩm
du lịch, khách du lịch sẽ tự cảm nhận được dưới nhiều góc độ khác nhau về các giá trị tự nhiên, môi trường và nền văn hóa ở những nơi họ có cơ hội đặt chân đến du lịch
Du lịch biển đảo là một loại hình du lịch đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới và ở Việt Nam trong những năm gần đây, ở thực tại và trong tương lai du lịch biển đảo sẽ là loại hình du lịch chủ đạo sau du lịch sinh thái và du lịch văn hóa Loại hình du lịch biển đảo đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho ngành du lịch, góp phần tạo ra sự đa dạng trong loại hình du lịch, giúp xóa đói giảm nghèo cho người dân ven biển Không chỉ vậy, du lịch biển đảo còn góp phần bảo vệ môi trường phát triển bền vững
Quảng Nam được thiên nhiên ưu đãi với 125km bờ biển đẹp kéo dài từ Điện Ngọc (giáp bãi biển Non Nước, thành phố Đà Nẵng) đến giáp vịnh Dung Quất (tỉnh Quảng Ngãi), với nhiều bãi tắm đẹp lý tưởng như: Hà My (huyện Điện Bàn), Cửa Đại (thành phố Hội An), Bình Minh (huyện Thăng Bình), Tam Thanh (thành phố Tam Kỳ), Kỳ Hà, Bãi Rạng (huyện Núi Thành) Bên cạnh đó, còn có đảo Cù Lao Chàm – một khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận đã tạo cho Quảng Nam nhiều tiềm năng cho việc phát triển du lịch biển đảo, tạo ra sự đa dạng của các loại hình
du lịch phù hợp với từng đối tượng khách hàng
Mặc dù Quảng Nam có tài nguyên thuận lợi để phát triển du lịch biển đảo, tuy nhiên thực trạng phát triển chưa tương xứng, chưa có nhiều sản phẩm
Trang 8phù hợp để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch… Hơn nữa, việc nghiên cứu các sản phẩm du lịch biển đảo để nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm du lịch là yêu cầu cần thiết Hiện nay, trên địa bàn Quảng Nam vẫn chưa có đề tài nào nghiên cứu về lĩnh vực này… Vì vậy, tác giải đã chọn
đề tài “Nghiên cứu sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam” để nghiên cứu hiện trạng các sản phẩm du lịch biển đảo, đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm phát triển tương xứng với tiềm năng du lịch biển đảo Quảng Nam
2 Lịch sử nghiên cứu
Du lịch biển đảo là một vấn đề không mới đối với việc nghiên cứu phát triển du lịch trên thế giới và tại Việt Nam
Về các khái niệm, tại điều 121 của Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982, đã nêu rõ những định nghĩa về: đảo, vùng nội thủy, vùng lãnh hải, vùng nước quần đảo, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế… qua đó chúng ta có thể hiểu rõ hơn về đặc trưng của biển đảo
Hiện nay, đã có nhiều đề tài cấp Bộ của Tổng cục du lịch, các viện nghiên cứu, nhiều bài báo nghiên cứu đề cập đến loại hình du lịch biển đảo Việt Nam Cụ thể Viện khoa học xã hội Việt Nam (năm 2005) đã triển khai đề tài cấp Bộ “Điều kiện kinh tế, xã hội – nhân văn vùng ven biển Việt Nam”
Đề tài đã nghiên cứu tất cả các điều kiện kinh tế, xã hội – nhân văn của các vùng ven biển trên cả nước, từ đó đề xuất các giải pháp thực hiện phát triển bền vững kinh tế xã hội vùng ven biển Việt Nam
Đối với du lịch biển đảo Việt nam nói chung và biển đảo Quảng Nam nói riêng, cũng đã có những nghiên cứu đề cập tới Cụ thể như:
Tác giả Phạm Trung Lương (2008), đã nghiên cứu đề tài: “Những điều kiện để và cơ sở khoa học để phát triển du lịch đảo ven bờ vùng du lịch Bắc Trung Bộ” Từ đó định hướng những điều kiện cần thiết để phát triển du lịch biển đảo cho vùng Bắc Trung Bộ
Trang 9Tác giả Nguyễn Thu Hạnh (2012), cũng đã quan tâm, nghiên cứu và đề xuất những giải pháp phát triển các khu du lịch biển quốc gia tại vùng du lịch bắc Trung Bộ qua đề tài: “Hiện trạng và giải pháp phát triển các khu du lịch biển quốc gia tại vùng du lịch Bắc Trung Bộ”
Tác giả Phạm Trung Lương (2008), cũng đã quan tâm đến những vấn
đề về: “Nghiên cứu xây dựng mô hình bảo vệ môi trường du lịch với sự tham gia của cộng đồng góp phần phát triển du lịch bền vững trên đảo Cát Bà – Hải Phòng” Từ đó đưa ra các biện pháp và định hướng để du khách và cộng đồng cùng thực hiện những biện pháp để phát triển du lịch lịch bền vững trên đảo Cát Bà
Tác giả Võ Quế cũng đã nghiên cứu đề tài: “Những điều kiện phát triển
du lịch biển đảo bền vững tại vịnh Bái Tử Long” Từ đó nêu ra những thực trạng và giải pháp cho việc phát triển du lịch biển đảo tại vùng này
Tác giả Trần Thị Lan cũng đã quan tâm đến các điều kiện phát triển du lịch đảo Lý Sơn cùng với việc bảo vệ chủ quyền quốc gia qua việc nghiên cứu
đề tài: “Các điều kiện để phát triển du lịch Lý Sơn để khẳng định chủ quyền
biển đảo Việt Nam”
Tác giả Hà Văn Siêu cũng đã dựa trên những điều kiện, tiềm năng du lịch của vùng Bắc Trung Bộ, tiến hành nghiên cứu đề tài: “Những định hướng
để phát triển sản phẩm du lịch và quy hoạch phát triển du lịch vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” Từ đó đưa ra những mục tiêu, định hướng và giải pháp cụ thể cho việc phát triển du lịch vùng Bắc
Trung Bộ
Tác giả Hà Văn Siêu cũng đã quan tâm đến những điều kiện, tiềm năng phát triển du lịch vùng duyên hải Miền Trung với việc nghiên cứu đề tài:
“Những vấn đề và điều kiện để tạo những bước đột phá trong thu hút đầu tư
phát triển du lịch các tỉnh/thành phố vùng duyên hải miền Trung”
Trang 10Ngoài ra, nhiều luận văn Thạc sĩ đã đề cập đến các vấn đề về nghiên cứu du lịch biển đảo của các địa phương khác như:
Tác giả Thân Trọng Thụy (2012), đã triển khai đề tài: “Du lịch Khánh Hòa: Tiềm năng, thực trạng và giải pháp” Tác giả đã nêu lên những điều kiện
và tiềm năng du lịch Khánh Hòa, từ đó đưa ra những giải pháp để phát triển
du lịch ở địa phương này
Tác giả Trần Thị Kim Bảo (2009), đã triển khai đề tài: “Nghiên cứu điều kiện phát triển du lịch sinh thái dải ven biển tỉnh Quảng Trị” Từ đó, tác giả đã đưa ra những giải pháp phù hợp cho việc phát triển du lịch sinh thái tại Quảng Trị
Tác giả Ngô Quang Duy (2008), đã triển khai đề tài “Phát triển du lịch biển đảo ở Vân Đồn, Quảng Ninh” Tác giả đã hệ thống hóa được những cơ
sở lý luận và đồng thời đề xuất giải pháp phát triển du lịch biển đảo của Vân Đồn – Quảng Ninh
Tác giả Trần Thị Kim Ánh (2012), đã triển khai đề tài: “Nghiên cứu phát triển du lịch biển Đà Nẵng” Tác giả đã phân tích thực trạng phát triển du lịch biển Đà Nẵng, nêu ra các thế mạnh của du lịch biển Đà Nẵng và đưa ra các giải pháp phát triển du lịch biển Đà Nẵng trong tương lai
Tác giả Trần Xuân Mới (2012), đã quan tâm đến những điều kiện phát triển du lịch sinh thái và đã đề xuất được những giải pháp cho việc phát triển loại hình du lịch này tại Quảng Nam với đề tài: “Phát triển du lịch sinh thái biển đảo Cù Lao Chàm – tỉnh Quảng Nam”
Tác giả Ngô Đặng Thị Thu Hằng (2013), đã triển khai đề tài “Hoạt động bảo vệ môi trường du lịch ven biển Hàm Tiến, Mũi Né – Bình Thuận” Tác giả đã tổng hợp những thông tin, dữ liệu liên quan đến việc bảo vệ môi trường và đưa ra các giải pháp cho việc bảo vệ môi trường du lịch ven biển Bình Thuận
Trang 11Mặc dù tài nguyên du lịch biển đảo Quảng Nam là rất lớn, nhưng tình hình khai thác tài nguyên biển đảo chưa tương xứng với tiềm năng do chưa có
sự quan tâm, đầu tư đúng mức của các ban ngành và chính quyền địa phương, dưới góc độ khoa học nghiên cứu sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam là một đề tài thiết thực cho du lịch Quảng Nam
Ngoài những đề tài trên đây, cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào khác về sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam một cách có hệ thống Chính vì vậy, việc triển khai đề tài nghiên cứu sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam là cần thiết, khách quan, đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của ngành
du lịch địa phương
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích của luận văn là góp phần nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm du lịch phục vụ nhu cầu của khách du lịch, thu hút cộng đồng tham gia vào hoạt động du lịch, góp phần nâng cao đời sống người dân vùng biển đảo Cụ thể là đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sản các sản phẩm du lịch biển đảo Quảng Nam
Để đạt được mục đích trên, đề tài đặt ra những nhiệm vụ sau:
Thu thập và tổng quan tài liệu về các vấn đề liên quan như tài liệu, công trình nghiên cứu về du lịch biển đảo, các thông tin về tài nguyên du lịch biển đảo, về hệ thống dịch vụ du lịch, về khách du lịch…
Thu thập các dữ liệu sơ cấp thông qua khảo sát thực địa, phỏng vấn khách du lịch và nhà cung cấp sản phẩm du lịch… điều tra xã hội học để bổ sung thông tin
Đánh giá thực trạng về sự hài lòng của khách du lịch, nhận thức và sự tham gia của cộng đồng vào việc tạo ra các sản phẩm du lịch biển đảo
Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm
du lịch biển đảo Quảng Nam
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trần Thị Kim Ánh (2010), Nghiên cứu phát triển du lịch biển Đà Nẵng,
Luận văn Thạc sĩ Du lịch, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
2 Trần Thị Kim Bảo (2009), Nghiên cứu điều kiện phát triển du lịch sinh
thái dải ven biển tỉnh Quảng Trị, Luận văn Thạc sĩ Du lịch, Đại học Khoa
học xã hội và Nhân văn
3 Vũ Thế Bình (2009), Non nước Việt Nam, NXB Văn hóa – Thông tin, Hà Nội
4 Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Quyết định số 2782/QĐ-BVHTTDL về việc phê duyệt Đề án “Phát triển du lịch biển đảo và vùng ven biển Việt Nam đến năm 2020”
5 Thùy Chi (2009), Những địa danh đẹp ở Việt Nam, NXB Lao động
6 Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982
7 Ngô Quang Duy (2008), Phát triển du lịch biển đảo ở Vân Đồn, Quảng
Ninh, Luận văn Thạc sĩ Du lịch, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
8 Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hòa (2009), Kinh tế du lịch,
NXBĐHKTQD, Hà Nội
9 Nguyễn Thu Hạnh (2012), “Hiện trạng và giải pháp phát triển các khu
du lịch biển quốc gia tại vùng du lịch Bắc Trung Bộ”
10 Ngô Đặng Thị Thu Hằng (2013), “Hoạt động bảo vệ môi trường du lịch
ven biển Hàm Tiến, Mũi Né – Bình Thuận”, Luận văn Thạc sĩ Du lịch,
Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
11 Phạm Trương Hoàng (2010), Kinh nghiệm du lịch sinh thái tại Nhật Bản,
Tạp chí Du lịch Việt Nam
12 Hội đồng Nhân dân tỉnh Quảng Nam, Nghị quyết số 145/2009/NQ-HĐND
của Quảng Nam về “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Quảng Nam đến năm 2015, định hướng 2020”