Xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ và nhân viên kho lưu trữ văn phòng Tỉnh ủy, Thư viện tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, Cục Thống kê… của tỉnh Hưng Yên đã giúp đỡ tác giả trong quá trình
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
ĐẶNG THỊ PHƯƠNG
ĐẢNG BỘ TỈNH HƯNG YÊN LÃNH ĐẠO
SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1967
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
HÀ NỘI - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
ĐẶNG THỊ PHƯƠNG
ĐẢNG BỘ TỈNH HƯNG YÊN LÃNH ĐẠO
SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1967
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Mai Hoa
HÀ NỘI - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các tài liệu và số liệu trích dẫn trong luận văn là hoàn toàn trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng
Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2015
Tác giả
Đặng Thị Phương
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị Mai Hoa - cô giáo hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp
đỡ tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô giáo trong khoa Lịch sử, bộ môn Lịch sử Đảng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, nơi tác giả đã học
Xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ và nhân viên kho lưu trữ văn phòng Tỉnh ủy, Thư viện tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, Cục Thống kê… của tỉnh Hưng Yên đã giúp đỡ tác giả trong quá trình khai thác và tìm kiếm tư liệu
Xin cảm ơn tới gia đình, bạn bè đã hỗ trợ, động viên, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và làm luận văn
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả
Đặng Thị Phương
Trang 5MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
BẢNG CHÚ THÍCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU 6
Chương 1 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH
HƯNG YÊN ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1954
ĐẾN NĂM 1960 Error! Bookmark not defined
1.1 Căn cứ xác định chủ trương và chủ trương của Đảng bộ tỉnhError! Bookmark not defined 1.1.1 Căn cứ xác định chủ trương Error! Bookmark not defined
1.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên Error! Bookmark not defined
1.2 Sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hưng YênError! Bookmark not defined
1.2.1 Đảm bảo các điều kiện nâng cao chất lượng giáo dụcError! Bookmark not defined
1.2.2 Mở rộng quy mô giáo dục ở các cấp học Error! Bookmark not defined
1.2.3 Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng - chính trị trong nhà trườngError! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined
Chương 2 SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HƯNG YÊN
ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1961 ĐẾN NĂM
1967 Error! Bookmark not defined
2.1 Đặc điểm tình hình và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng YênError! Bookmark not defined 2.1.1 Đặc điểm tình hình Error! Bookmark not defined
2.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên Error! Bookmark not defined
2.2 Chỉ đạo thực hiện Error! Bookmark not defined
2.2.1 Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục phổ thôngError! Bookmark not defined
2.2.2 Phát triển về quy mô và tăng cường đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined
2.2.3 Tăng cường giáo dục chính trị - tư tưởng và xây dựng tổ chức Đảng,
Đoàn thể trong nhà trường Error! Bookmark not defined
Trang 62.2.4 Chăm lo phát triển giáo dục phổ thông vùng Công giáoError! Bookmark not defined
2.2.5 Chỉ đạo công tác phòng không, sơ tán Error! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined
Chương 3 NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆMError! Bookmark not defined
3.1 Nhận xét Error! Bookmark not defined
3.1.1 Về ưu điểm và nguyên nhân Error! Bookmark not defined
3.1.2 Về hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined
3.2 Một số kinh nghiệm chủ yếu Error! Bookmark not defined
3.2.1 Nhận thức và quán triệt sâu sắc về vị trí, tầm quan trọng của giáo dục phổ
thông Error! Bookmark not defined
3.2.2 Chú trọng công tác kiểm tra, giám sát và tổng kết thực tiễn để đề ra chủ
trương kịp thời, phù hợp Error! Bookmark not defined
3.2.3 Đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo đối với giáo dục
phổ thông Error! Bookmark not defined
3.2.4 Nhận diện rõ những điểm mạnh, điểm yếu của giáo dục phổ thông, thực
hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dụcError! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 9
PHỤ LỤC
Trang 7BẢNG CHÚ THÍCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
GDPT
HĐND
Giáo dục phổ thông Hội đồng nhân dân
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong chiến lược phát triển giáo dục, phát triển nguồn nhân lực của mỗi quốc gia, câu hỏi đầu tiên, và đột phá chú trọng đầu tiên bao giờ cũng nói tới giáo dục phổ thông (GDPT), vì GDPT là nền tảng cơ bản của hệ thống giáo dục quốc dân và chính nó sẽ là cơ sở đem đến chất lượng cho cả hệ thống giáo dục…
Giáo dục - đào tạo là một quá trình liên thông, là sự tiếp nối liên tục của các bậc học, cấp học từ mầm non, phổ thông cho đến đại học và sau đại học Trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam, GDPT gồm giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở và giáo dục trung học phổ thông Đây là bậc học có vai trò tiếp nối bậc học mầm non và mở đầu cho các bậc học kế tiếp sau, mang ý nghĩa là bậc học “bản lề” của toàn bộ quá trình hình thành và phát triển nhân cách của các lứa tuổi nhi đồng, thiếu niên và thanh niên
Nhận thức rõ vị trí quan trọng của GDPT, ngay từ khi mới giành được chính quyền, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) đã hình thành một hệ thống giáo dục hoàn chỉnh và toàn diện Hệ thống giáo dục do Nhà nước VNDCCH quản lí, bên cạnh giáo dục mầm non, giáo dục bổ túc văn hóa cho người lớn tuổi không có điều kiện học hết phổ thông, giáo dục dạy nghề và giáo dục đại học là GDPT GDPT ở Việt Nam đã qua nhiều thời kỳ cải cách và tổ chức dạy học theo các mô hình chủ yếu như hệ giáo dục 9 năm trong kháng chiến chống Pháp, hệ giáo dục 10 năm trong kháng chiến chống Mỹ và xây dựng xã hội chủ nghĩa (XHCN) ở miền Bắc và hệ giáo dục 12 năm từ khi nước nhà thống nhất đến nay Quán triệt các quan điểm cơ bản của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển giáo dục nói chung và phát triển GDPT nói riêng, nhà nước Việt Nam, nhân dân
Trang 9Việt Nam nói chung và ngành giáo dục nói riêng đã chăm lo không ngừng cho GDPT GDPT đã tạo nên những thành tựu hết sức quan trọng và to lớn, cung cấp cho xã hội nhiều lớp thế hệ trẻ, thông minh, sáng tạo, trung thành, dũng cảm, giàu lòng nhân ái, sẵn sàng hy sinh vì tổ quốc, vì dân tộc, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, góp phần chiến đấu và xây dựng tổ quốc phát triển như hôm nay… Với ý nghĩa đó, trong đường lối phát triển giáo dục, Đảng luôn coi trọng vị trí của GDPT Sự nghiệp giáo dục và đào tạo luôn được Đảng coi là động lực để phát triển đất nước
Hưng Yên là tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, cầu nối giữa các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ với Thủ đô Hà Nội Trong lịch sử phát triển, nhân dân tỉnh Hưng Yên đã có những đóng góp cùng với nhân dân cả nước lập nên những thành tựu to lớn trong các thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Được sự quan tâm của Đảng và Chính phủ cùng với sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên, giáo dục Hưng Yên đã đạt được những kết quả nhất định về mở rộng quy
mô, nâng cao chất lượng giáo dục,… góp phần đổi mới sự nghiệp giáo dục - đào tạo và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương Tuy nhiên, dưới tác động của những yếu tố khách quan, chủ quan, GDPT của tỉnh Hưng Yên dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh vẫn không tránh khỏi còn những hạn chế, tồn tại
Do vậy, nhìn nhận, đánh giá một cách hệ thống, toàn diện sự lãnh đạo xây dựng, phát triển giáo dục của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đối với GDPT trong thập niên đầu xây dựng miền Bắc và tiến hành chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1967); đúc rút những kinh nghiệm phục vụ việc tiếp tục đổi mới, phát triển GDPT của tỉnh là việc làm cần thiết, vừa có ý nghĩa lí luận, vừa có ý nghĩa
thực tiễn Với những lí do đó, tôi chọn vấn đề “Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lãnh
Trang 10đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 1954 đến năm 1967” để làm luận
văn Thạc sĩ khoa học Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Giáo dục và đào tạo nói chung và GDPT nói riêng đã và đang là đề tài được các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước, nhiều nhà khoa học, những nhà quản lí giáo dục… quan tâm tìm hiểu và nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau Tiêu biểu là một số công trình sau:
2.1 Những công trình nghiên cứu về giáo dục và giáo dục phổ thông
Năm 1972, cuốn sách Bàn về công tác giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí
Minh do Nhà xuất bản (Nxb) Sự Thật, Hà Nội in ấn đã thể hiện những quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác giáo dục Hồ Chí Minh vạch rõ giáo dục phải phục vụ đường lối chính trị của Đảng và Nhà nước, gắn liền với sản xuất
và đời sống của nhân dân, học phải đi đôi với hành, lí luận phải liên hệ với thực tế Muốn cho công tác giáo dục đạt kết quả tốt thì cần có sự liên hệ và phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình, với xã hội, giữa nhà trường với các đoàn thể Hồ Chí Minh còn nêu nhiều ý kiến phong phú về phương pháp giáo dục và vạch rõ công tác giáo dục là một khoa học, cán bộ giáo dục phải không ngừng bồi dưỡng đạo đức cách mạng, lập trường chính trị, phải ra sức giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Những quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác giáo dục là sự vận dụng sáng tạo nguyên lí giáo dục của chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh Việt Nam, đó là những quan điểm mang ý nghĩa định hướng mà giáo dục - đào tạo của Việt Nam cần vận dụng
Cũng trong năm 1972, Nxb Sự thật, Hà Nội ra mắt cuốn sách Thấu suốt
đường lối của Đảng đưa sự nghiệp giáo dục tiến lên mạnh mẽ, vững chắc của
Lê Duẩn - Trường Chinh - Phạm Văn Đồng - Tố Hữu Cuốn sách gồm một số bài nói hoặc viết của Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Tố Hữu đã
Trang 11thể hiện rõ đường lối giáo dục của Đảng, nhằm phát huy mạnh mẽ những thành tựu to lớn, khắc phục những thiếu sót của giáo dục, đưa sự nghiệp giáo
TÀI LIỆU THAM KHẢO
cán bộ, Tỉnh Đảng bộ Hưng Yên lần thứ 4 từ ngày 16 đến ngày 22/8/1954 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
xếp các loại Cán bộ học tập Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
Tổng kết thành tích dân công 9 năm kháng chiến Lưu tại Kho Lưu trữ
Tỉnh ủy Hưng Yên
phong trào yêu nước chống Mỹ Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
trong năm 1955 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
lãnh đạo các giáo viên và học sinh nơi công giáo Lưu tại Kho Lưu trữ
Tỉnh ủy Hưng Yên
người đi học lớp Hợp tác xã tín dụng Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy
Hưng Yên
đua vào dịp kỉ niệm 19/8, 2/9 và phát động phong trào thi đua từ 2/9 đến ngày kỉ niệm toàn quốc kháng chiến 19/12 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy
Hưng Yên
Trang 129 BCH tỉnh Hưng Yên (1957), Báo cáo số 27 BC/TU về tình hình 6 tháng
đầu năm của tỉnh Hưng Yên Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
10 BCH tỉnh Hưng Yên (1958), Báo cáo sự lãnh đạo thực hiện mọi mặt
công tác năm 1958 của Đảng bộ Hưng Yên Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh
ủy Hưng Yên
11 BCH tỉnh Hưng Yên (2/1959), Dự thảo Đề án công tác năm 1959 năm
bản lề của kế hoạch ba năm Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
12 BCH tỉnh Hưng Yên, Chỉ thị số 14/CT/TU về việc tăng cường lãnh đạo
công tác phổ cập sách báo, phim ảnh Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy
Hưng Yên
13 BCH tỉnh Hưng Yên (10/10/1959), Thông tri số 56 TT/TU về việc triệu
tập cán bộ đi học trường Nguyễn Ái Quốc III Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh
ủy Hưng Yên
14 BCH tỉnh Hưng Yên (28/2/1960), Báo cáo số 38 BC/TU về tổng kết
công tác năm 1959 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
15 BCH tỉnh Hưng Yên (1/2/1961), Báo cáo số 87 BC/TU về tổng kết công
tác năm 1960 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
16 BCH tỉnh Hưng Yên (21/3/1961), Báo cáo kết quả việc thực hiện kế
hoạch ba năm cải tạo và phát triển kinh tế, phát triển văn hóa của Đảng
bộ Hưng Yên Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
17 BCH tỉnh Hưng Yên (1/4/1961), Nghị quyết số 01-NQ/TU của Đại hội
đại biểu tỉnh Đảng bộ Hưng Yên lần thứ năm về nhiệm vụ và chỉ tiêu công tác năm 1961 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
18 BCH tỉnh Hưng Yên (20/2/1962), Báo cáo số 13 BC/TU về tổng kết
công tác năm 1961 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
Trang 1319 BCH tỉnh Hưng Yên (10/2/1963), Báo cáo số 13 BC/TU về tình hình
công tác năm 1962 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
20 BCH tỉnh Hưng Yên (5/2/1964), Báo cáo số 4 BC/TU về tổng kết công
tác năm 1963 của Đảng bộ Hưng Yên Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy
Hưng Yên
21 BCH tỉnh Hưng Yên (20/3/1964), Báo cáo tổng kết việc thực hiện Nghị
quyết 39 của Bộ Chính trị Trung ương Đảng về công tác trấn áp phản cách mạng Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
22 BCH tỉnh Hưng Yên (20/1/1965), Báo cáo số 002/BC về tình hình thực
hiện công tác năm 1964 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
23 BCH tỉnh Hưng Yên (25/1/1966), Báo cáo số 02/BC-TU về tổng kết
công tác năm 1965 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
24 BCH tỉnh Hưng Yên (28/1/1967), Báo cáo số 02/BC-TU về tình hình
công tác năm 1966 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
25 BCH tỉnh Hưng Yên (25/5/1967), Báo cáo số 14/BC-TU về kết quả
chung việc thực hiện kế hoạch năm năm lần thứ nhất và hai năm chống chiến tranh phá hoại của Đảng bộ Hưng Yên (1961-1966) Lưu tại Kho
Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
26 BCH tỉnh Hưng Yên, Báo cáo tình hình Hưng Yên qua 10 năm lịch sử
(1955-1965) Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
27 BCH Trung ương Đảng Lao động Việt Nam (1963), Nghị quyết của Hội
nghị Trung ương lần thứ tám về kế hoạch phát triển kinh tế quốc dân 5 năm lần thứ nhất (1961 - 1965), NXB Sự thật, Hà Nội
28 BCH Trung ương Đảng (3/1957), Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần
thứ 12 Lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, Hà Nội
Trang 1429 BCH trung ương Đảng Lao động Việt Nam (1959), Nghị quyết Hội nghị
Trung ương lần thứ 14 (11/1958), Hà Nội
30 BCH trung ương Đảng lao động Việt Nam (9/1960), Văn kiện Đại hội
Lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, Hà Nội
31 BCH Đảng bộ, Văn kiện Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ V (25/2
– 5/3/1961) Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
32 BCH Đảng bộ tỉnh Hưng Yên (2004), Lịch sử Đảng bộ tỉnh Hưng Yên,
tập 2 (1954 - 1975), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
33 BCH tỉnh Đảng bộ tỉnh Hưng Yên (1954), Chỉ thị về việc lãnh đạo phát
triển các trường dân lập Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
34 BCH tỉnh Đảng bộ (1958), Chỉ thị đẩy mạnh công tác vùng Thiên chúa giáo Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
35 BCH tỉnh Đảng bộ (1961), Chỉ thị về việc tăng cường lãnh đạo công tác
giáo dục phổ thông Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
36 BCH tỉnh Đảng bộ (1965), Chỉ thị về việc lãnh đạo chuẩn bị năm học
mới của hệ thống giáo dục phổ thông Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy
Hưng Yên
37 BCH tỉnh ủy Hưng Yên (1954), Hồ sơ công tác giáo dục, Công tác y tế
năm 1954 Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
38 BCH Trung ương Đảng (3/1955), Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Lưu tại
Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên
39 BCH Trung ương (1975), Nghị quyết Hội nghị lần thứ 24 của Ban chấp
hành Trung ương Đảng về nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới, Nhà máy in Tiến Bộ, Hà Nội
40 Ban Khoa giáo Trung ương (2006), Một số văn kiện của Đảng Cộng
sản Việt Nam về công tác khoa giáo, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội