BÀI GIẢNG Biến đổi khí hậu và tài nguyên nước

Bài giảng Biến đổi khí hậu và tài nguyên nước Những thay đổi về bề mặt trung bình toàn cầu Những tác động liên quan đến tài nguyên nước do thay đổi nhiệt độ trung bình toàn cầu Khả năng dễ bị tổn thương của các vùng ven biển Các chiến lược thích ứng và phát triển

Director-General, The Energy and Resources Institute Chairman, Intergovernmental Panel on Climate Change

17-8- 2012, Hà Nội

Đại học Thủy lợi

R K Pachauri

Những thay đổi về nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu

50 năm 0.128oC

100 năm 0.074oC

11 trong 12 năm qua được ghi nhận là 12 năm nóng nhất dựa trên tài liệu về

đo nhiệt độ bề mặt toàn cầu

Ngu ồn: Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC)

Những thay đổi quan sát được

Ngu ồn: Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC)

Mực nước biển trung bình toàn cầu đã dâng cao theo tốc độ trung bình là 1.8mm/năm từ 1961 và

3.1mm/năm từ 1993

Tần suất các đợt mưa với lượng lớn đã tăng ở hầu hết các khu vực

Các trận mưa lớn cực đoan xảy ra ngày càng nhiều , gây ra các trận lũ quét ở Việt Nam

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

C ác nguồn tài nguyên nước ngọt hiện nay có nhiều khả năng dễ bị tổn thương

Ngu ồn: Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC)

Các ví dụ về những tác động liên quan đến tài nguyên nước

do thay đổi nhiệt độ trung bình toàn cầu (1980-1999)

Ngu ồn: Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC)

Các tác động có thể xảy ra một cách bất ngờ hoặc

không thể đảo ngược

 Mất một phần các lớp băng ở hai cực có nghĩa là mực

nước biển dâng cao hàng mét, dẫn đến những thay đổi

lớn ở đường bờ biển và ngập nước các khu vực đất thấp

 20-30% các loài có khả năng bị rủi ro tuyệt chủng nếu nóng tăng vượt quá 1.5-2.5°C

 Những thay đổi về hoàn lưu kinh tuyến bị đảo lộn ở quy

mô lớn và kéo dài sẽ có các tác động đến năng suất hệsinh thái biển, nghề cá, hấp thụ CO2 đại dương và thảm

thực vật trên đất liền

Ngu ồn: Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC)

Dự báo các tác động của BĐKH đến tài nguyên nước

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Các lớp băng ở Châu Á đang

tan nhanh hơn trong những

năm gần đây,đặ c biệt là các

lớp băng Zerafshan, Abramov

và các lớp băng khác trên

cao nguyên Tây Tạng

Băng tan được dự báo sẽ làm gia tăng lưu lượng bùn, lũ lụt, trượt lở đá và ả nh hưởng bất lợi đến các nguồn tài nguyên nước trong 2-3 thập kỷ tới

cũng như ảnh hưởng đến người dân có điều kiện sản xuất sinh hoạt phụ thuộc vào nguồn nước từ băng tan

Ở Trung và Tây Á khô hạn, thay đổi về khí hậu và tính dễ biến đổi của khí hậu tiếp tục gây ra những thách thức đối với việc đ áp ứng nhu cầu sử dụng nước ngày càng gia tăng của các quốc gia nằm

trong đới khí hậu khô hạn và bán khô hạn

Dự báo các tác động của BĐKH

Water

Sản lượng nông nghiệp có thể bị suy giảm:

 50% vào năm 2020 ở một số nước Châu Phi

 30% vào năm 2050 ở Trung và Nam Á

 30% vào năm 2080 iở Mỹ La tinhYields

Dự báo các tác động của BĐKH đến nền nông nghiệp

 Nhiều hậu quả bất lợi đối

với ngành nông nghiệp hạ lưu ở khu vực Nam Á vì hệ

thống tưới tiêu phụ thuộcvào nước băng tan và nướcsông

 Các tác động cục bộ của BĐKH chắc chắn ảnh hưởng xấu đến các nhóm

có năng lực thích ứng thấp, như:

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Nhiệt độ cao cực đoan ảnh hưởng bất lợi đến sản xuất lúa gạo, nguồn lương thực chủ yếu ở

nhiều nơi của Châu Á

Projected Impacts On Human Health

• Nguy cơ gia tăng tình trạng rủi ro liên quan đến BĐKH có khả năng ảnh hưởng xấu

đế n tình trạng sức khỏe của hàng triệu người

 Suy dinh dưỡng và các hệ

lụy đối với điều kiện tăng trưởng và phát triển của trẻem

 Tử vong, bệnh tật và tổn thương do các đợt sóng

nóng, lũ lụt, bão, cháy và hạn hán

 Dịch Bệnh tiêu chảy

 Tần suất mắc bệnh tim

mạch-hô hấp

Nguồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Các công trình nghiên cứu gần đây ở Việt Nam cho thấy các đợt thiên tai ảnh hưởng rất tiêu cực

đế n việc học tập, sức khỏe và điều kiện sử dụng nước và vệ sinh của trẻ em

Các tác động dự báo của BĐKH đến sức khỏe

Dự báo mực nước biển dâng…

… có thể gây gập lụt hàng triệu

người sinh sống ở Nam, Đông-Nam

và Đông Châu Á

 Hàng năm số người bị ngập lụt ởcác bộ phân dân cư ven biển sẽtăng từ 13 đến 94 triệu theo kịch

Thậm chí theo kịch bản thận trọng nhất này, vào cuối thế kỷ 21 mực nước biển sẽ dâng cao

hơn khoảng 40 cm so với mức hôm nay

Nguồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Quan sát và dự báo các xu thế về mức độ và điều kiện nguy hiểm của con người: lũ lụt

Tăng dân số sẽ tiếp tục gia tăng mức độ nguy hiểm với lũ lụt

Nguồn: Báo cáo SREX

Khả năng dễ bị tổn thương của các vùng ven biển

Các vùng đồng bằng lớn ở Châu Á đặc biệt có nguy cơ rủi ro trước các sự kiện cực đoan, như ngập lụt và dân cư ở các khu vực đô thị mới đang được mở rộng sẽ rất dễ bị tổn thương

Cực đoan ( đến 2050 > 1 triệu người có

khả năng phải di dời do các xu thế mực

nước biển hiện tại )

Cao (50 000 đến 1 triệu)

Trung bình (500 đến 50 000)

Nguồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Dân cư dễ bị tổn thương

 Khả năng dễ bị tổn thương ở

các khu vực đang phát triển

và trong các cộng đồng nghèo & bần cùng càng lớn

hơn do năng lực thích ứngthấp và các áp lực không liênquan đến khí hậu, như:

• Phụ thuộc nhiều vàocác tài nguyên nhạycảm với khí hậu

• Nguy cơ rủi ro xung đột

Không có các biện pháp thích hợp, BĐKH sẽ có khả năng làm trầm trọng hơn tình trạng đói nghèo

và tiếp tục kìm hãm tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển

Nguồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Tỷ lệ tử vong cao ở các nước đang phát triển

Từ1970-2008, hơn 95% số người chết liên quan đến thiên tai xảy ra ở các nước đang

phát triển

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Các chiến lược thích ứng

 Các xã hội có lịch sử lâu

đời về thích ứng với cáctác động của thời tiết và khíhậu

 Thích ứng là cần thiết để

giải quyết các tác động do

sự nóng lên mà không thể tránh khỏi do phát thải

trước đây

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Thích ứng với các tác động của BĐKH & thúc đẩy phát triển bền vững đều có chung các mục

đích

Các chiến lược thích ứng liên quan đến tài nguyên nước

Các ph ương thức quản lý nước hiện nay r ất có khả năng là chưa thỏa đáng đ ể giảm thiểu các tác động tiêu

c ực của BĐKH.

Các ph ương thức chủ yếu để phòng

ng ừa khan hiếm nước là:

 Trồng các giống cây chịu hạn

 Các đề án tiết kiệm nước tưới

 Tái chế và tái sử dụng nước thải đô

th ị

 Các chính sách đầu tư công để tăng

c ường năng lực thích ứng

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Cải thiện việc đưa khả năng dễ biến đổi của khi hậu hiện nay vào trong quản lý liên quan đến tài

nguyên nước sẽ làm cho việc thích ứng với BĐKH dễ dàng hơn trong tương lai

Các chiến lược thích ứng và phát triển

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Tăng mức thu nhập, giáo dục và các

kỹ năng kỹ thuật Thông tin và giáo dục để tăng cường mức độ nhận thức và hiểu biết Cải thiện khả năng sẵn sàng và quảnlý thiên tai

Cải thiện các hệ thống chắm sóc y tế Thúc đẩy quản trị tốt bao gồm việc ra

quyết định có trách nhiệm và giao quyền cho các cộng đồng

Gia tăng cơ hội sử dụng năng lượng tái tạo

Việt Nam đã tiến hành các bước lồng ghép quản lý rủi ro thiên tai với việc xây dựng luật pháp trong các ngành phát triển chính, kể cả Luật Đất đai và Luật Bảo vệ và Phát triển rừng

Các hạn chế của thích ứng

 Thông tin không đầy đủ vềcác tác động của BĐKH sẽ có

khả năng tiếp tục cản trở thích ứng hiệu quả ở Châu Á

 Thiếu thông tin về các chi phí

và lợi ích của thích ứng gâykhó khăn cho việc thực hiện

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Chỉ thích ứng không thôi thì không thể đối phó được với những ảnh hưởng của BĐKH đã dự báo

Các đặc điểm của các kịch bản về mức ổn định

Mức ổn định

(ppm CO2-quy đổi)

Mức tăng nhiệt độtrung bình toàn cầu

nhiệt(m)

Các ảnh hưởng của giảm thiểu đến tăng trưởng GDP

GDP có giảm thiểu nghiêm ngặt

Giảm thiểu sẽ trì hoãn tăng trưởng

Đồ ng lợi ích của giảm thiểu

 Các mục đích chung

nằm đằng sau các chính sách giảm thiểu và các chính sách quan tâm giải quyết phát triển kinh tế,

đ ói nghèo, sức khỏe, việc làm, an ninh năng lượng và bảo vệ mội trường địa phương

 Các chính sách gắn kết

tạo ra cơ hội cho các chính sách không hối tiếc để giảm chi phí giảm thiểu các khí nhà kính

Nguồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)

Giảm thiểu theo triển vọng bình đẳng

 Đ iều 3, Công ước khung LHQ về BĐKH quy định các

Bên sẽ bảo vệ hệ thống khíhậu trên cơ sở bình đẳng, theo các trách nhiệm chungnhưng có khác biệt

• Do vậy, các nước phát triển cần đi đầu

trong cuộc chiếnchống BĐKH

• Cuối cùng là cách tiếpcận dựa trên bìnhđẳng toàn cầu có thểcho phép mỗi cá nhân

có quyền có lượng phát thải khí nhà kính bình đẳng tính theo

đầ u người

Ngu ồn : Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC)