Chương trình có định dạng thuần Việt nên đã có nhiều đóng góp tích cực trong quá trình thông tin tuyên truyền về các vấn đề kinh tế cũng như thúc đẩy sự phát triển của xã hội nói chung..
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
VƯƠNG TÚ NGỌC
ĐẶC ĐIỂM CỦA CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH
“CHÌA KHÓA THÀNH CÔNG – CEO”
LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Báo chí học
Hà Nội – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
VƯƠNG TÚ NGỌC
ĐẶC ĐIỂM CỦA CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH
“CHÌA KHÓA THÀNH CÔNG – CEO”
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Báo chí học
Mã số: 60.32.01.01
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Đặng Thị Thu Hương
Hà Nội - 2015
Trang 3MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
DANH MỤC VIẾT TẮT 3
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, HÌNH MINH HOẠ 4
MỞ ĐẦU 5
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH VÀ SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH .…….……….……… 12
1.1 Một số vấn đề lý luận về truyền hình ……….……….……… 12
1.1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài ……… ……… 12
1.1.2 Một số định dạng chương trình liên quan đến đề tài ……… 17
1.1.3 Yếu tố sân khấu trong các chương trình truyền hình……… 24
1.2 Hoạt động xã hội hóa sản xuất chương trình truyền hình tại VTV …….… 26
1.3 Kinh nghiệm sản xuất chương trình theo định dạng nước ngoài …… … 29
CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH “CHÌA KHÓA THÀNH CÔNG - CEO” ….…… … ………33
2.1 Tổng quan về chương trình truyền hình “Chìa Khóa Thành Công – CEO”….33 2.2 Đặc điểm của chương trình phiên bản 01……… 37
2.3 Đặc điểm của chương trình phiên bản 02……….….…44
2.4 Đặc điểm của chương trình phiên bản 03 ……… ……….51
2.5 Đặc điểm của chương trình phiên bản 04……….…….……… 58
2.6 Đặc điểm của chương trình phiên bản 05……….….…… 66
2.7 Nhận xét về các đặc điểm của các phiên bản……… ………… ……75
CHƯƠNG 3: THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH “CHÌA KHÓA THÀNH CÔNG – CEO” ……… 82
3.1 Thành công của chương trình ……… ……….82
3.2 Hạn chế của chương trình ……….……… 91
3.3 Nguyên nhân của thành công và hạn chế ……….……… …… 96
Trang 43.3.1 Nguyên nhân thành công ……… ……96
3.3.2 Nguyên nhân hạn chế ……… 100
3.4 Giải pháp nâng cao chất lượng chương trình ……….……… … .104
3.4.1 Tăng cường bổ sung các nguồn lực cho chương trình ……… 104
3.4.2 Năng cao số lượng và chất lượng nhân sự tham gia ghi hình ……… 107
3.4.3 Nâng cao chất lượng nội dung và phương thức sản xuất ……… 108
3.4.4 Tăng cường các hoạt động quảng bá chương trình ……… 110
KẾT LUẬN ……… ……… ………… 114
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… ……… 111
PHỤ LỤC ……… ………… 120
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
Trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà đang ngày càng phát triển và hội nhập sâu rộng với nền kinh tế khu vực và thế giới thì hoạt động thông tin các vấn đề liên quan đến kinh tế của báo chí cũng ngày càng được chú trọng và thúc đẩy hơn bao giờ hết Việc nhiều loại hình báo chí tham gia tích cực và hiệu quả trong việc chuyển tải các thông tin kinh tế bằng nhiều hình thức khác nhau đã cho thấy điều
đó Trong đó, việc tạo lập và xây dựng nên các chương trình truyền hình kinh tế có chất lượng đã góp phần quan trọng định hướng thông tin tuyên truyền Nhất là trong bối cảnh Đảng và Nhà nước xác định phát triển kinh tế đất nước là nhiệm vụ trọng tâm Do đó, việc không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả của các thông tin kinh tế, các chương trình truyền hình kinh tế là một yêu cầu cấp thiết, thời sự và có
ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn đối với sự phát triển của hoạt động báo chí nước nhà
Chương trình truyền hình “Chìa Khoá Thành Công - CEO” là chương trình truyền hình kinh tế có lịch sử 10 năm phát sóng trên kênh VTV1 của Đài Truyền hình Việt Nam Chương trình có định dạng thuần Việt nên đã có nhiều đóng góp tích cực trong quá trình thông tin tuyên truyền về các vấn đề kinh tế cũng như thúc đẩy sự phát triển của xã hội nói chung Với sứ mệnh và mục đích đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam, truyền bá kiến thức và cổ vũ các hoạt động kinh doanh bài bản Trải qua 10 năm phát sóng liên tục trên kênh VTV1, với năm lần thay đổi định dạng đến nay CKTC - CEO được đánh giá là một trong những chương trình truyền hình liên quan đến kinh tế thành công nhất của ĐTHVN Bởi trong lịch sử các chương trình truyền hình kinh tế của ĐTHVN, hiếm có định dạng chương trình truyền hình nào được những người làm truyền hình trong nước thiết lập nên và tồn tại lâu như CKTC – CEO Chương trình đã thu hút sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp, doanh nhân, nhân viên văn phòng từ khắp mọi miền đất nước Những kiến thức kinh doanh từ cấp cơ bản đến nâng cao, những vấn đề vi mô của doanh nghiệp đến những vấn đề kinh tế vĩ mô của đất nước đã được chương trình truyền
Trang 6bá dưới nhiều hình thức và đến với nhiều tầng lớp khác nhau trong nền kinh tế Những bài học và kinh nghiệm kinh doanh thực tế trong và ngoài nước, những tấm gương thành công, thất bại trên thương trường Những dấu ấn, thành tựu của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong 10 năm qua đã được chương trình phản ánh bằng nhiều hình thức và đến được với đông đảo công chúng Chương trình
đã góp phần quan trọng vào việc định hình các hoạt động kinh doanh bài bản cho doanh nghiệp, thúc đẩy và truyền bá các vấn đề liên quan đến văn hóa doanh nghiệp Đồng thời, góp tiếng nói quan trọng trong việc cổ vũ các hoạt động cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp với nhau Từ đó, góp phần vào quá trình thúc đẩy sự phát triển và hội nhập với kinh tế quốc tế của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam Đúng như đánh giá của Ông Đặng Hùng Võ – Nguyên Thứ
trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường “Chương trình đã phản ánh được lịch sử
phát triển của Kinh tế Việt Nam nói chung và doanh nghiệp Việt Nam nói riêng trong thời kỳ kinh tế thị trường”
Bên cạnh những giá trị thiết thực mà nội dung chương trình mang đến cho cộng đồng CKTC – CEO còn là một chương trình truyền hình kinh tế có định dạng
do Việt Nam thực hiện 100% Chương trình không bị pha tạp, lai căng của các chương trình truyền hình nước ngoài mà đây là sản phẩm sáng tạo và trí tuệ của Công ty Cổ phần Tổ hợp Truyền thông Hoàng gia do ông Hoàng Hải Âu làm Tổng giám đốc và kiêm Tổng đạo diễn chương trình Đồng thời là sản phẩm trí tuệ và tâm huyết của những chuyên gia kinh tế hàng đầu như ông Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường, ông Nguyễn Sĩ Dũng – Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, các chuyên gia kinh tế như Bà Phạm Chi Lan, ông Trần Đăng Doanh, các doanh nhân nổi tiếng như ông Phạm Phú Ngọc Trai – nguyên Tổng giám đốc Công ty Pepsico Việt Nam, ông Nguyễn Hoài Nam – Tổng giám đốc Tập đoàn Berjaya, ông Huỳnh Bửu Sơn – chuyên gia tư vấn cao cấp của chính phủ… Đặc biệt, chương trình “Chìa Khoá Thành Công – CEO” còn được biết đến là chương trình truyền hình kinh tế đầu tiên được thực hiện theo hình thức xã hội hoá của Đài Truyền hình Việt Nam Do đó, phương thức sản xuất của chương trình cũng như quá trình huy động, kêu gọi các nguồn lực của xã hội hoá từ chương trình cũng
Trang 7để lại nhiều bài học kinh nghiệm trong việc xây dựng các chương trình truyền hình thuần Việt Với những thành tích đã đạt được ở trên, hiện nay chương trình CKTC – CEO là một trong những chương trình truyền hình kinh tế thành công và nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo ĐTHVN Đồng thời, chương trình
đã và đang trở thành cầu nối đáng tin cậy, hiệu quả đối với cộng đồng các tổ chức, các doanh nghiệp thuộc nhiều thành phần kinh tế với nhau nhằm tiến tới một mục đích là nâng tầm cộng đồng doanh nhân Việt và năng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì hiện có không ít vấn đề đặt ra cho Đài Truyền hình Việt Nam cũng như bản thân chương trình cần tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu và thị hiếu mới của công chúng, cũng như thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền của một chương trình truyền hình kinh tế Do đó, việc phân tích, đánh giá đặc điểm của chương trình cũng như chỉ ra kết quả cụ thể, những điểm đạt được và những điểm cần khắc phục để nâng cao chất lượng chương trình là việc làm cần thiết, không chỉ có ý nghĩa thời sự mà còn có ý nghĩa lý luận trong việc xây dựng các nguyên tắc chung cho sự phát triển các chương trình truyền hình kinh tế có chất lượng Bên cạnh đó, hiện chưa có công trình nghiên cứu chính thức nào về chương trình “CKTC – CEO từ góc độ báo chí
Do đó, tác giá lựa chọn đề tài nghiên cứu “Đặc điểm của chương trình Chìa Khóa
Thành Công – CEO” cho luận văn cao học của mình
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trên thế giới
Truyền hình là loại hình phương tiện thông tin đại chúng xuất hiện vào khoảng thế XX Những hệ thống truyền hình thực sự đầu tiên bắt đầu đi vào hoạt động chính thức trong thập niên 40 Bởi vậy, trên thế giới lịch sử nghiên cứu truyền
hình đã có từ rất lâu và đã có rất nhiều tác phẩm như: Scripts – Writing for radio
and television, Athur Asa Berger Hay Victoria Mc Cullougt Carroll, Writing News for Television, lowa State University Pres/Ames, 2000 Bên cạnh đó, còn có cuốn Television Production handbook – 5 edittion, Herbert Zettl; Guider to video production, Rowan Ayres, Martha Mollison, Ian Stocks, Jim Tumeth Các công
Trang 8trình nghiên cứu này đều đã đi sâu vào các vấn đề liên quan đến các khâu thực hiện nội dung, quy trình sản xuất của các chương trình truyền hình nói chung Đây là những công trình quan trọng và cơ sở nền tảng kiến thức chuyên môn căn bản cho các hoạt động nghiên cứu chuyên sâu và thực hiện các chương trình truyền hình Tuy nhiên, trong các công trình nghiên cứu này, hầu hết mới đề cập đến các nguyên
lý, nguyên tắc chung của truyền hình và các chương trình truyền hình Hầu như, chưa có công trình nào chủ yếu nghiên cứu về chương trình truyền hình kinh tế chuyên biệt
Trong nước
Hoạt động nghiên cứu về truyền hình trong nước cũng rất phong phú và đa dạng Các hoạt động nghiên cứu này đã mang đến một kho tàng quý báu và rất hệ thống về lịch sử ra đời, quá trình hình thành và phát triển cũng như tác nguyên tắc, nguyên lý truyền hình Ví dụ như công trình nghiên cứu của tác giả Dương Xuân
Sơn và thành quả là sự ra đời của Giáo trình Báo chí truyền hình do ĐHQG xuất
bản năm 2011 Bên cạnh đó, công trình Cơ sở lý luận báo chí truyền thông của nhóm tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang đã mang đến hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn các hoạt động báo chí truyền hình và truyền thôngtạo nền tảng quan trọng cho các cuộc nghiên cứu tiếp theo của các tác giả khác
Các công trình nghiên cứu liên quan đến thông tin kinh tế trên báo chí có thể
kể đến: Phạm Nguyên Long, Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ: Đổi mới và nâng cao các
chương trình phát thanh kinh tế của Đài Tiếng nói Việt Nam, Nguyễn Tiến Hải,
Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ: Thông tin kinh tế trên báo Lao động,Vương Huyền Linh, Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ: Thông tin kinh tế trên truyền hình Thông tấn
(khảo sát bản tin "Kinh tế thế giới", chương trình "Tiêu điểm kinh tế" và chương trình "Thời sự" trên Truyền hình Thông tấn từ tháng 10/2011 đến tháng 3/2012),
Chu Hồng Phương, Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ: Ứng dụng các tính năng đa
phương tiện trong tổ chức sản xuất bản tin Tài chính Kinh doanh trên kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam (Khảo sát từ tháng 1/2012 đến tháng 5/2013), Trần Thị
Trang 9Thanh Hà, Luận văn tốt nghiệp Đại học: Khối tạp chí kinh tế Việt Nam trong tiến trình hội nhập và phát triển. Các công trình này đã nghiên cứu khá đầy đủ và
toàn diện đến hoạt động thông tin của các loại hình báo chí này đối với vấn đề kinh
tế Các công trình trên đã chỉ ra được vai trò, tầm quan trọng cũng như các giải pháp
để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các sản phẩm báo chí liên quan đến kinh tế Tuy nhiên, các công trình này hầu hết chưa phản ánh được sự vận động và thay đổi của báo chí khi các hoạt động kinh tế, thị trường có sự thay đổi Các công trình này hầu hết tập trung đi sâu vào nghiên cứu các hoạt động đưa tin bài trên báo chí Các công trình nghiên cứu về các chương trình truyền hình kinh tế và những đặc điểm
của nó còn rất hạn chế Do đó, có thể thấy đề tài nghiên cứu “Đặc điểm của
chương trình Chìa Khóa Thành Công – CEO” là một đề tài hết sức mới mẻ và
cần thiết
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích của luận văn là hệ thống hóa các vấn đề liên quan đến lý luận và thực tiễn của hoạt động sản xuất các chương trình truyền hình nói chung và của chương trình CKTC - CEO nói riêng để nghiên cứu và tìm ra những đặc điểm của CKTC - CEO Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc xây dựng định dạng, tổ chức sản xuất và phát triển các chương trình truyền hình liên quan đến kinh
tế Đồng thời, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng của chương trình trong thời gian tới
Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn:
1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động sản xuất các chương trình truyền hình nói chung và chương trình CKTC – CEO nói riêng qua các năm
2 Phân tích, đánh giá thực trạng, tìm ra những ưu nhược điểm trong hoạt động sản xuất chương trình CKTC – CEO
3 Xác định giải pháp và định hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả của chương trình CKTC – CEO
4 Góp phần xây dựng cơ sở nền tảng cho một các đề tài liên quan đến lĩnh vực xây dựng định dạng các chương trình truyền hình trong nước
Trang 104 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Đặc điểm của chương trình “Chìa Khóa Thành Công – CEO” là đối tượng nghiên cứu của luận văn
Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận văn tập trung chủ yếu vào hoạt động sản xuất chương trình CKTC – CEO từ phiên bản đầu tiên đến nay
Từ phiên bản đầu tiên đến nay, chương trình đã trải qua năm lần thay đổi định dạng hoàn toàn của chương trình để thích ứng với bối cảnh thực tiễn của kinh
tế, thị trường và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ở Việt Nam Việc tập trung nghiên cứu chương trình từ ngày đầu mới ra đời đến nay sẽ chỉ ra được những đặc điểm khác biệt của chương trình đối với các chương trình kinh tế, cũng như các chương trình gameshow và talk show khác
5 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sẽ được thực hiện theo các phương pháp như sau:
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi (an – két): Nhằm thu thập ý kiến của
các doanh nhân tại TP Hà Nội và TPHCM về một số nội dung phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài Số lượng mẫu là 300, lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu điển hình ở TP HCM và TP Hà Nội, là hai khu vực có nhiều các doanh nhân, doanh nghiệp – đối tượng khán giả chính của chương trình Đối tượng chủ yếu là giám đốc điều hành các doanh nghiệp, các cấp quản lý trung gian, nhân viên văn phòng và một số đối tượng khán giả khác
Phương pháp phân tích nội dung: Được sử dụng đối với chương trình
CKTC – CEO để tìm hiểu, nghiên cứu, đánh giá và tìm ra đặc điểm của chương trình trên các khía cạnh về nội dung, hình thức thể hiện, phương thức sản xuất chương trình
Phương pháp phỏng vấn sâu: Được tiến hành với các nhóm đối tượng:
những người lập ra chương trình lần đầu tiên, đại diện Đài truyền hình Việt nam,