Đề bài: Trình bày một số biến đổi trong lối sống, nhu cầu văn hóa tinh thần của cư dân Hà Nội và nêu những nguyên nhân khách quan, chủ quan cuả biến đổi ấy.. Bài làm Trong quá trình đô
Trang 1BÀI ĐIỀU KIỆN
Môn: Văn hóa đô thị
Đề bài: Trình bày một số biến đổi trong lối sống, nhu cầu văn hóa tinh thần của cư
dân Hà Nội và nêu những nguyên nhân khách quan, chủ quan cuả biến đổi ấy
Bài làm
Trong quá trình đô thị hóa hiện nay, có rất nhiều những biến đổi trong xã hội xảy ra, theo cả hai hướng tích cực và tiêu cực.Dưới đây xin nêu những biến đổi trong gia đình của người Hà Nội hiện nay
Quá trình đô thị hóa làm biến đổi cả các gia đình vốn đã ở đô thị và các gia đình trước đó là gia đình nông thôn, nay trở thành gia đình thành thị Loại gia đình thứ nhất biến đổi không rõ nét lắm, chủ yếu là nâng cao hơn về chất lượng cuộc sống, nhất là các điều kiện về tiện nghi sinh hoạt và sinh hoạt tinh thần Loại gia đình thứ hai có sự chuyển biến căn bản, từ nghề nghiệp điều kiện sống, mức sống tới lối sống Gia đình ở ngoại thành Hà Nội cũng không nằm ngoài quá trình vận động ấy
Hiện nay, rất nhiều điểm dân cư tập trung đông dân mọc lên, nhất là ven quốc lộ, tỉnh lộ được nâng cấp hoặc mới mở chung quanh các khu công nghiệp, khu chế xuất, điểm du lịch.Trong đợt mở rộng thành phố Hà Nội vừa qua,những gia đình vốn là nông thôn nay bỗng nhiên trở thành người thành phố, không có đất canh tác, có số tiền bồi thường khá lớn.Họ bắt đầu chuyển sang kinh doanh, buôn bán; hoặc có những gia đình không có khoản tiền lớn để đầu tư làm ăn thì đi xuất khẩu lao động.Đây là một biến đổi tích cực, vì nó sẽ làm tăng kinh tế cho gia đình.Nhưng bao giờ cũng ẩn hiện những mặt trái của nó.Họ là những người vốn
Trang 2quanh năm chỉ gắn với ruộng đồng, nay chuyển sang kinh doanh là một bước ngoặt quá lớn vì vậy dễ bị thiếu sót về nhận thức
Thứ hai phải kể đến là sự biến đổi về cấu trúc, quy mô, chủ yếu có hai hình thức tổ chức: gia đình hạt nhân hai thế hệ, bố mẹ và con cái cùng chung sống, chiếm số đông; gia đình mở rộng nhiều thế hệ cùng chung sống thường là 3 thế hệ Cũng có dạng gia đình không đầy đủ, chỉ có bố hoặc mẹ sống cùng các con.Có thể nhận thấy sự gia tăng của gia đình hạt nhân rõ nét qua các phương tiện thông tin.Sự hình thành gia đình hạt nhân là tất yếu trong quá trình đô thị hóa Bởi gia đình hạt nhân với quy mô nhỏ, cơ cấu đơn giản, nhưng chức năng của nó lại phong phú và tinh tế - đã thể hiện nhiều ưu việt trong xã hội chuyển sang đô thị, nó tạo nên động lực cho sự phát triển trong bước chuyển từ xã hội nông nghiệp sang xã hội công nghiệp Gia đình hạt nhân cho phép mỗi thành viên có tính độc lập cao,
có điều kiện phát huy tính tự chủ, tự do cá nhân Quan hệ vợ chồng dần bình đẳng
là nét tiêu biểu của gia đình văn hóa mới Với quy mô nhỏ, gọn nhẹ các gia đình này rất linh hoạt và có khả năng thích ứng nhanh với sự biến đổi của quá trình đô thị hóa Tuy nhiên, nếu gia đình truyền thống có đặc trưng là các thành viên đặt lợi ích gia đình lên trên lợi ích cá nhân, đòi hỏi sự phục tùng tuyệt đối của con cái đối với cha mẹ, đề cao lòng hiếu thảo, tôn trọng và giữ gìn quá khứ,…thì gia đình hiện nay lại có xu hướng vươn tới cái mới, cái luôn thay đổi Việc đề cao tính tự do cá nhân, đề cao mối quan hệ chiều ngang, đề cao mặt pháp lý…dễ dẫn tới sự xung khắc giữa các thế hệ, các thành viên Vì vậy, cha mẹ và những người lớn tuổi rất khó kiểm soát hết những hành vi của con cái, kể cả những hành động không lành mạnh
Đô thị hóa còn làm thay đổi vai trò của các thành viên, làm quan hệ giữa cha
mẹ và con cái trở nên dân chủ hơn, cha mẹ chủ yếu là người hỗ trợ, hướng dẫn con cái.Làm thay đổi nhu cầu sinh hoạt vật chất cũng như tinh thần của các gia
Trang 3đình.Phát triển đô thị điều đầu tiên nhận thấy là sự xuất hiện của các thiết chế văn hóa, vì vậy đã làm tăng nhu cầu của người dân
Một biến đổi không nhỏ là, khi kinh tế hộ gia đình được đề cao thì đồng tiền
đã phát huy sức mạnh ngay trong đời sống tình cảm gia đình, nhiều người coi mối quan hệ gia đình được đo bằng quan hệ “tiền trao cháo múc” Việc chạy đua theo
sự giàu sang làm luân lý đạo đức bị đảo lộn Tình trạng ly hôn và bạo lực gia đình
có xu hướng tăng lên Ở ngoại thành Hà Nội có nhiều làng giàu nhưng chưa sạch đẹp, môi trường bị ô nhiễm vì sự mọc lên của quá nhiều khu công nghiệp cũng như những khu đô thị mới
Trong quá trình đô thị hóa hiện nay, những biến đổi về xã hội nói chung và gia đình nói riêng, thực sự là những biến đổi tất yếu khách quan.Nước ta và cả những nước phát triển cũng chưa thể tìm được giải pháp nào để xóa hết được những nhược điểm của quá trình đô thị hóa.Vấn đề chỉ là hạn chế nó, hy vọng với một dân tộc anh hùng, với những con người Việt Nam bất khuất đã trải qua bao cuộc chiến tranh sẽ không thất bại trong cuộc chiến văn hóa này.Để mãi giữ được những bản sắc văn hóa truyền thống và tiếp thu những văn hóa hiện đại để làm giàu văn hóa dân tộc