Luận văn làm rõ các khái niệm, vai trò, sự cần thiết khách quan phải quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy, quan điểm của Đảng và nhà nước về phòng, chống ma túy. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách và tổ chức thực hiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy có hiệu quả tại địa phương trong giai đoạn tiếp theo.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………./………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
TRẦN THỊ THANH LÊ
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÒNG, CHỐNG
MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS HUỲNH QUÝ
Trang 31
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài Luận văn
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều chủ trương, chính sách về phòng, chống ma túy như: Chỉ thị số 21- CT/TW ngày 26/3/2008 của Bộ chính trị (Khóa X) về “Tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trong tình hình mới” Chiến lược quốc gia phòng, chống và kiểm soát
ma túy ở Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 Bộ Luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017 có hẳn một chương (Chương XX) quy định các tội phạm về ma túy từ Điều 247- Điều 259; Luật phòng, chống ma túy (Năm 2013)
Quảng Bình là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung bộ, là địa phương
có nhiều tuyến giao thông huyết mạch quan trọng của đất nước đi qua, thuận lợi cho việc giao lưu kinh tế, văn hóa với các địa phương lân cận cũng như các nước trong khu vực Dưới sự tác động của mặt trái kinh tế thị trường và quá trình đô thị hoá, các ngành nghề kinh doanh dịch vụ có điều kiện phát triển nhanh, đây cũng là môi trường
để tội phạm và các tệ nạn xã hội hình thành và gia tăng
Trước tình hình trên, công tác quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy của tỉnh Quảng Bình ngày càng được chú trọng, công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm về ma túy đạt được những kết quả nhất định góp phần ngăn chặn tình trạng thẩm lậu về ma túy, mang lại cuộc sống bình yên cho nhân dân Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy ở Quảng Bình vẫn còn những tồn tại, hạn chế từ công tác tuyên truyền,
Trang 42
công tác quản lý người nghiện còn lỏng lẻo, số lượng người nghiện cao, việc quán triệt, chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước về phòng, chống ma túy còn chậm, chưa đầy đủ, sự phối, kết hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể chưa đồng bộ, thiếu chặt chẽ, công tác tuyên truyền còn mang nặng hình thức, đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ còn yếu và thiếu Với những lý do trên, tôi lựa chọn vấn đề “Quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình” để làm đề tài nghiên cứu
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Thời gian qua, đã có một số tác giả nghiên cứu về vấn đề phòng, chống ma tuý theo những lĩnh vực và góc độ khác nhau, có thể kể đến một số công trình đã được công bố:
- Cuốn sách “Tội phạm về ma túy, thực trạng, nguyên nhân và các giải pháp phòng ngừa” của Tiến sỹ Vũ Quang Vinh, Nhà xuất bản Thanh niên, Hà Nội năm 2005
- Công trình nghiên cứu “Hiểm hoạ ma tuý và cuộc chiến mới” của GS.TS Nguyễn Xuân Yêm
- “Luận cứ khoa học cho những giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm về ma túy” của Giáo sư, Tiến
sỹ Nguyễn Phùng Hồng, đăng trên Tạp chí CAND
- Luận án “Hoạt động phòng ngừa và điều tra tội phạm về ma tuý của lực lượng Công an cấp huyện” của Tiến sỹ Ngô Đức Tuấn,
Hà Nội, 2006
Trang 53
- Luận văn Thạc sỹ Luật “Tội sử dụng trái phép chất ma tuý theo Luật hình sự Việt Nam” của Thạc sỹ Hoàng Văn Vương, Hà Nội, năm 2008
- Sách chuyên khảo“Hoạt động phòng ngừa và điều tra tội phạm về ma tuý” của Tiến sỹ Bùi Minh Trung, NXB CAND, năm
2010
- Luận án Tiến sỹ Quản lý hành chính công “Quản lý Nhà nước về công tác phòng, chống ma tuý ở Việt Nam trong thời kỳ hội nhập” của tác giả Phan Thị Mỹ Hạnh, Hà Nội - 2016 Nội dung luận
án tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của quản lý Nhà nước về phòng, chống ma tuý ở nước ta
- Luận văn Thạc sỹ Quản lý công “Quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên” của Thạc sỹ Nguyễn Thị Mai Anh, ĐăkLăk, năm 2017
- Luận văn Thạc sỹ Luật học “Quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy từ thực tiễn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng” của Thạc sỹ Trà Thanh Hải, Hà Nội, năm 2018
Riêng đối với tỉnh Quảng Bình, trong những năm qua, chưa
có công trình nghiên cứu nào đánh giá một cách đầy đủ, toàn diện công tác quản lý nhà nước về phòng, chống ma tuý Vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài này để nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma tuý trên địa bàn tỉnh trong những năm vừa qua, từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm tăng cường quản
lý nhà nước về phòng, chống ma tuý trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn tiếp theo
Trang 6- Nghiên cứu, phân tích cơ sở lý luận, thực tiễn quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình
- Đề xuất các giải pháp chung và giải pháp cụ thể, nhằm tăng cường thực hiện hiệu quả quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Nội dung nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu cơ sở
lý luận quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình để đề xuất những giải pháp tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoàn thiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
- Không gian: Trên địa bàn tỉnh Quảng Bình
- Thời gian: Nghiên cứu quản lý nhà nước về phòng, chống
ma túy giai đoạn 2013 - 2018
Trang 75
5 Phương pháp nghiên cứu Luận văn
Để hoàn thành luận văn, tác giả đã sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu chủ yếu như sau:
Phương pháp thống kê; phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp so sánh và phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Ý nghĩa lý luận
Luận văn làm rõ các khái niệm, vai trò, sự cần thiết khách quan phải quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy, quan điểm của Đảng và nhà nước về phòng, chống ma túy
Ý nghĩa thực tiễn
Trên cơ sở đánh giá thực tiễn công tác quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy, chỉ ra những bất cập, hạn chế của công tác quản lý nhà nước từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách
và tổ chức thực hiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy có hiệu quả tại địa phương trong giai đoạn tiếp theo
7 Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:
Chương I: Cơ sở Lý luận quản lý nhà nước về phòng, chống
ma túy và đặc điểm tình hình có liên quan đến tình trạng sử dụng ma túy tại tỉnh Quảng Bình
Chương II: Thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình
Trang 86
Chương III: Dự báo tình hình và các giải pháp quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ nay đến 2023
Trang 91.1.1 Ma túy và tác hại của ma túy
1.1.1.1 Khái niệm ma túy
Theo Từ điển tiếng Việt, nhà xuất bản Đà Nẵng – Trung tâm
Từ điển học năm 2016 [583] thì ma túy là tên gọi chung các chất có tác dụng gây trạng thái ngây ngất, đờ đẫn, dùng quen thành nghiện Theo Liên Hợp Quốc thì ma túy là chất hóa học có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo, khi xâm nhập vào cơ thể con người sẽ có tác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức, trí tuệ của con người, làm cho người bị lệ thuộc vào chất đó, gây nên những tổn thương cho từng cá nhân và cộng đồng
1.1.1.2 Phân loại ma túy
Ma túy được phân thành nhiều nhóm, sự phân định phải dựa vào những căn cứ nhất định nhằm phục vụ cho những mục đích khác nhau Một số cách phân loại cơ bản như sau:
1.1.2 Khái niệm tội phạm ma tuý
Nhà nước độc quyền và thống nhất quản lý chất ma túy là loại chất gây nghiện nguy hiểm với những quy định rất nghiêm ngặt Điều 1 Nghị định 67/2001/NĐ-CP ngày 01/10/2001 của Chính phủ
đã quy định “Các chất ma túy rất độc tuyệt đối cấm sử dụng; việc sử dụng các chất này trong phân tích, kiểm nghiệm; nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm theo quy định đặc biệt của cơ quan có thẩm
Trang 108
quyền” Vi phạm các quy định về chế độ quản lý các chất ma túy không chỉ gây khó khăn cho việc kiểm soát chất ma túy của nhà nước mà còn góp phần tạo ra một lớp người nghiện, qua đó đe dọa nghiêm trọng đến an toàn, trật tự công cộng, sức khỏe và sự phát triển lành mạnh của nòi giống cũng như ảnh hưởng xấu đến nhiều mặt của đời sống xã hội Do tác hại lâu dài và nhiều mặt của các vi phạm các quy định về chế độ quản lý chất ma túy nên mọi hành vi vi phạm ở bất kỳ khâu nào của quá trình quản lý chất ma túy đều bị quy định là tội phạm
Từ các quy định của Chương XVII có thể định nghĩa: Tội phạm về ma tuý là hành vi cố ý xâm phạm chế độ quản lý các chất
ma tuý của Nhà nước
1.1.3 Khái niệm và đặc điểm quản lý nhà nước về phòng chống ma tuý
1.1.3.1 Khái niệm về phòng, chống ma tuý
Ma túy và tội phạm về ma túy đang là hiểm họa của toàn cầu, gây tác hại lớn về mặt sức khỏe, làm suy thoái nòi giống, phẩm giá con người, phá hoại hạnh phúc gia đình, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Chính vì vậy, đấu tranh phòng và chống tội phạm về ma túy đã và đang được tất cả các nước trên thế giới quan tâm, lo lắng Mỗi một quốc gia đều nỗ lực quan tâm đến việc hoạch định các chính sách và đưa ra nhiều biện pháp nhằm phòng ngừa, đấu tranh để từng bước đẩy lùi loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm này
1.1.3.2 Khái niệm quản lý nhà nước về phòng chống ma tuý
Trang 11Quản lý nhà nước về PCMT là một bộ phận của quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
1.1.3.3 Đặc điểm của quản lý nhà nước về phòng, chống
về PCMT đòi hỏi sự quyết tâm, kiên trì, huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội, không ngừng hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật nhằm giáo dục, nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nhân dân, đẩy mạnh hợp tác quốc tế vì mục tiêu xây dựng đất nước phát triển bền vững
Trang 1210
1.2 Những quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy
- Hiến pháp 1992 Chương V Điều 61 quy định nghiêm cấm sản xuất, vận chuyển, buôn bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc phiện và các chất ma túy khác Nhà nước quy định chế độ bắt buộc cai nghiện và chữa các bệnh xã hội nguy hiểm
1.3 Cơ quan quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy Theo Điều 37, Chương V, Luật phòng, chống ma túy 2013 quy định cơ quan quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy bao gồm:
Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về phòng,chống
ma túy
Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ chủ trì phối hợp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện việc thống nhất quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong phạm vi, quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện và phối hợp với các cơ quan hữu quan trong phòng, chống ma túy
Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy; chỉ đạo việc tuyên truyền, giáo dục, tổ chức phòng, chống ma túy tại địa phương; quản lý việc cai nghiện ma túy
và hòa nhập cộng đồng cho người đã cai nghiện ma túy
Trang 1412
sự thuận lợi này đồng thời cũng tạo điều kiện cho một số loại tội phạm, trong đó có việc vận chuyển trái phép ma túy qua đường biên giới vào trong nước tiêu thụ, rất khó để quản lý và ngăn chặn
1.4.3 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy ở Thừa Thiên Huế
Thừa Thiên Huế là tỉnh nằm ở duyên hải miền trung Việt Nam, có vị trí chiến lược quan trọng, có nhiều đầm phá, sông ngòi,
có hệ thống thiết chế văn hóa, di tích lịch sử thu hút lượng khách du lịch lớn trong và ngoài nước Đây là điều kiện phát sinh các tệ nạn xã hội trong đó có tệ nạn ma túy Trong những năm qua, được sự quan tâm của lãnh đạo của các cấp ủy Đảng chính quyền các cấp, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng chuyên trách, huy động sức mạnh của
cả hệ thống chính trị và nhân dân để làm chuyển biến công tác phòng, chống ma túy
Trang 15
13
Tiểu kết chương 1
Tệ nạn ma túy đang là vấn đề nhức nhối, là hiểm họa lớn của nhân loại Hậu quả do tệ nạn ma túy gây ra ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế, xã hội, đồng thời là nguyên nhân phát sinh tội phạm, gây mất trật tự, an toàn xã hội Tệ nạn ma túy là tác nhân tăng nhanh các tệ nạn xã hội, đặc biệt là làm lan truyền đại dịch HIV/AIDS Nhiều văn bản về phòng, chống các tệ nạn xã hội, nhất
là tệ nạn ma túy được ban hành Các văn bản quy phạm pháp luật này đã góp phần tích cực vào công cuộc đấu tranh phòng, chống ma túy, tuy nhiên tình hình tội phạm về ma túy vẫn diễn biến phức tạp
Do đó, việc làm rõ những khái niệm liên quan đến quản lý nhà nước
về phòng, chống ma túy là vấn đề cần thiết, cấp bách Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Bình nói riêng là địa bàn phức tạp về ma túy, vấn đề phòng, chống ma túy trở nên quan trọng hơn lúc nào hết đối với sự ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội Vì vậy, công tác quản
lý nhà nước về phòng, chống ma túy là trách nhiệm của Tỉnh ủy và
Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình, các cấp, các ngành làm công tác tham mưu hướng dẫn và thực hiện
Trang 1614
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÒNG, CHỐNG
MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH
2.1 Một số đặc điểm tình hình có liên quan đến sử dụng ma túy tỉnh Quảng Bình
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, dân cư
Ngày 12/12/2004, thị xã Đồng Hới được Chính phủ ra quyết định nâng cấp thành Thành phố loại 3 trực thuộc tỉnh Hiện nay, tỉnh
có 08 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm 01 thành phố (Đồng Hới),
01 thị xã (Ba Đồn) và 06 huyện (Lệ Thủy, Quảng Ninh, Bố Trạch, Quảng Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa), với 159 đơn vị hành chính cấp
xã (16 phường, 07 thị trấn và 136 xã)
Bản đồ địa giới hành chính tỉnh Quảng Bình 2018
Trang 1715
2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội
Tỉnh Quảng Bình có diện tích tự nhiên 8.000 km2, tỉnh nằm ở
vị trí trung độ của cả nước, có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế,
an ninh quốc phòng Quảng Bình còn là điểm bắt đầu của con đường
“di sản miền Trung” và nối liền với tuyến hành lang kinh tế Đông Tây Từ năm 2010 cho đến nay, cơ cấu các ngành kinh tế tỉnh Quảng Bình có sự chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng ngành công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp, ưu tiên phát triển du lịch dịch vụ Điều đó thể hiện sự quan tâm của các cấp lãnh đạo tỉnh trong việc phát triển kinh tế - xã hội
Bảng 2.1: Cơ cấu kinh tế tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2013-2018
Năm Tổng số (%)
Các ngành kinh tế Nông nghiệp
(%)
Công nghiệp – Xây dựng (%)
Dịch vụ (%)
về ma túy nói riêng tại tỉnh Quảng Bình
2.1.3.1 Hoạt động của tội phạm hình sự
Tình hình tội phạm tỉnh Quảng Bình trong những năm qua tiếp tục tăng, tuy nhiên một số nhóm tội phạm giảm dần trong 2 năm trở lại đây như: Tội phạm về tham nhũng và chức vụ; tội phạm xâm