ỨNG DỤNG PP STEAM vào tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường mầm non

Một số biện pháp ứng dụng STEAM cho trẻ mầm non, tài liệu hữu ích cho giáo viên mầm non tham khảo và ứng dụng trong công tác giáo dục trẻ tại trường mầm non.Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ em. Những kỹ năng mà trẻ được tiếp thu qua chương trình chăm sóc giáo dục mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ. Có thể nói giáo dục mầm non là yếu tố quan trọng nhất trong việc phát triển nguồn lực cho đất nước trong tương lai. Mỗi một đứa trẻ là một thực thể riêng biệt với những cảm xúc, ý tưởng và ước mơ, khả năng khác nhau, không có đứa trẻ nào giống với đứa trẻ nào. Có trẻ có năng khiếu về lĩnh vực thẩm mỹ như vẽ rất đẹp và hát rất hay .Có trẻ lại học toán rất giỏi, đam mê với những con số với những trò chơi trí tuệ nhưng lại không giỏi các hoạt động thể chất…Có những trẻ tiếp thu kiến thức thông qua hành động, có trẻ tiếp thu qua kiến thức thông qua cái nhìn. Điều này đã làm ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống và công việc sau này của trẻ bởi vì mục đích của giáo dục là tạo ra một con người toàn diện. Chính sự khác nhau mà các nhà giáo dục dã nghiên cứu và khẳng định rằng trong mỗi đứa trẻ có sẵn tiềm năng học tập, một loại hình thông minh đa dạng khác nhau. Những năm gần đây ngành giáo dục nói chung, giáo dục mầm non nói riêng đã không ngừng thay đổi và phát triển để phù hợp với sự phát triển của xã hội. Giáo dục mầm non cần phải đổi mới đẻ tạo ra các hoạt động giáo dục vừa thể hiện tính tích hợp, vừa định hướng phát triển trí tuệ, kỹ năng sống cho trẻ, vừa phải khiến các hoạt động giáo dục ấy có hơi thở thực tiễn, gần gũi, gắn bó với đời sống của trẻ, phù hợp với từng độ tuổi. Hiện nay, các nước phát triển đã đưa STEAM vào giảng dạy như một phương pháp giúp nâng cao, phát triển tư duy của học sinh. Mục đích của việc giảng dạy STEAM là để truyền cảm hứng, trong học tập, thấy được mối liên hệ giữa các kiến thức, nhận thức được tầm quan trọng của các kiến thức STEAM ảnh hưởng đến thế giới và sự phát triển của xã hội trong tương lai tới học sinh. Đối với học sinh mầm non, việc theo học các môn học STEAM còn có ảnh hưởng tích cực tới khả năng lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Khi được học nhiều dạng kiến thức trong một thể tích hợp, học sinh sẽ chủ động thích thú với việc học tập thay vì thái độ e ngại hoặc tránh né một lĩnh vực nào đó, từ đó sẽ khuyến khích người học có định hướng tốt hơn khi chọn chuyên ngành cho các bậc học cao hơn và sự chắc chắn cho cả sự nghiệp về sau. STEAM thực sự tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm, khám phá các kiến thức khoa học từ những điều gần gũi, thấy được sức mạnh của khoa học đối với đời sống của con người và yêu quý thế giới tự

MỘT SỐ KINH NGHIỆM ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP STEAM VÀO MỘT SỐ

HOẠT ĐỘNG CỦA TRẺ MẪU GIÁO NHỠ Ở TRƯỜNG MẦM NON

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC TIỄN CỦA VIỆC ÁP DỤNG

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC STEAM CHO TRẺ 4-5 TUỔI Ở

TRƯỜNG MẦM NON.

2

1.Khái quát về giáo dục STEAM

3.Thực trạng của việc áp dụng phương pháp giáo dục Stem, Steam vào

trong các hoạt động cho trẻ tại trường MN Vân Hồ.

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ KINH NGHIỆM ỨNG DỤNG STEM, STEAM

VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG CHO TRẺ 4-5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM

NON.

5

2.1 Kinh nghiệm 1: Nghiên cứu tài liệu, lập kế hoạch lựa chọn các hoạt

động Stem, Steam phù hợp với khả năng của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi 5

2.2 Kinh nghiệm 2: Lồng ghép Steam vào hoạt động có chủ đích( hoạt

động học).

9

2.3 Kinh nghiệm 3: Lồng ghép Steam vào trong các hoạt động góc 11 2.4 Kinh nghiệm 4: Lồng ghép Steam cho trẻ hoạt động ngoài trời 18 2.5 Kinh nghiệm 5: Lựa chọn hoạt đông Steam cho trẻ thực hành theo

2.6 Hiệu quả của việc lồng ghép Steam vào trong các hoạt động của trẻ

ở trường mầm non.

23

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 24

I PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ

em Những kỹ năng mà trẻ được tiếp thu qua chương trình chăm sóc giáo dục mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ Có thể nói giáo dục mầm non là yếu tố quan trọng nhất trong việc phát triển nguồn lực cho đất nước trong tương lai

Mỗi một đứa trẻ là một thực thể riêng biệt với những cảm xúc, ý tưởng và ước

mơ, khả năng khác nhau, không có đứa trẻ nào giống với đứa trẻ nào Có trẻ có năng khiếu về lĩnh vực thẩm mỹ như vẽ rất đẹp và hát rất hay Có trẻ lại học toán rất giỏi, đam mê với những con số với những trò chơi trí tuệ nhưng lại không giỏi các hoạt động thể chất…Có những trẻ tiếp thu kiến thức thông qua hành động, có trẻ tiếp thu qua kiến thức thông qua cái nhìn Điều này đã làm ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống và công việc sau này của trẻ bởi vì mục đích của giáo dục là tạo ra một con người toàn diện Chính sự khác nhau mà các nhà giáo dục dã nghiên cứu và khẳng định rằng trong mỗi đứa trẻ có sẵn tiềm năng học tập, một loại hình thông minh đa dạng khác nhau

Những năm gần đây ngành giáo dục nói chung, giáo dục mầm non nói riêng đã không ngừng thay đổi và phát triển để phù hợp với sự phát triển của xã hội Giáo dục mầm non cần phải đổi mới đẻ tạo ra các hoạt động giáo dục vừa thể hiện tính tích hợp, vừa định hướng phát triển trí tuệ, kỹ năng sống cho trẻ, vừa phải khiến các hoạt động giáo dục ấy có hơi thở thực tiễn, gần gũi, gắn bó với đời sống của trẻ, phù hợp với từng độ tuổi

Hiện nay, các nước phát triển đã đưa STEAM vào giảng dạy như một phương pháp giúp nâng cao, phát triển tư duy của học sinh Mục đích của việc giảng dạy STEAM là để truyền cảm hứng, trong học tập, thấy được mối liên hệ giữa các kiến thức, nhận thức được tầm quan trọng của các kiến thức STEAM ảnh hưởng đến thế giới và sự phát triển của xã hội trong tương lai tới học sinh Đối với học sinh mầm non, việc theo học các môn học STEAM còn có ảnh hưởng tích cực tới khả năng lựa chọn nghề nghiệp tương lai Khi được học nhiều dạng kiến thức trong một thể tích hợp, học sinh sẽ chủ động thích thú với việc học tập thay vì thái độ e ngại hoặc tránh

né một lĩnh vực nào đó, từ đó sẽ khuyến khích người học có định hướng tốt hơn khi chọn chuyên ngành cho các bậc học cao hơn và sự chắc chắn cho cả sự nghiệp về sau STEAM thực sự tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm, khám phá các kiến thức khoa học từ những điều gần gũi, thấy được sức mạnh của khoa học đối với đời sống của con người và yêu quý thế giới tự

1/1

nhiên xung quanh

1.2 Mục tiêu của đề tài

Là một giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ, tôi hiểu rất rõ tầm quan trọng của việc cần phải trau dồi kiến thức cho bản thân, đổi mới sáng tạo trong dạy học - ứng dụng các phương pháp tiên tiến nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục và tạo ra những con người có thể đáp ứng nhu cầu công việc của thế kỷ 21

Trong khuôn khổ của bản sáng kiến này, tôi xin trình bày “Một số kinh nghiệm

ứng dụng phương pháp STEAM vào một số hoạt động của trẻ MGN ở trường MN”

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- 29 trẻ mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi lớp mẫu giáo nhỡ B2 trường mầm non Vân Hồ

I NỘI DUNG SÁNG KIẾN Chương I: Cơ sở lý luận thực tiễn của việc áp dụng phương pháp giáo dục

STEAM vào các hoạt động cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non

1 1 Khái quát về giáo dục STEAM

1.1.1 Khái niệm STEAM

“ STEAM là viết tắt của các từ Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật), Arts ( Nghệ thuật) và Mathematics (Toán học)”

“Giáo dục STEAM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học Những kiến thức và kỹ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp dụng để thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày Giáo dục STEAM sẽ thu hẹp khoảng cách giữa hàn lâm và thực tiễn, tạo ra những con người có năng lực làm việc “tức thì” trong môi trường có tính sáng tạo cao và sử dụng trí óc có tính chất công việc ít lặp lại trong thế kỷ 21”

1.1.2 Phân loại giáo dục STEAM

• Dựa vào mục đích của giáo dục STEAM:

+ Giáo dục STEAM nhằm phát triển năng lực cụ thể

+ Giáo dục STEAM nhằm phát triển thói quen tư duy kỹ thuật

+ Giáo dục STEAM nhằm hướng nghiệp

• Dựa vào nội dung giáo dục STEAM:

+ Giáo dục STEAM tích hợp đầy đủ: Khi mà trong một nội dung, học sinh được sử

dụng các kiến thức và kỹ năng của 5 lĩnh vực: S, T, E,A,M để giải quyết vấn đề + Giáo dục STEAM trong lớp học: Giáo viên chủ động lựa chọn hoạt động

Stem để yêu cầu học sinh vận dụng những kiến thức, kỹ năng để giảo quyết vấn đề + Giáo dục STEAM tại các trung tâm:

• Dựa trên phương diện phương tiện phục vụ giáo dục STEAM:

+ STEAM tái chế: Học sinh được vận dụng kiến thức, kỹ năng để tạo ra các sản phẩm từ nguyên vật liệu tái chế

+ STEAM trong phòng thí nghiệm: Trẻ được thực hành một số thí nghiệm

STEAM

+ STEAM robic: Trẻ được thực hiện các chủ đề về lập trình, điều khiển robot

*Vai trò của giáo dục STEAM cho trẻ:

Giáo dục STEAM có vai trò là trang bị kiến thức cho người học thông qua thực hành và ứng dụng Các lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ Thuật, Nghệ thuật và Toán học kết hợp với nhau để giúp người học giải quyết các vấn đề thực tế Thông qua các

hoạt động STEAM, người học sẽ biết cách vận dụng lý thuyết vào thực tiễn và phát triển những kỹ năng thích ứng được với những công việc đòi hỏi trí óc của thế kỷ 21 Qua đó, học sinh vừa học được kiến thức khoa học vừa được vận dụng kiến thức đó vào thực tiễn Giáo dục Steam phá đi khoảng cách giữa hàn lâm và thực tiễn, tạo ra những con người có năng lực làm việc tức thì trong môi trường làm việc có tính sáng tạo cao Giáo dục Stem đề cao một phong cách học tập mới cho người học đó là phong cách học tập sáng tạo Đặt người học vào vai trò của một nhà phát minh, người học phải hiểu thực chất các kiến thức, sử dụng chúng cho phù hợp với tình huống có vấn

đề mà người học cần giải quyết

Ở trường Mầm non, học Steam là bước khởi đầu để con có thể được học tập và trải nghiệm từ cuộc sống thực tế một cách trực quan Qua đó rèn trẻ một số kỹ năng:

- Phát triển sự khéo léo sáng tạo

- Dạy trẻ kỹ năng giải quyết vấn đề

- Rèn luyện sứ bền bỉ

- Khuyến khích các cuộc mạo hiểm( nếu không có một chút mạo hiểm và các cuộc thử nghiệm, rất nhiều bước tiến vĩ đại về công nghệ trong các thập kỷ vừa qua sẽ không xảy ra

- Khuyến khích khả năng làm việc nhóm

- Khuyến khích áp dụng kiến thức vào thực tiễn

1.2.Đặc điểm của trẻ mầm non

1.2.1.Đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non • Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển

tâm lý của trẻ:

Ở mỗi giai đoạn phát triển của trẻ đều có những đặc điểm tâm lý riêng biệt Khi hiểu rõ được những đặc điểm tâm lý trẻ mầm non, giáo viên và ba mẹ sẽ dễ dàng trong việc lựa chọn phương pháp giảng dạy, giao tiếp, định hướng và giúp trẻ phát triển đúng với từng giai đoạn

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của trẻ Sự phát triển tâm lý của trẻ có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như nền văn hóa Đối với mỗi nền văn hóa khác nhau sẽ ảnh hưởng đến suy nghĩ, tâm lý khác nhau của trẻ Tâm lý của trẻ cũng

có thể bị ảnh hưởng bởi tính di truyền, các hoạt động thường ngày mà trẻ tham gia cũng ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ Trẻ trở nên hòa đồng, vui vẻ với các bạn nếu như trẻ được vui chơi với các bạn hàng ngày Ngược lại, nếu trẻ thường chơi một mình hoặc ít giao tiếp với bạn bè thì sẽ dẫn đến việc trẻ khó hòa nhập khi tới trường Tâm lý của trẻ mang tính di truyền, nếu như cha mẹ của trẻ ít nói thì cũng rất có thể trẻ trở nên nhút nhát, ít nói giống bố mẹ Bên cạnh đó, tâm lý của trẻ cũng dễ bị ảnh hưởng bởi cách chúng ta giáo dục trẻ hàng ngày Nếu như một đứa trẻ được chúng ta giáo dục tốt

sẽ trở thành một đứa trẻ tốt và ngược lại

• Các biểu hiện tâm lý của trẻ:

+ Trẻ học hỏi kỹ năng giao tiếp:

Giao tiếp là một trong những đặc điểm tâm lý trẻ mầm non Ở độ tuổi này, trẻ bắt đầu hình thành khả năng giao tiếp và hào hứng với việc giao tiếp với mọi người Trẻ sẽ quan sát những gì đang diễn ra xung quanh, cha mẹ, người thân và giáo viên để học theo Ở giai đoạn này, ngoài việc đảm bảo ngôn từ giao tiếp chuẩn mực, nội dung giáo dục cần cung cấp vốn từ phong phú, gần gũi với trẻ, tiếp cận tự nhiên qua các câu chuyện phù hợp độ tuổi mầm non

+ Trẻ tò mò khám phá thế giới xung quanh:

1/3

Thế giới xung quanh luôn chứa đựng bao điều thú vị mà trẻ luôn mong muốn được khám phá Nhận thức của trẻ được hình thành nên trẻ bắt đầu quan sát và khám phá các vật xung quanh mình bằng cả 5 giác quan Trẻ thích các trò chơi như nghịch nước, ném bóng, đồ chơi, nếm thử mùi vị của đồ ăn… Ở giai đoạn này, các học cụ cần đảm bảo an toàn, phong phú, đảm bảo những trải nghiệm luôn mới mẻ đối với trẻ

+ Trẻ bắt đầu hình thành ý thức các nhân:

Tuy còn nhỏ nhưng ở giai đoạn mầm non, trẻ đã bắt đầu hình thành ý thức cá nhân của mình Trẻ có thể tự đưa ra nhận xét khi xem một bộ phim hay nghe một bản nhạc hay Ngoài ra, trẻ cũng rất chú ý đến những lời nhận xét của người khác dành cho mình Đây là “giai đoạn vàng” phát triển các kỹ năng về cảm xúc và xã hội cho trẻ Với đặc điểm tâm lý trẻ như vậy, giáo viên và cha mẹ nên quan sát và hỗ trợ trẻ trong quá trình hình thành ý thức, tránh mắng cho những hành động sai hoặc chưa đúng của trẻ, tránh khen, chê, trách phạt trẻ trước mặt người khác để tránh làm trẻ thấy tự ti hoặc

tự mãn về bản thân

+ Trẻ bắt đầu tự lập:

Trẻ thích được thể hiện cái tôi cá nhân của mình, thích tự mình làm những việc như mặc quần áo, đánh răng, rửa tay, tự ăn, sắp xếp đồ chơi, đi vệ sinh… Chính vì vậy, các giáo viên nên để trẻ tự làm những việc trong khả năng của mình và khuyến khích các

em giúp đỡ gia đình với những việc phù hợp với lứa tuổi và sức khỏe

Thông qua sự phát triển tâm lý của trẻ ở lứa tuổi này mà ta nhận thấy trẻ rất tò mò khám phá, rất thích học hỏi và trẻ bắt đầu biết tự lập Chính vì vậy mà lựa chọn các thí nghiệm STEAM để lồng ghép vào trong các hoạt động giáo dục trẻ là rất cần thiết và

là thách thức mới đối với trẻ

1.2.2.Đặc điểm nhận thức của trẻ 4 – 5 tuổi :

Mẫu giáo nhỡ là giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhất của tư duy trực quan hình tượng Trẻ có nhu cầu khám phá các quan hệ phụ thuộc giwuax các sự vật hiên tượng Trẻ có khả năng suy luận mặc dù những kết luận của trẻ còn ngây thơ, ngộ nghĩnh Trẻ chưa có khả năng tư duy trừu tượng, trẻ chỉ dựa vào những biểu tượng đã có, những kinh nghiệm đã trải qua để suy luận những vấn đề mới nhưng chúng chỉ dừng lại ở các hiện tượng bên ngoài chứ chưa đi sâu vào bản chất bên trong Trẻ biết so sánh sự giống nhau và khác nhau giưuã hai đối tượng Trong giao tiếp trẻ đã có ý thức đối với hành động và lời nói của mình Đối với trẻ cái đẹp cái tốt chỉ là một, vì vậy khi dạy trẻ cần đồ dùng trực quan, sinh động, hấp dẫn

1.2.3 Đặc điểm của chương trình giáo dục mầm non cho trẻ 4 – 5 tuổi:

Nội dung giáo dục mầm non mới được đổi mới theo hướng đảm bảo tính tích hợp giữa nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe với giáo dục phát triển ,nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non hiện nay

Bổ sung một số nội dung thiết thực đảm bảo giáo dục toàn diện và gắn với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ

Nội dung mục tiêu đổi mới giáo dục mầm non được xây dựng và cấu trúc theo các lĩnh vực: phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ; phát triển tình cảm – xã hội và phát triển thẩm mĩ

Các lĩnh vực chuyên đề giáo dục mầm non mới sẽ được tổ chức theo hướng tích hợp chủ đề.Các chủ đề được xây dựng mở rộng dần từ đơn giản đến phức tạp, từ gần đến xa,từ bản thân trẻ đến gia đình, môi trường tự nhiên và môi trường xã hội gần gũi với trẻ

1.3 Thực trạng của việc áp dụng phương pháp giáo dục Steam vào trong các hoạt động cho trẻ tại trường MN Vân Hồ

1.3.1 Một số thuận lợi, khó khăn khi lồng ghép Steam vào các hoạt đọng chăm

sóc giáo dục trẻ

* Thuận lợi:

Ngay từ đầu năm học 2019 – 2020, Ban Giám Hiệu nhà trường đã lựa chọn đưa việc: Đổi mới sáng tạo “ Hội nhập quốc tế - tiếp cận Steam” tiếp tục là một trong những nhiệm vụ năm học của lớp

Ban Giám Hiệu đã tạo điều kiện cho giáo viên học hỏi, bồi dưỡng cho toàn bộ giáo viên trong trường tham gia một khóa học lấy chứng chỉ khóa đào tạo giáo viên Steam mầm non cơ bản

Trường luôn nhận được sự quan tâm và sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của phòng GD&ĐT Hà Nội Ban giám hiệu và tổ chuyên môn luôn quan tâm, khuyến khích giáo viên đưa ra những ý tưởng mới khi ứng dụng Stem vào trong các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ và tạo điều kiện cho giáo viên có thể thực hiện các ý tưởng

đó

Nhà trường đã tạo được khung cảnh sư phạm và môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện cho trẻ để trẻ có điều kiện tốt trong học tập và vui chơi tại trường Các lớp học được bố trí hợp lý, được trang bị phục vụ chăm sóc và giáo dục trẻ hiện đại đáp ứng xu thế và nhu cầu đổi mới của ngành học hiện nay, các góc chơi được sắp xếp linh hoạt phù hợp với độ tuổi, thuận lợi cho việc trẻ được thường xuyên giao tiếp với nhau, giao tiếp với người lớn, giao tiếp với môi trường xung quanh

Hai giáo viên phụ trách lớp có trình độ đại học, có nhiều kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, với trẻ, luôn có cử chỉ, lời nói, việc làm mẫu mực và là tấm gương để trẻ học tập

Với các hoạt động được lồng ghép Stem vào giảng dạy khiến trẻ hào hứng, tích

cực tham gia, đáp ứng tính tò mò và sự ham hiểu biết của trẻ * Khó khăn:

Những năm gần đây, mô hình giáo dục STEAM đã bắt đầu được quan tâm ở những thành phố lớn, khác với các nước phát triển như Mỹ, giáo dục STEAM du nhập vào Việt Nam không phải bắt nguồn từ các nghiên cứu khoa học giáo dục hay từ chính sách vĩ mô về nguồn nhân lực mà bắt nguồn từ các cuộc thi Robot dành cho học sinh phổ thông Từ đó đến nay giáo dục STEAM đã bắt đầu có sự lan toả với nhiều hình thức khác nhau, nhiều cách thức thực hiện khác nhau, nhiều tổ chức hỗ trợ khác nhau Chính vì những lý do đó, việc mở rộng các hoạt động giáo dục STEM trong nhà trường còn rất nhiều khó khăn bởi chưa ai có thể trả lời câu hỏi Giáo dục STEM là gì một cách đầy đủ nhất theo nghĩa áp dụng tại Việt Nam Một điều nữa khiến nhiều giáo viên và quản lý nhà trường còn băn khoăn là trước đấy, các dự án gần giống với giáo dục STEM hiện nay như: Dạy học tích hợp liên môn giải quyết các vấn đề của cuộc sống, dạy học theo chủ đề… đều đã được triển khai tại Việt Nam nhưng cho đến nay vẫn chưa thể phổ biến và chưa tạo thành các phương pháp dạy học bắt buộc trong nhà trường

Về phía giáo viên: Mặc dù nhà trường đã tạo điều kiện cho giáo viên bồi dưỡng

lấy chứng Steam chỉ qua khóa học cơ bản.Tuy nhiên lại trở nên khó khăn khi đa phần giáo viên chưa thực sự hiểu rõ về Steam, đặc biệt là hiểu về cách học của chính những đứa trẻ đang trong độ tuổi mầm non.Giáo viên còn hạn chế về thời gian và tài liệu nghiên cứu, tự nghiên cứu tài liệu về phương pháp giáo dục steam qua mạng internet

1/5

Hơn nữa, trẻ mầm non học gì về STEM? Đó luôn là câu hỏi băn khoăn của rất nhiều giáo viên, các bậc cha mẹ của trẻ trong khung chương trình học của trẻ không có các môn học như toán, kĩ thuật Chính vì vậy mà mỗi khi xây dựng một hoạt động dạy trẻ, bản thân tôi phải tìm hiểu rất nhiều kênh thông tin và xin ý kiến từ những đồng nghiệp,

có khi là những đồng nghiệp từ cấp học khác

1.3.2 Khảo sát thực trạng

Chương II: Một số kinh nghiệm ứng dụng Stem, Steam vào một số hoạt động cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non

2.1 Kinh nghiệm 1: Nghiên cứu tài liệu, lập kế hoạch lựa chọn các hoạt động Steam phù hợp với khả năng của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi

Từ những thực tiễn trên, bản thân tôi luôn suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu, tham khảo tài liệu để tìm ra những nội dung có ứng dụng phương pháp giáo dục steam cho trẻ Trước tiên tôi phải nghiên cứu chương trình, cập nhật thông tin từ chuyên đề, trên mạng Internet, tự bồi dưỡng chuyên môn, tìm hiểu một số kiến thức về steam, về các hoạt động cho trẻ có thể áp dụng được phương pháp steam Từ đó, trên cơ sở những định hướng, gợi ý về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức học tập của tài liệu, tôi

đã có thể xây dựng kế hoạch giáo dục cụ thể nhằm thực hiện được yêu cầu có ứng dụng phương pháp steam trong một số hoạt động Ngay từ đầu năm học, tôi đã tìm hiểu - lựa chọn một số thí nghiệm trong bộ 365 thí nghiệm kì thú Trẻ mầm non không học lý thuyết hàn lâm, qua những lời nói suông, giảng giải mà chúng học qua chính những trải nghiệm – thực làm, thực học Đặc điểm tư duy của trẻ mầm non là tư duy trực quan

Việc lựa chọn nội dung lồng ghép Steam vào các hoạt động sẽ giúp cho người giáo viên định hướng, chủ động sáng tạo trong quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ

Vì thế khi lựa chọn những thí nghiệm cho trẻ mầm non, tôi đã dựa trên một trong các tiêu chí sau:

+ Thí nghiệm Steam gắn liền với tình huống và vấn đề thực tiễn trong cuộc sống: Những vấn đề thực tiễn có thể gắn liền với cá nhân học sinh hoặc một vấn đề toàn cầu + Thí nghiệm Steam dẫn học sinh vào chuỗi hoạt động tìm tòi, khám phá, có kết thúc mở:

+ Thí nghiệm kích thích hứng thú học tập của trẻ, có tính đồng bộ dể đảm bảo tất

cả trẻ đều được tham gia, khám phá và trải nghiệm

Nội dung các thí nghiệm STEAM lồng ghép vào các hoạt động theo các tháng

TT Tháng Nội dung

1 9 - Phân tầng chất lỏng

- Hạt gạo nhảy múa

- Lon nước đứng nghiêng

2 10 - Trứng nổi trên nước

- Núi lửa phun trào

3 11 - Sâu bướm phục sinh

- Làm đàn bằng nước

4 12 - Tuyết nhân tạo từ hạt Serin

5 1 - Giấy không bị ướt khi tô sáp màu

6 2 - Hoa nở trong nước

7 3 - Đổi màu lá cải thảo

8 4 - Ảo thuật biến hình

9 5 - Chất chỉ thị màu

2.2 Kinh nghiệm 2: Lồng ghép Steam vào hoạt động có chủ đích (hoạt động học)

Hoạt động giáo dục ở mẫu giáo là một quá trình giáo dục có mục đích, có kế hoạch với nhiều hình thức, phương pháp khác nhau Mỗi hoạt động đều nhằm đạt được

một mục đích nhất định Vì thế hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó Thông

qua hoạt động này, với sự dẫn dắt, gợi mở của cô giáo, trẻ tích cực lĩnh hội các kiến thức và kỹ năng cần thiết Trong quá trình tổ chức hoạt động học có chủ định, ngoài việc sử dụng các phương pháp riêng của mỗi loại, tôi đã lựa chọn nội dung tích hợp hoạt động STEAM phù hợp cho từng hoạt động như sau

- Hoạt động tạo hình:

Hoạt động tạo hình là quá trình trẻ chơi sáng tạo với màu nước và vô vàn nguyên liệu, điều này tạo cơ hội cho trẻ biết sử dụng phối hợp các nguyên liệu khi tạo ra các sản phẩm, đây là tiền đề để trẻ biết cách kết hợp các nguyên liệu và sử dụng các kỹ năng được rèn luyện từ các hoạt động khác:

Ví dụ: Với bài dạy: “ Làm đồ trang trí Noel từ tuyết nhân tạo” Lựa chọn thí

nghiệm Stem: Tuyết nhân tạo

Trong hoạt động trên các nội dung của STEAM được thể hiện như sau:

+ S (science- khoa học): Trẻ biết tuyết nhân tạo được tạo ra từ hạt Serin và màu nước Trẻ được học tập thông qua thí nghiệm: Trẻ hiểu được nguyên lý hóa học hấp thụ nước của NVL tạo độ tơi xốp giống như bông tuyết, khi nó phồng lên tạo thành hydrogel, rất khó tách nước ra khỏi nó ( là NVL thường được sử dụng trong phim truyền hình) + T (technology- công nghệ): Trẻ được xem các hình ảnh và những hoạt động diễn ra trong ngày Noel

+ E ( engineering- chế tạo): Trẻ biết sử dụng các nguyên liệu: băng dính, dây buộc, hồ, keo sữa để nối, chắp ghép các nguyên liệu với nhau để tạo thành sán phẩm

+ A( arts- nghệ thuật): Trẻ biết cách lựa chọn màu sắc, biết phối hợp các màu sắc khác nhau để tạo ra đồ trang trí Noel sinh động bắt mắt

+ M ( mathematic- toán học): Trẻ nói được hình dạng đồ trang trí noel, đếm sản phẩm

mà mình tạo ra

Ví dụ: Với bài dạy: “ Làm các con vật từ bóng bay”

Trong hoạt động trên các nội dung của STEAM được thể hiện như sau:

+ S (science- khoa học): Trẻ biết tạo hình các con vật từ quả bóng bay với các nguyên vật liệu khác nhau Trẻ biết sử dụng quả bóng bay khi đã thổi và chưa thổi để làm các

bộ phận phù hợp với con vật mình chọn

+ T (technology- công nghệ): Trẻ được xem các hình ảnh các con vật trên màn chiếu

và những vật mẫu của cô

+ E ( engineering- chế tạo): Trẻ biết sử dụng các nguyên liệu: bóng bay thổi và chưa thổi, băng dính, hồ, keo sữa, giấy màu… lựa chọn các nguyên vật liệu để tạo thành con vật mà trẻ thích

+ A( arts- nghệ thuật): Trẻ biết cách lựa chọn màu sắc của giấy màu, bóng bay để tạo thành con vật đẹp mắt và có màu sắc mà trẻ thích

1/7

+ M ( mathematic- toán học): Trẻ sử dụng bóng tròn, bóng dài, giấy màu các hình học khác nhau

- Hoạt động âm nhạc:

Năm học 2019 – 2020 với chuyên đề “ Tiếp cận học qua chơi và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển thẩm mĩ”.Với những điểm hướng dẫn đổi mới: Lựa chọn nội dung hoạt động âm nhạc không phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung chủ đề, tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc trực tiếp với các thể loại, tác phẩm âm nhạc, nhạc sĩ nổi tiếng ( nghe xem video, thử nghiệm với tiết tấu, hát, vận động theo nhạc, sử dụng nhạc cụ…) Bản thân đã nghiên cứu tìm tòi, nhờ tư vấn từ người phụ trách chuyên môn và các đồng nghiệp để lựa chọn ra một số đề tài đổi mới đưa vào hoạt động dạy trẻ

Ví dụ: Với bài dạy: “Nhận biết nốt đen – nốt móc đơn, trò chơi vòng tròn tiết

tấu” :

Trong hoạt động trên các nội dung của STEAM được thể hiện như sau:

+ S (science- khoa học): Trẻ hiểu và biết cách sắp xếp các tiết tấu trên khuông nhạc + T (technology- công nghệ): Trẻ được xem các hình ảnh khuông nhạc, kí hiệu nốt nhạc trên màn hình

+ E ( engineering- chế tạo): Trẻ biết sử dụng các dụng cụ: thìa, mõ, ….để tạo ra các âm thanh khi vỗ tiết tấu

+ A( arts- nghệ thuật): Trẻ biết cách lựa chọn màu sắc của giấy màu, bóng bay để tạo thành con vật đẹp mắt và có màu sắc mà trẻ thích

+ M ( mathematic- toán học): Trẻ sử dụng các hình học màu sắc để xếp tương ứng với các tiết tấu được đưa ra

Hoạt động khám phá:

Giáo dục STEM rất phù hợp với lứa tuổi mầm non bởi trẻ đang ở lứa tuổi luôn

tò mò về hiện tượng, sự vật mà trẻ được tiếp cận hay đang ở thời kỳ “Một vạn câu hỏi

vì sao” Trẻ đang tò mò qua đó giải thích những hiện tượng thực tế, kiến thức khoa học

- trẻ tiếp cận một cách tự nhiên

Ví dụ: Với bài dạy: “ Khám phá màu sắc”

Trong hoạt động trên các nội dung của STEAM được thể hiện như sau:

+ S (science- khoa học): Trẻ được khám phá sự biến đổi của màu sắc

+ T (technology- công nghệ): Trẻ được quan sát sự đa dạng của màu sắc có trong tự nhiên qua màn hình

+ E ( engineering- chế tạo): Trẻ biết sử dụng nguyên vật liệu là những chai nước màu, được trải nghiệm pha trộn các màu và rút ra kết luận

+ M ( mathematic- toán học): Trẻ được sử dụng các dụng cụ đong đo khi pha màu để được các màu sắc mới với các cấp độ đậm nhạt khác nhau

Ví dụ: Với bài dạy: “ Khám phá tính chất của nước”

Trong hoạt động trên các nội dung của STEAM được thể hiện như sau:

+ S (science- khoa học): Trẻ được khám phá các tính chất của nước

+ T (technology- công nghệ): Trẻ được xem các hình ảnh các nguồn nước + E ( engineering- chế tạo): Trẻ biết sử dụng nguyên vật liệu để tạo ra các loại nước khác nhau: nước chanh đường, nước màu

+ M ( mathematic- toán học): Trẻ sử dụng các dụng cụ đong đo khi pha các loại nước

- Hoạt động làm quen với văn học: