GIAO AN CHỦ đề văn 8 HOC KY 2 PTNL TT26

- Nắm được vài nét về tác giả ,tác phẩm.- Nghệ thuật ,nội dung của các văn bản.. Kiến thức/ kỹ năng/ thái độ 1.1.Đọc- hiểu Qua chủ đề, học sinh hiểu, cảm nhận được những nét chính về nộ

TUẦN 19,20

Tiết 73-77

Tên bài học:CHỦ ĐỀ 2:

THƠ MỚI VÀ VIỆC SỬ DỤNG CÂU NGHI VẤN

A Nội dung bài học

- Nắm được vài nét về tác giả ,tác phẩm.

- Nghệ thuật ,nội dung của các văn bản

B Tiến trình dạy học

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức/ kỹ năng/ thái độ

1.1.Đọc- hiểu

Qua chủ đề, học sinh hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của

một số tác phẩm thơ mới gắn liền với tên tuổi của các tác giả như Thế Lữ, Vũ Đình Liên Đó lànhững tac phẩm phản ánh hiện thực đời sống văn hoá của nước ta trong từng giai đoạn lịch sử

2 Kĩ năng

- Biết được thể thơ, phương thức biểu đạt

- Hiểu được giá trị nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ

3 Thái độ

- Bồi dưỡng thêm tình yêu gia đình quê hương, mái trường

- Giáo dục lòng kính yêu cha mẹ và ngời thân

- Có ý thức hơn trong việc viết đoạn văn , bài văn có tính thống nhất về chủ đề

- Lòng kính trọng thầy cô qua văn bản

4 Nội dung trọng tâm của bài: Học sinh nắm được:

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí

- Hs hiểu được chủ đề của văn bản

- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản

5 Tích hợp:

Tích hợp liên môn: Môn lịch sử,Giáo dục công dân vào tìm hiểu, khai thác, bổ sung kiến thức

và phát huy vốn hiểu biết về văn hoá dân tộc, làm phong phú và làm sáng tỏ thêm chươngtrình

6 Định hướng phát triển năng lực

- Nhân ái: Qua tìm hiểu văn bản, HS biết tôn trọng, yêu thương mọi người xung quanh,

trân trọng và bảo vệ những giá trị văn hóa dân tộc

- Chăm học, chăm làm: HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực

tế đời sống của bản thân Chủ động trong mọi hoàn cảnh, biến thách thức thành cơ hội để vươn

lên Luôn có ý thức học hỏi không ngừng để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, trở thành côngdân toàn cầu

-Trách nhiệm: hành động có trách nhiệm với chính mình, có trách nhiệm với đất nước, dân

tộc để sống hòa hợp với môi trường

Năng lực chung:

-Năng lực tự chủ và tự học: sự tự tin và tinh thần lạc quan trong học tập và đời sống, khả

năng suy ngẫm về bản thân, tự nhận thức, tự học và tự điều chỉnh để hoàn thiện bản thân.-Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận, lập luận, phản hồi, đánh giá về các vấn đề tronghọc tập và đời sống; phát triển khả năng làm việc nhóm, làm tăng hiệu quả hợp tác

- Năng lực tạo lập văn bản: Biết vận dụng kiến thức ngữ pháp tiếng Việt cùng với những

trải nghiệm và khả năng suy luận của bản thân để hiểu văn bản;Trình bày dễ hiểu các ý tưởng ;

có thái độ tự tin khi nói; kể lại mạch lạc câu chuyện; biết chia sẻ ý tưởng khi thảo luận ý kiến

về bài học

- Năng lực thẩm mỹ: Trình bày được cảm nhận và tác động của tác phẩm đối với bản thân.Vận dụng suy nghĩ và hành động hướng thiện Biết sống tốt đẹp hơn

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên:Sưu tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

+ Thiết kể bài giảng điện tử

+ Chuẩn bị phiếu học tập và dự kiến các nhóm học tập

+Các phương tiện : Máy vi tính, máy chiếu đa năng

+Học liệu:Video clips , tranh ảnh, bài thơ, câu nói nổi tiếng liên quan đến chủ đề

2.Học sinh : - Đọc trước và chuẩn bị các văn bản SGK.

+ Sưu tầm tài liệu liên quan đến chủ đề

+ Thực hiện hướng dẫn chuẩn bị học tập chủ đề của GV

3 Bảng tham chiếu các mức yêu cầu cần đạt

Vận dụng thấp Vận dụng cao

- Biết được sự ra đời

của phong trào thơ mới

và những đặc trưng cơ

bản của nó

- Hiểu ý nghĩa truyện

- Hiểu được giá trịnghệ thuật sử dụngngôn ngữ trong việc

- Đọc diễn cảm bàithơ

- Nêu quan điểm,suy nghĩ riêng về

- Viết đoạn vănđánh giá nội dung,nghệ thuật đoạnthơ, khổ thơ

- Biết được những nét

khái quát về cuộc đời

và sự nghiệp của hai

tác giả tiêu biểu cho

phong trào thơ mới

- Nắm được thể thơ,

phương thức biểu đạt

và hoàn cảnh ra đời

cảu 2 bài thơ

thể hiện diễn biến tâm

lí nhân vật

-Phân tích nhân vật,những nét đặc sắc vềnghệ thuật của cáctruyện (qua việc sửdụng hình ảnh, chitiết, )

-Có hiểu biết về thế

nội dung, ý nghĩacủa bài thơ

-Rút ra những bàihọc và liên hệ, vậndụng vào thực tiễncuộc sống của bảnthân

- Tạo lập câu nghivấn

- Viết đoạn văntrình bày cảm nhận

về tâm tư của tácgiả

-Viết đoạn văntheo chủ đề có sửdụng câu nghi vấn

- Phân tích đượcgiá trị của câu nghi

- Biết được đặc điểm

hình thức và chức năng

của câu nghi vấn

giới tự nhiên và xã hội

đề cập trong bài

vấn trong bài văn,bài thơ

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ône định lớp: Kiểm tra sĩ số (1 phút)

2 Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bih của học sinh

3 Bài mới

A. Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG CHỦ ĐỀ

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh; tạo vấn đề vào chủ đề

- Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề

- Hình thức: Chơi trò chơi ô chữ

- Thời gian: 7 phút

Giáo viên cho học sinh chơi trò chơi ô chữ , mỗi ô chữ tương ứng với một câu hỏi Học sinh cóthể chọn bất kì câu hỏi nào để trả lời và có thể trả lời ô hàng dọc bất kì lúc nào Nếu hs nào trảlời đúng ô hàng dọc sẽ có quà

Trò chơi ô chữ gồm 6 câu sau:

Câu 1: Tác giả bài thơ Muốn làm thằng Cuội? TẢN ĐÀ

Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ

Giương mắt bé riễu oai linh rừng thẳm NHỚ RỪNGCâu 6: Tác gải câu thơ:

B, Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Giới thiệu khái quát chủ đề

- là nhà thơ tiêu biểu nhất trong phong trào thơ mới Chính ông đã góp

phần quan trọng vào việc đổi mới thơ ca và đem lại chiến thắng cho

phong trào thơ mới trong chặng đường đầu

?Bài thơ được sáng tác vào thời gian nào? In trong tập thơ nào của

Thế Lữ?

GV hướng dẫn hs đọc bài

- Đ1, 4 đọc với giọng buồn, ngao ngán, một vài từ mỉa mai , khinh bỉ

- Đ2, 3, 5 đọc với giọng hào hứng vừa tiếc nuối và kết thúc bằng câu

thơ than thở như một tiếng thở dài bất lực

bản

1 Tác giả:

- Tên thật làNguyễn Thứ Lễ(1907-1989), quê

ở Bắc Ninh

“Đệ nhất thi sĩ”trong phong tràoThơ mới

->GV đọc một lần Gọi HS đọc bài thơ

- GV nhận xét cách đọc

*GV gọi HS đọc chú thích

?Hãy quan sát bài thơ và chỉ ra những điểm mới của hình thức bài

thơ này so với các bài thơ đã học, chẳng hạn thơ Đường luật? (cho

HS thảo luận và trả lời)

- Lượng câu, chữ, đoạn không hạn định

- Mỗi dòng thường có 8 tiếng

- Ngắt nhịp tự do

2 Văn bản:

- Viết 1934, introng tập “Mấyvần thơ” (1935)

Là bài thơ tuyệt

- Vần không cố định

- Giọng ào ạt, phóng khoáng

GV: Bài thơ viết theo thể thơ 8 chữ, gieo vần liền (hai câu liền nhau có

vần với nhau, vần B và T hoán vị đều đặn)

?Từ những phát hiện đó, em cho biết bài thơ được viết theo thể thơ

nào?

?Bài "Nhớ rừng" thuộc phương thức biểu đạt chính nào? Vì sao?

- Bài thơ bày tỏ t/c, cảm xúc

?Em cho biết bố cục của bài thơ? ý của mỗi đoạn?

bút trong 10 bàithơ hay nhất củaThơ mới (1932 -1941)

- Bài thơ gồm 5 đoạn (mỗi khổ là 1 đoạn)

+ Tâm trạng của con hổ khi ở trong vườn bách thú (Đoạn 1+4)

- Con hổ giữa chốn đại ngàn (Đoạn 2+3)

- Khao khát giấc mộng ngàn (Đoạn 5)

?Trong bài thơ có hai cảnh tương phản, đó là cảnh nào?

- Với con hổ, cảnh trong vườn bách thú là cảnh thực, cảnh núi nonhùng vĩ là mộng tưởng, dĩ vãng Cấu trúc hai cảnh tượng này tự nhiên,phù hợp với diễn biến tâm trạng của con hổ, đồng thời thể hiện chủ đềbài thơ

GV: Gọi HS đọc đoạn 1 và đoạn 4

? Hai đoạn thơ cho ta biết cảnh gì?

Y/c HS đọc thầm đoạn 1

?Bị nhốt trong cũi sắt, con hổ đã cảm nhận được những nỗi khổ

nào?

- Bị giam hãm kéo dài “Nằm dài”

- Bị giễu, trở thành “Thứ đồ chơi” cho con người

- Bị tầm thường hoá “Chịu ngang bầy” mất vị thế của chúa tể sơn lâm

?Trong những nỗi khổ đó, nỗi khổ nào có sức biến thành “Khối căm

- Thể loại: Thơmới (thơ 8 chữ)

- Phương thứcbiểu đạt: Biểu

hờn” trong con hổ? Và vì sao như vậy?

- Nỗi khổ nhục vì bị biến thành trò chơi lạ mắt cho con người giễu cợt

-> vì hổ được coi là chúa sơn lâm, loài người cũng phải khiếp sợ, vậy

mà nay con người “Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm”

?Trong cũi sắt, mối căm thù của hổ trở thành “Khối căm hờn” Em

hiểu “Khối căm hờn” này là ntn? Nhận xét gì về cách dùng từ của

tác giả?

- Căm hờn, uất hận đã chất chứa, tích tụ thành "Khối" có hình khối

gậm mãi từng chút chút một mà không tan, đè nặng nhức nhối đêm

cảm

- Bố cục: 5 đoạn

II Đọc-hiểu văn

ngày

?Qua cụm từ "Khối căm hơn" em cảm nhận được tâm trạng gì của

con hổ?

GV: Bị sa cơ, bị tù hãm trong cũi sắt, phải xa rừng nên nhớ rừng Càng

nhớ rừng bao nhiêu, hổ càng căm ghét cuộc sống ở vườn bách thú bấy

nhiêu

?Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới cái nhìn của chúa sơn lâm là

cảnh ntn? được miêu tả qua các hình ảnh, chi tiết nào?

"Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng cây trồng

bản.

1 Cảnh con hổ ở vườn bách thú.

- Tâm trạng cayđắng, uất hận vìmất tự do

Dải nước đen giả suối chẳng thông dòng

Len dưới nách những mô gò thấp kém"

?Tính chất đặc biệt của cảnh tượng ấy là gì?

- Đây là cảnh nhân tạo do bàn tay sửa sang, tỉa tót của con người nên

rất đơn điệu, nhàm tẻ, tầm thường, giả dối Không phải là thế giới tự

nhiên to lớn, mạnh mẽ, bí hiểm mà con hổ từng ngự trị

?Em có nhận xét gì về giọng điệu của những câu thơ trên? Cách ngắt nhịp ở đây ntn?

- Giọng giễu cợt, khinh miệt

- Cách ngắt nhịp ngắn, dồn dập ở 2 câu đầu và những câu tiếp theo đọc

liền như kéo dài -> giọng chán chường

?Ở đoạn thơ 4 này, tác giả sử dụng NT gì ? Tác dụng?

- Sử dụng NT liệt kê liên tiếp ->Làm nổi bật được tâm trạng của con hổ

=> Từ 2 đoạn thơ vừa phân tích ta hiểu được tâm trạng của con hổ

trong vườn bách thú, tâm trạng đó cũng chính là tâm sự của tác giả nói

riêng và người dân VN mất nước nói chung: Thái độ chán ghét xã hội

đương thời, khao khát tự do độc lập

GV: Cảnh vườn bách thú giả dối, tầm thường đó chính là XH đương

- Chán ghét sâusắc cuộc sốngthực tại tù túng,tầm thường, giảdối

thời tối tăm, được cảm nhận bởi tâm hồn lãng mạn của tác giả Uất hận cảnh tù hãm, chán ghét thực tại giả dối của con hổ cũng chính là thái độ của nhà thơ đối với xã hội trong giai đoạn bị giặc đô hộ.

*Hoạt động 3,4: Vận dụng

- Mục tiêu: Giúp HS hiểu thêm ý nghĩa của văn bản

- Phương pháp: Vấn đáp

- Thời gian: 2 phút

?Ở đoạn thơ 4 này, tác giả sử dụng NT gì ? Tác dụng?

- Sử dụng NT liệt kê liên tiếp ->Làm nổi bật được tâm trạng của con hổ

=> Từ 2 đoạn thơ vừa phân tích ta hiểu được tâm trạng của con hổtrong vườn bách thú, tâm trạng đó cũng chính là tâm sự của tác giả nóiriêng và người dân VN mất nước nói chung: Thái độ chán ghét xã hộiđương thời, khao khát tự do độc lập

GV: Cảnh vườn bách thú giả dối, tầm thường đó chính là XH đương thời tối tăm, được cảm nhận bởi tâm hồn lãng mạn của tác giả Uất hận cảnh tù hãm, chán ghét thực tại giả dối của con hổ cũng chính là thái độ của nhà thơ đối với xã hội trong giai đoạn bị giặc đô hộ.

*ĐIỀU CHỈNH, BỔ SUNG:

5 Hướng dẫn HS học bài:

- Học thuộc bài thơ

**********************************************************Ngày giảng:

Tiết 74 TÌNH YÊU ĐẤT NƯỚC TRONG THƠ MỚI QUA “NHỚ RỪNG”

* Hoạt động 2: HD HS tiếp nhận văn bản 9 (tiếp theo)

- Mục tiêu: Giúp HS nắm được tư tưởng yêu nước thâm kín của lớp thế hệ trí thức Tây họcchán ghét thức tại, vươn tới cuộc sống tự do Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ýnghĩa của bài thơ “Nhớ rừng”

- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, tái hiện, nêu vấn đề, thảo luận, giảng bình

- Kỹ thuật dạy học: Động não, thảo luận nhóm

- Thời gian: 40’

Gọi HS đọc khổ thơ 2 và 3

?Nội dung của đoạn thơ là gì?

- Thuở tung hoành hống hách những ngày xưa

2 Nhớ tiếc quá khứ

?Cảnh sơn lâm (Trong hồi tưởng của con hổ) là cảnh ntn? Tìm

những chi tiết minh hoạ?

- Cảnh núi rừng đại ngàn, cái gì cũng lớn lao, cũng phi thường: Bóng

cả cây già

Gió gào ngàn, nguồn hét núi

Thét khúc trường ca dữ dội

Cái gì cũng hoang vu, bí mật: Chốn ngàn năm cao cả âm u, cảnh nước

non oai linh hùng vĩ.

?Em có nhận xét gì về cách dùng từ trong lời thơ?

- Cảnh sơn lâm: Bí

ẩn, thiêng liêng,hùng vĩ, sức sống

- Điệp từ "với”

- Động từ mạnh chỉ đặc điểm hành động của loài hổ:"Gào, hét, thét"

đặc tả khúc trường ca dữ dội

?Cách dùng từ ấy đã gợi tả cảnh sơn lâm ntn?

?Trên cái phông nền rừng núi hùng vĩ đó, hình ảnh con hổ thể hiện

lên ntn?

"Ta bước chân lên

Lượn tấm thân như sóng

Vờn bóng âm thầm

mãnh liệt

- Vẻ đẹp mềm mại,uyển chuyển vớisức mạnh uy quyềnbất khả xâm phạmcủa chúa sơn lâm

- Nhịp thơ 4/2/2, 3/5, 4/2/2 thay đổi sáng tạo

?Từ đó hình ảnh "Chúa tể muôn loài" được khắc hoạ có vẻ đẹp ntn?

-> Con hổ có ảnh hưởng rất lớn đối với muôn loài khi nó xuất hiện:

vừa mạnh mẽ đe dọa, vừa khôn khéo nhẹ nhàng; vừa uy nghi dũngmãnh, vừa mềm mại uyển chuyển Đó là những câu thơ sống động,giầu chất tạo hình đã diễn tả chính xác vẻ đẹp uy nghi, dũng mãnh củacon hổ

? Theo em khi đó tâm trạng của con hổ ntn?

- Hài lòng, thỏa mãn, tự hào về oai vũ của mình

? Đọc thầm đoạn 3 và cho biết.

?Đoạn thơ nói về mấy nỗi nhớ của Chúa sơn lâm? Những nỗi nhớ

ấy gắn với những thời điểm nào?

- Những :đêm, ngày mưa, bình minh, chiều

?Cảnh sắc trong thời điểm đó có gì nổi bật?

- Đêm vàng

- Ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

- Bình minh cây xanh nắng gội

- Những chiều lênh láng máu sau rừng

?Qua cách sử dụng từ ngữ, em có nhận xét gì về cảnh sắc thiên nhiên nơi con hổ từng sống?

- Rực rỡ, huy hoàng, náo động và đầy bí ẩn

?Giữa cảnh thiên nhiên đó con hổ sống một cuộc sống ntn?

- Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan,

- Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới,

- Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng,

- Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt

?Em hãy diễn xuôi đoạn thơ để làm nổi bật vẻ đẹp của cảnh sắc

thiên nhiên và tâm trạng của chúa sơn lâm?

*C1: Nỗi nhớ khôn nguôi: Nhớ suối, nhớ trăng -> 1 khái niệm đẹp nên

thơ, hoạ cảnh vật đầy màu sắc và ánh trăng

- Hổ nhớ về những

kỉ niệm chói lọi,đẹp đẽ của một thờivàng son nhưng giờđây chỉ còn là dĩvãng

Ánh trăng chan hoà, "tan" vào nước suối Hổ say mồi và say trăng

Hình ảnh "đêm vàng bên bờ suối" 1 ẩn dụ đầy mộng ảo nên thơ…đã

lùi sâu vào dĩ vãng,

* C2: Nỗi nhớ ngẩn ngơ, man mác của hổ về những ngày mưa rừng

Hổ ung dung "lặng ngắm cảnh giang san một mình ngự trị" - gợi tả

trong không gian nghệ thuật – lúc này hổ mang dáng dấp đế vương

Chữ đâu xuất hiện lần thứ 2 nói lên điều tiếc nuối, ngẩn ngơ

*C3: Nhớ về giấc ngủ của con hổ trong cảnh bình minh: Vương quốc

tràn ngập trong màu xanh và ánh nắng Hổ ngủ trong khúc nhạc rừng

- Khao khát đượcsống tự do nhưngđành bất lực chịucảnh giam cầm

chim ca

-> một bức tranh đầy màu sắc và âm thanh (màu hồng, vàng, xanh)

*C4: Cảnh sắc buổi chiều tàn dữ dội

Trong cảm nhận của con hổ trời chiều không đỏ rực mà

Lênh láng máu sau rừng.

-> là những câu thơ tuyệt bút

- Điệp từ "đâu", đại từ “ta” nhắc lại nhiều lần, kết hợp với các kiểu câu:câu nghi vấn - câu cảm thán->Lời than nhớ tiếc, xót xa - kỷ niệm đẹp

ngày xưa chỉ còn là dĩ vãng

*ĐIỀU CHỈNH, BỔ SUNG

* Hoạt động 3: Tổng kết

- Mục tiêu: HS nắm được nội dung, nghệ thuật đặc sắc của VB.

- Phương pháp: Khái quát hóa

- Thời gian: 5’

? Hãy tìm và PT những nét đặc sắc NT nổi bật của bài thơ?

- Cảnh sơn lâm hùng vĩ khoáng đạt, thơ mộng

GV: Đặc biệt giọng thơ luôn thay đổi, sáng tạo để bộ lộ cảm xúc, khi thì u uất bực dọc, dằn

vặt, khi thì say sưa, tha thiết hùng tráng, song vẫn nhất quán và tràn đầy cảm xúc, mạch cảm xúc sôi nổi tuôn trào trực tiếp Đó chính là đặc điểm của thơ trữ tình lãng mạn

? Ý nghĩa của bài thơ nhớ rừng là gì?

Gọi 2 HS đọc lại ghi nhớ Sgk/tr7