Thân bài: * Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ: - Nghĩa đen: Khi ăn quả phải nhớ ơn kẻ đã có công trồng cây, không có kẻ trồng cây làm sao có quả để ăn... quả” chính là hưởng thụ những thành
Trang 1Đề thi học kì 2 Ngữ văn 7 có ma trận và đáp án
ĐỀ SỐ 1
Mức độ
Chủ đề
Nhận biết
Thông
T
T
Đọc, hiểu văn bản
Tên văn bả n Tác giả
Thể loạ
i văn văn
Xác định kiểu câu, hình ảnh tương phản
Tác dụng kiểu câu, hình ảnh tương phản
Số câu : 1
Số điểm:
1,0
Số câu:1
Số điểm:
0,5
Số câu : 1
Số điểm : 1
Số câu:1
Số điểm:2, 5
Số câu: 4
Số điểm:5
Tỉ lệ: 50%
Tập làm văn
Tạo lập văn bản
Số câu:
1
Số điểm:
5
Số câu:1
Số điểm:5
Tỉ lệ:50%
Số điểm: 1,5
Tỉ lệ: 15%
Số câu:1
Số điểm:1
Tỉ lệ:10%
Số câu:1
Số điểm:2,5
Tỉ lệ:25%
Số câu:1
Số điểm:5
Tỉ lệ:50
Số câu:5
Số điểm:10
Tỉ lệ:100
Trang 2% %
MÔN NGỮ VĂN LỚP 7 Năm học: 2020 - 2021
PHẦN I ( 5 điểm):
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi :
“Gần một giờ đêm Trời mưa tầm tã Nước sông Nhị Hà lên to quá; khúc đê làng X thuộc phủ X xem chừng núng thế lắm, hai ba đoạn đã thẩm lậu rồi, không khéo thì vỡ mất.
Dân phu kể hàng trăm nghìn con người, từ chiều đến giờ hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, người thì cuốc,kẻ đội đất, người vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, người nào người nấy lướt thướt như chuột lột Tình cảnh trông thật là thảm.
Tuy trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi, tiếng người xao xác gọi nhau sang
hộ, nhưng xem chừng ai ai cũng mệt lử cả rồi Ấy vậy mà trên trời thời vẫn mưa tầm tã trút xuống, dưới sông nước thời cuồn cuộn bốc lên Than ôi! Sức người khó
lòng địch nổi sức trời! Thế đê không sao cự lại với thế nước! Lo thay! Nguy thay!
Khúc đê này hỏng mất
(Ngữ văn 7, Tập 2)
1 Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? (1,0 điểm)
2 Văn bản có chứa đoạn trích trên viết theo thể loại nào ? ( 0,5 điểm)
3 Xét về cấu tạo, hai câu in đậm trong đoạn văn thuộc kiểu câu gì? Nêu tác dụng của hai câu in đậm đó? (1.5 điểm)
4 Em hãy chỉ ra hình ảnh tương phản trong đoạn văn trên và nêu tác dụng của chúng ? (2,0 điểm )
PHẦN II ( 5 điểm):
Chứng minh rằng nhân dân Việt Nam ta từ xưa đến nay luôn sống theo đạo lí
“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.”
-Hết -ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM KIỂM TRA HỌC KỲ II
Trang 3MÔN: NGỮ VĂN 7 Năm học : 2019-2020
Câu
Nội dung cần đạt
Học sinh có thể diễn đạt khác nhau nhưng đảm bảo nội dung
hướng dẫn sau và không mắc lỗi cơ bản ( chính tả, ngữ pháp, diễn
Phần I : 5 điểm 1
Đoạn văn trên trích trong văn bản nào ? Tác giả là ai ?
- Tên văn bản : “ Sống chết mặc bay”
2
Văn bản có chứa đoạn trích trên viết theo thể loại nào ?
3
Xét về cấu tạo, hai câu in đậm trong đoạn văn thuộc kiểu câu
gì? Nêu tác dụng của hai câu in đậm đó?
- Kiểu câu : Đặc biệt
- Tác dụng: Bộc lộ sự lo lắng cao độ của người dân trước tình
thế căng thẳng cấp bách ( đê vỡ ) có thể xảy ra
1,5
4
Em hãy chỉ ra hình ảnh tương phản trong đoạn văn trên và
nêu tác dụng của chúng ?
- Hình ảnh tương phản: Sức người >< sức trời
Thế đê >< thế nước
- Tác dụng : Sự bất lực của sức người trước sức trời, sự yếu kém
của thế đê trước thế nước
2,0 Phần 2: 5 điểm
5
Chứng minh rằng nhân dân Việt Nam ta từ xưa đến nay luôn sống theo đạo lí “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.”
5,0
· YÊU CẦU:
1.Về nội dung:
a Mở bài: Dẫn dắt để giới thiệu nội dung vấn đề và nêu vấn đề
cần chứng minh
b Thân bài:
* Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:
- Nghĩa đen: Khi ăn quả phải nhớ ơn kẻ đã có công trồng cây,
không có kẻ trồng cây làm sao có quả để ăn
- Nghĩa bóng: “ quả” ở đây chính là thành quả ,thành tựu “Ăn
Trang 4quả” chính là hưởng thụ những thành quả đó, khi ấy ta phải nhớ đến công lao của những người bỏ công sức, mồ hôi nước mắt, thậm chí là xương máu để có được thành quả đó
* Chứng minh ý nghĩa câu tục ngữ:
Đó chính là đạo lý ân nghĩa tốt đẹp, phải ghi nhớ và biết ơn những người đã giúp đỡ ta trong lúc khó khăn hoạn nạn, người mang lại cho ta những điều quí giá trong cuộc sống
-Những biểu hiện của đạo lí “ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây “
+ Con cháu kính yêu và biết ơn tổ tiên, ông bà, cha mẹ
+ Các lễ hội văn hóa
+ Truyền thống thờ cúng tổ tiên
+ Nhớ ơn những anh hùng, những người có công lao trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước ( ngày 27/7 hàng năm là dịp để chúng ta tỏ rõ lòng biết ơn )
+ Ngày Nhà giáo Việt Nam, Ngày Quốc tế Phụ nữ, Ngày Thầy thuốc Việt Nam… ( ghi nhớ công ơn…)
*Mở rộng :
- Phê phán những quan điểm sai trái đi ngược với đạo lí : thái độ
vô ơn , sống thiếu trách nhiệm của một số người…
c.Kết bài :
- Khẳng định giá trị câu tục ngữ : Luôn đúng trong mọi hoàn cảnh , mọi thời đại – một nét đẹp văn hóa cần có của mỗi con người
- Liên hệ lòng biết ơn của người học sinh trong nhà trường, gia đình và ngoài xã hội…
Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý cơ bản, khi chấm GV vận dụng
đáp án một cách linh hoạt và căn cứ vào bài làm cụ thể của HS và tùy theo mức độ sai sót để chấm điểm cho phù hợp cần trân trọng bài viết sáng tạo, diễn đạt giàu cảm xúc.
2 Về hình thức:
- Biết cách tổ chức lập luận thành một bài văn chứng minh có bố
cục rõ ràng
- Lập luận chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, hệ thống luận điểm, luận cứ, dẫn chứng phù hợp rõ ràng
* TIÊU CHUÂN CHO ĐIỂM:
- Điểm 5: Đáp ứng được yêu cầu đã nêu trên
- Điểm 4: Bài viết đáp ứng được những yêu cầu nêu trên nhưng còn sai sót không cơ bản về nội dung và kĩ năng
- Điểm 3: Bài viết đáp ứng được những yêu cầu chính song còn hạn chế trong cách diễn đạt hoặc bố cục chưa thật hợp lý
- Điểm 2: Bài viết sơ sài, lộn xộn hoặc mắc lỗi kĩ năng như đã
Trang 5hướng dẫn ổ trên.
Điểm 0,1: Bài viết lung tung hoặc để giấy trắng
ĐỀ SỐ 2
MÔN NGỮ VĂN LỚP 7 Năm học: 2020 - 2021
Câu 1 (3,0 điểm) Đọc kĩ đoạn văn sau và thực hiện các yêu càu bên dưới:
"Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công việc kháng chiến"
a) Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Và được viết theo phương thức biểu đạt chính nào? (0,75 điểm)
b) Xác định các câu rút gọn có trong đoạn trích và cho biết rút gọn thành phần nào? (1,0 điểm)
c) Xác định phép liệt kê được sử dụng trong đoạn trích? (0,5 điểm)
d) Tìm cụm chủ - vị dùng để mở rộng câu và phân tích cụ thể mở rộng thành phần
gì trong câu sau? (0,75 điểm)
"Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày"
Câu 2 (2,0 điểm) So sánh 2 câu tục ngữ sau:
- Không thầy đố mày làm nên.
- Học thầy không tày học bạn.
Theo em, những điều khuyên răn trong hai câu tục ngữ trên mâu thuẫn với nhau hay bổ sung cho nhau? Vì sao?
Câu 3 (5,0 điểm)
Nhân dân ta thường nhắc nhở nhau: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây Hãy chứng minh lời
nhắc nhở đó là nét đẹp truyền thống đạo lí của dân tộc Việt Nam bằng một bài văn nghị luận ngắn
Đáp án đề thi giữa học kì 2 lớp 7 môn Văn Câu 1: (3,0 điểm)
a
Trang 6 Xác định được đúng văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (0,25 điểm)
Nêu đúng tác giả: Hồ Chí Minh (0,25 điểm)
Xác định đúng phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (0,25 điểm)
b
Xác định đúng ba câu rút gọn Mỗi câu đúng (0,25 điểm)
o Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng
dễ thấy
o Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm
o Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công việc kháng chiến
Xác định đúng thành phần được rút gọn trong 3 câu là: Chủ ngữ (0,25 điểm)
c Xác định đúng phép liệt kê trong câu: Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, (0,5 điểm)
d
Xác định được cụm C - V dùng để mở rộng câu (0,5 điểm)
Phân tích: (0,25 điểm)
Bổn phận của chúng ta/là làm cho những của quý kín đáo ấy/đều được đưa ra trưngbày.
ĐT C V
=> Mở rộng phần phụ sau cụm động từ (bổ ngữ)
Câu 2 (2,0 điểm)
Nội dung ý nghĩa hai câu tục ngữ trên không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau (0,5 điểm)
Vì:
Câu thứ nhất: Đề cao vai trò của người thầy, nhắc nhở mọi người về lòng kính trọng biết ơn thầy Thầy là người đi trước có kiến thức vững vàng,
ta học ở thầy tri thức, kinh nghiệm sống, đạo đức Sự thành công của trò
ít nhiều đều có dấu ấn của người thầy (0,5 điểm)
Câu thứ hai: Nhắc nhở mọi người cần phải tranh thủ học hỏi bạn bè: Bạn
bè đồng trang lứa nên dễ học, dễ trao đổi vì vậy học bạn cũng có kết quả tốt (0,5 điểm)
Hai câu tục ngữ khuyên chúng ta cần phải biết học hỏi cả ở thầy và ở bạn
để trở thành người có văn hoá, giỏi giang (0,5 điểm)
Câu 3: (5,0 điểm)
1 Mở bài (0,5 điểm)
Giới thiệu về lòng biết ơn của con người
Trang 7 Dẫn câu tục ngữ.
Khẳng định: Là nét đẹp truyền thống đạo lý của dân tộc Việt Nam
2 Thân bài (4,0 điểm)
* Giải thích: (1,0 điểm)
Nghĩa đen: Khi ăn quả phải biết ơn người trồng cây
Nghĩa bóng: Người được hưởng thành quả phải nhớ tới người tạo ra thành quả đó Thế hệ sau phải ghi nhớ công ơn của thế hệ trước
* Chứng minh: Dân tộc Việt Nam sống theo đạo lí đó (3,0 điểm)
Học sinh trình bày được những dẫn chứng phù hợp, sắp xếp hợp lý thể hiện truyền thống Ăn quả nhớ kẻ trồng cây của dân tộc ta (Học sinh cơ bản phải biết kết hợp dẫn chứng và lý lẽ) (2,0 điểm)
Các thế hệ sau không chỉ hưởng thụ mà còn phải biết gìn giữ, vun đắp, phát triển những thành quả do các thế hệ trước tạo dựng nên (1,0 điểm)
3 Kết bài: (0,5 điểm)
Khẳng định lại đó là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Nêu ý nghĩa của câu tục ngữ đối với ngày hôm nay
Liên hệ bản thân