Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non tại trường mầm non liên bảo

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH YÊNTRƯỜNG MẦM NON LIÊN BẢO HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP THÀNH PHỐ Tên sáng kiến: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH YÊN

TRƯỜNG MẦM NON LIÊN BẢO

HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP THÀNH PHỐ

Tên sáng kiến: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non tại trường mầm non Liên Bảo

Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Ngọc Huyền

Chức vụ, đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng - Trường mầm non Liên Bảo

Hồ sơ gồm:

1 Đơn đề nghị công nhận sáng kiến cấp thành phố

2 Báo cáo kết quả nghiên cứu, ứng dụng sáng kiến

Liên Bảo, năm 2020

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP THÀNH PHỐ

Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến thành phố Vĩnh Yên

(Cơ quan thường trực: Phòng Kinh tế thành phố Vĩnh Yên)

Tên tôi là: Nguyễn Thị Ngọc Huyền

Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm

non tại trường mầm non Liên Bảo

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

Áp dụng cho trẻ các độ tuổi của trường mầm non

3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:

Ngày 01 tháng 10 năm 2019

4 Nội dung cơ bản của sáng kiến:

Các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng

4.1 Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non thông qua hoạt động vui chơi

4.2 Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non thông

qua các kỹ năng sống cơ bản.

4.3 Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non thông

qua các hoạt động trong ngày.

4.4 Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non thông qua cách tuyên truyền cho các bậc cha mẹ và cộng đồng

4.5 Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non thông

qua Kỹ năng bảo vệ bản thân.

5 Điều kiện áp dụng:

- Điều kiện về cơ sở vật chất: Sân bãi tập, máy chiếu, máy tính

- Điều kiện về trang thiết bị: Đồ chơi, đồ dùng học liệu phù hợp với từng tiếthọc cụ thể

Điều kiện về con người: Sự quan tâm giúp đỡ về thời gian và đóng góp ýkiến xây dựng của ban giám hiệu và giáo viên trong nhà trường

6 Khả năng áp dụng:

Sáng kiến được áp dụng cho giảng cho tất cả các độ tuổi trong trường mầmnon Liên Bảo và tất cả các trường trong thành phố

7 Hiệu quả đạt được:

Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đóng một vai trò vô cùng quan trọng,giúp trẻ phát triển tư duy, óc quan sát, ghi nhớ, chú ý có chủ định Giúp trẻ biết sosánh, phân tích, tổng hợp… Trẻ có những kinh nghiệm bổ ích đối với cuộc sốngthực tiễn hàng ngày diễn ra xung quanh trẻ Giúp trẻ có một hành trang vữngvàng, một tâm thế tự tin để bước vào cuộc sống

8 Các thông tin cần được bảo mật: Không

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật,không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người khác và hoàn toàn chịu tráchnhiệm về thông tin đã nêu trong đơn

Xác nhận của Lãnh đạo nhà trường

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH YÊN

TRƯỜNG MẦM NON LIÊN BẢO

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

Tên sáng kiến: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng

sống cho trẻ mầm non tại trường mầm non Liên Bảo”

Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Ngọc Huyền

Vĩnh Yên, năm 2020

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Bạn đã bao giờ thật sự hiểu Kỹ năng sống cho trẻ mầm non là gì? Nó có

thật sự cần thiết với trẻ hay không? Bạn có cho rằng trẻ nhỏ những kỹ năng đókhông cần thiết mà nên để chúng phát triển một cách tự nhiên?

Bạn có biết những việc tưởng chừng đơn giản nhất nhưng nó chính lànhững kỹ năng giúp trẻ sinh tồn Bạn cho rằng ăn, ngủ, chơi…là những việc rấtđơn giản nhưng nó cũng cần kỹ năng riêng của nó Bạn thử nhìn lại xem conmình đã làm được những việc gì, công việc tối thiểu nhất là tự phục vụ bản thânliệu con bạn đã tự đánh răng, tự mặc quần áo, tự chuẩn bị đồ dùng cho bản thânhay con bạn đã có những kỹ năng tự bản vệ bản thân chưa?

Ngày nay, cuộc sống no đủ hơn, cha mẹ tấp nập lo công việc, kiếm thậtnhiều tiền để lo cho con cuộc sống đầy đủ, thuê giúp việc chăm sóc cho con cơmđưa tận miệng, quần áo có người mặc hộ, giày dép có người xỏ, quần áo có ngườigiặt, ngã thì có người nựng, nâng… Lớn hơn một chút đi học có người đưa đi,học bài thì có sách giải mà không cần suy nghĩ, đi học thì cô giáo đọc cho chép vềhọc thuộc, bị bắt nạt thì chỉ biết khóc hoặc mách cô giáo mà không biết cách tựgiải quyết, cả ngày chỉ biết lao vào học, điện tử, máy tính, ipad…Do đó kỹ năngsống của trẻ dường như bị tụt lùi Điều này càng thể hiện rõ đối với trẻ ở thànhthị, những vùng kinh tế phát triển

Từ những thực trạng đó gánh nặng giáo dục ở nhà trường tăng lên gấp bội

Để góp phần giáo dục kỹ năng sống cho trẻ điều quan trọng là chúng ta tạođược môi trường giáo dục cho trẻ Đối với đứa trẻ kỹ năng sống là rất cần thiếtnếu không có kỹ năng sống thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động sinh

hoạt hàng ngày cho đứa trẻ sau này Đây chính là lý do em thực hiện đề tài: “Một

số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non tạitrường mầm non Liên Bảo”

2 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ

năng sống cho trẻ mầm non tại trường mầm non Liên Bảo”

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Nguyễn Thị Ngọc Huyền

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường mầm non Liên Bảo

- Số điện thoại: 038376566

Gmail: nguyenthingochuyen.phtc0lienbaovy@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

Trường mầm non Liên Bảo

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

- Áp dụng cho tất cả các độ tuổi trong trường mầm non.

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 6/9/2019

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

Việc dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non từ sớm sẽ giúp các con phát triểncác thói quen tốt, tạo cơ hội "thực tế" hàng ngày để bé thực hành các kỹ năng vậnđộng tốt hơn Đây cũng là cách dạy cho các bé thói quen biết chịu trách nhiệmvới chính bản thân mình và với người khác Dạy cho trẻ cách tự làm việc sẽ độclập hơn, từ đó tự tin vào chính bản thân mình

Ngoài ra, cần nhận thức rõ được việc dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm nonnghĩa là phải thực hiện đồng thời giữa hành động và nhận thức Giải thích cụ thể

ra tức là bên cạnh những hành động mà cha mẹ dạy, bé thực hiện được, bé cầnphải nhận thức được việc tại sao mình nên làm như vậy? Và những tình huốngtiếp theo tương tự xảy ra trong cuộc sống bé phải tự mình nhận thức và làm được

mà không cần sự thúc đẩy từ phía người lớn

Qua thực tiễn tôi thấy giáo viên mới chỉ chú trọng vào việc cung cấp kiếnthức cho trẻ nên chưa coi trọng việc dạy kỹ năng sống cho các cháu

Một số trẻ mới lần đầu đi học còn nhút nhát và sợ sệt, tự ti, khôngdám nói chuyện với bạn, không mạnh dạn trình bày ý kiến của mình với côgiáo.Trong các hoạt động tập thể, kỹ năng hợp tác với bạn hầu như không có Đặcbiệt là kỹ năng tự phục vụ của trẻ rất yếu, trẻ luôn luôn thụ động trông chờ vào sựgiúp đỡ của cô giáo mà không tự chủ động làm những công việc vừa sức củamình.Từ thực tế đó tôi đã nhận ra nhiệm vụ cấp thiết là phải rèn kỹ năng sống chotrẻ

Với những khó khăn trên tôi luôn suy nghĩ: Làm thế nào để trẻ mầm non

có kỹ năng sống tốt? Sau một thời gian học hỏi, tìm hướng đi tôi đã đưa ra một sốbiện pháp sau:

7.1 Biện pháp 1: Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

mầm non thông qua hoạt động vui chơi:

Vui chơi là hoạt động tạo cho trẻ nhiều hứng thú và cũng cho trẻ cơ hộiđược vận dụng nhiều kiến thức kĩ năng khác nhau vào giải quyết nhiệm vụ chơi.Trẻ được thử nghiệm nhiều vai trò khác nhau qua các vai chơi, được phát huy trítưởng tượng, sáng tạo, học hỏi và hợp tác với các bạn cùng chơi… ví dụ trong tròchơi gia đình trẻ phải điều hoà các mối quan hệ với 2 vai trò khác nhau: mối quan

hệ với bạn cùng chơi (quan hệ thật) và quan hệ với các nhân vật trong trò chơi(quan hệ giả) Để trò chơi phát triển mỗi đứa trẻ đều phải cùng cố gắng hoànthành tốt vai trò của mình đồng thời phải biết chia sẻ, hợp tác với các bạn khác

7.2 Biện pháp 2: Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

mầm non thông qua các kỹ năng sống cơ bản.

Sinh hoạt hàng ngày của trẻ đa phần là những hoạt động lặp đi lặp lại vìvậy trẻ được rèn luyện nhiều và thực hiện các công việc đó một cách dễ dàng vì

đã thành nếp sinh hoạt Ngoài ra, trong sinh hoạt trẻ cũng gặp phải những vấn đềmới nảy sinh – đó chính là cơ hội quý để hình thành những kĩ năng sống mới

Việc dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non từ sớm sẽ giúp các con phát triểncác thói quen tốt, tạo cơ hội "thực tế" hàng ngày để bé thực hành các kỹ năng vậnđộng tốt hơn Đây cũng là cách dạy cho các bé thói quen biết chịu trách nhiệmvới chính bản thân mình và với người khác

Bằng cách dạy cho trẻ cách tự làm việc sẽ độc lập hơn, từ đó tự tin vàochính bản thân mình

Ngoài ra, các cô giáo cần nhận thức rõ được việc dạy kỹ năng sống cho trẻmầm non nghĩa là phải thực hiện đồng thời giữa hành động và nhận thức Giảithích cụ thể ra tức là bên cạnh những hành động mà cha mẹ và cô giáo dạy, béthực hiện được, bé cần phải nhận thức được việc tại sao mình nên làm như vậy?

Và những tình huống tiếp theo tương tự xảy ra trong cuộc sống bé phải tự mìnhnhận thức và làm được mà không cần sự thúc đẩy từ phía người lớn

Hãy giải thích một vài lần cho con biết rằng "Cảm ơn", "Xin lỗi" vì sao và có ý nghĩa như thế nào Ảnh minh họa

Ví dụ, ở độ tuổi mầm non, trẻ đã bắt đầu cần được dạy kỹ năng “Cảm ơn”,

“Chào hỏi”, “Xin lỗi” người khác Những lần đầu tiên, Cô giáo và cha mẹ hãyhướng dẫn cho con cách “Cảm ơn”, “Chào hỏi”, “Xin lỗi” nhưng đừng quên giảithích cho bé tại sao con phải làm như thế? Giải thích một cách nhẹ nhàng, chậmrãi chắc chắn bé sẽ tiếp thu rất nhanh

Nếu trong những lần tiếp theo khi gặp một ai đó, bé tự giác “Chào hỏi”hoặc “Xin lỗi” khi làm sai việc gì đó mà không cần mẹ nhắc “Chào bác đi con!”,

“Xin lỗi bác đi con” Như vậy là việc cha mẹ dạy kỹ năng giao tiếp mở đầu chotrẻ đã thành công

Vậy những kỹ năm cơ bản nào cô giáo nên dạy cho trẻ mầm non?

Bước 1: Dạy cho trẻ những kỹ năng rèn luyện cần thiết

Trước hết, cô giáo phải dạy con tự lập sống dựa vào chính đôi tay của mìnhngay từ khi còn nhỏ Trẻ em từ 2 tuổi trở đi đã dần nhận thức được mọi thứ xungquanh và đây cũng là giai đoạn quan trọng để cô giáo áp dụng phương pháp dạytrẻ 2 tuổi hiệu quả nhất Trẻ phải thành thục những kỹ năng cơ bản phù hợp vớilứa tuổi như:

- Kỹ năng chăm sóc bản thân: Bé nên biết tự dọn dẹp đồ chơi, tự thay quần

áo, tự đánh răng, tự đi, tự ăn…

- Kỹ năng giữ gìn vệ sinh: Bé nên biết đi vệ sinh đúng nơi, xả nước sau khi

đi vệ sinh, cho quần áo bẩn vào máy giặt, bỏ rác đúng nơi quy định…

- Kỹ năng giúp đỡ người khác: là một trong những cách nuôi dạy trẻ 4 tuổi cô giáo nên cho trẻ biết giúp đỡ người khác là một việc tốt và nên được thực

hiện thường xuyên Những công việc nhẹ, bé có thể giúp được như bật quạt, bậttivi (vị trí thấp), lấy chén ăn cơm, xách phụ đồ đạc, tưới cây…

Bước 2: Cô giáo phải kiên nhẫn khi học sinh của mình cố gắng tự lập

Khi học sinh cố gắng làm một điều gì đó vì tính tò mò hoặc cũng có thể làbắt chước người khác thì cô giáo phải kiên nhẫn chờ đợi xem con đã làm đúnghay chưa Đó cũng là phương pháp nuôi dạy trẻ từ 0 đến 6 tuổi biết cách xử lý vàgiải quyết vấn đề theo hướng tích cực

Ví dụ: Bé đang cố gắng mang giày vào chân, cô nên hướng dẫn cách manggiày nhưng không nên nóng vội mà trực tiếp làm thay bé

Bước 3: Xây dựng tính tổ chức ngay tại lớp học

Mọi hoạt động và việc làm của cô giáo và các bạn đều có thể được bé ghinhận lại và sẽ bắt chước làm theo Cô giáo có thể chú ý hoặc nghe những câu hỏi

từ trẻ và từ đó tìm ra cách dạy trẻ tự lập hợp lý nhất Đó cũng chính là

một phương pháp dạy trẻ 5 tuổi mà phụ huynh cần tham khảo.

Ví dụ: Khi cô giáo lau sàn lớp học, cô nên giải thích và hướng dẫn để họcsinh có thể hiểu cách lau nhà và tại sao phải lau nhà, từ đó, bé hình thành suy nghĩ

và hành động đúng đắn về các công việc phụ cô giáo và bố mẹ

Bước 4: Phân công công việc cho bé

Học sinh đến lớp là có nhiệm vụ học tập và vui chơi Vì vậy, mỗi phươngpháp giáo dục trẻ từ độ tuổi mầm non của cô giáo đều ảnh hưởng tới thói quencủa học sinh mình

Ví dụ: Khi cô kê dọn bàn ghế để chuẩn bị cho các bạn ăn cơm thì bé có thểgiúp cô xếp ghế gọn gàng và các hành động này nên được khuyến khích lặp lạithường xuyên Đây là kỹ năng và là cách dạy trẻ 5 tuổi mà nhiều cô giáo áp dụngthành công.

Bước 5: Dạy trẻ kỹ năng sống mầm non bằng cách khuyến khích trẻ làm việc

Việc dạy trẻ kỹ năng sống mầm non bằng cách khen ngợi đem đến nhữngbiểu hiện tích cực cho bé Bé sẽ vui mừng hơn khi được cô giáo khen ngoan, khengiỏi Điều này sẽ khuyến khích những hành động tốt của bé trở thành thói quen,hình thành tính cách cho bé sau này

Cô giáo cũng nên khen thưởng bằng những món quà nho nhỏ để bé càngthích thú hơn Tuyệt đối không nên thưởng tiền khi bé chưa hiểu hết được giá trịcủa nó

Hãy dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non từ sớm để bé biết có trách nhiệm với bản thân và với người khác Ảnh minh họa

7.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên dạy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

mầm non thông qua các hoạt động trong ngày cụ thể như :

Thông qua giờ đón và trả trẻ : Việc dạy kỹ năng chủ yếu ở hoạt động

này là kỹ năng tự phục vụ và kỹ năng giáo dục lễ giáo : Cất giầy dép, ba lô, chào

cô, chào bố mẹ.Ngoài ra giáo viên trò chuyện hoặc kể cho trẻ nghe các câuchuyện thông qua đó giáo dục và khắc sâu các kĩ năng sống cho trẻ

Ví dụ : Kỹ năng tự phục vụ - cô cho trẻ tự cất ba lô, giày dép đúng nơi quyđịnh

Ví dụ : Kĩ năng ứng xử: Cô hỏi trẻ lúc bố mẹ đón con như thế nào? chàonhững ai? Chào như thế nào? Khi đi trong trường gặp các cô bác trong trường conphải như thế nào? Khi đi thăm ông bà con phải như thế nào?

Thông qua hoạt động học: Tôi đã lựa chon những bài thơ câu chuyện

có mang tính giáo dục kỹ năng sống như: Tích Chu; Ai đáng khen nhiều hơn;Bông hoa cúc trắng; Ba chú lợn con,

VD: Giáo dục trẻ kỹ năng hợp tác, chia sẻ, biết quan tâm giúp đỡ người

khác, thông qua câu chuyện “Ba chú lợn con”

Thông qua hoạt động ngoài trời và tham quan dã ngoại: Thông qua

hoạt động này tôi tận dụng các cơ hội để giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

Ví dụ : Khi cho trẻ thăm quan khu di tích lịch sử Văn miếu Quốc TửGiám Vĩnh Phúc, Bảo tàng Vĩnh Phúc tôi cung cấp cho trẻ biết tư liệu về lịch sửgiáo dục, về những tên tuổi gắn bó với lịch sử dân tộc, quê quán, danh tính nhữngbậc nhân tài được ghi cụ thể, chính xác thông qua đó có thể xác định tuổi chonhiều di tích ở những nơi không ghi niên đại, giáo dục trẻ biết ơn và kính trọngBác Hồ, tri ân các anh hùng liệt sĩ, yêu thiên nhiên, không vứt rác thải các nơi

công cộng, không ngắt lá bẻ cành cây các khu vui chơi, khu di tích.

Thông qua hoạt động ăn (chủ yếu sử dụng) : Kỹ năng tự phục vụ bằng cách

tập cho trẻ những việc vừa sức như: Sắp bàn ăn, xếp ghế, lau bàn, biết tự rửa taysạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vậtdụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhainhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, biết tự dọn, cất đúng chỗ, biết giúp người lớn dọndẹp, ngồi ngay ngắn không làm ảnh hưởng đến người xung quanh, biết giúp cônhững công việc vừa sức Đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất cần

có ở trẻ vào giai đoạn này Giáo viên cần hiểu rõ tâm lý của trẻ cũng như sử dụngnhiều biện pháp khác nhau để hình thành nơi trẻ kỹ năng sống Cô giáo cần rèncho trẻ khả năng tự phục, nhất là tự phục vụ trong ăn uống bằng cách: Tập cho trẻcùng cô sắp bàn ăn, sắp thìa, sắp khăn lau tay, khăn lau miệng Đồng thời tập chotrẻ cách sử dụng khăn lau miệng khi ăn như thế nào cho đẹp, đúng Ăn xong cấtBát thìa ở vị trí nào, để như thế nào cho đúng, gọn gàng và tiện lợi nhất Songsong với việc tập cho trẻ khả năng tự phục vụ trong bữa ăn là tập cho trẻ tự vệ