Khóa luận chuyên ngành giáo dục quốc phòng an ninh. Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn pháp giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường, phân tích yêu cầu và đề xuất giải pháp giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT trong thời gian tới.
Trang 1GIÁO DỤC PHÒNG, CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI CHO HỌC SINH TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN TRÃI, TỈNH TÂY NINH
CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Chương 1 CỞ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHÒNG,
CHỐNG TNXH CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI, TỈNH TÂY NINH
5
1.1 Những vấn đề lí luận cơ bản về TNXH và giáo dục phòng,
chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
5
1.1.1 Khái niệm TNXH và phân loại các loại TNXH 5 1.1.2 Khái niệm công tác phòng, chống TNXH 8 1.1.3 Quan niệm về giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh
trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
10
1.1.4 Quan điểm của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục về
công tác phòng, chống TNXH
12
1.2 Thực trạng giáo dục phòng, chống TNXH cho hoc sinh
trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
1.3 Nguyên nhân và một số kinh nghiệm trong giáo dục giáo dục
phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
29
1.3.1 Nguyên nhân dẫn tới tình trạng tệ nạn xã hội trong nhà trường 29 1.3.2 Một số kinh nghiệm phòng, chống TNXH trong nhà trường 32 Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC PHÒNG, CHỐNG
TNXH CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI, TỈNH TÂY NINH
34
2.1 Yêu cầu giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường
THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
34 2.1.1 Yêu cầu đối với Ban Giám hiệu Nhà trường 34 2.1.2 Yêu cầu đối với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, đoàn 35
Trang 32.2 Một số giải pháp giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh
trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
36
2.2.1 Tăng cường sự lãnh đạo của chi bộ, chỉ đạo, quản lí của Ban
Giám hiệu nhà trường giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh
36
2.2.2 Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục phòng, chống
TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
39
2.2.3 Kết hợp gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục trong
phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
41
2.2.4 Tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm giáo dục phòng, chống
TNXH cho học sinh cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
44
2.2.5 Tăng cường cơ sở vật chất đảm bảo cho công tác giáo dục
trong phòng, chống TNXH cho học sinh cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Trang 4biến phức tạp trên diện rộng, đặc biệt là các tệ nạn ma tuý, mại dâm, cờ bạc…đang là vấn đề gây bức xúc và nhức nhối cho toàn xã hội.
Học sinh, sinh viên là những tầng lớp trí thức tương lai của đất nước, lànhững người đóng vai trò chủ chốt trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước Thế kỉ XXI - thế kỉ của văn minh trí tuệ, của sự phát triển khoahọc kĩ thuật nên rất cần có những con người trẻ tuổi, có trình độ và năng lựcsáng tạo cao, có khả năng tiếp nhận cái mới rất nhanh và thay đổi nó một cáchnhanh nhạy và sáng tạo, thích nghi với sự thay đổi một cách nhanh chóng của xãhội hiện đại, đại diện cho một thế hệ tiên tiến mới Tuy mang trong mình sứmệnh to lớn như vậy nhưng một bộ phận không nhỏ trong giới học sinh, sinhviên lại đang thờ ơ, không những vậy họ còn tham gia vào các TNXH khiến chotình hình TNXH trong những năm gần đây đang có chiều hướng gia tăng, diễnbiến ngày càng phức tạp, tinh vi hơn Điều này làm hủy hoại tinh thần và thểchất của bản thân, gây thiệt hại cho gia đình và xã hội
TNXH như là một căn bệnh nguy hiểm có sức cuốn hút, cám dỗ và lây lanmạnh mẽ đến tầng lớp thanh thiếu niên nói chung, học sinh, sinh viên nói riêng
là những chủ nhân tương lai của đất nước, họ là những đối tượng dễ xa vàoTNXH Nếu không được định hướng, giáo dục đầy đủ thì sẽ dẫn đến những hậuquả khó lường Chúng ta đều biết thái độ có vai trò rất quan trọng trong việcnâng cao hiệu quả mọi hoạt động của con người Chủ thể có thái độ về đối tượngnào thì không những bị thúc đẩy bởi nhu cầu, động cơ, mục đích bên trong màcòn được biểu hiện ra bên ngoài bằng hành động cụ thể với đối tượng đã nhậnthức và chi phối sự tác động của nhân tố bên ngoài Vì vậy, tôi chọn nội dungnày làm đề tài nghiên cứu với mong muốn góp phần nhỏ bé vào lý luận và thực
tiễn về vấn đề “Giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh ở Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh” nói riêng và bộ môn GDQP-AN ở trường THPT
nói chung làm đề tài nghiên cứu với mong muốn ngăn chặn, đẩy lùi và tiến tới
chấm dứt các TNXH tại trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Nghiên cứa về “Giáo dục phòng chống TNXH” có ý nghĩa cấp thiết cả về lí
Trang 5luận và thực tiễn đối với các nhà quản lí giáo dục, thời gian qua trong nước ta cónhiều công trình nghiên cứu về “Giáo dục phòng chống TNXH” qua tìm hiểu tôi
thấy từ những góc độ khác nhau các tác giả đã đề cập rất nhiều khía cạnh trong
đó có một số công trình tiêu biểu như:
Nghiên cứu về “Phòng, chống TNXH trong nhà Trường THPT” có ý nghĩacấp thiết cả về lí luận và thực tiễn đối với các nhà quản lí giáo dục Thời gianqua, trong nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về “Phòng, chống TNXHtrong nhà Trường THPT” Một số công trình tiêu biểu như:
Cuốn sách “Nâng cao ý thức pháp luật phòng chống tội phạm về ma tuý trong Quân đội” của Viện Kiểm sát quân sự Trung ương (1999) [41] đã nêu rõ
tác hại và thực trạng tội phạm về ma tuý ở Việt Nam trong những năm gần đây
và chính sách của Đảng, nhà nước về phòng chống ma tuý trong Quân đội
Phạm Ngọc Cường, Đặng Duy Phiên “Sổ tay phòng chống tội phạm
và TNXH” (2004) [12] đã nêu các thủ đoạn mới mà bọn tội phạm đang thực
hiện; giới thiệu những thông tin cần thiết phổ biến rộng rãi về khoa học hìnhsự; Những nhận thức chung về HIV/ AIDS, ma tuý và các phương phápphòng tránh
Cuốn sách “Sổ tay phòng chống tội phạm và TNXH” của Trần Phương
Đạt, Phạm Ngọc Cường, Phạm Văn Long (2006) [13] đã ghi lại những câuchuyện cảnh giác, những thủ đoạn hoạt động của bọn tội phạm và những biệnpháp phòng chống giúp người đọc tự trang bị cho mình những kiến thức sơ đẳngtrong phòng chống tội phạm
Lê Minh Tiến, Bùi Quang Thạch, Huỳnh Quốc Hùng với cuốn sách
“Công tác tuyên truyền phòng chống tội phạm và TNXH ở cơ sở” (2007) [33]
đã trang bị một số kiến thức cơ bản về pháp luật cho cán bộ và chiến sĩ cácđơn vị nhằm tăng cường hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm, TNXHtrong quân đội
Cuốn sách “Chương trình phát động phong trào phòng chống tội phạm
ma tuý và bạo lực học đường” của Đỗ Thảo Phương (2015) [23] đã trình bày
hiện trạng, giải pháp phòng, chống bạo lực học đường và ma tuý học đường
Trang 6Chương trình giáo dục pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá và một sốquy định về an ninh trật tự, an toàn xã hội trong học đường cũng như công tácphòng, chống tội phạm.
Ngoài ra còn có nhiều bài báo khoa học đã được công bố liên quan đếnkhóa luận của học viên như: “Thực trạng và các giải pháp phòng ngừa các TNXH trong sinh viên hiện nay” của Trần Quốc Thành (2000) [31]; Luận án Tiến sĩ Luật học “Tăng cường đấu tranh phòng, chống TNXH bằng pháp luật trong giai đoạn hiện nay” của Phan Đình Khánh, Học Viện Chính trị quốc gia
Hồ Chí Minh (2001) [14]; Đề tài “Thử nghiệm các giải pháp phòng ngừa TNXH trong sinh viên hiện nay” của Trần quốc Thành (2004) [32]; Đề tài KX 0414
“Nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân và giải pháp phòng, chống TNXH và tội phạm” của Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an (2014) [35]
Tuy chưa có đề tài nào đề cập đến giáo dục phòng chống TNXH cho họcsinh ở trường THPT Với cương vị giáo viên giảng dạy bộ môn GDQP-AN tôi
mạnh dạn chọn đề tài “Giáo dục phòng chống TNXH cho học sinh THPT Nguyễn Trãi tỉnh Tây Ninh” với mong muốn góp phần nhỏ bé vào công việc
nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh tại trường mình công tác và ở cáctrường THPT nói chung
3 Mục đích nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn, phân tích yêu cầu và đề xuất giảipháp giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi,tỉnh Tây Ninh trong thời gian tới
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề lý luận về giáo dục phòng, chống TNXH cho họcsinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Đánh giá thực trạng giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Phân tích yêu cầu và đề xuất một số giải pháp giáo dục phòng, chống TNXHcho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh trong thời gian tới
5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Trang 7- Khách thể nghiên cứu: giáo dục phòng, chống TNXH ở các trường THPT,tỉnh Tây Ninh
- Đối tượng nghiên cứu: Giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinhtrường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
6 Phạm vi nghiên cứu
Khóa luận giới hạn ở những nội dung liên quan đến giáo dục phòng,chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh từ năm
2014 đến nay
7 Phương pháp nghiên cứu cơ bản
Tác giả đề tài dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng tổng hợp các phương pháp lịch
sử và lôgíc; phân tích và tổng hợp; quy nạp và diễn dịch; điều tra xã hội học đểhoàn thành khóa luận
9 Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm: phần mở đầu, 2 chương (5 tiết), kết luận, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục
Chương 1
CỞ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHÒNG, CHỐNG TNXH CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI, TỈNH TÂY NINH 1.1 Những vấn đề lí luận cơ bản về TNXH và giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
1.1.1 Khái niệm TNXH và phân loại các loại TNXH
TNXH là một hiện tượng xã hội tiêu cực, có tính phổ biến được biểu hiệnbằng những hành vi vi phạm pháp luật và sai lệch chuẩn mực đạo đức, thuần
Trang 8phong mỹ tục, có tính lây lan, gây hậu quả nghiêm trọng cho đời sống kinh tế, vănhóa - xã hội, gây nguy hại và hậu quả nghiêm trọng trong đời sống cộng đồng.
TNXH là biểu hiện cụ thể của lối sống thực dụng, coi thường các chuẩnmực đạo đức xã hội và pháp luật nhà nước, làm xói mòn những giá trị đạo đứctruyền thống, thuần phong, mĩ tục của dân tộc, phá vở tình cảm, hạnh phúc giađình, phá hoại nhân cách, phẩm giá con người, ảnh hưởng đến tâm trạng phạmtội - là một trong những nguồn gốc phát sinh tội phạm, ảnh hưởng trực tiếp đến
an ninh trật tự
Ở nước ta hiện nay, TNXH đang có chiều hướng phát triển phức tạp, làvấn đề gây nhứt nhối trong xã hội và được mọi người hết sức quan tâm Nhữngloại TNXH cần tập trung phòng, chống ở nước ta hiện nay là:
Thứ nhất, Tệ nạn ma túy
Ma túy là các độc dược được quy định trong Từ điển dược học
Theo nghĩa rộng: Ma túy là chất khi đưa vào cơ thể sẽ làm thay đổi chứcnăng của cơ thể (Tổ chức Y tế Thế giới - WHO)
Theo nghĩa hẹp: Ma túy là chất tự nhiên hoặc tổng hợp khi đưa vào cơ thểngười dưới bất cứ hình thức nào sẽ gây ức chế hoặc kích thích mạnh hệ thầnkinh, làm giảm đau hoặc gây ảo giác
Ma túy khi xâm nhập vào cơ thể sẽ gây ra những phản ứng làm thay đổi một
số chức năng trao đổi chất, gây những tổn thất lên hệ thần kinh, gây nên những dấu
ấn trong các trung tâm thần kinh của bán cầu đại não và tạo ra trong tâm lý conngười một thói quen, một nỗi khát khao, đam mê khó có thể từ bỏ đựơc
Ma túy là các chất “hướng thần” có tác dụng đặc hiệu lên hệ thần kinhgây nên những trạng thái tâm lý không bình thường, làm mất đi một số chứcnăng cơ bản vốn có của cơ thể, tạo thành những ảo giác, cảm giác mới lạ
Theo Liên Hiệp Quốc: Ma túy là các chất hóa học có nguồn gốc tự nhiên
và nhân tạo khi xâm nhập vào cơ thể con người sẽ có tác dụng làm thay đổi tâmtrạng, ý thức và trí tuệ, làm cho con người bị lệ thuộc vào chúng gây nên nhữngtổn thương cho từng cá nhân và cộng đồng, do vây, việc vận chuyển, mua bán,
Trang 9sử dụng chúng phải được quy định chặt chẽ trong các văn bản pháp luật và chịu
sự kiểm soát của các cơ quan bảo vệ pháp luật
Tệ nạn ma túy bao gồm: Sử dụng ma túy (nghiện hút); Mua bán ma túy vàTàng trữ ma túy
Thứ hai, Tệ nạn mại dâm
Mại dâm là một loại TNXH bao gồm những hành vi nhằm thực hiện cácdịch vụ quan hệ tình dục có tính chất mua bán trên cơ sở một giá trị vật chấtnhất định ngoài phạm vi hôn nhân
Tệ nạn mại dâm bao gồm các hành vi: bán dâm, mua dâm, chứa mại dâm,
tổ chức hoạt động mại dâm, cưỡng bức bán dâm, môi giới mại dâm, bảo kê mạidâm và các hành vị khác liên quan đến tệ nạn mại dâm Căn cứ vào tính chất củacác hành vi, đối tượng tham gia tệ nạn mại dâm bao gồm các loại đối tượng chủyếu là: người bán dâm, người mua dâm, người chứa mại dâm, người môi giớimại dâm
Tệ nạn mại dâm làm băng hoại đạo đức xã hội, có nguy cơ gây bệnh lâytruyền qua đường tình dục cho cả người bán dâm và người mua dâm Các đốitượng tổ chức hoạt động mại dâm ngày càng có nhiều thủ đoạn hoạt động tinh
vi, xảo quyệt và có sự liên kết chặt chẽ giữa các nhà hàng, khách sạn, vũ trường,nhà nghỉ… hình thành các ổ nhóm, đường dây hoạt động, có sự ăn chia về
“quyền lợi” Hoạt động núp dưới các danh nghĩa nhà hàng, khách sạn, các dịch
vụ xã hội như: masage, karaoke, giải khát…
Các đối tượng hoạt động tệ nạn mại dâm theo phương thức gái gọi vàthông qua gái mại dâm là một phương thức phổ biến trong giai đoạn hiện nay.Hoạt động này có mối quan hệ chặt chẽ với các đối tượng buôn bán phụ nữ, trẻ
em vì mục đích mại dâm; có sự liên kết với các đối tượng tội phạm là ngườinước ngoài
Thứ ba, Tệ nạn cờ bạc
Cờ bạc là một loại TNXH bao gồm các hành vi lợi dụng các hình thức vuichơi giải trí để cá cược, sát phạt nhau bằng tiền hoặc vật chất
Trang 10Hành vi đánh bạc được hiểu là bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiềnmặt hoặc dùng hiện vật để gán nợ, hiện vật có thể là tài sản, hàng hóa như: vàngbạc, đồng hồ, điện thoại di động, nhà cửa Các hình thức đánh bạc có thể là: tổtôm, chắn cạ, xóc đĩa, tam cúc, xì tố, xập xám, tá lả, cá độ bóng đá, đá gà….
Các đối tượng đánh bạc, tổ chức đánh bạc, chứa bạc có nhiều thủ đoạnhoạt động tinh vi, xảo quyệt để đối phó lại sự phát hiện của quần chúng nhândân và hoạt động điều tra của cơ quan công an Chúng hình thành các ổ nhóm,đường dây để hoạt động, thường xuyên thay đổi địa bàn, nhiều tổ chức đườngdây để hoạt động liên địa bàn, xuyên quốc gia
Tệ nạn cờ bạc có quan hệ chặt chẽ với tội phạm hình sự và các hiện tượngtiêu cực khác như: mại dâm, ma túy gây hậu quả tác hại lớn cho đời sống xãhội và gây khó khăn cho công tác giữ gìn trật tự xã hội Tệ nạn cờ bạc ở ViệtNam đã phát triển ở dạng tội phạm có tổ chức quy mô lớn
Thứ tư, Tệ nạn chơi số đề
Theo Từ điển tiếng Việt: “Chơi số đề là cách đánh bạc dựa vào việc đoántrước hai số cuối của kết quả giải đặc biệt sổ xố kiến thiết của nhà nước để ănthua với tỉ lệ 1/70” [36; 834]
Ngày nay số đề có nhiều cách thức khác nhau như: Căn cứ hai số cuốicủa giải nhất, căn cứ kết quả giải lô tô để đánh đề hoặc đánh lô Kẻ chơi số
đề ham mê đến mức căn cứ vào những giấc mơ của mình và những ngườikhác, thậm chí còn tin cả vào những bài thơ đã được phát tán để tính toán,chọn số ghi đề
Số đề đã trở thành một TNXH gây tác hại to lớn về kinh tế - xã hội, gâymất trật tự an ninh xã hội, dẫn đến tan cửa nát nhà
Thứ năm, Trò chơi điện tử ăn tiền
Trò chơi điện tử ăn tiền là cách đánh bạc với những chiếc máy tính được
cá cược bằng tiền hay chơi qua mạng Internet dùng tiền thật để đổi lấy tiền ảo,
đồ vật ảo
Những chiếc máy dưới dạng trò chơi điện tử (máy xèng) đang thu hút kháđông học sinh tham gia Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của
Trang 11khoa học - công nghệ thông tin, trò chơi điện tử (chat, game) đã có mặt ở khắpthành phố, len lỏi vào các làng quê ngõ xóm, đặc biệt là quanh các trường học.
Điều đáng lo ngại là học sinh không chỉ chơi điện tử ăn tiền, chơi game,
mà còn buôn chuyện ảo, say mê những hình ảnh, truyện ngắn có nội dung khêugợi tình dục Phía sau bàn phím là biết bao chuyện buồn, là TNXH Việc họchành tu dưỡng rèn luyện giảm sút và dẫn đến chuyện bỏ học, bỏ nhà, ăn cắp xeđạp, xe máy Có nhóm học sinh đã biến các trò chơi điện tử thành canh bạc đểsát phạt nhau thâu đêm suốt sáng Trò chơi điện tử, internet là kho tài nguyên trítuệ của nhân loại đã bị biến tướng và trở thành một tệ nạn trong học sinh khi họkhông được định hướng tốt
1.1.2 Khái niệm công tác phòng, chống TNXH
Công tác phòng, chống TNXH là quá trình các cơ quan nhà nước, các tổ
chức xã hội và công dân tiến hành đồng bộ các biện pháp công tác nhằm pháthiện, ngăn chặn, loại trừ các TNXH, góp phần bảo vệ và phát huy thuần phong
mĩ tục, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần giữ vững an ninh quốc gia vàtrật tự an toàn xã hội
Hiện nay, một số TNXH đã phát triển và có hướng lây lan nhanh trênphạm vi thế giới như: ma túy, cờ bạc, mại dâm gắn liền với việc lây lan nhanhcăn bệnh thế kỷ nhiểm HIV/AIDS thì các TNXH thực sự trở thành hiểm họa của
sự hủy diệt giống nòi, đe dọa nghiêm trọng sự tiến bộ, phồn vinh của dân tộc,đưa lại hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội Vì vậy phải loại trừ TNXH rakhỏi đời sống xã hội Muốn vậy, phải có sự tham gia tích cực của các cấp, cácngành, của toàn xã hội Trong đó lực lượng cơ sở đóng vai trò hết sức quantrọng Đây là lực lượng chủ công, nòng cốt tuyên truyền, hướng dẫn quần chúngnhân dân và trực tiếp thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước theo chức năng, nhiệm vụ của mình để phòng, chống TNXH trên địa bàn
Mục đích công tác phòng, chống TNXH: Ngăn ngừa không để TNXH phát
sinh, phát triển trong nhà trường, xóa bỏ dần những nguyên nhân, điều kiện củaTNXH, góp phần xây dựng nhà trường, cơ quan có đời sống văn hóa lành mạnh,bảo vệ thuần phong mỹ tục của dân tộc
Trang 12Phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh, xử lý những hành vi TNXH cũng nhưnhững vi phạm pháp luật khác của các đối tượng hoạt động TNXH thành người
có ích cho xã hội, góp phần giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội
Vai trò của công tác đấu tranh phòng, chống TNXH: Tội phạm và TNXH
là nhữrng hiện tượng xã hội tiêu cực, mang tính phổ biến lây lan, phản ánhnhững thói quen, phong tục tập quán lạc hậu, mê tín dị đoan, trái với chuẩn mực,đạo đức xã hội và quy định của pháp luật hiện hành, gây tác hại đến đời sống vậtchất, tinh thần của gia đình, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội Tình hình tộiphạm và TNXH ở nước ta hiện nay vẫn có xu hướng gia tăng và diễn biến phứctạp, cơ cấu thành phần tội phạm có những thay đổi, đối tượng phạm tội là họcsinh, sinh viên và thanh niên chiếm tỷ lệ ngày càng cao, gây ra những hậu quảhết sức nghiêm trọng gây lo lắng cho toàn xã hội
Có thể khẳng định rằng phòng, chống TNXH có vai trò quan trọng trongviệc đảm bảo an ninh quốc gia, phát triển đất nước ta hiện nay, đảm bảo an toàntrật tự nói chung và phòng, chống TNXH nói riêng là góp phần tạo nền móngvững chắc cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Quản lý xã hội là quá trình công tác hoạt động của tổ chức, điều chỉnhhành vi xã hội của con người đạt tới mục tiêu đã được đặt ra, phòng, chốngTNXH là nhằm giữ gìn môi trường xã hội trong sạch, là nhiệm vụ quan trọngthiết yếu của quản lý xã hội Vì vậy, phòng, chống TNXH có tầm quan trọng đặcbiệt trong quản lý xã hội
Trên cơ sở chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, để tạo sự chuyển biến mạnh
mẽ trong công tác đấu tranh phòng, chống TNXH đạt hiệu quả cao, cần phát huyđược sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống chính trị, trách nhiệm của các ngànhcác cấp trong phòng ngừa đấu tranh phòng, chống TNXH vì vai trò của công tácđấu tranh phòng, chống TNXH là hết sức cần thiết nhằm đảm bảo ổn định trật tự
xã hội, đòi hỏi các ngành các cấp cần phải quan tâm
1.1.3 Quan niệm về giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
TNXH trong nhà trường là những tệ nạn do học sinh mắc phải, làm ảnhhưởng đến kết quả học tập, rèn luyện của người học sinh cũng như kết quả giáodục - đào tạo của nhà trường Đôi khi TNXH cũng có thể do giáo viên mắc phải,
Trang 13đây là một tệ nạn nghiêm trọng hơn vì nó có ảnh hưởng không chỉ đến cá nhânnhà giáo mà ảnh hưởng tới quá trình giáo dục học sinh trong nhà trường.
TNXH trong trường học chính là những hành vi vi phạm pháp luật, saiphạm so với chuẩn mực đạo đức xã hội xảy ra trong trường học Những hành vi
vi phạm pháp luật này không chỉ xuất hiện ở một số ít học sinh vi phạm một lần
mà có tính phổ biến, lặp đi lặp lại nhiều lần, có ở nhiều học sinh, nhiều nhómhọc sinh và lan rộng gây tác hại trong nhà trường một cách nhanh chóng
TNXH trong trường học gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởngđến kết quả học tập của học sinh, dẫn đến thiệt hại to lớn cho cha mẹ học sinh vànhà trường, làm mất trật tự trị an, an toàn trong nhà trường và khu vực, phá vỡtruyền thống tốt đẹp của nhà trường, làm suy thoái về đạo đức, dẫn tới HIV-AIDS, trộm cắp cướp của, lừa đảo
Phòng chống TNXH là quá trình sử dụng các biện pháp, chiến lược, sáchlược, phương tiện cần thiết với sự tham gia của toàn xã hội (Cơ quan nhà nước,
tổ chức và công dân) nhằm không để cho tội phạm xảy ra, hạn chế, ngăn chặn,
xử lý, làm giảm tội phạm và quản lý giáo dục, cải tạo người phạm tội
Phòng chống TNXH là quá trình lực lượng chức năng vận dụng các quanđiểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật và các quy địnhkhác của Nhà nước về phòng chống TNXH, tiến hành đồng bộ các biện phápcông tác nhằm phát hiện, ngăn chặn, loại trừ các TNXH, góp phần bảo vệ vàphát huy thuần phong mỹ tục, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần giữvững an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội
Như vây, có thể quan niệm Giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh là hoạt động có mục đích, có tổ chức của cơ quan, tổ chức và cá nhân cung cấp tri thức pháp luật, bồi dưỡng tình cảm và hành vi hợp pháp cho đối tượng giáo dục nhằm hình thành ở họ ý thức pháp luật, tình cảm pháp luật đúng đắn, thói quen tuân thủ luật pháp và tham gia vào các hoạt động pháp lý tích cực thông qua hình thức, phương pháp, phương tiện giáo dục nhất định.
Giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi,tỉnh Tây Ninh là hoạt động có định hướng, có tổ chức của cơ quan, tổ chức và cánhân Để đánh giá đúng thực trạng chất lượng giáo dục phòng, chống TNXH
Trang 14trong các trường THPT, chúng ta cần nắm chắc các yếu tố cấu thành của giáodục phòng, chống TNXH như sau:
Chủ thê giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh là nhà giáo dục bao
gồm các giáo viên giảng dạy bộ môn và các đoàn viên, tuyên truyền viên trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Đối tượng giáo dục phòng, chống TNXH là học sinh trường THPT Nguyễn
Trãi, tỉnh Tây Ninh
Mục đích của giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh là hình thành ởđối tượng YTTNXH, tình cảm pháp luật đúng đắn, thói quen tuân thủ pháp luật
và tự giác tham gia các hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH
Nội dung của giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh là cung cấp tri
thức TNXH, bồi dưỡng tình cảm và hành vi hợp pháp cho đối tượng giáo dục.Tri thức TNXH bao gồm sự am hiểu bản chất của pháp luật trong xã hội, cáchiểu biết về nhận thức đúng đắn thực tiễn Trên cơ sở tri thức TNXH đó, chủ thểgiáo dục thực hiện việc bồi dưỡng tình cảm và hành vi hợp pháp cho học sinh;
Hình thức giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh là cách thức thực
hiện nội dung giáo dục phòng, chống TNXH như tuyên truyền miệng, thi tìmhiểu TNXH, sân khấu hóa, tranh cổ động…
Phương pháp của giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh là các biệnpháp tổ chức thực hiện nội dung giáo dục phòng, chống TNXH như thuyết trình,thảo luận nhóm, nêu vấn đề, hỏi đáp, xử lý tình huống, đóng vai…
Phương tiện vật chất bảo đảm của giáo dục phòng, chống TNXH cho họcsinh là các điều kiện kinh tế bảo đảm cho việc thực hiện các hình thức, phươngpháp GDTNXH như kinh phí bảo đảm, máy chiếu, phương tiện nghe nhìn…
Kết quả giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh (chuẩn đầu ra) là
những thay đổi về nhận thức TNXH, kỹ năng xử lý tình huống và hành vi chuẩnmực trong phòng, chống TNXH
Hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh chỉ có chất lượngcao khi được thực hiện trên cơ sở nắm vững các yếu tố cấu thành như trên Tuynhiên, tuỳ theo từng điều kiện cụ thể về đối tượng, nhu cầu, các điều kiện kháchquan cũng như chủ quan khác để xác định nội dung, hình thức, biện pháp giáodục hợp lý
Trang 151.1.4 Quan điểm của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục về công tác phòng, chống TNXH
Pháp luật là công cụ chủ yếu của Nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xãhội, hành vi của con người, phù hợp với ý chí của giai cấp công nhân và nhândân lao động Pháp luật có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác giữgìn an ninh trật tự nói chung, đấu tranh phòng, chống TNXH nói riêng Đó làcăn cứ để các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý các hành vi TNXH, là cơ
sở cho tổ chức và hoạt động của bộ máy phòng, chống TNXH Chính vì vậy,trong quá trình đấu tranh phòng, chống TNXH, Đảng và Nhà nước ta luôn chútrọng đến việc xây dựng và nâng cao vai trò, hiệu quả của pháp luật để điềuchỉnh công tác này
Trong những năm qua, Đảng ta luôn quan tâm lãnh đạo công tác phòng,chống các loại TNXH, nhằm kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp củadân tộc, xây dựng một xã hội chủ nghĩa văn minh, lành mạnh Bộ Chính trị, Ban
Bí thư Trung ương Đảng đã có nhiều chỉ thị, chuyên đề về phòng, chống TNXH
như: Chỉ thị số 33/CT-TW ngày 01/4/1994 về lãnh đạo phòng, chống các TNXH; Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 11/3/1995 về lãnh đạo công tác phòng, chống AIDS; Chỉ thị số 64-CT/TW ngày 25/12/1995 về tăng cường lãnh đạo, quản lý, lập lại trật tự, kỷ cương trong các hoạt động văn hóa và dịch vụ văn hóa, đẩy mạnh bài trừ một số TNXH nghiêm trọng; Chỉ thị số 06/CT-TW ngày 30/11/1996 về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiêm soát ma túy; Chỉ thị số 32/CT-TW ngày 09/12/2003 của Ban bí thư về tăng cường công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân; Chỉ thị 48-CT/TW ngày 22 tháng 10 năm 2010 của Bộ Chính trị về việc “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới” Các chỉ thị đều nhấn mạnh các cấp ủy Đảng từ Trung ương đến cơ sở
phải đặt công tác lãnh đạo, chỉ đạo phòng, chống các TNXH, trước hết là tệ nạnmại dâm, ma túy và phòng, chống HIV/AIDS là một nhiệm vụ quan trọng, cấpbách, thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ để phòng ngừa và khắc phục hậu quảTNXH, từng bước ngăn chặn, đẩy lùi TNXH, xử lý nghiêm khắc cán bộ, Đảngviên vi phạm
Trang 16Cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, những năm gần đây Quốc hội,Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản pháp quy về phòng, chống TNXH; chỉđạo liên ngành với những biện pháp mạnh mẽ trong công tác phòng, chống
TNXH như: Nghị quyết 05/CP ngày 29/01/1993 về tăng cường chỉ đạo công tác phòng, chống mai dâm; Nghị quyết 06/CP ngày 29/01/1993 về tăng cường chỉ đạo công tác phòng, chống và kiêm soat ma túy; Nghị quyết 87/CP năm 1995 về Đấu tranh phòng, chống một số loại TNXH nguy hiêm; Nghị định số 178/2004/NĐ-CP ngày 15/10/2004 của Chính phủ Quy đinh chi tiết một số điều của pháp lệnh phòng, chống mại dâm; Quyết định số 49/2005/QĐ-TTg về “Phê duyệt kế hoạch tổng thê phòng, chống ma túy đến năm 2010”; Quyết định số 50/2006/QĐ-TTg về kiện toàn ủy ban quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm; Quyết định số 52/2006/QĐ-TTg về phê duyêt
“Chương trình phối hợp liên ngành phòng, chống tệ nạn mại dâm giai đoạn
2006 - 2010”; Quyết định số 156/2007/QĐ-TTg về phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy; Quyết định số 50/2007/QĐ-TTg ngày 12/4/2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc kiện toàn Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm; Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 12/3/2008 của Thủ tướng Chính phủ về chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2008 đến năm 2012; Quyết định 1928/QĐ- TTg ngày 20/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “Nâng cao chất lượng công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong nhà trường”; Nghị định
số 61/2011/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định CP; Nghị định số 118/2010/NĐ-CP, ngày 29/12/2010 của chính phủ ban hànhsửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 76/203/NĐ-CP quy định áp dụngbiện pháp đưa vào cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng
135/2004/NĐ-Bên cạnh đó, Nhà nước ta cũng đã ban hành nhiều văn bản pháp luật để
điều chỉnh hoạt động phòng, chống TNXH như: Bộ Luật hình sự năm 1999,
được sửa đổi bổ sung tháng 6/2009, các TNXH được quy định tại chương XIX
Luật phòng, chống ma túy sửa đổi năm 2008 gồm có 8 chương, 60 điều quy định
cụ thể về công tác phòng ngừa, ngăn chặn, đầu tranh chống tệ nạn ma túy; kiểmsoát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy và trách nhiệm cá nhân, gia
Trang 17đình, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống ma túy Ngoài ra còn có các văn bản
dưới luật có liên quan như: Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002; Pháp lệnh phòng, chống mại dâm năm 2003
Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, với thực trạng TNXH ngày nay có chiềuhướng gia tăng, Bộ đã ra nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các cở sở giáo dụcphải chú trọng nâng cao công tác giáo dục phòng, chống TNXH cho mọi cán bộ,giáo viên và học sinh Đồng thời yêu cầu các cơ sở giáo dục phải có các giảipháp thích hợp để đẩy lùi TNXH ra khỏi học đường Cụ thể: Luật số
38/2005/QH11 ngày 14/6/2005 của Quốc hội về giáo dục; Chỉ thị số 45/2007/CT-BGDĐT ngày 17/8/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong ngành giáo dục; Kế hoạch số 111/KH-BGDĐT ngày 17/3/2010 về công tác phổ biến giáo dục pháp luật năm 2010 của ngành giáo dục
Như vậy, nhà trường phải đưa nội dung giáo dục phòng, chống vào chínhkhoá và ngoại khóa, đẩy mạnh giáo dục phòng, chống TNXH nhằm:
Một là, Làm cho học sinh có được những hiểu biết cần thiết về TNXH, tình
hình vi phạm TNXH ở nước ta, tác hại của TNXH đối với bản thân, đối với cộngđồng, xã hội và đất nước
Hai là, Giúp cho học sinh có thái độ và hành vi đúng đắn đối với việc lựa
chọn một cuộc sống lành mạnh, đối với những vấn đề có liên quan đến TNXH.Không vi phạm TNXH dưới bất cứ hình thức nào, không rũ rê, lôi kéo ngườikhác, tích cực vận động những người thân trong gia đình, bạn bè tham giaphòng, chống TNXH,
Ba là, Xây dựng cơ chế để học sinh - sinh viên tham gia phòng, chống
TNXH, tố giác tội phạm trong và ngoài nhà trường
Bốn là, Phối hợp chặt chẽ giữa Sở Giáo dục và Đào tạo, nhà trường, công an,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, chính quyền địa phương, Hội Cha mẹ họcsinh, Hội học sinh, sinh viên trong phòng, chống TNXH, tố giác tội phạm
1.2 Thực trạng giáo dục phòng, chống TNXH cho hoc sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
1.2.1 Khái quát về trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Trang 18Huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh có 04 trường THPT Trong đó, trườngTHPT Nguyễn Trãi là trường chính Trường THPT Nguyễn Trãi nằm ở thị trấnTrảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, đây là trung tâm hành chính của huyện.
THPT Nguyễn Trãi khi mới thành lập có tên là trường trung học TrảngBàng được xây dựng vào năm 1968, do chính quyền lúc đó xây dựng Khi mớithành lập, ông Đỗ Văn Vấn làm Hiệu trưởng Trải qua đến nay trường có 45 nămhoạt động qua 12 đời hiệu trưởng, qua 5 đời hiệu trưởng đầu tiên thì trường đổitên thành trường THPT Nguyễn Trãi đến nay năm 2016 trường được xây dựngnâng cấp về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho công tácgiảng dạy với tổng số: 1 nhà thi đấu và 3 dãy lầu phục vụ cho việc dạy học.Tổng số 48 phòng trong đó 28 phòng học, 9 phòng bộ môn, 11 phòng khác làmviệc Tổng số bàn ghế học sinh 630 bộ Tổng số bảng đen 28 Vi tính văn phòng
9 bộ và 4 máy in Đội ngũ giáo viên gồm 80 người, trong đó có 11 thạc sĩ, 3đang học sau đại học Tỉ lệ đậu đại học, cao đẳng hàng năm khoảng 85%
Về học sinh: Năm học: 2013 - 2014, tổng số học sinh: 1205; học sinh dân
tộc thiểu số: 150 (chiếm 12,4%); học sinh ở trọ xa gia đình: 425 (chiếm 35,2%),trong đó ở trọ cùng người nhà: 104 (chiếm 24,2%), ở nhà trọ: 321 (chiếm75,6%)
Năm học: 2014 - 2015, tổng số học sinh: 1194; học sinh dân tộc thiểu số:
202 (chiếm 16,9%); học sinh ở trọ xa gia đình: 384 (chiếm 32,1%), trong đó ởtrọ cùng người nhà: 130 (chiếm 33,8%), ở nhà trọ: 250 (chiếm 66,2%)
Năm học: 2015 - 2016, tổng số học sinh: 1231; học sinh dân tộc thiểu số:
169 (chiếm 13,7%); học sinh ở trọ xa gia đình: 392 (chiếm 31,8%), trong đó ởtrọ cùng người nhà: 97 (chiếm 24,7%), ở nhà trọ: 295 (chiếm 75,3%)
Nhìn chung học sinh trường THPT THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh đềungoan, lễ phép, luôn tích cực học tập tiếp thu những kiến thức mà Thầy Côtruyền đạt, hăng hái tham gia sôi nổi các hoạt động do Đoàn trường tổ chức(như: thi tiếng hát học đường, thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh); tham gia Hội khỏe phù đổng cấp Tỉnh, tham gia Hội thao giáo dục quốcphòng - an ninh cấp tỉnh, thi học sinh gỏi cấp Tỉnh…Điều này chứng tỏ rằng học
Trang 19sinh trường THPT Vĩnh Tường với tinh thần đầy hăng say, nhiệt huyết, khôngngừng học tập, rèn luyện phấn đấu để đạt được kết quả tốt nhất trong học tập.
Về chất lượng giáo dục: Chất lượng giáo dục thấp, số học sinh đạt học
sinh khá giỏi chiếm tỉ lệ ít, mức trung bình, yếu chiếm đại đa số qua bảng thống
kê số liệu sau:
Năm học Tổng
số
Chất lượng
vi phạm điều lệ trường phổ thông còn khá phổ biến
Như vậy, trường THPT Nguyễn Trãi cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn,điều kiện phục vụ cho công tác dạy học, giáo dục còn nhiều bất cập, tỉ lệ họcsinh vi phạm điều lệ trường trung học còn nhiều, công tác quản lý học sinhngoài giờ học còn bị buông lỏng, đối tượng học sinh với nhiều thành phần dântộc khác nhau nên về trình độ nhận thức, mức độ thích ứng với các hoạt độnghọc tập, giáo dục cũng rất phức tạp Do vậy trong thời gian tới,cần có sự quantâm thiết thực của các cấp, các ngành, của các đoàn thể cùng nhau phối hợp để
có được biện pháp phù hợp nhằm quản lý, giáo dục học sinh nói chung và quản
lý, giáo dục phòng, chống TNXH của nhà trường đạt kết quả hơn
1.2.2 Thực trạng giáo dục giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Trang 20*Thực trạng nhận thức của học sinh, cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh học sinh về giáo dục phòng, chống TNXH trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Một là, Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên Trường THPT Nguyễn
Trãi, tỉnh Tây Ninh về hoạt động phòng, chống TNXH
Khảo sát thực trạng mức độ nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên vềmục đích, ý nghĩa của hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh
trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh theo các mức độ: Rất quan trọng (QT), Tương đối quan trọng (TĐQT), Không quan trọng (KQT) Kết quả phản
Mức độ quan trọng (%) Cán bộ quản lý Giáo viên RQT TĐQT KQT RQT TĐQT KQT
Giúp học sinh hiểu rõ về
quy định của pháp luật về
phòng, chống TNXH và
các chuẩn mực xã hội
6
Giúp học sinh hiểu rõ về
quy định của ngành giáo
Trang 21thức thực hiện nội quy, quy
định của nhà trường, tôn
TNXH để tuyên truyền lại
trong gia đình và địa
phương
Phụ lục 4.1 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về mục đích, ý nghĩa của hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Qua số liệu thống kế cho thấy: Hầu hết cán bộ quản lý và giáo viên nhàtrường đều nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động phòng, chống TNXHcho học sinh khi cho ở mức độ rất quan trọng với các nội dung: Hình thành và
phát triển nhân cách toàn diện của học sinh (cán bộ quản lý và giáo viên đều đánh giá mức độ rất quan trọng là 100%); Giúp học sinh hiểu rõ về quy định của ngành giáo dục về phòng, chống TNXH (cán bộ quản lý đánh giá mức độ rất quan trọng là 100% và giáo viên đánh giá mức độ rất quan trọng là 90%),
Hình thành ở học sinh tính kỷ luật, tính tự giác, ý thức thực hiện nội quy, quyđịnh của nhà trường, tôn trọng pháp luật, sống có kỉ cương, nê nếp, không vi
phạm pháp luật và TNXH (cán bộ quản lý đánh giá mức độ quan trọng là 100%
và giáo viên đánh giá mức độ quan trọng là 90%), các nội dung còn lại được
cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá mức độ rất quan trọng tỉ lệ cũng rất cao
Trang 22Tuy nhiên, vẫn còn có những cán bộ quản lý và giáo viên hiểu một cáchchưa đầy đủ về mục đích, ý nghĩa của công tác này khi cho một số nội dungmức độ tương đối quan trọng còn cao như mục đích: Giúp học sinh có ý thức
tẩy chay TNXH ra khỏi nhà trường và bản thân không sa vào TNXH (cán bộ quản lý đánh giá mức độ tương đối quan trọng là 20% và giáo viên đánh giá mức độ tương đối quan trọng là 50%); Giúp học sinh có biện pháp, có kĩ năng,
có kiến thức về phòng, chống TNXH để tuyên truyền lại trong gia đình và địa
phương (cán bộ quản lý đánh giá mức độ tương đối quan trọng là 50% và giáo viên đánh giá mức độ tương đối quan trọng là 60%).
Theo cơ sở lí luận thì tất cả các mục tiêu trên đều rất quan trọng, hoàn
thành được các mục tiêu này là cơ sở để đánh giá mức độ hoàn thành hoạt độngphòng, chống TNXH trong nhà trường Từ số liệu trên so sánh với lí luận ta thấyđược cán bộ quản lý và giáo viên hiểu về mục đích, ý nghĩa của giáo dục, phòngchống TNXH trong nhà trường một cách chưa đầy đủ, chưa đồng thuận, do đóphần nào có ảnh hưởng tới quá trình triển khai, tổ chức hoạt động giáo dục,phòng, chống TNXH cho học sinh của nhà trường
Hai là, Nhận thức của phụ huynh học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi,
tỉnh Tây Ninh về hoạt động phòng, chống TNXH
Khảo sát thực trạng mức độ nhận thức của phụ huynh học sinh về mụcđích, ý nghĩa của hoạt động phòng, chống TNXH chúng tôi tiến hành khảo sát
50 phụ huynh về kết quả mong đợi của họ về con, em mình theo câu hỏi sau
“Xin ông (bà) cho biết nhận thức của mình về mục đích, ý nghĩa của hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh?” Kết quả phản ánh cụ thể như sau:
STT Mục đích, ý nghĩa của hoạt động
phòng, chống TNXH
Mức độ (%) RQT TĐQT KQT
Trang 23Giúp học sinh hiểu rõ về các tác hại và ảnh hưởng
của TNXH Từ đó giúp học sinh tự điều chỉnh hành
vi và tự hoàn thiện bản thân
3
Giúp học sinh trở thành con ngoan, trò giỏi, sống
có lý tưởng Hình thành ở học sinh tính kỷ luật,
tính tự giác, ý thức thực hiện nội quy, quy định của
nhà trường, tôn trọng pháp luật, sống có kỉ cương,
nề nếp, không vi phạm pháp luật và TNXH
Phụ lục 5.1 Nhận thức của phụ huynh học sinh về mục đích, ý nghĩa của hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Kết quả cho thấy có 100% phụ huynh học sinh đồng ý với các nội dungtrên về mục đích, ý nghĩa của hoạt động phòng, chống TNXH Như vậy, phụhuynh học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh đã nhận thức đượctầm quan trọng của công tác này Đây là yếu tố thuận lợi để Nhà trường trongtriển khai giáo dục, phòng, chống TNXH cho học sinh của nhà trường
Ba là, Nhận thức của học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
về công tác giáo dục phòng, chống TNXH
Với học sinh, chúng tôi tiến hành khảo sát trên các nội dung
Thứ nhất, Thực trạng mức độ nhận thức của học sinh Trường THPT
Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh về mục đích, ý nghĩa của hoạt động phòng,chống TNXH
Khảo sát thực trạng mức độ nhận thức của học sinh về mục đích, ý nghĩacủa hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trườngTHPT Nguyễn
Trãi, tỉnh Tây Ninh theo các mức độ: Rất quan trọng (QT), Tương đối quan trọng (TĐQT), Không quan trọng (KQT) Kết quả phản ánh cụ thể như sau:
STT Mục đích, ý nghĩa của hoạt động
phòng, chống TNXH
Mức độ (%) RQT TĐQT KQT
1 Hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của học
2 Giúp học sinh hiểu rõ về các TNXH và thực trạng các
Trang 24Giúp học sinh hiểu rõ về quy định của pháp luật về
phòng, chống TNXH và các chuẩn mực xã hội, hiểu rõ
về quy định của ngành giáo dục về phòng, chống
TNXH
4
Giúp học sinh hiểu rõ về các tác hại và ảnh hưởng của
TNXH Từ đó giúp học sinh tự điều chỉnh hành vi và
tự hoàn thiện bản thân
65.5 34.5 0
5
Hình thành ở học sinh tính kỷ luật, tính tự giác, ý thức
thực hiện nội quy, quy định của nhà trường, tôn trọng
pháp luật, sống có kỉ cương, nê nếp, không vi phạm
pháp luật và TNXH
73.5 26.5 0
6
Giúp học sinh có biện pháp, có kĩ năng, có kiến thức
về phòng, chống TNXH để tuyên truyền lại trong gia
đình và cộng đồng
7 Giúp học sinh có kiến thức, kỹ năng để học tập tốt 31.5 13.5
8 trường.Giúp học sinh có kiến thức, kỹ năng để bảo vệ môi 9.5 18.5
Phụ lục 6.1 Nhận thức của học sinh về mục đích, ý nghĩa của hoạt động giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Qua kết quả khảo sát ở phụ lục 6.1 cho thấy đại đa số học sinh TrườngTHPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh nhận thức được mục đích, ý nghĩa của hoạtđộng phòng, chống TNXH Không có nội dung nào học sinh đánh giá là khôngquan trọng Nhiều nội dung được học sinh đánh giá mức độ rất quan trọng khácao như: Hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của học sinh (75%); Giúphọc sinh hiểu rõ về các TNXH và thực trạng các TNXH (61.5%); Giúp học sinhhiểu rõ về các tác hại và ảnh hưởng của TNXH Từ đó giúp học sinh tự điềuchỉnh hành vi và tự hoàn thiện bản thân (65.5%); Hình thành ở học sinh tính kỷluật, tính tự giác, ý thức thực hiện nội quy, quy định của nhà trường, tôn trọngpháp luật, sống có kỉ cương, nê nếp, không vi phạm pháp luật và TNXH(73.5%) Đồng thời đại đa số học sinh đã nhận thực rõ mục đích, ý nghĩa của
công tác này khi không đánh giá 2 nội dung (Giúp học sinh có kiến thức, kỹ năng đê học tập tốt (55% học sinh không đánh giá), Giúp học sinh có kiến thức,
Trang 25kỹ năng đê bảo vệ môi trường (72% học sinh không đánh giá)) bởi 2 nội dung
này không phải là mục đích cốt lõi của công tác này
Tuy nhiên cũng còn có một số không nhỏ học sinh cho các nội dung giáodục trên ở mức tương đối quan trọng và còn xem nhẹ mục tiêu giúp học sinh cóbiện pháp, có kĩ năng, có kiến thức về phòng, chống TNXH để tuyên truyền lại
trong gia đình và cộng đồng (78% đánh giá ở mức độ tương đối quan trọng).
Bên cạnh đó còn nhiều học sinh nhận thức chưa thật đúng về mục đích, ýnghĩa của hoạt động phòng, chống TNXH được thể hiện qua tỉ lệ đánh giá 2
mục tiêu (Giúp học sinh có kiến thức, kỹ năng đê học tập tốt (45%), Giúp học sinh có kiến thức, kỹ năng đê bảo vệ môi trường (28%)) Qua đó cho thấy rằng
trong thời gian tới cần phải tuyên truyền hơn nữa để nâng cao nhận thức của họcsinh về hoạt động phòng, chống TNXH thì mới đạt được kết quả mong đợi
Thứ hai, Thực trạng nhận thức của học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi,
tỉnh Tây Ninh về các TNXH qua các nguồn thông tin
Vậy nhận thức của các em đối với các TNXH qua các nguồn thông tin
nào? Chúng tôi tiến hành khảo sát trên 200 học sinh với câu hỏi: “Nhận thức của anh (chị) về TNXH qua các nguồn thông tin ở Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh?” Kết quả được tổng hợp như sau:
Từ gia đình
Từ chính quyền, đoàn thể
Từ truyền thông
xã hội
Tỉ lệ trung bình
Trang 26trên truyền thông đến học sinh Tuy nhiên việc tiếp nhận nguồn thông tin về
TNXH của học sinh qua từng nguồn thông tin cũng chưa cao (mức trung bình cộng 46.8 %) Việc tiếp nhận nguồn thông tin về từng loại TNXH trong cùng
một lực lượng truyền thông, giáo dục mức độ cũng rất khác nhau có TNXHđược coi trọng tuyên truyền phòng chống, có TNXH thì bị coi nhẹ Mặt khácviệc tiếp nhận nguồn thông tin về từng loại TNXH trong từng lực lượngtruyền thông mức độ cũng rất khác nhau Qua số liệu tỉ lệ chung thì các lựclương truyền thông mới chỉ tập trung tuyên truyền, phòng, chống về tệ nạn
ma túy, mai dâm, cờ bạc, điện tử còn các tệ nạn khác chưa được quan tâmtruyền thông đúng mức
Như vậy, qua các số liệu trên nhìn một cách tổng quát về nhận thức củahọc sinh qua các nguồn thông tin trên về các TNXH thì chứng tỏ nhà trườngcũng đã có nhiều cố gắng trong việc thực hiện vai trò hạn chế các TNXH, nhưngchưa quyết liệt, chưa sâu sắc, chưa cân đối các nội dung truyền thông để cónhững biện pháp hữu hiệu giúp học sinh có được những nhận thức đầy đủ vềTNXH nhằm làm hạn chế chúng trong nhà trường Do vậy vấn đề nhận thức củahọc sinh về TNXH trong nhà trường vẫn còn nhiều hạn chế Nếu các em không
có được những kiến thức hiểu biết về TNXH thì khó có thể ngăn chặn được cácTNXH xâm nhập vào học đường
Trang 27Thứ ba, Thực trạng nhận thức của học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi,
tỉnh Tây Ninh về tác hại của các TNXH
Để nắm rõ nhận thức của học sinh về tác hại của các TNXH chúng tôi
tiến hành điều tra qua qua phiếu hỏi với những câu hỏi như sau: Mức độ nhận thức của anh (chị) về tác hại của TNXH ở Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh?
Qua tổng hợp chúng tôi thu được kết quả theo các mức độ (Hiêu sâu sắc, Đầy đủ, Chưa đầy đủ, Hời hợt, Không có ý kiến) như sau:
Chưa thật đầy đủ
Hời hợt
Không
có ý kiến
Trang 28Ninh qua các nguồn thông tin đã phần nào nhận thức được các tác hại củaTNXH Theo tỉ lệ trung bình cộng thì xấp xỉ 60% có sự hiểu biết về tác hại của
TNXH Trong đó: 14.15% có nhận thức sâu sắc, 18.45 % có nhận thức đầy đủ, 23.75 % có hiêu biết nhưng chưa thật đầy đủ Về sự hiểu biết từng loại TNXH
cũng đã có nhiều học sinh xem trọng, nhiều loại TNXH các em đã hiểu về táchại của chúng Qua đánh giá mức độ nhận thức từ mức độ hiểu biết khá đầy đủtrở lên thì ma túy, mại dâm, cờ bạc, số đề, chơi điện tử ăn tiền, bỏ học la cà quán
xá, rượu che bê tha đều được các em đánh giá khá cao (xấp xỉ 60%).
Tuy nhiên qua số liệu thống kê mức trung bình cộng còn có 2% học sinh
không đánh giá và cá biệt về tệ nạn (Cờ bạc, số đề 4.5 %; Tệ nạn mại dâm 2.5%; Trấn lột, cướp bóc, trộm cắp 2.5%; Mê tín, dị đoan 2.5%) học sinh không
đánh giá Điều này chứng tỏ, các em này không nắm được gì tác hại của các
TNXH này Đồng thời việc nhận thức hời hợt của học sinh về TNXH còn cao (tỉ
lệ trung bình cộng là 41.65%) Nhiều TNXH đã không được các em quan tâm
về tác hại của nó như (Gây gỗ, sát phạt tỉ lệ nhận biết hời hợt là 57%; Trấn lột, cướp bóc, trộm cắp tỉ lệ nhận biết hời hợt là 52.5%; Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy tỉ lệ nhận biết hời hợt là 40%; Mê tín,dị đoan tỉ lệ nhận biết hời hợt là 74.5%) Điều đó chứng tỏ rằng việc nhận thức về tác hại của các TNXH vẫn còn
rất mơ hồ, đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh sa vào cácTNXH một cách nhanh chóng, con đường ngắn nhất dẫn tới tội phạm Đây làmột nỗi đau đè nặng lên vai những người có trách nhiệm
Thứ tư, Đánh giá của cán bộ quản lý về mức độ nhận thức của học sinh về
tác hại của các TNXH
Để đánh giá khách quan, chúng tôi đã tiến hành điều tra 50 cán bộ quản
lý, giáo viên bằng phiếu hỏi với câu hỏi “Đánh giá của đồng chí về mức độ nhận thức của học sinh về tác hại của TNXH ở Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh” với 3 mức độ: “Sâu sắc đầy đủ”, “Chưa sâu sắc”, “Không rõ” Kết
quả thu được như sau:
Mức độ nhận thức Sâu sắc đầy đủ Chưa sâu săc Không rõ
Trang 29*Thực trạng về đánh giá công tác quản lý, giáo dục, phòng chống TNXH trong học sinh của nhà trường
Một là, Thực trạng về việc xử lí học sinh vi phạm TNXH ở Trường THPTNguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Khi chúng tôi hỏi học sinh “Anh (chị) cho biết ý kiến của mình về các biện pháp xử lý đối với những học sinh vi phạm vào các TNXH ở Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh?” Qua khảo sát chúng tôi thu được kết
quả như sau:
Trang 30của học sinh là “cảnh cáo, tiếp tục cho học, giúp đõ tại trường” chiếm 72.5 %.Một lần nữa học sinh lại thể hiện rõ quan điểm của mình “đánh kẻ chạy đi chứkhông đánh người chạy lại” Cùng là học sinh, đại đa số xa nhà, phải tự lo chocuộc sống, họ đã gặp không ít vất vả, chỉ một phút sai lầm đã dẫn họ đến nhữnghậu quả đáng tiếc Chính vì vậy quan niệm “thương người như thể thương thân”
đã được học sinh đề cao Họ luôn mong muốn những người đã cùng sát cánhbên họ, được tiếp tục học tập, tu dưỡng tại trường, được trở về con đường hoànlương Bởi hơn ai hết họ hiểu được rằng đã là con người, không ai tránh khỏinhững phút không làm chủ được bản thân, nhưng quan trọng hơn cả là mỗingười đều phải tự nhận ra sai lầm của mình và mong muốn được hối cải Tinhthần “tương thân tương ái” đã giúp họ hiểu ra cái chân lý của tình người: Nếunhư họ tỏ thái độ xa lánh đối với những học sinh trót đi vào con đường TNXHcũng có nghĩa là họ đã đẩy bạn mình dấn sâu hơn vào vũng bùn tội lỗi ấy Bởinhư phần trên ta đã nghiên cứu, TNXH trong học sinh là có nhưng ở mức độkhông trầm trọng - điều này cũng có nghĩa là nếu như được giáo dục đúngphương pháp, được mọi người cảm thông, chia sẻ thì những học sinh vi phạmvẫn có thể sửa chữa, tu dưỡng tại trường để trở thành người có ích cho xã hội.Tuy nhiên, một bộ phận lớn học sinh chiếm 27.5% cho rằng “Cứ xử theoquy chế” và không có học sinh nào nhất trí ở hình thức “Buộc thôi học” và “Chỉnhắc nhở như các khuyết điểm khác” Điều này chứng tỏ họ rất thông cảm vớinhững học sinh vi phạm song không có nghĩa họ đồng nhất TNXH với cáckhuyết điểm khác
Hai là, Đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên về các biện pháp xử lý đối với
những học sinh vi phạm TNXH ở Trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
Khi xem xét những học sinh vi phạm các TNXH tìm hiểu qua các cán bộquản lý về các biện pháp xử lý chúng tôi thu được kết quả sau:
2 Cảnh cáo, tiếp tục cho học, giúp đỡ tại trường 25 50
Trang 31“Bhỉ nhắc nhở như các khuyết điểm khác” Hay nói một cách khác, theo ý kiến củacác cán bộ quản lý thì hai biện pháp này không thể dùng để áp dụng trong việc xử
lý các học sinh lỡ tham gia vào TNXH Như vậy ý kiến của các cán bộ quản lý vềcác biện pháp xử lý đối với học sinh vi phạm TNXH có sự thống nhất với ý kiếncủa học sinh Các biện pháp này được học sinh đồng tình ủng hộ
Như vậy, theo chúng tôi đối với những học sinh lầm lỗi đi vào vũng bùnTNXH thì biện pháp tốt nhất là nên “Cảnh cáo, tiếp tục cho học” Đồng thời nênphối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường để tạo cơ sở cho việc giáo dụchọc sinh Điều đó không chỉ đem lại hiệu quả giáo dục cao mà nó còn thể hiệnđược tính nhân văn
Ba là, Thực trạng về hiệu quả của các biện pháp giáo dục phòng, chống
“Có hiệu quả rất cao”, “Có hiệu quả”, “Ít hiệu quả”, “Không hiệu quả” Qua
khảo sát chúng tôi thu được kết quả như sau:
Trang 321.3 Nguyên nhân và một số kinh nghiệm trong giáo dục giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
1.3.1 Nguyên nhân dẫn tới tình trạng TNXH trong nhà trường
* Nguyên nhân khách quan
Một là, Nguyên nhân từ gia đình
TNXH chịu ảnh hưởng của việc giáo dục gia đình, nó ảnh hưởng đến lốisống của các em Nếu mỗi học sinh được sinh ra, lớn lên, được sinh ra, lớn lên,được sự giáo dục tốt từ phía gia đình thì tỉ lệ phạm tội, mắc các TNXH ít hơn.Một số gia đình có kinh tế khá giả đã buông lỏng quản lý con em: chiềuchuộng, dung túng, bảo lãnh đã vô tình tạo điều kiện cho con em bỏ học, phạmtội ăn chơi sa đọa, mắc các TNXH Cá biệt có gia đình còn buông lỏng, nuôngchiều thái quá, thậm chí để con em tự do hành động thiếu suy nghĩ Nhiều giađình cha mẹ ly hôn, thiếu gương mẫu về đạo đức, làm ăn bất chính đã ảnhhưởng trực tiếp đến lối sống các em
Gia đình với chức năng nuôi dưỡng, quản lý, giáo dục con em, là nơi có
Trang 33nhiều thời gian nhất, có nhiều thuận lợi nhất về mọi phương diện để giúp các emnhận rõ được tác hại ghê gớm của ma túy và từ đó có cách phòng chống tốt nhất.Tuy nhiên, nhiều gia đình thiếu phương pháp giáo dục thích hợp với tâm lý lứatuổi (quá luông chiều, thoả mãn, đáp ứng đầy đủ những yêu cầu vật chất khôngchính đáng), thiếu tri thức về phòng chống ma tuý, không giáo dục cho con emtránh xa tệ nạn này Cấu trúc gia đình không hoàn hảo như bố mẹ chết, chỉ có bốhoặc chỉ có mẹ, bố mẹ ly dị, sống trong cảnh dì ghẻ, bố dượng, thiếu người chămsóc, giáo dục dễ dàng bị bọn xấu rủ rê Gia đình có người phạm tội (bố, mẹ phạmtội, anh, chị phạm tội…) gia đình không hoà thuận, thường xuyên cãi vã, thậm chí
có hành vi đồng loã, khuyến khích các em thử, nghiện và buôn bán ma tuý
Hai là, Nguyên nhân từ nhà trường và cộng đồng
Nhà trường là môi trường có tác dụng to lớn đến sự hình thành nhân cáchcủa các em Đây là một tổ chức có tính chất chiến lược nhất trong việc phòngngừa các em vi phạm pháp luật Tuy nhiên, nhiều nơi nhà trường cũng có nhữngyếu kém, sai lầm góp phần làm gia tăng tệ nạn ma tuý trong học sinh, ở nhiềutrường các tổ chức đoàn, đội chưa thực sự là nơi để các thành viên trao đổi vớinhau các quan điểm về cuộc sống, về hoài bão, về tâm tư, nguyện vọng để hoànthiện bản thân Tổ chức và kỷ luật của Đoàn, Đội còn lỏng lẻo, không có chiềusâu về cả mặt nội dung và hình thức, nặng về thành tích mà lẩn tránh các vấn đềgai góc với các TNXH Điều này sẽ dẫn các em đến hoạt động tiêu cực, tụ tậpchơi bời từ đó dễ bị tệ nạn ma tuý lôi kéo, quyến rũ
Sự quan tâm chỉ đạo của nhà trường, các cấp các ngành chức năng chưa hếttrách nhiệm, chưa tạo phong trào rộng khắp chưa quản lý chặt chẽ học sinh, để
họ nâng cao cảnh giác, tích cực phòng ngừa tham gia phòng, chống tội phạm vàbài trừ TNXH
Giáo dục toàn diện có chiều sâu không chỉ ở các môn học, giờ học trongtrường mà gồm cả cách ứng xử của thầy, trò Nhân cách của học trò có đượcphát triển theo hướng tích cực hay không tích cực có sự đóng góp của cả giađình, nhà trường và xã hội
Ba là, Nguyên nhân từ các cơ quan quản lý, tuyên truyền
Trang 34Công tác tuyên truyền, giáo dục để người dân, gia đình, tổ chức, đoàn thểnâng cao nhận thức và chủ động phòng chống TNXH chưa đủ mạnh, còn dàntrải, mạnh ai nấy làm, thiên về hậu quả, ít chú ý nhân rộng, phổ biến các kinhnghiệm, tấm gương tốt trong phòng chống TNXH.
* Nguyên nhân chủ quan
Một là Nguyên nhân từ trình độ nhận thức
Hầu hết học sinh thuộc diện học kém, ý thức kỷ luật kém, coi thường việchọc Trong quá trình đi học nhiều học sinh đã bị nhà trường kỷ luật dẫn tới chánhọc, bỏ học và dần dần tiêm nhiễm thói hư tật xấu, đua đòi ăn chơi Sau khi thôihọc hầu như các em không làm gì cả, chỉ có một số ít em đang học nghề và đilàm thêm công việc gì đó, nhưng cũng không ổn định Những em không có nghềnghiệp, việc làm hay chơi bời, đàn đúm bạn bè để rồi cuối cùng sa vào conđường nghiện ngập, phạm tội như: trộm cắp, cướp giật, trấn lột…
Từ những nhận định trên chúng ta có thể thấy rằng ranh giới giữa sự nghèonàn, sự hạn chế về nhận thức là nguy cơ dẫn đến tình trạng nghiện ma tuý
Hai là, Nguyên nhân từ chính cá nhân
Một số học sinh xuống cấp về lối sống đạo đức, sa sút về phẩm chất chính trị,không xác định được động cơ mục dích, lý tưởng phấn đấu, sống buông thả, sốnggấp, sống thực dụng, sống không lao động và chạy theo cám dỗ đời thường
Do nhận thức pháp luật còn hạn chế theo ý kiến của cán bộ cảnh sát điềutra và nhiều nhà nghiên cứu thì học sinh không ý thức được mối nguy hiểm vàhậu quả hành động vi phạm phạm tội của mình mà chỉ hành động theo bản năngcảm tính có một số học sinh khi bị bắt mới biết mình phạm tội nghiêm trọng.Một số học sinh do thiếu ý thức rèn luyện không chủ động phòng tránhnhững nguy cơ tấn công của các TNXH
- Nguyên nhân do tâm lý lứa tuổi
Về mặt tâm lý học sinh THPT là lứa tuổi hình thành và phát triển mạnh mẽnhững phẩm chất, nhân cách bậc cao có ý nghĩa rất lớn đối với sự tự giáo dục vàhoàn thiên bản thân theo hướng tích cực như khả năng tự đánh giá lòng tự trọng,
tự tin, tự ý thức…
Tuy nhiên theo kết quả điều tra của viện nghiên cứu thanh niên về các nguyên
Trang 35nhân chủ yếu các thanh niên phạm tội và mắc TNXH thì nguyên nhân còn nông nổiđua đòi được số người được hỏi xếp vào thứ hạng cao nhất chiếm 75,6%.
Trong đó lứa tuổi từ 16 đến 18 có nguy cơ phạm tội, mắc TNXH cao nhấtchiếm 61,1% trong tổng số người được hỏi, ngoài ra còn do sự nông nổi, ưa mạohiểm, thích phiêu lưu…
1.3.2 Một số kinh nghiệm phòng, chống TNXH trong nhà trường
Các phong trào phòng chống tội phạm trong trường vẫn mang nặng tínhhình thức và tính phong trào Nó chỉ bó hẹp trong phạm vi nhà trường, khi rakhỏi trường thì rất khó kiểm soát mọi hoạt động của học sinh, sinh viên Banlãnh đạo trường chưa nhận thức hết nguy cơ và tác động của loại tội phạm này,còn coi đây là công việc của cơ quan công an, của gia đình, chứ chưa thực sự coiđây là trách nhiệm của mình
Mặc dù các cấp các ngành đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dụcpháp luật, tập trung đấu tranh ngăn chặn, phòng chống các loại tội phạm có tổchức hoạt động thành băng, nhóm, bọn tội phạm chuyên nghiệp, giết người cướptài sản, cướp giật, hiếp dâm tuy nhiên, tình hình tội phạm nói chung và trongnhà trường nói riêng, vẫn có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp
Nhiều năm qua, tệ nạn ma tuý ở nước ta diễn ra rất phức tạp và có chiềuhướng gia tăng, nguy hiểm hơn, tệ nạn này đã phát triển nhanh chóng trong tầnglớp thanh niên, len lỏi vào học đường và gây ra những hiểm hoạ khôn lường chođối tượng học sinh của trường
Vậy bài toán đặt ra ở đây là phải nâng cao nhận thức của học sinh thì mới
có thể hạn chế và tiến tới loại bỏ hẳn TNXH ra khỏi học đường Nhưng điềunày là không tưởng, bởi vì trong hệ thống giáo dục của nước ta còn rất nhiềubất cập Đây cũng là một bài toán khó cho các nhà quản lý và các nhà hoạchđịnh chính sách
Kết luận chương 1
TNXH là hiện tượng tiêu cực có tính lịch sử cụ thể, biểu hiện bằng cáchành vi vi phạm pháp luật và sai lệch các chuẩn mực xã hội, có tính lây lan phổbiến gây ra những nguy hiểm cho xã hội và được quy định trong pháp luật hình
sự, hành chính và các chuẩn mực đạo đức xã hội
TNXH luôn là mặt trái của xã hội trong mọi giai đoạn phát triển Ở Việt
Trang 36nam hiện nay, khi nền kinh tế nước ta chuyển sang cơ chế thị trường, bên cạnhmặt mạnh mặt tích cực thúc đẩy xã hội phát triển thì những mặt trái của thịtrường cũng đã bắt đầu bộc lộ và ngày càng tấn công mạnh mẽ vào tầng lớpthanh niên và ngày càng có xu hướng gia tăng mạnh mẽ Đấu tranh phòng chốngTNXH là một vấn đề phức tạp và khó khăn, nhất là trong giai đoạn hiện nay Do
đó việc giải quyết các TNXH bao giờ cũng là một trong những nhiệm vụ trọngtâm của mỗi thể chế Tuy nhiên cách giải quyết những vấn đề này lại có sự khácnhau ở mỗi quốc gia và ngay trong mỗi quốc gia, mỗi địa phương, mỗi cơ sởcũng có rất nhiều phương pháp khác nhau trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể Vìvậy cần phải đẩy mạnh công tác giáo dục, từng bước nâng cao dân trí để loại bỏdần các TNXH trong đời sống xã hội
Hoạt động giáo dục, phòng chống TNXH được phân tích từ lịch sử nghiêncứu dựa vào các khía cạnh sư phạm, quản lý trường học mà chủ thể quản lý làHiệu trưởng, các cộng sự trong nhà trường và các lực lượng phối hợp ngoài nhàtrường phải cùng nhau hành động
Về mặt cơ sở lý luận của quản lý hoạt động giáo dục, phòng chống TNXHtrước hết vận dụng những quan điểm của Đảng và Nhà Nước ta về giáo dục vàđổi mới giáo dục phổ thông, Chỉ thị, văn bản hướng dẫn của Bộ, của ngành giáodục, xác định các khái niệm, quan điểm có liên quan và dựa vào các nhà khoahọc quản lý đương đại với các khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lýtrường học, quản lý hoạt động giáo dục, phòng chống TNXH Xác định các vấn
đề cơ bản của quản lý hoạt động giáo dục, phòng chống TNXH, các điều kiệncần thiết và vai trò của người Hiệu trưởng trong việc quản lý tổ chức thực hiện
Trang 37Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC PHÒNG, CHỐNG
TNXH CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI, TỈNH TÂY NINH 2.1 Yêu cầu giáo dục phòng, chống TNXH cho học sinh trường THPT Nguyễn Trãi, tỉnh Tây Ninh
2.1.1 Yêu cầu đối với Ban Giám hiệu Nhà trường
Thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục trong nhà trường về giáo dụcphòng, chống TNXH; tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức pháp luật cho họcsinh trong phòng chống các tệ nạn nghiện ma túy, mại dâm, cờ bạc; phân định rõ
mê tín dị đoan với các hoạt động tôn giáo,tự do tín ngưỡng của quần chúngnhân dân; giáo dục lối sống lành mạnh, đấu tranh chống lối sống buông thả, lốisống trụy lạc, sống gấp
Xác định rõhậu quả tác hạitừng loại TNXH, nguyên nhân và con đườnglây lan; phối hợp với các cơ quan chức năng, lãnh đạo chỉ đạo các các tổ chứcĐoàn thể như: Đoàn Thanh niên, công đoàn,… trong đấu tranh phòng, chốngTNXH; phối kết hợp với lực lượng Công an cơ sở, chính quyền địa phương vàgia đình quản lý chặt chẽ học sinh ngoại trú để chủ động phát hiện các hành vihoạt động ma túy, mại dâm, cờ bạc, đồng bóng bói toán… để có biện pháp ngănchặn kịp thời
Nắm chắc tình hình học sinh có hành vi hoạt động các TNXH,cung cấpcho lực lượng bảo vệ, cơ quan Công an những tụ điểm, tổ chức, đường dây hoạtđộng TNXH, phối hợp xử lýtheo quy định của pháp luật.Phối hợp cùng chínhquyền địa phương, lực lượng bảo vệ văn hoá làm trong sạch địa bàn trongtrường và khu vực xung quanh
Giúp cho học sinh hiểu rõ các âm mưu của các thế lực phản động trongviệc lợi dụng tự do tín ngưỡng để chống phá cách mạng Việt Nam Phát hiện cáctrường hợp rủ rê lôi kéo sinh viên tham gia vào các TNXH