Một số tham luận ôn luyện hsg tin hoc thcs

3. Quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi Dạy bồi dưỡng theo hướng phân hóa đối tượng HS: Dạy những kiến thức HS “Cần”, phù hợp theo từng đối tượng, nhằm bổ sung những thiếu sót trong kiến thức cơ bản cho HS, đồng thời phát huy được tính sáng tạo, năng lực, khả năng tư duy của từng đối tượng HS, chứ không phải dạy cái Thầy “Có”. Đối với HS, giáo viên có thể phân chia việc tổ chức giảng dạy theo từng giai đoạn như sau: + Giai đoạn 1: Giới thiệu chương trình, sách giáo khoa, các loại sách, tài liệu tham khảo dành riêng cho HSG (chú ý nhà xuất bản, tên tác giả) và cách truy cập Internet để tìm tài liệu học tập. Hướng dẫn HS cách học, cách nghe giảng và ghi chép bài học. Hướng dẫn HS tiếp thu kiến thức cơ bản của môn bồi dưỡng. Qua đó làm cho các em yêu thích môn học mà mình sắp đeo đuổi. + Giai đoạn 2: Giúp HS biết cách giải quyết, khai thác một đơn vị kiến thức, một bài tập hay vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề đặt ra. Từ đó rèn luyện cho các em khả năng tư duy logic, tư duy độc lập sáng tạo và biết cách tương tự hóa, mở rộng hóa, tổng quát hóa một vấn đề của kiến thức. + Giai đoạn 3: Sau khi các em đã học xong một số kiến thức cơ bản, cần tổ chức thi kiểm tra để phân loại mặt bằng học tập và giúp giáo viên dạy hiểu rõ từng đối tượng HS. Từ đó để có cách dạy phù hợp sát đối tượng HS (thực hiện theo đúng các bước của một buổi bồi dưỡng HSG của nhà trường quy định). + Giai đoạn 4: Hoàn thiện kiến thức, giáo dục cho các em tính chủ động, tự tin và sẵn sàng tham gia kỳ thi HSG các cấp. Các giai đoạn này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong từng buổi bồi dưỡng và xuyên suốt cả quá trình bồi dưỡng để giáo viên dạy, bổ sung, điều chỉnh về nội dung và phương pháp bồi dưỡng phù hợp tường đối tượng HS vừa để tạo hứng thú, đam mê học tập cho HS vừa để nâng cao hiệu quả của công tác bồi dưỡng. Những lưu ý khi ôn: + Dạy chắc cơ bản trước rồi mới nâng cao: Các bài cơ bản là những bài tương đối dễ, chỉ liên quan đến một hoặc vài loại kiến thức kỹ năng, cần phải luyện tập nắm vững từng loại trước. Sau đó mới nâng cao dần những bài tổng hợp nhiều loại kiến thức, HS đã nắm vững từng loại sẽ dễ dàng nhận ra và giải quyết được các bài tập tương tự. + Mỗi loại cần thông qua một hoặc hai bài điển hình, quan trọng là phải rút ra phương pháp rồi cho thêm một số bài cho HS tự vận dụng cho thành thạo phương pháp, cần kiểm tra sự tiếp thu kiến thức của HS. + Chú ý kết hợp giữa lí thuyết phân tích từ đó vận dụng thực hành trên máy để HS trải nghiệm được kết quả, trong quá trình này chúng ta nên tập cho HS thói quen giải bài tập theo 3 bước: Xác định được yêu cầu (thấy trước được kết quả là như thế nào), mô tả diễn đạt được cách làm, cuối cùng sử dụng câu lệnh thích hợp để làm bài. + Sau khi kết thúc “Giai đoạn 3” khi giao bài tập cho HS, giáo viên chỉ nên gợi mở để HS tìm tòi ra cách giải, không nên giải hoàn toàn cho HS khi nào thật sự HS không làm được thì giáo viên mới hỗ trợ. + Trong quá trình ôn tập giáo viên phải tạo không khí nhẹ nhàng, gần gũi với các em. Tôn trọng và thường xuyên khích lệ tinh thần các em. Tóm lại: Quá trình bồi dưỡng HSG môn tin học người giáo viên đóng vai trò vô cùng quan trọng. Từ khâu phát hiện và chọn HS phải đúng là giỏi môn Tin học, xây dựng đề cương ôn tập, quá trình ôn tập; người giáo viên đóng vai trò là người biên kịch và là đạo diễn còn HS chính là người diễn viên. Do đó để HS có được buổi biểu diễn tốt ở cuộc thi các cấp thì người giáo viên phải bỏ ra rất nhiều tâm huyết, trí lực và thời gian.

Tham luận 1:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI

MÔN TIN HỌC TRƯỜNG THCS ABC

I Ý NGHĨA, TẦM QUAN TRỌNG

Đảng và Nhà nước đã vạch ra đường lối rất đúng đắn về

“chiến lược con người” là “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” Ngành giáo dục và đào tạo cũng đang hướng tới phát triển tối đa những năng lực còn tiềm ẩn trong mỗi học sinh Trong các trường học hiện nay, việc phát triển bồi dưỡng học sinh giỏi góp phần đào tạo nhân tài cho đất nước được xem là nhiệm vụ cần thiết và quan trọng Nhiều năm qua tôi được sự tín nhiệm của trường đã tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi môn tin học 9 Qua quá trình bồi dưỡng, tôi luôn cố gắng tìm hiểu nội dung cơ bản và nâng cao, tìm ra phương pháp tối ưu để cho công tác bồi dưỡng có hiệu quả nhất

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ nặng nề nhưng cũng rất vinh dự cho giáo viên khi tham gia bồi dưỡng Những câu hỏi mà bất cứ ai khi tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi cũng luôn đặt ra là: Làm thế nào để các em lĩnh hội tốt các kiến thức khi tham gia ôn luyện? Làm thế nào để kết quả đạt được tốt nhất? Làm thế nào để mang lại thành tích cho các em và mang lại vinh dự cho nhà trường? Từ những băn khoăn đó, bằng tất cả nỗ lực của bản thân, qua tìm tòi, trao đổi và thảo luận với các đồng nghiệp, tôi xin chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp về để tài mà tôi đã nghiên cứu trong thời gian qua: "Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi môn tin học lớp 9" Mong cùng góp một phần nhỏ vào công tác bồi dưỡng học sinh giỏi chung của trường, của huyện, để đội ngũ học sinh giỏi của trường, của huyện ta ngày càng đạt kết quả cao hơn

- Bồi dưỡng HSG ở bậc Trung học cơ sở (THCS) là một quá trình mang tính khoa học, nghiêm túc, không thể chỉ một vài tháng thực hiện có hiệu quả, mà phải có tính chiến lược dài lâu trong suốt cả bốn năm học Chỉ có quá trình này mới cung cấp được tương đối đầy đủ các kiến thức cần thiết cho học sinh (HS) và phát hiện chính xác khả năng học tập của các em, từ đó mới có thể xét chọn được

HS để ôn luyện và tham dự kỳ thi HSG các cấp đạt kết quả

- Với ý nghĩa đó, trong những năm qua bản thân tôi đã cố gắng biên soạn

đề cương, sưu tầm tài liệu, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp trong và bên ngoài nhà trường để tích góp được nhiều kinh nghiệm nhằm mục đích ôn luyện cho các em Rèn luyện cho các em có tính tự lập học tập, khả năng tư duy nhận thức ở mức độ cao và có kỹ năng vận dụng kiến thức tốt

II THỰC TRẠNG

- Số lượng HS của trường ít, mỗi năm chỉ có 1 đến 2 lớp 9 Số lượng HSG không nhiều, nên việc tuyển chọn HSG để ôn luyện cũng gặp nhiều khó khăn Ngoài ra, việc tìm kiếm chọn lựa và ôn luyện HSG là một quá trình lâu dài đôi khi là phải định hướng chọn một vài em từ năm lớp 6, lớp 7 Để có phương pháp dạy học phân hoá đối tượng, nâng cao cho các em, đòi hỏi mất nhiều thời gian

và tâm huyết

- Do Tin học là một bộ môn còn non trẻ, nên việc tìm giáo trình, sách giáo khoa nâng cao, sách ôn luyện HSG hầu như không có Ngoài ra, do đặc thù nhà trường ít giáo viên, mỗi bộ môn chỉ có 1 đến 2 giáo viên nên việc biên soạn đề cương thường là do một người ôn biên soạn

- Học sinh thường có tâm lý lựa chọn những môn trọng tâm như Toán, Văn, nên khi được chọn ôn môn Tin học các em chưa dành hết tâm huyết và trí lực Đặc biệt Tin học lớp 8 là môn học có tính trừu tượng cao đòi hỏi HS phải có khả năng tư duy và suy luận tốt, nên môn Tin học là môn hơi khô khan và khó đối với các em bậc THCS

III MỘT SỐ GIẢI PHÁP

1 Phát hiện và chọn học sinh giỏi môn tin học

- Trong công tác bồi dưỡng HSG khâu đầu tiên là khâu phát hiện và tuyển chọn HS Việc phát hiện và bồi dưỡng HSG phải được tiến hành từ những lớp học đầu cấp (lớp 6 hoặc lớp 7) Giáo viên đứng lớp trực tiếp phát hiện lựa chọn những HS có năng khiếu, tố chất và đặc biệt phải có sự yêu thích với môn học Bởi nếu không có trí lực và tình yêu đối với môn học thì các em khó mà theo được lớp học bồi dưỡng HSG

- Một HS giỏi môn Tin học sẽ có biểu hiện thường xuyên là có ý thức tự giác trong học tập, ghi chép bài đầy đủ, chủ động tiếp thu kiến thức trong giờ học, tích cực phát biểu, thường xuyên hỏi và đặt vấn đề mình chưa hiểu rõ Trong giờ thực hành khi giao bài tập các em có tinh thần trách nhiệm hoàn thành tốt bài tập, thực hành tốt các thao tác kỹ năng mà giáo viên hướng dẫn

- Mặc dù HS được tự do lựa chọn môn học để tham gia bồi dưỡng nhưng chúng ta nên lựa chọn những HS có kiến thức, kỹ năng, phải yêu thích môn học, say mê trong học tập và ham học hỏi phù hợp với đặc trưng của bộ môn Thông qua giáo viên chủ nhiệm định hướng, sự thỏa thuận của giáo viên bồi dưỡng ở các đội tuyển để tránh tình trạng chồng chéo giữa môn này với môn kia

- Có người nói rằng: HS giỏi chỉ là “thiên bẩm” Là người trực tiếp giảng dạy, với tôi không nghĩ như vậy Năng khiếu, tri thức và đạo đức văn hoá nói chung phải được bồi đắp theo năm tháng, gắn liền với sự nhạy bén của tố chất cá nhân Người thầy phải là “chất xúc tác” trong quá trình biến đổi chất, là nguồn động lực tiếp sức định hướng cho các em Do vậy cần biết phát hiện sớm khả năng, sở trường ở HS, tạo điều kiện tốt để các em học tập, phát huy tốt khả năng

tư duy, tính sáng tạo, thể hiện được năng khiếu của mình

- Nhân tài là kết quả của 99% là mồ hôi, nước mắt Một HS vốn thông minh nhưng không được tôi luyện, kèm cặp, bồi dưỡng thường xuyên thì cũng khó có thể khẳng định, phát triển được trí thông minh ở các em Đó cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình dạy học, bồi dưỡng cho HS

2 Xây dựng đề cương bồi dưỡng học sinh giỏi môn tin học

- Mục tiêu đào tạo của ngành là giáo dục HS trở thành những con người phát triển toàn diện: có phẩm chất năng lực, có tri thức và kỹ năng, có khả năng chiếm lĩnh tri thức mới một cách độc lập sáng tạo Để thực hiện tốt những yêu cầu trên những người làm công tác giáo dục ngoài việc trang bị cho HS kiến thức kỹ năng cơ bản, thì việc bồi dưỡng HS mũi nhọn cũng rất quan trọng nhằm phát hiện bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Để có được sản phẩm HSG Tin học, người giáo viên phải dày công nghiên cứu, trang bị cho HS về phương pháp học tập, về kiến thức kỹ năng tốt nhất phù hợp với từng đối tượng HS

- Do đó khi biên soạn đề cương để ôn luyện cho HSG tôi cũng dựa vào yếu tố là hướng đến phương pháp học tập, yêu cầu và nội dung thi HSG các cấp,

để đưa vào nội dung ôn tập phù hợp cho từng phần, từng chương, từng bài

- Để biên soạn nội dung bồi dưỡng thì ngoài nội dung kiến thức trong chương trình dạy, giáo viên cần tìm sách nâng cao, các giáo trình tự học từ cơ bản đến nâng cao, các tài liệu tham khảo khác trên internet và đặc biệt là sưu tầm đề thi HSG của các cấp qua các năm Từ đó, giáo viên chọn lọc để biên soạn nội dung ôn tập bồi dưỡng HS từ cái cơ bản tiến dần tới chương trình nâng cao (tức là nội dung ôn tập trước hết phải khắc sâu kiến thức trọng tâm cơ bản của chương trình học chính khoá, từ đó vận dụng để mở rộng và nâng cao dần)

- Đối với nội dung thi HSG môn Tin học các cấp của bậc THCS sẽ gồm hai phần cơ bản là chương trình bảng tính (Excel) và lập trình cơ bản (Pascal)

Do đó nội dung biên soạn cũng phân ra làm hai phần Excel và Pascal

+ Đối với phần chương trình bảng tính (Excel), chia ra làm các chương như: các thao tác cơ bản về địa chỉ ô, địa chỉ khối, cách viết và sử dụng công thức hàm, địa chỉ tương đối và tuyệt đối; các phép toán học và logic; các hàm thường dùng; xây dựng biểu đồ; thao tác sắp xếp và lọc dữ liệu; trình bày trang tính để in ấn Ở mỗi chương cần có nhiều bài tập từ thấp đến cao để HS vận dụng và rèn kĩ năng

+ Đối với phần lập trình cơ bản (Pascal), chia ra làm nhiều chương như: các kiểu dữ liệu, khai báo biến, hằng và các lệnh; các câu lệnh lặp; dữ liệu kiểu mảng; xâu kí tự; kiểu file (đọc và ghi file) Ở mỗi chương cần có nhiều bài tập từ thấp đến cao để HS vận dụng và rèn kĩ năng

- Phần cuối cùng của đề cương là những đề thi mẫu, đề thi HSG các cấp của các năm trước, đề thi sưu tầm và đề thi của giáo viên ra Khi HS độc lập giải được những đề thi này sẽ tạo cho các em một tinh thần tự tin với một tâm thế vững vàng bước vào cuộc thi các cấp

3 Quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi

- Dạy bồi dưỡng theo hướng phân hóa đối tượng HS: Dạy những kiến thức HS “Cần”, phù hợp theo từng đối tượng, nhằm bổ sung những thiếu sót trong kiến thức cơ bản cho HS, đồng thời phát huy được tính sáng tạo, năng lực, khả năng tư duy của từng đối tượng HS, chứ không phải dạy cái Thầy “Có”

- Đối với HS, giáo viên có thể phân chia việc tổ chức giảng dạy theo từng giai đoạn như sau:

+ Giai đoạn 1: Giới thiệu chương trình, sách giáo khoa, các loại sách, tài

liệu tham khảo dành riêng cho HSG (chú ý nhà xuất bản, tên tác giả) và cách truy cập Internet để tìm tài liệu học tập Hướng dẫn HS cách học, cách nghe giảng và ghi chép bài học Hướng dẫn HS tiếp thu kiến thức cơ bản của môn bồi dưỡng Qua đó làm cho các em yêu thích môn học mà mình sắp đeo đuổi

+ Giai đoạn 2: Giúp HS biết cách giải quyết, khai thác một đơn vị kiến

thức, một bài tập hay vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề đặt ra Từ đó rèn luyện cho các em khả năng tư duy logic, tư duy độc lập sáng tạo và biết cách tương tự hóa, mở rộng hóa, tổng quát hóa một vấn đề của kiến thức

+ Giai đoạn 3: Sau khi các em đã học xong một số kiến thức cơ bản, cần

tổ chức thi kiểm tra để phân loại mặt bằng học tập và giúp giáo viên dạy hiểu rõ từng đối tượng HS Từ đó để có cách dạy phù hợp sát đối tượng HS (thực hiện theo đúng các bước của một buổi bồi dưỡng HSG của nhà trường quy định)

+ Giai đoạn 4: Hoàn thiện kiến thức, giáo dục cho các em tính chủ động,

tự tin và sẵn sàng tham gia kỳ thi HSG các cấp

Các giai đoạn này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong từng buổi bồi dưỡng và xuyên suốt cả quá trình bồi dưỡng để giáo viên dạy, bổ sung, điều chỉnh

về nội dung và phương pháp bồi dưỡng phù hợp tường đối tượng HS vừa để tạo hứng thú, đam mê học tập cho HS vừa để nâng cao hiệu quả của công tác bồi dưỡng

- Những lưu ý khi ôn:

+ Dạy chắc cơ bản trước rồi mới nâng cao: Các bài cơ bản là những bài tương đối dễ, chỉ liên quan đến một hoặc vài loại kiến thức kỹ năng, cần phải luyện tập nắm vững từng loại trước Sau đó mới nâng cao dần những bài tổng hợp nhiều loại kiến thức, HS đã nắm vững từng loại sẽ dễ dàng nhận ra và giải quyết được các bài tập tương tự

+ Mỗi loại cần thông qua một hoặc hai bài điển hình, quan trọng là phải rút

ra phương pháp rồi cho thêm một số bài cho HS tự vận dụng cho thành thạo phương pháp, cần kiểm tra sự tiếp thu kiến thức của HS

+ Chú ý kết hợp giữa lí thuyết phân tích từ đó vận dụng thực hành trên máy

để HS trải nghiệm được kết quả, trong quá trình này chúng ta nên tập cho HS thói quen giải bài tập theo 3 bước: Xác định được yêu cầu (thấy trước được kết quả là như thế nào), mô tả diễn đạt được cách làm, cuối cùng sử dụng câu lệnh thích hợp

để làm bài

+ Sau khi kết thúc “Giai đoạn 3” khi giao bài tập cho HS, giáo viên chỉ nên gợi mở để HS tìm tòi ra cách giải, không nên giải hoàn toàn cho HS khi nào thật

sự HS không làm được thì giáo viên mới hỗ trợ

+ Trong quá trình ôn tập giáo viên phải tạo không khí nhẹ nhàng, gần gũi với các em Tôn trọng và thường xuyên khích lệ tinh thần các em

- Tóm lại: Quá trình bồi dưỡng HSG môn tin học người giáo viên đóng vai trò vô cùng quan trọng Từ khâu phát hiện và chọn HS phải đúng là giỏi môn Tin học, xây dựng đề cương ôn tập, quá trình ôn tập; người giáo viên đóng vai trò là người biên kịch và là đạo diễn còn HS chính là người diễn viên Do đó để HS có được buổi biểu diễn tốt ở cuộc thi các cấp thì người giáo viên phải bỏ ra rất nhiều tâm huyết, trí lực và thời gian

IV KẾT LUẬN, BÀI HỌC KINH NGHIỆM, KIẾN NGHỊ

1 Kết quả và bài học kinh nghiệm

- Qua nghiên cứu trình bày ở trên, trong quá trình ôn tập thực tế cho HSG môn Tin học ở trường, tôi xin rút ra một số kết luận sau:

+ Giáo viên phải vững vàng về kiến thức chuyên môn, kỹ năng truyền đạt kiến thức cho HS tốt Thường xuyên học tập bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn và phương pháp giảng dạy phù hợp

+ Tâm huyết với công việc bồi dưỡng HSG Tham khảo nhiều tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau để hoạn thiện đề cương ôn tập ngày một tốt hơn

+ Giáo viên phải khơi dậy cho HS niềm say mê, yêu thích môn học Phối hợp với giáo viên, nhà trường và gia đình tạo điều kiện tốt nhất cho các em tham gia ôn luyện

- Bên cạnh những kết luận, tôi rút ra được bài học kinh nghiệm là:

+ Tuỳ vào thời gian bồi dưỡng mà phân bố thời lượng tiết ôn tập hợp lí; tuỳ khả năng tiếp thu của HS mà ôn luyện lý thuyết và bài tập nâng cao ở mức

độ khó dễ cho phù hợp

+ Không quá chú trọng việc giải được thật nhiều bài tập nâng cao mà toàn

là có sự giúp đở của giáo viên Cần chú trọng việc rèn luyện cho các em khả năng tư duy, phân tích, lập luận và sáng tạo, thiết kế và mô tả cách giải bài toán Tin học Đó cũng chính là mục tiêu chính của việc bồi dưỡng HSG môn Tin học

2 Kiến nghị

- Vấn đề bồi dưỡng HSG không phải là việc riêng của một giáo viên bộ môn hay nhà trường, mà phải có sự phối hợp chặt chẽ với gia đình HS Các em

HS trong đội tuyển cần phải học nhiều hơn, cần sự sắp xếp thời gian, động viên khích lệ tinh thần các em từ phía gia đình

- Các đoàn thể, Đội, Hội Khuyến học, Ban đại diện cha mẹ HS, cũng cần

có biện pháp động viên giúp đỡ các em, nhất là những HSG có hoàn cảnh gia đình là hộ nghèo hoặc khó khăn Để có sự giúp đở kịp thời cho các em về mặt

tinh thần cũng như vật chất; đặc biệt đối với các em HS là đội tuyển HSG sẽ có tinh thần vững chắc để dành toàn bộ trí lực cho việc ôn luyện

Trên đây là kinh nghiệm mà bản thân tôi đã áp dụng và thu được một số kết quả khả quan Chắc hẳn sẽ chưa phải là tối ưu và chưa chi tiết, xin đưa ra để quý đồng nghiệp, quý lãnh đạo xem và góp thêm ý kiến

Xin trân thành cảm ơn!

Tham luận 2:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI

1 Thực trạng

1.1 Thuận lợi

Được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát, tạo mọi điều kiện thuận lợi của lãnh đạo trường trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi

Hàng năm nhà trường đều tổ chức kì thi chọn tuyển chọn đội tuyển học sinh giỏi góp phần nâng cao chất lượng cho các kì thi ở cấp cao hơn

Cơ sở vật chất nhà trường đảm bảo, giúp các em học sinh thuận lợi trong quá trình học tập, đặc biệt là ở bộ môn Tin học

Đa số các em học sinh khi tham gia ôn luyện đều có ý thức rất cao trong học tập

1.2 Khó khăn

Số lượng học sinh lớp 9 của trường ít (2 lớp) nên giáo viên gặp khó khăn trong công tác tuyển chọn đội tuyển học sinh giỏi

Các em học sinh phải học chính khóa cả tuần, nên khâu ôn luyện bị hạn chế về thời gian Thời gian các em tự học cũng không được nhiều vì phải hoàn thành các môn học trên lớp

Do đặc thù của môn Tin học khi ôn luyện học sinh cần phải có máy tính

để thực hành Nhưng đa số học sinh ở vùng sâu không trang bị được máy tính cá nhân

Kiến thức ôn luyện cho học sinh rất cao và sâu, nên vấn đề truyền đạt để các em hiểu thực sự rất khó khăn Việc ôn luyện sẽ dễ dàng hơn nếu các em được trang bị tốt ở bộ môn Toán

Giáo viên gặp khó khăn vì tài liệu ôn luyện phải tự soạn, tự sưu tầm để giảng dạy cho học sinh

Học sinh dễ phát sinh tâm lý chán nản khi phải ôn luyện trong khoảng thời gian dài

2 Giải pháp

2.1 Lựa chọn học sinh

Lựa chọn học sinh là vấn đề quan trọng hàng đầu trong bồi dưỡng học sinh giỏi Làm tốt khâu này sẽ tạo cơ hội cho các em học sinh có đủ năng lực, cũng như tránh được việc ép các em học sinh học quá sức

Trước tiên cần khảo sát điểm trung bình các môn ở các năm học trước (chú ý nhiều hơn ở môn Toán) Riêng môn Tin học, ở mỗi bài kiểm tra định kì giáo viên cần thiết kế 1 đến 2 câu hỏi khó (từ 0.5 đến 1 điểm), nhằm mục đích tìm ra những em học sinh có tố chất

Bên cạnh khảo sát kết quả học tập, giáo viên cần quan sát quá trình học tập, thực hành của các em Một học sinh giỏi thực sự, các em sẽ luôn hoàn thành tốt bài tập thực hành một cách nhanh chóng, sáng tạo và hiệu quả

Ngoài các yếu tố trên, giáo viên cần phải quan tâm đến việc học sinh có thực sự đam mê đối với môn học hay không Nếu các em không có niềm đam

mê khi gặp những vấn đề khó khăn chắc chắn các em sẽ nản chí Đây là điều tối

kị trong ôn luyện học sinh giỏi

2.2 Biên soạn tài liệu

Ngoài việc lựa chọn học sinh, biên soạn tài liệu cũng là yếu tố mang tính chất quyết định đến thành quả của quá trình ôn luyện

Trong công văn của Sở Giáo dục và Đào tạo về giới hạn nội dung đối với môn Tin học 9 gồm 2 phần đó là: Excel và Pascal hoặc 1 NNLT khác để giải 1 hoặc nhiều bài toán theo yêu cầu

Hai mảng kiến thức rất rộng, nếu giáo viên không hệ thống lại sẽ dẫn đến

ôn đại trà không đúng trọng tâm

Đối với phần Excel: bao gồm các thao tác cơ bản với bảng tính, các hàm

cơ bản trong tin học văn phòng, bao gồm cả sắp xếp, lọc và vẽ biểu đồ

Đối với Pascal: bao gồm các lệnh nhập xuất cơ bản; các hàm cơ bản; các kiểu dữ liệu cơ bản; các cấu trúc như: câu lệnh điều kiện, câu lệnh rẽ nhiều nhánh, các lệnh lặp,…; chương trình con; đọc ghi file; v.v…

Sau khi giáo viên đã hoàn thành bộ tài liệu với đầy đủ các kiến thức tối thiểu thì giáo viên có thể bắt đầu ôn luyện Tuy nhiên, để bộ tài liệu đầy đủ hơn, hàng năm giáo viên cần bổ sung thêm những kiến thức cần thiết trong quá trình

ôn luyện Ngoài ra, giáo viên có thể trao đổi học hỏi kinh nghiệm với đồng nghiệp để bộ tài liệu ngày càng phong phú hơn

2.3 Bố trí thời gian ôn luyện

Với bộ tài liệu ngày càng nhiều kiến thức, thì việc lên kế hoạch giảng dạy phải rõ ràng và hợp lý

Thông thường thời gian bắt đầu ôn luyện là vào đầu năm học sinh học lớp

7 Tuy nhiên, do các em phải học chính khóa nhiều nên bắt đầu ôn vào thời gian

hè là phù hợp Nếu thời gian quá ngắn, các em sẽ không có được các kĩ năng cần thiết Các kiến thức về lý thuyết các em chưa thể vận dụng nhuần nhuyễn để giải quyết các bài tập

Cùng với việc bố trí thời gian hợp lý, giáo viên cần ôn tạo nguồn cho các

em học sinh Thời gian ôn luyện càng lâu thì kinh nghiệm và kiến thức của các

em càng được nâng cao

2.4 Phương pháp

Phương pháp truyền đạt của một giáo viên ảnh hưởng rất lớn đến học sinh Cùng bộ tài liệu, cùng học sinh nhưng mỗi giáo viên giảng dạy sẽ mang lại những hiệu quả khác nhau

Giảng dạy cho học sinh trú trọng các em “hiểu thực sự” Nếu các em “giả

vờ hiểu” hoặc “hiểu chưa tường tận” thì khi gặp các vấn đề phức tạp hơn có liên quan các em chắc chắn sẽ không thực hiện được

Ví dụ: Giáo viên yêu cầu các em hoàn thành tuần tự các bài tập sau:

1 Tìm hiểu số nguyên tố là gì?

2 Viết chương trình nhập n, kiểm tra n có phải là số nguyên tố hay không?

3 Viết chương trình nhập n, in ra các số nguyên tố có trong khoảng từ 1 đến n

4 Viết chương trình nhập vào 1 mảng n phần tử, in ra các số nguyên tố lẻ

có trong mảng

5 Viết chương trình nhập vào 1 mảng n phần tử, in ra các số nguyên tố chẵn có trong mảng, sắp xếp chúng tăng dần và in ra tổng của các số nguyên tố đó

Sau khi hoàn thành hệ thống bài tập trên các em học sinh chắc chắn đã hiểu rất rõ về số nguyên tố và các bài tập có liên quan

Với một nội dung kiến thức, giáo viên cần cho chuỗi bài tập mang tính chất khó dần Điều này giúp các em có thể vừa ôn lại kiến thức cũ, vừa học thêm được các kiến thức mới bổ ích

Kĩ năng thực hành của học sinh cũng phải được quan tâm, các em cần được thực hành nhiều Khi thực hành nhiều các em sẽ tự khắc phục được các lỗi

cơ bản (đặc biệt là Pascal), từ đó các em sẽ tự tin hơn trong các kì thi

Giáo viên khi giảng dạy cũng cần chú ý phát triển tư duy logic cho các

em Đây là tố chất không thể thiếu của một học sinh giỏi Bởi vì, khi ôn giáo viên chỉ dạy các kiến thức nhất định, sẽ rất ít khi ôn trúng đề cấp huyện, tỉnh Chính vì vậy, trang bị cho các em đồng thời kiến thức và khả năng tư duy giúp các em có thể giải quyết các bài toán khó dựa trên những nền tảng kiến thức đã học

Muốn giảng dạy tốt trước tiên giáo viên cần phải trang bị một kiến thức thật vững chắc, cần phải trau dồi về phương pháp giảng dạy và phải tăng cường học hỏi ở đồng nghiệp

Bên cạnh dạy kiến thức, giáo viên cần giáo dục đạo đức và ý chí cho học sinh Khi ôn luyện sẽ có những vấn đề nảy sinh như: nản chí (do thời gian ôn luyện dài hoặc khi gặp các vấn đề khó khăn), tư tưởng “ta đây” (do các em quá giỏi nên có xu hướng tự cao)

3 Kết luận

3.1 Kết quả thực hiện

- Khi mới bắt đầu ôn luyện, tôi còn rất bỡ ngỡ chưa hiểu rõ về cách thức

ôn luyện, nội dung ôn luyện nên kết quả rất khiêm tốn

Năm học Đạt giải

- Sau khi đúc kết được kinh nghiệm kết quả có vẻ khả quan hơn:

3.2 Bài học kinh nghiệm

Dù đã ôn luyện rất tích cực nhưng khi tham gia các kì thi, học sinh còn gặp rất nhiều khó khăn Lượng kiến thức ngày càng đa dạng, sâu sắc, chính vì vậy cập nhật tài liệu một cách thường xuyên là điều rất cần thiết

Thời gian ôn luyện chắc chắn sẽ bị động khi trùng với lịch hoạt động của nhà trường Nên giáo khi lập kế hoạch giáo viên cần có những buổi dự trù hợp lý

Nguồn học sinh còn phụ thuộc vào từng năm học, nên ảnh hưởng rất lớn đến kết quả ôn luyện

Thời gian dành cho việc ôn luyện phải rất dài, cả giáo viên và học sinh cần có tâm huyết và sự kiên trì trong suốt quá trình ôn luyện

Tham luận 3:

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG ĐỘI

TUYỂN HỌC SINH GIỎI MÔN TIN HỌC

1 Giới thiệu sơ lược về đặc điểm của Trường THCS ABC:

Trường THCS ABC nằm trên địa bàn ấp đặc biệt khó khăn, ấp Giồng Chùa A, xã Châu Hiệp, huyện Châu Thành Trường có 53 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trường được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia vào tháng 12/2012 Hằng năm trường đều có học sinh đạt giải cao trong các phong trào cấp tỉnh: học sinh giỏi cấp tỉnh, hội khỏe phù động tỉnh,… có học sinh thi đậu vào Trường THPT Chuyên

Trong những năm học vừa qua trường có 5 giáo viên được công nhận giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, trong đó có 2 giáo viên đạt 2 giải nhất, 1 giáo viên đạt