SKKN tin6 Một số giải pháp giúp học sinh thực hành tốt môn tin học 6

II. Thực trạng1. Thuận lợi Nhà trường:Tuy môn Tin học mới chỉ là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 6, tạo điều kiện sắm sửa máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học. Giáo viên:Giáo viên được đào tạo đạt chuẩn chuyên ngành về tin học để đáp ứng yêu cầu cho dạy và học môn tin học trong bậc THCS. Học sinh:Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới nên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành.Đời sống kinh tế gia đình của một số em học sinh ở nhà đã có máy vi tính nên cũng có những thuận lợi nhất định đối với môn học. 2. Khó khănDo điều kiện máy vi tính còn hạn chế nên các em học nhiều lý thuyết, ít được thực hành, mặc khác đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếu, do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế, nên việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp, một số em rất ngại thực hành trên máy vì sợ mình không thực hiện được thao tác mặt dù các em nắm được lý thuyết rất tốt. Một vấn đề nữa là khi tới tiết thực hành do học sinh ngồi theo nhóm nên một số em không thể thực hành trực tiếp được mà chỉ quan sát bạn khác thực hành hoặc đôi khi được thực hành nhưng rất ít, chính vì vậy mà kỹ năng thực hành của học sinh còn rất hạn chế.

Tên đề tài:

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH THỰC HÀNH TỐT

MÔN TIN HỌC 6 TRƯỜNG THCS ABC

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Lí do chọn đề tài

Môn tin học ở bậc Trung học cơ sở bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về Công nghệ thông tin, hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết cho người lao động hiện đại,

có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động

xã hội hiện đại, có thái độ đúng khi sử dụng máy tính và các sản phẩm tin học, bước đầu hiểu khả năng ứng dụng Công nghệ thông tin trong học tập trong học tập, có ý thức tìm hiểu Công nghệ thông tin trong các hoạt động

xã hội

Thực tế cho thấy để học sinh lĩnh hội được kiến thức cơ bản của Công nghệ thông tin là một việt khó khăn cho học sinh cũng như cho giáo viên giảng dạy ở vùng nông thôn do nhiều điều kiện như: công nghệ thông tin khu vực nông thôn chưa phát triển, điều kiện máy móc hạn chế, học sinh chưa được làm quen với môn Tin học từ cấp tiểu học… môn Tin học không chỉ truyền đạt kiến thức trên lý thuyết cho học sinh mà còn phải rèn luyện kỹ năng thực hành cho học sinh để tạo nên sự hứng thú học tập môn Tin học cho học sinh, ngoài ra môn Tin học cũng có thể hỗ trợ các em trong một số công việc học tập khác, đặc biệt khi học sinh học các phần mềm như:

+ Phần mềm soạn thảo văn bản: Học sinh ứng dụng từ các môn học Tập Làm Văn để trình bày đoạn văn bản sao cho phù hợp, đúng cách ứng

dụng soạn thảo văn bản để soạn thảo giải những bài toán, bài văn đã học

ở các môn học khác

+ Phần mềm tập gõ bàn phím bằng mười ngón tay Mario: Giúp học sinh luyện tập cách làm việc với bàn phím một cách chuẩn xác nhanh chóng và hiệu quả cao

+ Trong chương trình Tin học Trung học cơ sở thì một số bài học được phân bố xen kẽ giữa các bài vừa học, vừa chơi Điều đó sẽ rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng tạo trong quá trình chơi những trò chơi mang tính bổ ích giúp cho học sinh thư giãn sau những giờ học căng thẳng ở lớp

II Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiêng cứu nhằm mục đích đề ra một số giải pháp giúp học sinh có kỹ năng thực hành tốt môn tin học 6, góp phần năng cao hiệu quả việc dạy và học môn Tin học 6 ở trường Trung học cơ sở ABC

III Đối tượng nghiên cứu

- Môn tin học lớp 6

- Học sinh lớp 6 trường THCS ABC

IV Khách thể, phạm vi nghiên cứu

1 Khách thể:

2 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài nghiên cứu một số giải pháp giúp học sinh thực hành tốt môn tin học 6 tại trường THCS ABC

V Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp quan sát: Đây là phương pháp được vận dụng thường

- Phương pháp trao đổi: Để nắm rõ việc học tập của các em cũng như kỹ

năng thực hành, tôi trao đổi trực tiếp với học sinh

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: Sau khi áp dụng các phương pháp rèn kỹ năng thực hành cho học sinh tôi tiến hành thống kê kết quả của lớp được áp dụng so với lớp không áp dụng

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và nghiên cứu các tài liệu

có liên quan đến đề tài như: Sách giáo khoa tin học lớp 6, vỡ bài tập tin học trung học cơ sở quyển 1, chuẩn kiến thức kỹ năng dành cho môn Tin học THCS tập một

B NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

Việc đổi mới chương trình sách giáo khoa đặt trọng tâm vào việc đổi mới phương pháp dạy học Chỉ có đổi mới căn bản phương pháp dạy học

và chúng ta có thể tạo được sự đổi mới thực sự trong giáo dục, mới có thể đào tạo được lớp người năng động, sáng tạo có tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới hướng tới nền kinh tế tri thức

Trong vài thập kỷ gần đây, đã có sự bùng nổ về thông tin hay gọi là thời đại thông tin Cùng với việc sáng tạo ra hệ thống công cụ mới, con người cũng đã tập trung trí tuệ từng bước xây dựng ngành khoa học tương ứng để đáp ứng những yêu cầu khai thác tài nguyên thông tin Trong bối cảnh đó, ngành Tin học được hình thành và phát triển thành một ngành khoa học độc lập với các nội dung, mục tiêu, phương pháp nghiên cứu riêng và ngày càng có nhiều ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực hoạt động của xã hội loài người

Tin học được đưa vào nhà trường, vào giáo dục của nước ta nhằm giúp học sinh chúng ta theo kịp với trình độ phát triển của khu vực và thế giới Đưa Tin học vào nhà trường nói chung và THCS nói riêng là một việc làm cần thiết để các em làm quen và tiếp cận với công nghệ khoa học tiên tiến

Kỹ năng thực hành của học sinh trong bộ môn Tin học là rất quan trọng, không chỉ nắm được kiến thức mà học sinh phải thực hành thành thạo trước máy tính, do đó đề tài MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH THỰC HÀNH TỐT MÔN TIN HỌC 6 TRƯỜNG THCS ABC nhằm

nghiên cứu phương pháp để năng cao kỹ năng thực hành cho học sinh

II Thực trạng

1 Thuận lợi

* Nhà trường:

Tuy môn Tin học mới chỉ là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 6, tạo điều kiện sắm sửa máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học

* Giáo viên:

Giáo viên được đào tạo đạt chuẩn chuyên ngành về tin học để đáp ứng yêu cầu cho dạy và học môn tin học trong bậc THCS

* Học sinh:

Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới nên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành

Đời sống kinh tế gia đình của một số em học sinh ở nhà đã có máy vi tính nên cũng có những thuận lợi nhất định đối với môn học

2 Khó khăn

Do điều kiện máy vi tính còn hạn chế nên các em học nhiều lý thuyết, ít được thực hành, mặc khác đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếu, do đó sự tìm tòi và khám phá máy

vi tính với các em còn hạn chế, nên việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp, một số em rất ngại thực hành trên máy vì sợ mình không thực hiện được thao tác mặt dù các em nắm được lý thuyết rất tốt Một vấn đề nữa là khi tới tiết thực hành do học sinh ngồi theo nhóm nên một số em không thể thực hành trực tiếp được mà chỉ quan sát bạn khác thực hành hoặc đôi khi được thực hành nhưng rất ít, chính vì vậy mà kỹ năng thực hành của học sinh còn rất hạn chế

III Giải pháp

1 Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bài dạy phù hợp:

- Ngay từ bài học đầu tiên trong chương trình học Tin học, giáo viên phải xác định rõ cho học sinh nhận biết các bộ phận của máy tính và tác dụng của các bộ phận đó bằng cách cho học sinh quan sát ngay trong giờ giảng lý thuyết

Ví dụ: Bài làm quen với máy tính Khi giáo viên giới thiệu bộ phận con chuột, giáo viên phải mô tả con chuột, có mấy loại con chuột, trên thân con chuột có những phím nào, chức năng của các phím đó, tay đặt lên con chuột đó như thế nào

- Học sinh quan sát con chuột, quan sát thao tác của giáo viên khi sử dụng chuột trong quá trình học tập

Giáo viên biết kết hợp giữa giờ lý thuyết và thực hành sao cho phù hợp, không nên xem nhẹ giờ dạy lý thuyết thì mới thực hành tốt được cũng như khi học sinh thực hành tốt thì sẽ hiểu sâu hơn về lý thuyết

Ví dụ: Khi học bài các thao tác với tệp tin văn bản Giáo viên dạy phần lưu văn bản, mở văn bản Khi học lý thuyết học sinh mới chỉ hiểu là lưu văn bản vào trong máy là để văn bản đó không bị mất đi, có thể mở ra được Nhưng đến khi thực hành học sinh mới thực sự hiểu rằng khi lưu văn bản đó luôn luôn được lưu trữ và tồn tại trong máy, có thể mở ra bất cứ lúc nào để chỉnh, xem và chỉnh sửa

- Giáo viên nên tận dụng những phương tiện sẵn có của môn tin học

áp dụng vào trong giảng dạy lý thuyết để học sinh dễ quan sát và nhận biết, giúp cho buổi học thực hành hiệu quả hơn

Khi dạy thực hành, giáo viên giao bài tập cho học sinh một cách cụ thể, rõ ràng và kết hợp cả những kiến thức của bài học trước, hướng dẫn trên máy chủ hoặc kết nối xuống các máy con trước khi học sinh làm để học sinh quan sát và làm bài tập

Ví dụ: Dạy bài vẽ bảng biểu, giáo viên giao bài tập thực hành, sau đó hướng dẫn trực tiếp trên máy chủ cho học sinh dễ quan sát thao tác của giáo viên và lời nói của giáo viên trong khi thực hành, nếu em học sinh nào chưa thực hành được, giáo viên cho em học sinh đó tự thực hành rồi hướng dẫn thao tác

2 Hệ thống các bài tập thực hành, các bài tập phù hợp với nội dung của bài giảng, liên hệ với một số môn học khác trong chương trình học của các em Các bài tập không quá dài, nâng dần từ mức đơn giản đến

phức tạp, ngoài ra giáo viên cũng phải kết hợp những bài đã học trước để học sinh ôn lại và vận dụng vẽ một cách có hệ thống

3 Trong giờ thực hành giáo viên nên tạo sự tranh đua giữa các nhóm bằng cách phân công các nhóm làm bài thực hành, sau đó các nhóm nhận xét, chấm điểm (dưới sự chỉ dẫn của giáo viên) của nhau

để tạo được sự hào hứng học tập và sáng tạo trong quá trình thực hành.

4 Tận dụng những nguồn tài nguyên sẵn có của máy vi tính, hoặc truy cập mạng để tìm kiếm thông tin, tìm kiếm tài nguyên trên Internet phục vụ cho quá trình dạy và học.

5 Sưu tầm một số trò chơi có ích để rèn luyện về cách sử dụng chuột (cờ caro), luyện ngón khi sử dụng bàn phím (Mario Typing), phần mềm luyện tư duy, tính toán, nhanh nhạy, giải trí (Solitare, minesweeper)

6 Giáo viên có kế hoạch bồi dưỡng để nâng cao kiến thức bản thân đáp ứng được những yêu cầu đổi mới, cập nhật thông tin một cách đầy

đủ, chính xác.

Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả cao, bản thân mỗi giáo viên dạy Tin học nhận thức được cần phải có kế hoạch bồi dưỡng Tin học cho bản thân bằng cách tự tìm tòi, tham khảo các tài liệu có liên quan và có thể hỏi các đồng nghiệp của trường bạn

IV Kết luận

1 Bài học kinh nghiệm

Kinh nghiệm thực tiễn dạy học và kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy để nâng cao chất lượng dạy học cần có các điều kiện sau:

- Tạo không khí học tập tích cực, giáo viên phải tạo ra mỗi giờ học là một niềm vui niềm say mê trong học tập của học sinh Giáo viên luôn tạo

ra những thách thức vừa sức, tổ chức những hoạt động tự lực của học sinh trong từng tiết học

- Các thiết bị dạy học rất có ý nghĩa giáo viên phải luôn phát huy hết tác dụng của các thiệt bị dạy học Bên cạnh đó giáo viên phải biết tận dụng thời gian cho học sinh thực hành kết hợp trong tiết lý thuyết để tạo kỹ năng cho học sinh

2 Kết quả thực hiện

Qua quá trình áp dụng vào giảng dạy tin học khối 6, kết quả mang lại như sau:

Lớp Sỉ

số

28.0

36.0

36.0

20.0

- Lớp 64 áp dụng đề tài trên

- Lớp 65 không áp dụng đề tài trên

Từ bảng kết quả trên cho thấy các biện pháp áp dụng vào việc dạy học Tin học lớp 6 đã trình bày ở trên đạt được kết quả cao hơn trong học tập

V Đề xuất

Nhà trường đã có một phòng máy vi tính để cho học sinh học nhưng vẫn còn hạn chế về số lượng cũng như chất lượng, mỗi ca thực hành có tới

hành làm bài tập một cách đầy đủ Hơn nữa nhiều máy cấu hình đã cũ, chất lượng không còn tốt nên hay hỏng hóc, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng học tập của học sinh Do đó để việc học tập môn Tin học của các em học sinh có hiệu quả hơn tôi đề nghị Ban giám hiệu trường tham mưu với lãnh đạo phòng giáo dục trang bị thêm máy tính ở phòng máy đảm bảo cho học sinh không chỉ nắm được lý thuyết mà còn có kỹ năng thực hành tốt hơn

Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng vào dạy Tin học khối

6 tuy nhiên còn nhiều yếu tố khách quan và chủ quan và vẫn còn nhiều mặt hạn chế Rất mong được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp, của các cấp lãnh đạo để chuyên đề của tôi có hiệu quả hơn

ABC, ngày 13 tháng 03 năm 2014

Người viết

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sách giáo khoa Tin học 6 ( NXB giáo dục)

2 Vở bài tập Tin học quyển 1 ( NXB giáo dục)

3 Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng môn Tin học trung học cơ sở - tập một ( NXB giáo dục)