So sánh khuyến mại và quảng cáo thương mại. Phân tích một số ảnh hưởng tiêu cực của các hoạt động này đối với người tiêu dùng.

- Đối tượng được khuyến mại có thể là khách hàng hoặc các trung gian phân phối như các đại lý bán hàng - Hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại là hàng hóa dịch vụ được thương nhân sử dụng cá

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

o0o BÀI TẬP HỌC KỲ Môn: Luật Thương mại 2

Đề bài: So sánh khuyến mại và quảng cáo thương mại Phân tích một số ảnh hưởng tiêu cực của các hoạt động này đối với người tiêu dùng

Họ và tên : ………

MSSV :………

Lớp : ………

Hà Nội

MỞ ĐẦU

Hiện nay, trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh là xu hướng tất yếu của các doanh nghiệp Để lôi kéo khách hàng, chiếm lĩnh thị trường hoạt động thì việc xúc tiến thương mại là điều tất yếu Một số các hoạt động xúc tiến thương mại được đưa ra như: khuyến mại, quảng cáo thương mại, trưng bày, giới thiệu sản phẩm… “Khuyến mại và quảng cáo thương mại có sự giống và khác biệt như thế nào?” Đó cũng là câu hỏi mà nhiều doanh nghiệp đã từng nghĩ đến Là sinh viên học môn Luật Thương mại, e xin được trình bày sự hiểu biết của em sau khi học môn học này về vấn đề “So sánh khuyến mại và quảng cáo thương mại Phân tích một số ảnh hưởng tiêu cực của các hoạt động này đối với người tiêu dùng”

NỘI DUNG

I Khái quát chung về khuyến mại:

1 Khái niệm:

Theo khoản 1 Điều 88 Luật Thương mại 2005 “Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định.”

2 Đặc điểm của khuyến mại:

- Chủ thể thực hiện hành vi khuyến mại là thương nhân, để tăng cường cơ hội thương mại thương nhân được phép tự mình tổ chức thực hiện việc khuyến mại, cũng có thể lựa chọn dịch vụ khuyến mại cho thương nhân khác để kinh doanh hưởng thù lao

- Cách thức và mục đích xúc tiến thương mại thông qua khuyến mại là dành cho khách hàng những lợi ích nhất định để khuyến khích khách hàng sử dụng hàng hóa , dịch vụ của thương nhân Lợi ích dùng để khuyến mại cho khách hàng có thể là lợi ích vật chất hoặc lợi ích phi vật chất

- Đối tượng được khuyến mại có thể là khách hàng hoặc các trung gian phân phối như các đại lý bán hàng

- Hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại là hàng hóa dịch vụ được thương nhân sử dụng các hình thức khuyến mại để xúc tiến việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ đó Hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại phải là hàng hóa, dịch vụ được kinh doanh hợp pháp

II Khái quát chung về quảng cáo thương mại:

1 Khái niệm:

Theo điều 102 Luật Thương mại 2005 “Quảng cáo thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh hàng hoá, dịch vụ của mình.”

2 Đặc điểm của quảng cáo thương mại:

- Về chủ thể quảng cáo thương mại: có nhiều chủ thể tham gia vào hoạt động quảng cáo thương mại với mục đích, cách thức và mức độ khác nhau Đó có thể là thương nhân (người quảng cáo), thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo, người cho thuê phương tiện quảng cáo

- Về hàng hóa, dịch vụ quảng cáo thương mại: Hàng hóa, dịch vụ là những đối tượng của quảng cáo thương mại là hàng hóa, dịch vụ đang hoặc sẽ được thương nhân cung ứng trên thị trường Đối tượng của quảng cáo thương mại là

hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực kinh doanh của thương nhân, về nguyên tắc thương nhân được quyền quảng cáo đối với mọi hàng hóa, dịch vụ được quyền kinh doanh Tuy nhiên nhằm thực hiện chính sác xã hội , pháp luật có quy định cấm hoặc hạn chế đối với một số hàng hóa, dịch vụ cấm hoặc hạn chế kinh doanh

- Sản phẩm và phương tiện quảng cáo thương mại:

+ Sản phẩm quảng cáo thương mại gồm những thông tin bằng hình ảnh, hành động, âm thanh, tiếng nói, chữ viết, biểu tượng, màu sắc, ánh sáng chứa đựng nội dung quảng cáo thương mại Sản phẩm quảng cáo là những thông tin bằng hình ảnh, âm thanh, màu sắc nhằm truyền tải đến khách hàng và người tiêu dung thông tin về hàng hóa, hoạt động kinh doanh của họ Thông tin này phải bảo đảm tính chính xác, trung thực, rõ ràng không gây thiệt hại cho người sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng

+ Phương tiện quảng cáo là công cụ được sử dụng để giới thiệu các sản phẩm quảng cáo thương mại Việc lựa chọn phương tiện quảng cáo thích hợp quyết định rất lớn đến sự thành công hay không của chiến lược kinh doanh Phương tiện quảng cáo bao gồm tất cả các phương tiện có khả năng truyền tải thông tin đến công chúng bao gồm: Các phương tiện thông tin đại chúng, các phương tiện truyền tin, các loại xuất bản phẩm, các loại bảng, biển, băng, pa-nô, áp-phích, vật thể cố định, các phương tiện giao thông hoặc các vật thể di động khác, các phương tiện quảng cáo thương mại khác

- Tổ chức thực hiện: Thương nhân có thể tự mình thực hiện các công việc cần thiết để quảng cáo Hoặc thuê dịch vụ quảng cáo của thương nhân khác thông qua hợp đồng dịch vụ

- Cách thức xúc tiến thương mại: Thương nhân sử dụng sản phẩm và phương tiện quảng cáo thương mại để thông tin về hàng hóa, dịch vụ đến khách hàng Đó có thể là thông tin bằng hình ảnh, tiếng nói, chữ viết về hàng hóa, dịch

vụ cần giới thiệu Và được truyền tải đến công chúng thông qua các phương tiện truyền thanh, truyền hình, ấn phẩm, …

- Mục đích trực tiếp của quảng cáo thương mại là giới thiệu về hàng hóa, dịch vụ để thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu cạnh tranh và mục tiêu lợi nhuận của thương nhân

III So sánh khuyến mại và quảng cáo thương mại:

1 Giống nhau:

- Hoạt động xúc tiến thương mại của các thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng, cung ứng dịch vụ

- Có thể do thương nhân tự tiến hành hoặc thuê dịch vụ quảng cáo, khuyến mại dựa trên hợp đồng

2 Khác nhau:

Khái

niệm

Là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định (VD: giảm giá, tặng hàng hoá cho khách hàng mà không thu tiền…) Điều 88

Quảng cáo thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh hàng hoá, dịch vụ của mình (Điều 102)

Chủ thể Thường có nhiều chủ thể

tham gia: người quảng cáo, người phát hành quảng cáo, người cho thuê phương tiện quảng cáo (bởi quảng cáo cần phải thông qua các phương tiện truyền thông)

Chủ thể thường không đa dạng bằng thường chỉ là thương nhân có sản phẩm khuyến mại và thương nhân kinh doanh dịch vụ khuyến mại

Tổ chức

thực hiện

Thương nhân tự thực hiện Thương nhân có thể tự

mình thực hiện các công việc cần thiết để quảng cáo Hoặc thuê dịch vụ quảng cáo của thương nhân khác thông qua hợp đồng dịch vụ

Cách

thức xúc

tiến thương

mại

- Dành cho khách hàng những lợi ích nhất định: có thể là lợi ích vật chất hoặc phi vật chất Tuỳ thuộc mục tiêu của đợt khuyến mại Khách hàng đc khuyến mại có thể là

ng tiêu dùng hoặc trung gian phân phối

- Bao gồm: hàng mẫu, giảm giá…

Sử dụng sản phẩm và phương tiện quảng cáo thương mại để thông tin về hàng hóa, Dịch vụ đến khách hàng: hình ảnh, tiếng nói được truyền tải tới công chúng qua truyền hình, truyền thanh, ấn phẩm…

Mục đích Xúc tiến bán hàng, Cung

ứng dịch vụ thông qua các đợt khuyến mại lôi kéo hành

vi mua sắm, sử dụng dịch vụ, giới thiệu sản phẩm mới làm

Giới thiệu hàng hoá, DV để xúc tiến thương mại, đáp ứng nhu cầu cạnh tranh và mục tiêu lợi nhuận cuả thương nhân thông qua nhấn mạnh

tăng thị phần của doanh nghiệp trên thị trường

đặc điểm, lợi ích của hàng hóa hoặc so sánh tính ưu việt với sản phẩm cùng loại

Thủ tục Ko phải đăng ký Phải đăng ký

IV Ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động khuyến mại và

quảng cáo thương mại tới người tiêu dùng:

Khuyến mại, quảng cáo thương mại có thể có những tác động tích cực hoặc tiêu cực đến người tiêu dùng thông qua ba con đường: kinh tế, thông tin lên nhận thức và cảm xúc

1 Ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động khuyến mại tới người tiêu dùng: 1.1 Về mặt kinh tế:

Việc giảm chi phí mà người tiêu dùng phải bỏ ra để có được hàng hoá, dịch

vụ thông qua hình thức trực tiếp giảm giá hay quà tặng; dẫn đến việc khách hàng

có thể tăng khối lượng mua trên một hạn mức tiền tệ, tăng chủng loại hàng hoá trên cùng một hạn mức chi phí… tiết kiệm thời gian và chi phí người tiêu dùng phải bỏ ra cho việc chọn lựa mua sắm (khuyến mại tạo cho người tiêu dùng một

lý do để dùng thử, chọn một nhãn hiệu hàng hoá nào đó)

Tuy nhiên, cũng có những tác động tiêu cực như việc tăng chi phí bảo quản hàng hoá (người tiêu dùng sẽ mua nhiều hơn nên phải bảo quản nhiều hơn, lâu hơn), tăng sự lãng phí, tiêu thụ không cần thiết (giá rẻ nên mua nhiều hơn mức cần thiết) Ngoài ra, người tiêu dùng cần thời gian tìm kiếm, so sánh các chương trình khuyến mại của sản phẩm (nhằm tìm ra chương trình tốt nhất) hay thậm chí không mua hàng khi có nhu cầu thực sự mà cố đợi đến đợt khuyến mại Về lâu dài có thể làm giảm các chọn lựa có thể có của người tiêu dùng …

1.2 Về Thông tin lên nhận thức của người tiêu dùng:

Thông tin, nhận thức của người tiêu dùng về một chương trình, chiến dịch khuyến mại, có ảnh hưởng đến suy nghĩ, đánh giá của người tiêu dùng về chương trình, chiến dịch khuyến mại và các đối tượng liên quan Các tác động thông tin lên nhận thức của người tiêu dùng bao gồm nhận thức, đánh giá về giá cả, chất lượng, thời điểm và loại hình khuyến mại

- Về giá cả, khuyến mại giảm giá có thể có ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của người tiêu dùng về hàng hoá, dịch vụ được khuyến mại, nhất là khi người bán lạm dụng khuyến mại Bởi khi đó, người tiêu dùng dần dần có xu hướng cho rằng giá thực tế của hàng hóa dịch vụ chính là giá khuyến mại, và như vậy, vô hình chung, đối với họ, mức giá thông thường của hàng hóa dịch vụ khi

chưa có khuyến mại là cao, không chấp nhận được Ví dụ như suy nghĩ đánh giá

về sản phẩm khuyến mại là sản phẩm chưa chắc đã có giá thấp hơn so với giá thị trường

- Về chất lượng, khuyến mại giảm giá cũng có thể gây tác động tiêu cực đến nhận thức của người tiêu về chất lượng, bởi người tiêu dùng cho rằng hàng hoá, dịch vụ được khuyến mại thường có chất lượng thấp, ít nhất là so với các hàng hoá, dịch vụ cùng loại của nhà sản xuất khác, thậm chí là thấp hơn với chính hàng hoá, dịch vụ đó khi chưa có khuyến mại Ví dụ như suy nghĩ của người tiêu dùng là sản phẩm khuyến mại thường là sản phẩm sắp hết hạn sử dụng hay chất lượng kém

- Thời điểm khuyến mại cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến suy nghĩ, đánh giá của người tiêu dùng Việc tiến hành các chiến dịch khuyến mại theo chu kỳ khiến người tiêu dùng có những dự đoán nhất định về thời điểm khuyến mại Nếu khuyến mại xuất hiện vào thời điểm người tiêu dùng không mong đợi sẽ tạo niềm vui, bất ngờ cho người tiêu dùng và kích thích họ mua sắm Ngược lại, tác động tiêu cực sẽ lớn hơn khi vào thời điểm mà người tiêu dùng cho rằng hàng hoá, dịch

vụ đáng ra phải được khuyến mại thì chúng lại không được khuyến mại

- Loại hình khuyến mại cũng có thể tác động tiêu cực đến nhận thức của người tiêu dùng Ví dụ: loại hình theo kiểu “mua X tặng Y” cũng có thể có tác động tiêu cực đến suy nghĩ, đánh giá của người tiêu dùng Với mặt hàng X, cơ chế tiêu cực tương tự như mô hình giảm giá ở trên Nhưng đối với mặt hàng Y, mặt hàng được tặng, cơ chế tác động tiêu cực có khác đôi chút, theo đó, mặt hàng

Y sẽ dễ bị coi là hàng hoá, dịch vụ thứ cấp, chi phí sản xuất và chất lượng thấp, ít nhất là đã lỗi thời, không được ưa chuộng nữa nên mới được dùng làm “mồi nhử” cho các mặt hàng khác

1.3 Về cảm xúc:

Loại hình tác động này ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của khách hàng thông qua cảm xúc, tình cảm của người tiêu dùng đối với việc khuyến mại, đối với việc mua hàng trong dịp khuyến mại, thậm chí đối với việc bỏ lỡ cơ hội mua hàng trong dịp khuyến mại đó

Tác động tiêu cực của khuyến mại là tạo cảm giác thất vọng cho khách hàng khi chất lượng, giá cả trên thực tế không như những gì mà người bán hứa hẹn Khuyến mại cũng có thể tạo cảm giác “bất công” trong người tiêu dùng khi người tiêu dùng bỏ lỡ dịp khuyến mại, nhất là khi người tiêu dùng trung thành thấy người bán có các chương trình khuyến mại chỉ tập trung thu hút lượng khách hàng mới, họ sẽ có cảm giác người bán “qua cầu rút ván”

2 Ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động quảng cáo thương mại với người tiêu dùng::

2.1 Về mặt kinh tế:

Quảng cáo thương mại lôi kéo người tiêu dùng mua sắm những thứ không cần thiết: thuyết phục, lợi dụng tâm lý của người tiêu dùng, sự âu lo, nhu cầu về tiêu dùng… để khuyến khích họ mua những sản phẩm, dịch vụ không cần thiết dẫn đến lãng phí kinh tế, tiêu thụ không cần thiết, thậm chí là mua hàng khi không có nhu cầu

Quảng cáo thương mại có sức mạnh điều khiển, nó khiến cho người tiêu dùng mua mà không lựa chọn và mua những gì họ thấy trên quảng cáo khi họ chưa cần thiết

2.2 Về thông tin tác động lên nhận thức của người tiêu dùng:

Thông tin của hoạt động quảng cáo thương mại lên nhận thức của người tiêu dùng là sự đánh giá của người tiêu dùng về giá cả, chất lượng…

-Về Giá cả: Quảng cáo thương mại làm cho người tiêu dùng không để ý đến giá cả mà đa phần chỉ để ý đến sử dụng như nào, có tốt không nên dẫn đến việc nhận thức về giá cả không chính xác Người tiêu dùng có thể mua cao hơn giá trị thực của sản phẩm, dịch vụ

- Về Chất lượng: Quảng cáo thương mại đối với các hàng hóa, dịch vụ đôi khi có tác động đến nhận thực của người tiêu dùng về chất lượng của sản phẩm, hàng hóa dịch vụ Sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo với những chức năng, chất lượng tốt hơn so với thực tế sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà đạt được Điều đó làm ảnh hưởng không tốt với người tiêu dùng Ví dụ như quảng cáo thương mại về dầu gội đầu bỏ qua thông tin về tác dụng phụ gây rụng tóc đối với một số trường hợp điều đó khiến khách hàng không biết mua phải gây sự phẫn lộ trong tâm lý người tiêu dùng

- Về loại hình quảng cáo:

Thông tin tác động lên nhận thức của người tiêu dùng về loại hình quảng cáo cũng có những tác động tiêu cực với người tiêu dùng Có một số loại hình có tác động tiêu cực như: Quảng cáo thiếu thông tin, quảng cáo loại phân biệt đối

xử, quảng cáo về những tính năng không có …

2.3 Về tác động cảm xúc:

Quảng cáo thương mại có thể làm cho khách hàng đánh giá sai về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ tạo cảm giác thất vọng cho người tiêu dùng khi chất lượng, giá cả trên thực tế ko như những gì mà người bán hứa hẹn

KẾT LUẬN

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, việc sử dụng các chương trình khuyến mại, quảng cáo thương mại là rất cần thiết đối với các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của người bán, doanh nghiệp Nhưng những hoạt động đó cũng là điều chăn trở với người tiêu dùng Bởi các hoạt động này có những tác động tiêu cực và những tác động tích cực Nó gây ảnh hưởng rất lớn đối với người tiêu dùng và cả thị trường Do vậy, Người tiêu dùng nên xem xét kĩ lưỡng trước khi mua và dùng sản phẩm, hàng hóa dịch vụ Đồng thời, cũng cần nâng cao tính trung thực theo chiều hướng tốt của người bán và doanh nghiệp, về các hình thức khuyến mại, quảng để tránh gây thiệt hại cho người tiêu dùng và người bán lẫn doanh nghiệp

Trên đây là những hiểu biết của em về khuyến mại, quảng cáo thương mại

và một số ảnh hưởng tiêu cực của các hoạt động này đối với người tiêu dùng Bài viết của em không tránh khỏi những sai sót, rất mong thầy cô góp ý để bài làm được hoàn thiện hơn

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Luật Thương mại năm 2005

2 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Thương mại Việt Nam tập

2, nhà xuất bản Tư pháp, 2020

3 Trường Đại học Luật Hà Nội, Hướng dẫn môn học Luật Thương mại Việt Nam tập 2, nhà xuất bản Lao động