MỞ ĐẦU 1.Lí do chọn đề tài Nông nghiệp, nông thôn và nông dân của nước ta là một vấn đề có tính chiến lược, có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-LÊ THỊ NHUNG
ĐẢNG BỘ HUYỆN KHOÁI CHÂU (HƯNG YÊN) LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TỪ NĂM 2008 ĐẾN
NĂM 2014
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Hà Nội – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-LÊ THỊ NHUNG
ĐẢNG BỘ HUYỆN KHOÁI CHÂU (HƯNG YÊN) LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TỪ NĂM 2008 ĐẾN
NĂM 2014
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS NGUYỄN ĐÌNH LÊ
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1.Lí do chọn đề tài ……… ….1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề ……….……….2
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ……….6
3.1 Mục tiêu ……… ……… 6
3.2 Nhiệm vụ ……… ….6
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ……… ……….6
4.1 Đối tượng nghiên cứu ……… ………….……….6
4.2 Phạm vi nghiên cứu ……… ………….…………6
5 Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu ……… … 7
5.1 Nguồn tư liệu……… ……… ……… ………… 7
5.2 Phương pháp nghiên cứu ……… ……… 7
6 Đóng góp của luận văn ……… …… … ……… 7
7 Cấu trúc của khóa luận ……….……… 7
NỘI DUNG 9
Chương 1: TÌNH HÌNH KINH TẾ- XÃ HỘI HUYỆN KHOÁI CHÂU TRƯỚC NĂM 2008 ……… ……… ………9
1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hoá- xã hội của huyện Khoái Châu ảnh hưởng đến quá trình xây dựng nông thôn mới 9
1.1.1 Đặc điểm tự nhiên ……… ……… 9
1.1.2 Tình hình kinh tế ……… ………11
1.1.3 Điều kiện văn hoá- xã hội ……… ……….15
Trang 41.2 Đảng bộ huyện Khoái Châu lãnh đạo thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tạo tiền đề xây dựng nông thôn mới (2000- 2008) ……… 19 1.2.1 Chủ trương của Đảng cộng sản Việt Nam về công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn ……… 19 1.2.2 Đảng bộ huyện Khoái Châu lãnh đạo thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn (2000- 2008) ……… 26 Tiểu kết……….… ……36 Chương 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN KHOÁI CHÂU LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TỪ NĂM 2008 ĐẾN NĂM 2014 …… …38 2.1 Quan điểm của Đảng và chủ trương của Đảng bộ huyện Khoái
Châu về xây dựng nông thôn mới……… ……… … 38 2.1.1.Quan điểm của Đảng về xây dựng nông thôn mới … ….……….38 2.1.2 Chủ trương của Đảng bộ huyện Khoái Châu về xây dựng nông thôn mới … 42 2.2 Đảng bộ huyện Khoái Châu chỉ đạo thực hiện xây dựng nông thôn mới ……… 48 2.3 Kết quả bước đầu thực hiện xây dựng nông thôn mới ở huyện
Khoái Châu …… 53 Tiểu kết……… …….…………67 Chương 3: THÀNH TỰU VÀ KINH NGHIỆM LÃNH ĐẠO XÂY
DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN KHOÁI
CHÂU……… 70 3.1 Thành tựu xây dựng nông thôn mới ở huyện Khoái Châu …… 70
Trang 53.2 Một số kinh nghiệm lãnh đạo xây dựng nông thôn mới ở huyện Khoái Châu……… 97 Tiểu kết ……… ……… 107 KẾT LUẬN ……….….108
Trang 6BẢN ĐỒ HÀNH CHÍNH HUYỆN KHOÁI CHÂU (HƢNG YÊN)
Trang 7DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
CNH, HĐH : Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
CN- TTCN : Công nghiệp- Tiểu thủ công nghiệp
HTX : Hợp tác xã
NTM : Nông thôn mới
UBND : Uỷ ban nhân dân
HĐND : Hội đồng nhân dân
Trang 8DANH MỤC PHỤ LỤC
Phụ lục 1: Quyết định về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
Phụ lục 2: Thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 2011- 2015 huyện Khoái Châu
Phụ lục 3: Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hôi 2016- 2020 huyện Khoái Châu
Trang 9MỞ ĐẦU
1.Lí do chọn đề tài
Nông nghiệp, nông thôn và nông dân của nước ta là một vấn đề có tính chiến lược, có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội; là yếu
tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước trong quá trình CNH, HĐH theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Trong suốt hơn 20 năm thực hiện đường lối đổi mới, nhiều chương trình về nông nghiệp, nông thôn và nông dân được tiến hành, nhờ vậy vấn đề “tam nông” ở nước ta đã được giải quyết căn bản Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, nông nghiệp, nông thôn và nông dân nước ta vẫn còn nhiều tồn tại cần giải quyết Xuất phát từ thực tiễn đó, Đảng và Chính phủ đã ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (năm 2008) nhằm giải quyết tốt hơn vấn đề “tam nông” ở nước ta
Để tiến hành triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, 11 xã trên phạm vi toàn quốc đã được Trung ương chọn để xây dựng thí điểm Sau 2 năm thực hiện xây dựng thí điểm, kết quả bước đầu rất khả quan, đã định hình được hình thái nông thôn mới của thời kỳ CNH, HĐH Trên cơ sở kết quả đó, chương trình xây dựng nông thôn mới đã được nhân rộng ra quy mô cả nước và cũng đã thu được nhiều thành tựu, bộ mặt nông thôn đã có nhiều chuyển biến đáng kể
Khoái Châu là một huyện ở phía tây của tỉnh Hưng Yên, huyện gồm 24 xã, 1 thị trấn Vì đây là một địa bàn có điều kiện tự nhiên không mấy thuận lợi cho các hoạt động sản xuất đặc biệt là sản xuất nông nghiệpvà người dân chủ yếu sống dựa vào nông nghiệp nên đời sống nhân dân ở đây còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, cơ
sở vật chất, hạ tầng còn kém Vì vậy, giải quyết vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn ở Khoái Châu lại càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết
Trang 10Nhận thức được những khó khăn trên của nông thôn Khoái Châu, Đảng bộ huyện Khoái Châu đã tập trung lãnh đạo và đề ra nhiều chủ trương, chính sách biện pháp để giải quyết vấn đề này, một trong những nhiệm vụ trọng tâm đó là tập trung xây dựng nông thôn mới Trong quá trình tiến hành xây dựng nông thôn mới, huyện Khoái Châu đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, diện mạo nông nghiệp, nông thôn của huyện đã có những bước chuyển biến lớn Tuy nhiên, trong quá trình tiến hành xây dựng nông thôn mới, huyện Khoái Châu cũng gặp rất nhiều khó khăn
Căn cứ vào tình hình và yêu cầu thực tiễn thì việc nghiên cứu, tìm hiểu về quá trình lãnh đạo xây dựng nông thôn mới của Đảng bộ huyện Khoái Châu là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược phát triển kinh tế- xã hội Bởi vì chỉ có thông qua phân tích, đánh giá khách quan đặc điểm, tình hình những thuận lợi, khó khăn, những thành tựu, hạn chế trong quá trình lãnh đạo xây dựng nông thôn mới của Đảng bộ huyện Khoái Châu mới có cơ sở khoa học, căn cứ thực tiễn
để bước đầu xác định phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác xây dựng nông thôn mới ở Khoái Châu hiện tại và trong tương lai Xuất phát từ
tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của vấn đề đó tôi đã chọn: “Đảng bộ huyện Khoái Châu (Hưng Yên) lãnh đạo xây dựng nông thôn mới từ năm 2008 đến năm
2014 ” làm đề tài luận văn thạc sỹ khoa học Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng
cộng sản Việt Nam của mình
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương mới của Chính phủ, nhưng ngay từ khi mới được ban hành nó đã thu hút được sự quan tâm của không ít nhà nghiên cứu Đã có rất nhiều bài viết, bài nghiên cứu,
Trang 11DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Tuấn Anh, “Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới ở một số nước trên thế giới”, Tạp chí cộng sản điện tử, ngày đăng 9/02/2012
2 Bộ giáo dục và đào tạo (2009), Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, HN
3 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hưng Yên (2009), Lịch sử Đảng bộ tỉnh Hưng Yên, tập 3, Nxb Chính trị - Hành chính
4 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Khoái Châu, “Báo cáo kiểm điểm BCH Đảng bộ huyện Khoái Châu lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2010- 2015“
5 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Khoái Châu, “Báo cáo chính trị trình đại hội Đảng bộ huyện Khoái Châu lần thứ XXIV, nhiệm kỳ 2015- 2020”
6 Cục Thống kê tỉnh Hưng Yên (2011), Niên giám thống kê tỉnh Hưng Yên năm 2010, Nxb Thống kê
7 Cục Thống kê tỉnh Hưng Yên, Niên giám thống kê tỉnh Hưng Yên 2011
8 Cục Thống kê tỉnh Hưng Yên, Niên giám thống kê tỉnh Hưng Yên 2012
9 Cục Thống kê tỉnh Hưng Yên, Niên giám thống kê tỉnh Hưng Yên 2013
10 “Chương trình xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới- Những kết quả bước đầu và một số kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn”, Báo Hưng Yên, số ra ngày
20/3/2012
11 Tống Văn Chung (2006), “Xã hội học nông thôn”, Nxb ĐHQG, Hà Nội
12 PGS TS Nguyễn Sinh Cúc, “Chương trình xây dựng nông thôn mới sau
2 năm thí điểm”, Tạp chí cộng sản điện tử, ngày đăng 26/01/2012
13 Phan Đại Doãn, Lê Sỹ Giáo, Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Quang Ngọc
(1996), Quản lý xã hội nông thôn nước ta hiện nay- một số vấn đề và giải pháp,
Nxb CHính trị quốc gia, Hà Nội
Trang 1214 “Chương trình xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới- Những kết quả bước đầu và một số kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn”, Báo Hưng Yên, số ra ngày 20/3/2012
15 “Đề án quy hoạch chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010
- 2020 ở xã An Vĩ - huyện Khoái Châu - tỉnh Hưng Yên”, UBND xã An Vĩ
16 T Giang, “11 xã điểm xây dựng nông thôn mới”, Báo Người lao động
online, (ngày đăng 19/06/ 2010)
17 Đảng cộng sản Việt Nam, BCH TW, số 21- CT/TW (1997), Chỉ thị về một số vấn đề cấp bách ở nông thôn hiện nay
18 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Đảng Toàn tập, Tập 52,
Nxb Chính trị quốc gia, HN
19 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Đảng Toàn tập, Tập 53,
Nxb Chính trị quốc gia, HN
20 Đảng cộng sản VIệt Nam (1982), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ V, Nxb CTQG, Hà Nội
21 Đảng cộng sản Việt Nam (1981), Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành trung ương khoá V, Nxb CTQG, Hà Nội
22 Đảng cộng sản VIệt Nam (1986), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc làn thứ VI, Nxb CTQG, Hà Nội
23 Đảng cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nxb CTQG, Hà Nội
24 Đảng cộng sản Việt Nam (1993), Nghị quyết Hội nghị lần 5 BCH TW khoá VII, Nxb CTQG, Hà Nội
25 Đảng cộng sản Việt Nam (1994), Nghị quyết Hội nghị lần 7 BCH TW khoá VII, Nxb CTQG, Hà Nội
Trang 1327 Đảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, Hà Nội
28 Đảng cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 BCH TW khoá IX, Nxb CTQG, Hà Nội
29 Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội
30 Đảng cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Hội nghị lần thứ 7 BCH TW khoá X, Nxb CTQG, Hà Nội
31 T Giang, “11 xã điểm xây dựng nông thôn mới“, Báo Người lao động
online, (ngày đăng 19/06/ 2010)
32 Phạm Hằng, “Chương trình xây dựng nông thôn mới năm 2012: cần sự vào cuộc quyết liệt hơn”, Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam, (ngày đăng
25/12/2011)
33 Đỗ Hùng - Phạm Hạnh, “Xây dựng nông thônmới: Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, Tạp chí Cộng sản, (số 57), 33- 35
34 Minh Hoài (2003), “Tổng quan nông nghiệp, nông thôn nước ta đầu thế
kỷ XXI”, Tạp chí cộng sản số 4,5
35 Hồ Xuân Hùng, “Về chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới”, Tạp chí cộng sản điện tử, ( ngày đăng 8/05/2012)
36 Hồ Xuân Hùng, “ Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng lau dài của Đảng và nhân dân ta”, Tạp chí Cộng sản, (số 819), 46- 52
37 Nguyễn Duy Hoàng, Lê Minh Nghĩa, Đặng Kim Sơn (2009), Văn kiện Đảng về phát triển nông nghiệp và nông thôn, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế
TW, Nxb Thống kê, Hà Nội
38 “Hưng Yên: Ban hành kế hoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011- 2015”, Báo Hưng Yên, số ra ngày 12/09/2011
Trang 1439 Huyện uỷ Khoái Châu (2010), “Lịch sử Đảng bộ huyện Khoái Châu”,
tập 1 (1954- 1975), Lưu trữ tại huyện uỷ Khoái Châu
40 Huyện uỷ Khoái Châu (2010), “Lịch sử Đảng bộ huyện Khoái Châu”,
tập 2 (1975- 2010), Lưu trữ tại huyện uỷ Khoái Châu
41 Huyện uỷ Khoái Châu (2000), “Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện khoá XXI”, Lưu trữ tại UBND huyện Khoái Châu
42 Huyện uỷ Khoái Châu (2005), “Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện khoá XXII”, Lưu trữ tại UBND huyện Khoái Châu
43 Huyện uỷ Khoái Châu (2010 ), “Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện khoá XXII- Nhiệm kỳ 2005- 2010”, Lưu trữ tại UBND huyện
Khoái Châu
44 Huyện uỷ Khoái Châu (2010 ), “Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện khoá XXIII”, Lưu trữ tại UBND huyện Khoái Châu
45 Huyện uỷ Khoái Châu (2010), số 09- NQ/HU, Hội nghị lần thứ 4 BCH
Đảng bộ huyện khoá XXIII: “Về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-
xã hội năm 2010, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp 2011”, Lưu trữ tại Huyện uỷ Khoái
Châu
46 Huyện uỷ Khoái Châu (2011), số 11- NQ/HU, Hội nghị lần thứ 8 BCH
Đảng bộ huyện khoá XXIII: “Về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội năm 2011, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp 2012”, Lưu trữ tại Huyện uỷ Khoái
Châu
47 Huyện uỷ Khoái Châu (2012), số 25- NQ/HU, Hội nghị lần thứ 11 BCH
Đảng bộ huyện khoá XXIII: “Về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội năm 2012, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp 2013”, Lưu trữ tại Huyện uỷ Khoái
Châu
Trang 1548 Huyện uỷ Khoái Châu (2013), số 21- NQ/HU, Nghị quyết của Ban
thường vụ huyện uỷ: “Về đẩy mạnh thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện trong thời gian tới”, Lưu trữ tại Huyện uỷ Khoái Châu
49 Huyện uỷ Khoái Châu (2013), Thông báo kết luận của Ban thường vụ
huyện uỷ: “Về kết quả thực hiện chương trình phát triển công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp- thương mại dịch vụ và đô thị giai đoạn 2011- 2015; tình hình tiếp nhận, quản lý các dự án đầu tư vào địa bàn huyện”, Lưu trữ tại Huyện uỷ Khoái
Châu
50 PGS.TS Phan Thanh Khôi, PGS TS Lương Xuân Hiến (2006), “Một số vấn đề kinh tế- xã hội trong tiến trình công nghiệp hoá- hiện đại hoá vùng Đồng bằng sông Hồng”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
51 Vũ Ngọc Kỷ (2005), “Một số vấn đề về nông nghiệp, nông thôn, nông dân, Hội nông dân ở Việt Nam”, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội
52 Tương Lai, Duy Nghĩa, Nguyên Ngọc (2008), Nông dân, nông thôn và nông nghiệp- những vấn đề đặt ra, Nxb Tri thức, Hà Nội
53 Nguyễn Thành Lợi, Nguyễn Minh Châu (2009), Từ nông thôn mới đến đất nước con người, Nxb CTQG, Hà Nội
54 Nguyên Linh - Đỗ Hương, “Thủ tướng chính phủ phát động thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”, Báo điện tử Chính phủ, (ngày đăng
8/06/ 2011)
55 Lã Văn Lý (2007), “Giải pháp xây dựng nông thôn mới đến năm 2010”, Tạp chí Quản lý nhà nước, (số 135), 25- 28
56 Tăng Minh Lộc, “Kết quả bước đầu và vấn đề đặt ra qua xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới”, Tạp chí Cộng sản, (số 57), 11-13
57 “Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 BCHTW khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn”, Báo điện tử Đảng cộng sản, (ngày đăng 17/08/2008)
Trang 1658 Lê Hữu Nghĩa (2008), “Xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam”, Tạp chí
Lý luận chính trị, (số 11), 14- 21
59 Minh Ngọc, “Công cuộc đổi mới thứ hai cho nông nghiệp”,
chinhphu.vn, (ngày đăng 15/06/2011)
60 Nguyễn Quang Ngọc (1986), “Qua cuộc hội thảo về làng xã và vấn đề xây dựng nông thôn mới xã hội chủ nghĩa”, Tạp chí Thông tin khoa học xã hội, (số
6)
61 “Những vấn đề chung về nông nghiệp, nông thôn”, Nxb Nông nghiệp
62 “Những quy định pháp luật về công tác văn hoá xã hội ở cơ sở và xây dựng nông thôn mới”, Nxb CTQG (2003), Hà Nội
63 “Phát triển nông thôn”, Nxb Khoa học xã hội, Hà nội, 1997
64 Quyết định số 491/ QĐ- TTg của Thủ tướng chính phủ về ban hành Bộ
tiêu chí quốc gia, Báo điện tử Đảng cộng sản
65 Quyết định số 800/ QĐ- TTg của Thủ tướng chính phủ, Báo điện tử Đảng cộng sản
66 Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên (2002), Báo cáo tổng kết công tác năm 2001 - Phương hướng nhiệm vụ năm 2002
67 Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên (2003), Báo cáo tổng kết công tác năm 2002 - Phương hướng nhiệm vụ năm 2003
68 Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên (2004), Báo cáo tổng kết công tác năm 2003 - Phương hướng nhiệm vụ năm 2004
69 Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên (2004), Báo cáo tổng kết sản xuất nông nghiệp năm 2004 - Phương hướng, nhiệm vụ năm 2005
70 Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên (2006), Báo cáo tổng kết tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 2005 - Phương hướng, nhiệm vụ và giải