Bài giảng Tổn thương thận cấp do nhiễm khuẩn huyết

Bài giảng Tổn thương thận cấp do nhiễm khuẩn huyết trình bày định nghĩa nhiễm khuẩn huyết; định nghĩa tổn thương thận cấp; tổn thương thận cấp do nhiễm khuẩn huyết; khảo sát tỉ lệ tổn thương thận cấp liên quan nhiễm khuẩn huyết tại khoa hồi sức tích cực; kết cục bệnh nhân tổn thương thận cấp do nhiễm khuẩn huyết.

TỔN THƯƠNG THẬN CẤP DO

NHIỄM KHUẨN HUYẾT

ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HỒ CHÍ MINH

BCV: BS Huỳnh Quang Đại Đơn vị công tác: BM Hồi sưc-Cấp cứu-Chống độc

TP HCM, ngày 30 tháng 03 năM 2018

ĐẶT VẤN ĐỀ

Định nghĩa nhiễm khuẩn huyết:

• Hội nghị đồng thuận Quốc tế lần 3 về NKH (sepsis 3-2017): NKH là một rối loạn chức năng cơ quan

đe dọa tính mạng do đáp ứng không được điều phối của cơ thể đối với nhiễm khuẩn

• Tiêu chuẩn chẩn đoán NKH: Nghi ngờ nhiễm

khuẩn + điểm SOFA ≥ 2 so với điểm SOFA nền

ĐẶT VẤN ĐỀ

Định nghĩa tổn thương thận cấp

Creatinin

huyết thanh

tăng

≥ 50 % so với cơ bản trong < 7 ngày

≥ 0,3 mg/dl trong 48 giờ hoặc ≥ 50 % so với cơ bản trong

48 giờ

≥ 0,3 mg/dl trong

48 giờ hoặc ≥1,5 lần so với cơ bản trong < 7 ngày

Nước tiểu < 0,5 ml/kg/giờ trong > 6 giờ

RIFLE Risk, Injury, Failure, Loss of kidney function, and End-stage kidney disease

AKIN Acute Kidney Injury Network

KDIGO Kidney Disease Improving Global Outcomes

ĐẶT VẤN ĐỀ

Tổn thương thận cấp do nhiễm khuẩn huyết

• TTTC do NKH được định nghĩa khi TTTC có sự

diện diện của NKH mà không có yếu tố nào khác giải thích cho TTTC

ĐẶT VẤN ĐỀ

TTTC do NKH: tần suất và kết cục

• Uchino và cs: khoảng 50 % nguyên nhân TTTC tại khoa Hồi Sức là do NKH

• Bagshaw và cs: Tỉ lệ bệnh nhân NKH bị TTTC là

42,1 %.

• Nghiên cứu PICARD (Program to Improve Care in

Acute Renal Disease): bệnh nhân NKH có TTTC

tiên lượng xấu hơn bệnh nhân NKH đơn thuần, với tỉ lệ tử vong 44% vs 21%; p < 0.0001

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

• Khảo sát tỉ lệ TTTC liên quan nhiễm khuẩn huyết tại khoa HSTC

• Kết cục bệnh nhân TTTC do NKH

• Các yếu tố liên quan TTTC do NKH

TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Sinh lý bệnh học mới của TTTC do NKH:

• Đại tuần hoàn: Dòng máu đến vỏ và tuỷ thận vẫn giữ

nguyên thậm chí tăng lên, có sự phân bố không đều dòng máu đến từng phần của thận.

• Vi tuần hoàn: Cả tiểu động mạch vào và ra đều dãn tuy

nhiên tiểu động mạch ra dãn nhiều hơn, dẫn đến giảm

áp lực lọc cầu thận

• Đáp ứng của tế bào ống thận: Đáp ứng viêm mất kiểm

soát dẫn đến tổn thương tế bào biểu mô của ống thận, mất chức năng tế bào ống thận làm giảm độ lọc cầu thận, mất liên kết chặt giữa các tế bào biểu mô Các tế bào ống thận chết chương trình hơn là do hoại tử.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Tổn thương dưới ngưỡng gây chết

• Rối loạn chức năng thận mà không hiện diện sự bất thường mô học của tế bào ống thận, dẫn đến

sự phá hủy chức năng tế bào đặc biệt là quá trình vận chuyển các chất và điện giải.

• Tiến trình viêm kéo dài làm xơ hóa ống thận mô

kẽ Xơ hóa ống thận mô kẽ kéo dài làm mất chức năng thận.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Điều trị TTTC do NKH

• Điều trị NKH ngăn chặn tổn thương đa cơ quan trong đó có TTTC là một trong những yếu tố tiên quyết.

• SSC 2016 xem NKH là một cấp cứu nội khoa.

– Kháng sinh điều trị thích hợp sớm trong 6 giờ

đầu, lý tưởng là trong 1 giờ đầu khi chẩn đoán

NKH

– Phục hồi tưới máu mô, tối ưu hóa huyết động với liệu pháp hồi sức dịch và vận mạch là những điều trị chính.

– RRT khi có chỉ định

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả

• Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân điều trị tại

khoa HSTC

• Tiêu chuẩn chọn bệnh:

– Bệnh nhân ≥ 18 tuổi

• Tiêu chuẩn loại trừ:

– Bệnh thận mạn đã điều trị thay thế thận định kỳ – Phụ nữ có thai

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

21.2%

42.3%

78.8%

57.7%

0%

20%

40%

60%

80%

Tỉ lệ nhiễm khuẩn huyết và tỉ lệ TTTC trong

dân số chung

Có Không

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

50.0%

27.2%

22.8%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

Nhiễm khuẩn huyết Giảm thể tích Khác

Nguyên nhân TTTC tại khoa HSTC

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Nhiễm khuẩn huyết Không nhiễm khuẩn huyết

100.0%

26.8%

0

73.20%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

120%

Tỉ lệ TTTC liên quan NKH

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Không TTTC TTTC không do NKH TTTC do NKH

64.4%

39.4%

27.3%

35.6%

60.6%

72.7%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Kết cục TTTC liên quan NKH

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Phân tích đa

biến

Các yếu tô nguy cơ TTTC tại khoa HSTC

KẾT LUẬN

• Tỉ lệ TTTC chung tại khoa HSTC là 42,3%, trong đó TTTC do NKH chiếm 50% các trường hợp TTTC

• Tỉ lệ bệnh nhân NKH có TTTC là 100%

• Tỉ lệ tử vong ở bệnh nhân không TTTC, TTTC

không do NKH và TTTC do NKH lần lượt là 35,6%, 60,6% và 72,7%

• Các yếu tố nguy cơ TTTC tại khoa ICU bao gồm: NKH, tụt huyết áp phải dùng thuốc vận mạch và bệnh nặng có APACHE II >25 điểm

KIẾN NGHỊ

• Tỉ lệ TTTC ở bệnh nhân NKH la 100%, cho thấy

hầu hết bệnh nhân nhập ICU trong tình trạng trễ,

đã có tổn thương thận và nhiều cơ quan Do đó, vấn đề hồi sức tại chỗ ban đầu và điều trị đạt mục tiêu sớm bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết cần

được chú trọng và kiểm soát hơn nữa

• Tỉ lệ tử vong chung và tỉ lệ tử vong ở bệnh nhân TTTC do NKH còn cao, đặt ra nhiều thách thức

trong điều trị và quản lý nhiễm khuẩn thứ phát ở bệnh nhân HSTC

CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA QUÝ

THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN!