Luận văn được hoàn thành với mục tiêu nhằm phân tích, đánh giá thực trạng việc huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Huế đã chỉ ra kết quả đạt được, những hạn chế đặc biệt là nguyên nhân của nó làm cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất phương pháp và hệ thống các giải pháp nhằm mở rộng huy động vốn của VCB Huế phù hợp với định hướng và tình hình kinh doanh của chi nhánh cũng như phù hợp với điều kiện mới ở Huế.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
…………/………… ……/…… HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN THỊ THANH PHÚC
HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
CHI NHÁNH HUẾ
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 8 34 02 01
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học : TS ĐẶNG THỊ HÀ
Phản biện 1:………
Phản biện 2:………
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại TP Huế
Địa điểm: Phòng họp … , Nhà - Hội trường bảo vệ luận
văn thạc sĩ, Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại TP Huế Số: 201, đường Phan Bội Châu, TP Huế, Thừa Thiên Huế Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Phân viện Học viện Hành chính tại TP Huế hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện
Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Các doanh nghiệp tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh đều với mục đích là sản xuất ra hàng hoá và dịch vụ để trao đổi với các đơn vị kinh tế khác nhằm mục đích tối đa hoá lợi nhuận Nhưng để tiến hành sản xuất kinh doanh thì cần thiết phải có vốn.Vậy vốn từ đâu mà có? trong nhiều kênh huy động thì vốn vay ngân hàng là sự lựa chọn và hệ thống ngân hàng cũng cần huy động vốn để triển khai cân bằng vốn vay của khách hàng.Trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng nền kinh tế thị trường nước ta, hoạt động của các Ngân hàng Thương mại đóng vai trò vô cùng quan trọng Đó là một trong những kênh điều hành chính sách tài chính của quốc gia, là cầu nối giữa các
Tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp, các cá nhân với Ngân hàng Thương mại từ việc huy động vốn tiền tệ nhàn rỗi trong nền kinh tế vào ngân hàng và thực hiện phân phối lại vốn tiền tệ một cách hợp lý dưới hình thức cho vay, đầu tư để phát triển nền kinh tế Với yêu cầu ngày một phát huy vai trò là một trung gian trong hoạt động tài chính, đồng thời đẩy mạnh chủ trương tái cấu trúc hệ thống Ngân hàng Thương mại nhằm nâng cao tính cạnh tranh cũng như sức mạnh của hệ thống ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường, thì vấn đề huy động vốn là một trong những yếu tố đóng vai trò quyết định mà tất cả các Ngân hàng Thương mại đều luôn quan tâm và tìm mọi biện pháp để không ngừng mở rộng và phát triển huy động vốn
Trang 4Chính vì vậy việc nghiên cứu một cách hệ thống toàn diện và cụ thể
cả về mặt lý luận và thực tiễn để qua đó tìm giải pháp đẩy mạnh huy động vốn phù hợp với đặc thù công tác Huy động vốn của từng ngân hàng thương mại là một đòi hỏi bức xúc của hệ thống Ngân hàng thương mại nói chung và trực tiếp và Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại Việt Nam - Chi nhánh Huế nói riêng
Địa bàn Huế có 12 Ngân hàng Thương mại, 01 Ngân hàng chính sách, 01 Ngân hàng phát triển, 01 Ngân hàng Hợp tác xã Có
79 Phòng Giao dịch, 81 máy ATM, vì vậy để thu hút được nguồn vốn các ngân hàng đã sử dụng rất nhiều biện pháp nhằm tăng cường thu hút vốn từ phương pháp truyền thống cũng như phi truyền thống Điều này cho thấy tầm quan trọng của nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng, làm thế nào để giữ vững và tăng trưởng nguồn vốn ổn định đáp ứng cho nhu cầu hoạt động kinh doanh của ngân hàng là một yếu tố cấp thiết hiện nay
Là một cán bộ công tác tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Huế trong những năm gần đây tôi luôn quan tâm và trăn trở về vấn đề làm thế nào để tiếp tục giữ vững
và tăng trưởng nguồn vốn tại chi nhánh trong tình hình cạnh tranh ngày càng gay gắt, phức tạp trên địa bàn hiện nay Vì vậy sau khi học tập nghiên cứu chương trình cao học chuyên ngành Tài chính
ngân hàng ở Học viện hành chính tôi đã chọn vấn đề “Huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt nam - Chi nhánh Huế” làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sĩ tài chính ngân
hàng với mong muốn vận dụng lý luận học được và phân tích thực
Trang 5tiễn công tác hiện nay, qua đó nâng cao được kỹ năng hoạt động và làm việc của bản thân
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đến nay có nhiều văn bản pháp luật, phạm quy đưa ra những quy định tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động Huy động vốn ngân hàng Thương mại:
Đến nay có một số công trình khoa học nghiên cứu vấn đề về Huy động vốn của Ngân hàng thương mại dưới hình thức như chuyên đề, luận văn thạc sĩ như:
+ Luận án tiến sỹ kinh tế: “Giải pháp đa dạng các hình thức huy động và sử dụng vốn của Ngân hàng Công thương Việt Nam”
của tác giả NCS Nguyễn Văn Thạnh (2001) Luận án đã hệ thống hóa các hình thức huy động vốn và sử dụng vốn của các NHTM trong nền kinh tế thị trường, đánh giá mối quan hệ, tác động cũng như ảnh hưởng giữa huy động và sử dụng vốn trên cơ sở kết quả kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Từ việc phân tích các hình thức huy động và sử dụng vốn của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam để chỉ ra những mặt được và những mặt tồn tại của các hình thức huy động vốn Tuy nhiên luận án này tác giả chỉ nghiên cứu lĩnh vực thuộc về hoạt động huy động vốn và tín dụng truyền thống, trên cơ sở đó đưa ra các hình thức huy động và sử dụng vốn mới
Những công trình khoa học nói trên tập trung đề cập đến những vấn đề lý luận chung về huy động vốn và phân tích đến hoạt động huy động vốn của những Ngân hàng Thương mại cụ thể.Cho
Trang 6đến nay, tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Huếchưa cócông trình khoa học nào đề cập đến vấn đề huy động vốn nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh với các ngân hàng thương mại trên địa bàn Vì vậy luận văn được xem là công trình khoa học đầu tiên đề cập đến vấn đề huy động vốn toàn diện và cụ thể ở VCB Huế
Có thể nói đây là công trình khoa học độc lập và không trùng lắp với các công trình đã công bố
3 Mục đích và nhiệm vụ
3.1 Mục đích: Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm kiếm các
giải pháp hợp lý nhằm hoàn thiện huy động vốn tại Chi nhánh ngân hàng Thương mại Cổ phần ngoại thương Việt Nam- Chi nhánh Huế
Trang 74 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1.Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề huy động vốn của
NHTM
4.2 Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu trong phạm
vi hoạt động của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế với thời gian khảo sát thực tế từ 2016- 2018 nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn và đưa ra giải pháp cho những năm tiếp theo
5 Phương pháp luận nghiên cứu của luận văn
- Trên cơ sở nguyên lý Triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác- Lê nin; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm
và đường lối của Đảng ta, luận văn sử dụng các phương pháp chủ yếu sau đây trong nghiên cứu:
+ Phương pháp so sánh - đối chiếu
- Luận văn có sử dụng các số liệu và tài liệu trong và ngoài nước
đã công bố có liên quan đến đề tài
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Về mặt lý luận:
Hoàn thiện trên cơ sở chỉnh sửa, bổ sung cơ sở lý luận về Huy động vốn của Ngân hàng Thương Mại trong nền kinh tế thị trường
Trang 8định hướng xã hội chủ nghĩa
+ Là tài liệu tham khảo bổ ích cho việc nghiên cứu học tập về Ngân hàng Thương mại mà trực tiếp và vấn đề về huy động vốn của Ngân hàng Thương Mại
+ Là tài liệu tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách thực tế mà trực tiếp và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế
7 Kết cấu của luận văn
Kết cấu của luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận: gồm 3 chương:
Chương 1 Cơ sở khoa học về huy động vốn của Ngân
hàng thương mại
Chương 2 Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng Thương
mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế
Chương 3 Định hướng và giải pháp hoàn thiện huy động vốn
tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế
Trang 9Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HUY ĐỘNG VỐN
CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1.Tổng quan về huy động vốn của Ngân hàng thương mại
1.1.1 Khái quát về Ngân hàng Thương mại
1.1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của Ngân hàng Thương mại 1.1.1.2 Chức năng của Ngân hàng Thương mại
1.1.1.3 Các nghiệp vụ chủ yếu của NHTM
1.1.2 Khái niệm và đặc điểm của huy động vốn
1.1.2.1 Khái niệm huy động vốn
1.1.2.2 Đặc điểm huy động vốn
1.1.3 Vai trò của huy động vốn
Nghiệp vụ huy động vốn của NHTM là nghiệp vụ cơ bản, quan trọng nhất, ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động của ngân hàng Vốn được ngân hàng huy động dưới nhiều hình thức khác nhau như huy động dưới hình thức tiền gửi, đi vay, phát hành giấy tờ có giá Nghiệp vụ huy động vốn của ngân hàng ngày càng mở rộng, tạo uy tín của ngân hàng ngày càng cao, ngân hàng chủ động trong hoạt động kinh doanh, mở rộng quan hệ tín dụng và gia tăng lợi nhuận cho ngân hàng Nghiệp vụ huy động vốn không chỉ có vai trò đối với
hệ thống NHTM mà còn tác động đến nền Kinh tế xã hội của đất nước Cụ thể như sau:
1.1.3.1.Đối với ngân hàng
1.1.3.2 Đối với khách hàng
Trang 101.1.3.3.Đối với nền kinh tế
1.1.4 Các hình thức huy động vốn của ngân hàng thương mại
1.1.4.1 Huy động tiền gửi
1.1.4.2 Huy động vốn bằng phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá khác để huy động vốn của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước
1.1.4.3 Huy động vốn bằng hình thức vay vốn
1.1.4.4 Các nguồn huy động khác
1.1.5 Tầm quan trọng của huy động vốn
Như chúng ta đã đánh giá, nguồn vốn huy động có vai trò rất
to lớn trong hoạt động ngân hàng, vì vậy việc huy động vốn là một trong những chính sách chiến lược mà tất cả các NHTM đề quan tâm nhằm ổn định nguồn vốn đầu tư và cho vay, nâng cao uy tín trên địa bàn…
1.2 Nội dung huy động vốn của Ngân hàng thương mại
1.2.1 Chính sách huy động vốn của ngân hàng thương mại
Chính sách huy động vốn của ngân hàng thương mại là một trong những yếu tố quyết định tới sự thành công của công tác huy động vốn Bởi tại mỗi thời kỳ, thậm chí tại các thời điểm khác nhau nhu cầu vốn của ngân hàng cũng có những thay đổi khác nhau Do đó mà chính sách huy động vốn cũng thường xuyên có sự điều chỉnh sao cho phù hợp với tình hình của ngân hàng thương mại Có rất nhiều nhân tố cấu thành chính sách huy động vốn, tuy nhiên ở đây ta chỉ xem xét một số nội dung của chính sách huy động vốn:
Trang 111.2.1.1 Chính sách thu hút khách hàng
1.2.1.2 Chính sách về lãi suất
1.2.1.3 Chính sách mở rộng mạng lưới Chi nhánh
1.2.1.4 Chính sách về mở rộng quan hệ với các TCTD, các NHTM, các cá nhân, các tổ chức xã hội
1.2.2.2 Cơ cấu nguồn vốn huy động
1.2.2.3 Mức tăng trưởng về thị phần huy động vốn trên địa bàn
Thị phần được hiểu là phần thị trường mà các sản phẩm dịch
vụ NHTM đã thâm nhập một cách thành công và mang lại lợi nhuận đáng kể cho ngân hàng
1.2.2.4 Hiệu quả huy động vốn (chi phí huy động vốn)
Trang 12mại và bài học cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế
Đối với các ngân hàng trên thế giới và trong khu vực, họ có nhiều kinh nghiệm dày dặn và nền tảng công nghệ hiện đại để huy động vốn từ chính sách đa dạng hóa các sản phẩm tiền gửi cũng như gia tăng các tiện ích từ các sản phẩn huy động vốn, đến việc điều hành các chính sách vĩ mô của nhà nước trong công tác thu hút vốn
từ nền kinh tế trong nước và nước ngoài là những bài học kinh nghiệm quý báu cho các Ngân hàng trong nước Sau đây sẽ là kinh nghiệm của một số ngân hàng trong việc triển khai huy động vốn:
1.3.1 Kinh nghiệm về huy động vốn của các ngân hàng
1.3.1.1 Ngân hàng ANZ
1.3.1.2 Huy động vốn tại các Ngân hàng hàng Thái Lan
1.3.2 Bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần ngoại thương Việt Nam- Chi nhánh Huế
Dựa trên kinh nghiệm công tác huy động vốn của
một số ngân hàng thương mại nước ngoài và trong nước, Ngân hàng VCB Huế cũng cần rút ra các bài học để giúp cho công tác huy động vốn cụ thể:
- Tăng cường công tác quảng cáo, Marketing bằng cách đẩy mạnh, đa dạng hoá các hình thức quảng cáo, tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng như đài báo, vô tuyến cũng như các phương tiện giao dịch hàng ngày để làm cho khách hàng hiểu biết chính xác hơn, tin tưởng hơn loại hình hoạt động của ngân hàng, từ
đó sẽ chọn ngân hàng là nơi gửi tiền và giao dịch Bên cạnh đó ngân
Trang 13hàng sẽ lựa chọn các hình thức khuyến mãi tặng quà cho khách hàng, hay tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về ngân hàng
Tóm tắt chương 1
Chương 1 tập trung đề cập đến một số nội dung chủ yếu sau đây:
Một là,khái quát về ngân hàng thương mại và hoạt động,
chức năng của ngân hàng thương mại, các hình thức vốn huy động tiền gởi, vai trò vốn huy động tiền gởi đối với nền kinh tế, đối với khách hàng và ngân hàng
Hai là, phân tích nội dung huy động vốn của các ngân hàng
thương mại đặc biệt trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam:các chính sách huy động vốn, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn tiền gởi và các nhân tố ảnh hưởng đến huy động tiền gởi của ngân hàng thương mại
Ba là, tổng kết kinh nghiệm về huy động vốn của một số
ngân hàng thương mạinước và rút ra những vấn đề có thể nghiên cứu đối với ngân hàng Thương mại Cổ phần ngoại thương Việt Nam- Chi nhánh Huế
Trên đây là đóng góp mới về lý luận của luận văn đồng thời cũng là cơ sở, luận cứ cho việc phân tích đánh giá thực trạng và đề xuất hệ thống giải pháp ở các chương sau
Trang 14Chương 2 THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH HUẾ
2.1 Khái quát về ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam trước đây, nay là Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) được thành lập
và chính thức đi vào hoạt động ngày 01/4/1963 với tổ chức tiền thân
là Cục Ngoại hối (trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) Là ngân hàng thương mại nhà nước đầu tiên được Chính phủ lựa chọn thực hiện thí điểm cổ phần hoá, Vietcombank chính thức hoạt động với tư cách là một ngân hàng thương mại cổ phần vào ngày 02/6/2008 sau khi thực hiện thành công kế hoạch cổ phần hóa thông qua việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng Ngày 30/6/2009,
cổ phiếu Vietcombank (mã chứng khoán VCB) chính thức được niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM
2.1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh
Trong những năm gần đây nền kinh tế trong nước đã có những điểm khởi sắc, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát thành công ở mức 3.54%( cuối năm 2018) Tuy nhiên, hoạt động ngân hàng trở thành một trong những lĩnh vực có sự cạnh tranh gay gắt nhất Với sự ra đời của nhiều ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế đã gây sức ép khá lớn đến hoạt động kinh