Luận văn góp phần làm rõ hơn những vấn đề lý luận về động lực, động lực làm việc, tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện. Phản ánh thực trạng tạo động lực làm việccho bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế, ưu, nhược trong hoạt động tạo động lực làm việc.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ………/……… …./…
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
ĐẶNG THỊ QUỲNH TRANG
TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO BÁC SĨ TUYẾN HUYỆN THUỘC SỞ Y TẾ
TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS NGUYỄN TUẤN HƯNG
Phản biện1: TS Nguyễn Thị Thanh Thủy
Số: 201- Phan Bội Châu - thành phố Huế
Thời gian: Vào hồi 07 giờ 00 tháng 11 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau Đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong công tác chăm sóc sức khỏe cho người bệnh, đội ngũ bác
sĩ có vị trí, vai trò quyết định đối với chất lượng khám và điều trị, là những người trực tiếp thực hiện công tác khám chữa bệnh, liên quan trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe người bệnh
Trước thực tế đó, bên cạnh không ngừng đầu tư về cơ sở vật chất, các bệnh viện tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế cần có những biện pháp phát triển đội ngũ bác sĩ đáp ứng yêu cầu mới, hướng đến nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, hạn chế vi phạm y đức và chảy máu chất xám
Chính vì vậy vấn đề tìm ra các phương thức tạo động lực làm việc cho đội ngũ bác sĩ tuyến huyện hiện nay cần phải được quan tâm và đầu tư một cách đúng mức, toàn diện, kịp thời Xuất phát từ yêu cầu nêu trên, học viên chọn đề tài “Tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện thuộc SởY tế tỉnh Thừa Thiên Huế” để nghiên cứu trong luận văn cao học của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Có thể kể ra các bài viết, công trình nghiên cứu như sau:
- Công trình nghiên cứu của Nguyễn Thị Hồng Hải trong bài nghiên cứu “Tạo động lực cho cán bộ công chức nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ chức hành chính Nhà nước” (Tạp chí Tổ chức Nhà nước ngày 22 tháng 5 năm 2013, chuyên mục cải cách hành chính) đã đưa ra quan điểm chung nhất về động lực làm việc của cán bộ công chức đối với hiệu quả hoạt động của Tổ chức hành chính Nhà nước, tầm quan trọng của tạo động lực cho cán bộ công
Trang 4chức trong Tổ chức hành chính Nhà nước, từ đó tác giải đưa ra các giải pháp để tạo thên động lực làm việc cho cán bộ công chức
- Cuốn sách “Quản lý công” (2015), (Sách chuyên khảo) của đồng tác giả Trần Anh Tuấn và Nguyễn Hữu Hải, Nxb Chính trị quốc gia, đã hệ thống các khái niệm về động lực làm việc, vai trò của tạo động lực làm việc và phân loại động lực làm việc trong khu vực công; các học thuyết, lý thuyết tiêu biểu về tạo động lực và một số ký thuật tạo động lực làm việc
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Phân tích và đánh giá thực trạng tạo động lực làm việc cho bác
sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạnchế
- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa thiên Huế
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luậnvăn
4.1.Đối tượng nghiêncứu
Hoạt động tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện thuộc
Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
4.2 Phạm vi nghiêncứu
- Về không gian: 09 Trung tâm Y tế huyện/thị xã/thành phố trực thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Trang 5- Về thời gian: Khảo sát số liệu để nghiên cứu từ tháng 3 năm
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu chính:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp tổng hợp
- Phương pháp thống kê và thống kê phân tích
- Phương pháp điều tra xã hộihọc
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Về lý luận: Luận văn góp phần làm rõ hơn những vấn đề lý luận về động lực, động lực làm việc, tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện
- Về thực tiễn: Luận văn phản ánh thực trạng tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế, ưu, nhược trong hoạt động tạo động lực làm việc
Trên cơ sở hệ thống lý luận và kết quả phân tích thực trạng, vận dụng lý luận vào thực tiễn để đề xuất một số nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu, các cơ quan quản lý của tỉnh Thừa Thiên Huế trong tạo động lực làm việc cho bác sĩ trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
7 Kết cấu của luậnvăn
Trang 6Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện
Chương 2: Thực trạng tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Trang 7Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC
CHO BÁC SĨ TUYẾN HUYỆN 1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài luận văn
1.1.1 Viên chức và viên chức là bác sĩ tuyến huyện
1.1.1.1 Viên chức
Điều 2 Luật Viên chức 2010 định nghĩa: “Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn
vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương
từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”[11]
1.1.1.2 Viên chức là bác sĩ tuyến huyện
Trên cơ sở định nghĩa viên chức của Luật Viên chức 2010, có thể hiểu viên chức bác sĩ là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực y
tế và gắn liền với hoạt động nghề nghiệp là bác sĩ
1.1.2 Động lực làm việc và tạo động lực làm việc
1.1.2.1 Động lực làm việc
- Khái niệm động lực làm việc
Theo giáo trình động lực làm việc trong tổ chức hành chính nhà nước, động lực làm việc được hiểu là sự thúc đẩy khiến cho con người nỗ lực làm việc trong điều kiện cho phép để tạo ra năng suất, hiệu quả cao [9]
Theo giáo trình quản trị nhân lực thì “Động lực làm việc chính
là sự khao khát và tự nguyện của người lao động để tăng cường nỗ lực nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức” [8]
Từ những khái niệm khác nhau, tác giả luận văn cho rằng: Động lực làm việc là cái thúc đẩy, kích thích, làm cho cá nhân mong
Trang 8muốn, tự nguyện, và nỗ lực làm việc để đạt được những mục tiêu của
cá nhân, tổ chức
1.1.2.2 Tạo động lực làm việc
Từ những phân tích trên, theo tác giả luận văn,tạo động lực làm việc là tất cả các phương thức mà nhà quản lý tác động đến người lao động để khuyến khích, động viên người lao động nỗ lực làm việc nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức đề ra
1.2 Một số học thuyết về tạo động lực làm việc
Trên thế giới có rất nhiều học thuyết và lý thuyết khác nhau về động lực làm việc, có thể kể đến các học thuyết tiêu biểu sau:
1.2.1 Học thuyết nhu cầu của Abraham Maslow
Abraham Maslow cho rằng hành vi của con người bắt nguồn
từ nhu cầu và những nhu cầu của con người được sắp xếp theo một thứ tự ưu tiên từ thấp tới cao về tầm quan trọng Cấp bậc nhu cầu được sắp xếp thành năm bậc sau:
Hình 1.1: Thuyết nhu cầu theo thứ bậc của Maslow Bậc 1 Những nhu cầu về sinh học
Bậc 2 Những nhu cầu về an ninh, an toàn
Bậc 3 Những nhu cầu về xã hội
Bậc 4 Những nhu cầu được đánh giá và tôn trọng
Bậc 5 Những nhu cầu về sự hoàn thiện
Trang 91.2.2 Học thuyết hai nhân tố
Theo thuyết hai nhân tố (duy trì và động viên) của Herberg, nhân tố duy trì nếu giải quyết không tốt sẽ dẫn tới sự bất mãn; trong khi nhân tố động viên giải quyết tốt sẽ tạo ra sự thỏa mãn, động viên người lao động chăm chỉ, tích cực, còn nếu giải quyết không tốt nhân
tố này cũng chỉ tạo ra sự không thỏa mãn chứ không phải tình trạng bất mãn
Hình 1.2: Thuyết hai nhân tố của Herzberg
1.3 Bác sĩ tuyến huyện và tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện
1.3.1 Bác sĩ tuyến huyện
1.3.1.1 Vai trò của bác sĩ tuyến huyện
Đội ngũ bác sĩ là người trực tiếp thực hiện các hoạt động phòng chống dịch bệnh, phòng chống ngộ độc thực phẩm, chỉ đạo tuyến, khám bệnh, chữa bệnh, quản lý và nâng cao sức khỏe cho người dân địa phương
1.3.1.2 Đặc điểm của bác sĩ tuyến huyện
Trang 10Đội ngũ bác sĩ tuyến huyện còn rất thiếu cả về số lượng và chất lượng
Trong nhiều năm qua, số bác sĩ được Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế tuyển dụng vào làm việc tại các Trung tâm Y tế huyện thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu đưa ra, không đủ bổ sung cho sự thiếu hụt bác sĩ đến tuổi nghỉ hưu và thôi việc
Tỷ lệ bác sĩ chính quy còn thấp, các bác sĩ tuyến huyện chủ yếu là bác sĩ cử tuyển, đào tạo theo địa chỉ hoặc đào tạo chuyên tu Bác sĩ được đào tạo, cập nhật thường xuyên về kiến thức, kỹ năng y khoa còn hạn chế
1.3.2 Tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện
1.3.2.1 Tầm quan trọng của tạo động lực làm việc cho bác sĩ tuyến huyện
1.3.2.1.1 Nâng cao chất lượng và phát huy tiềm năng của bác
1.3.2.2.1 Tạo động lực làm việc thông qua thu nhập
1.3.2.2.2 Tạo động lực thông qua môi trường làm việc
1.3.2.2.3 Tạo động lực làm việc thông qua phân công công việc
1.3.2.2.4 Tạo động lực làm việc thông qua đào tạo, bồi dưỡng 1.3.2.2.5 Tạo động lực làm việc thông qua quy hoạch, bổ nhiệm
Trang 111.3.2.2.6 Tạo động lực làm việc thông qua thi đua, khen thưởng
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến tạo động lực làm việc 1.2.1 Các yếu tố thuộc về môi trườnglàm việc
Môi trường làm việc bao gồm điều kiện làm việc, không gian làm việc, tính chất công việc,… có ảnh hường đến khả năng đáp ứng yêu cầu công việc được giao
Môi trường làm việc là một yếu tố rất quan trọng, ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động
1.2.2 Yếu tố thuộc về con người
Bao gồm các yếu tố gắn với bản thân người lao động và phong cách quản lý của người lãnh đạo
Các yếu tố gắn với bản thân người lao động như nhu cầu, lợi ích, mục tiêu của bản thân tính cách, trình độ chuyên môn, kỹ năng làm việc
Nhu cầu: là trạng thái tâm sinh lý của con người nhằm đạt được cái gì đó, là sự cảm nhận của bản thân về cái cần thiết để sống
1.2.3.Yếu tố thuộc về tổ chức
Về cơ cấu tổ chức bộ máy: bao gồm nhiều yếu tố như: quy
mô đơn vị, số lượng người làm việc, các bộ phận tham mưu, tổng
Trang 12hợp, cơ sở vật chất…
Về văn hoá của tổ chức:biểu hiện rõ qua niềm tin, thói quen, hành vi của người lao động trong mối quan hệ giữa lãnh đạo, quản lý với người lao động và giữa đồng nghiệp với nhau
Trang 13Chương 2 THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO BÁC SĨ TUYẾN HUYỆN THUỘC SỞ Y TẾ TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
2.1 Khái quát về đặc điểm địa lý, tình hình kinh tế xã hội
và tác động của các yếu tố này đến hoạt động tạo động lực làm việc của bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế 2.1.1 Đặc điểm địa lý
Tỉnh Thừa Thiên Huế nằm ở duyên hải miền trung Việt Nam bao gồm phần đất liền và phần lãnh hải thuộc thềm lục địa biển Đông
Phần đất liền, Thừa Thiên Huế có diện tích 503.320,5 ha, kéo dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam Vùng nội thủy rộng 12 hải lý 2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Thừa Thiên Huế hiện nay
Dân số Thừa Thiên Huế hiện nay có 1.154.310 người Phần lớn dân số là người dân tộc Kinh
Tỉnh Thừa Thiên Huế hiện có 9 đơn vị hành chính trực thuộc gồm: thành phố Huế, thị xã Hương Trà, thị xã Hương Thủy, huyện Phong Điền, huyện Quảng Điền, huyện Phú Vang, huyện Phú Lộc, huyện A Lưới, huyện Nam Đông với 152 xã/phường/thị trấn
Xây dựng tỉnh Thừa Thiên Huế sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là trung tâm của khu vực miền Trung và một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của cả nước về văn hóa, du lịch, khoa học - công nghệ, y tế chuyên sâu, giáo dục - đào tạo đa ngành,
đa lĩnh vực, chất lượng cao
Trang 142.1.3 Tác động của đặc điểm địa lý, điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội đến tạo động lực làm việc của bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Nhu cầu chăm sóc sức khỏe là nhu cầu chính đáng của tất cả người dân trên khắp các vùng miền Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế
xã hội, điều kiện cơ sở vật chất của mỗi đơn vị khác nhau nên chất lượng phục vụ ở mỗi đơn vị cũng khác nhau, điều này hoàn toàn phụ thuộc vào năng lực khám chữa bệnh, tinh thần thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ y tế đơn vị đó, đặc biệt là đội ngũ bác sĩ Chính đặc điểm địa lý của các huyện trong tỉnh đã ảnh hưởng rất lớn đến động lực làm việc của đội ngũ bác sĩ tại các trung tâm y tế huyện
2.2 Khái quát về Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Theo Quyết định số 08/2017/QĐ-UBND ngày 13 tháng 02 năm
2017 của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, có chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân tỉnh quản lý nhà nước về y tế, bao gồm: Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; phục hồi chức năng; giám định y khoa, pháp
y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; trang thiết bị y tế; dược; mỹ phẩm; an toàn thực phẩm; bảo hiểm y tế; dân số - kế hoạch hóa gia đình; sức khỏe sinh sản và công tác y tế khác trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật
2.3 Khái quát đội ngũ bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
2.3.1 Số lượng bác sĩ tuyến huyện
Trang 15Bảng 2.2 Số lượng bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế
%
253
65 25,7
%
289
88 30,4
%
305
95 31, 1%
Nguồn: Phòng Tổ chức cán bộ, Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế 2.3.3 Cơ cấu độ tuổi của bác sĩ tuyến huyện
Bảng 2.4 Cơ cấu tuổi của bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế
38 (16,7)
46 (18,2)
47 (16,3)
53 (17,4)
69 (30,3)
78 (30,8)
98 (33.9)
104 (34,1)
Từ 51 trở lên (21,9) 49 (20,1) 46 (16,2) 41 (13,5) 39 (11,8) 36
Nguồn: Phòng Tổ chức cán bộ, Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Trang 162.3.4 Cơ cấu về trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý nhà nước của bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở Y tế tỉnh Thừa Thiên Huế
Bảng 2.5 Trình độ chuyên môn của bác sĩ tuyến huyện thuộc Sở
Y tế giai đoạn 2014 - 2018
Năm Tổng số bác sĩ
Trình độ chuyên môn Tiến
sĩ
Chuyên khoa II
Thạc
sĩ
Chuyên khoa I
Đại học
2.4.1 Thực trạng tạo động lực thông qua thu nhập
Đánh giá mức độ hài lòng đối với thu nhập hiện tại của bác sĩ qua câu hỏi “Bác sĩ thấy mức thu nhập hiện tại khi làm việc tại bệnh viện có đảm bảo cuộc sống không” Kết quả thu được qua biểu đồ 2.1
Biểu đồ 2.1: Mức độ hài lòng của bác sĩ đối với
mức thu nhập hiện tại Nguồn: Kết quả phân tích số liệu khảo sát
Trang 172.4.2 Thực trạng tạo động lực thông qua môi trường làm việc Kết quả khảo sát mức độ hài lòng của bác sĩ đối với môi trường làm việc thể hiện qua bảng 2.7
Bảng 2.7: Mức độ hài lòng của bác sĩ đối với môi trường
Biểu đồ 2.2: Mức độ phù hợp của việc phân công công việc
tại bệnh viện Nguồn: Kết quả phân tích số liệu khảo sát
Trang 182.4.4 Thực trạng tạo động lực thông qua đào tạo, bồi dưỡng
Đánh giá sự hài lòngvề tạo động lực làm việc thông qua đào tạo qua câu hỏi “Bác sĩ cho biết mức độ hài lòng đối với công tác đào tạo của bệnh viện”, kết quả thu được qua biểu đồ 2.4
Biểu đồ 2.4: Mức độ hài lòng đối với công tác đào tạo
của bệnh viện Nguồn: Kết quả phân tích số liệu khảo sát 2.4.5 Thực trạng tạo động lực thông qua quy hoạch, bổ nhiệm
Đánh giá mức độ hài lòng của bác sĩ đối với việc quy hoạch, bổ nhiệm, tác giả đưa ra câu hỏi “Bác sĩ cho biết mức độ hài lòng của mình đối với công tác quy hoạch, bổ nhiệm của bệnh viện”, kết quả thu được qua biểu đồ 2.5
Biểu đồ 2.5: Mức độ hài lòng đối với công tác quy hoạch, bổ nhiệm
Nguồn: Kết quả phân tích số liệu khảo sát tại phụ lục 2