KỸ THUẬT CHĂN NUÔI HEO TRÊN ĐỆM LÓT SINH HỌC

- Các chế phẩm vi sinh sử dụng để xử lý phân và chất thải động vật thường bao gồm một tập hợp các vi sinh vật được chọn lọc rất nghiêm ngặt theo các tiêu chí về đặc điểm sinh hóa học cụ

Năm

VIỆN CHĂN NUÔI PHÂN VIỆN CHĂN NUÔI NAM BỘ

***

KỸ THUẬT CHĂN NUÔI HEO TRÊN

ĐỆM LÓT SINH HỌC

Thành phố Hồ Chí Minh, 2018

I Giới thiệu tổng quan

1 Phạm vi áp dụng

Phạm vi áp dụng: các hộ gia đình chăn nuôi heo thịt thương phẩm

2 Đối tượng áp dụng

Đối tượng áp dụng cho chăn nuôi heo thịt

3 Đặc điểm, đặc tính

- Diện tích chuồng ĐLSH: mật độ 2,4 m2/con Trong đó 1,6 m2/con là nền chuồng đệm lót sinh học và 0,8 m2/con là nền xi măng

- Trong chuồng nuôi heo gắn hệ thống phun sương và quạt gió

- Độ dày đệm lót ban đầu khoảng: 60 - 70 cm

- Phải đảm bảo độ ẩm của đệm lót: Tầng trên cùng luôn giữ độ ẩm ở 25 - 30% để đảm bảo cho sự lên men tiêu hủy phân tốt

- Phải đảm bảo độ tơi xốp của đệm lót : định kỳ xới tơi đệm lót ở độ sâu trong khoảng 15

- 30 cm

- Không phun xịt thuốc sát trùng lên đệm lót

- Áp dụng qui trình vắc xin, an toàn sinh học như phương thức chăn nuôi heo thông thường

4 Các yêu cầu của mô hình

- Các chất độn làm đệm lót có nguồn dồi dào, giá cả phải chăng

- Men vi sinh có nguồn gốc rõ ràng,uy tín để đảm bảo chất lượng

- Diện tích chuồng nuôi đảm bảo mật độ 2,4 m2/con Trong đó 1,6 m2/con là nền

chuồng đệm lót sinh học và 0,8 m2/con là nền xi măng

- Đảm bảo đúng quy trình làm và bảo dưỡng đệm lót sinh học

5 Tổng quan về mô hình trên thế giới, ở Việt Nam và tại TPHCM

- Ứng dụng vi sinh vật vào mục đích chăn nuôi nói chung và xử lý môi trường nói

riêng đã được các nước có nền công nghệ vi sinh áp dụng từ lâu và phổ biến dưới các

dạng sản phẩm vi sinh khác nhau Các loại này được áp dụng cho từng công đoạn chăn nuôi cũng như áp dụng cho toàn bộ quá trình chăn nuôi tùy thuộc vào đặc tính của các chủng vi sinh vật cũng như mục đích sử dụng

- Các chế phẩm vi sinh sử dụng để xử lý phân và chất thải động vật thường bao gồm một tập hợp các vi sinh vật được chọn lọc rất nghiêm ngặt theo các tiêu chí về đặc điểm sinh hóa học cụ thể Một trong những tiêu chí quan trọng đó là giữa chúng phải có được mối quan hệ cộng sinh và hỗ sinh để từ đó tạo ra sự cân bằng sinh thái trong môi trường mà chúng tồn tại

- Trên thế giới: Việc ứng dụng hệ vi sinh vật để làm đệm lót sinh học trong chăn

nuôi nói chung và chăn nuôi heo nói riêng mới được áp dụng ở một số nước trong đó

có Việt Nam Quy trình chung tương đồng ở các nước là sử dụng môi trường lên men được làm từ các vật liệu có hàm lượng xenluloza cao để cho hệ vi sinh vật hoạt động hiệu quả thông qua quá trình phân hủy chất hữu cơ Thành phần, số lượng và chất lượng các chủng vi sinh vật có sự khác biệt tùy thuộc vào từng nước, từng sản phẩm, đối tượng vật nuôi Trong chăn nuôi heo trên đệm lót sinh học đã được áp dụng ở Nhật Bản, Trung Quốc, Hồng Kông, Hoa Kỳ, Anh, Thái Lan, Hàn Quốc Ở các nước này việc ứng dụng hệ vi sinh vật được chọn tạo hoặc sản phẩm tách chiết từ chúng vào chăn nuôi cũng như xử lý chất thải đã mở ra tiềm năng rất lớn cho chăn nuôi hữu

cơ, chăn nuôi sinh thái và đảm bảo quyền động vật trong những năm tới

- Ở Việt Nam chăn nuôi heo là một trong những ngành đã ứng dụng các công nghệ

tiên tiến trong chăn nuôi như thức ăn, giống, thú y, chăm sóc nuôi dưỡng và xử lý môi trường Trong các công nghệ áp dụng cho chăn nuôi heo thì công nghệ vi sinh là lĩnh vực phát triển nhanh và có tính ứng dụng cao Trên cơ sở chế phẩm EM của Nhật Bản do giáo sư Teruo Hagi, Tiến sĩ Lê Khắc Quảng, Giám đốc Trung tâm Phát triển công nghệ Việt - Nhật trực tiếp chuyển giao công nghệ này vào Việt Nam

- Trên cơ sở nghiên cứu gốc, các nghiên cứu mới, bổ sung sau này đã được thương mại hóa thành các sản phẩm EM chứa nhiều chủng loại vi sinh vật được chọn tạo đã

có mặt trên thị trường gồm cả sản phẩm nhập khẩu và sản xuất nội địa như EM, BIO.EMS, S.EM01, EMIC, EMUNIV, EMC, VEM, EMINA, BIOMIX1, BIOMIX2, MAX.250, ACTIVE CLEANER, BALASA No.1,

- Các chế phẩm trên có hiệu quả khác nhau nhưng đều có một hoặc nhiều tác động lên chăn nuôi heo:

+ Giảm thiểu mùi hôi từ chất thải và hô hấp ở heo;

+ Tăng cường phân hủy phân, nước tiểu thành phân vi sinh hữu cơ;

+ Tăng cường quá trình tiêu hóa và hấp phụ dinh dưỡng từ thức ăn;

+ Góp phần tăng sức đề kháng đối với bệnh dịch ở heo;

+ Giảm lao động và chi phí nước, điện, thức ăn;

+ Góp phần tăng hiệu quả chăn nuôi;

+ Góp phần gia tăng quyền vật nuôi;

+ Bảo vệ môi trường

Trong các chế phẩm nêu trên có mặt trên thị trường Việt Nam và được người chăn nuôi sử dụng thì 2 chế phẩm sau đây được áp dụng nhiều vào làm đệm lót trong chuồng nuôi heo:

- ACTIVE CLEANER là chế phẩm của Công ty Future Biotech - Đài Loan;

- BALASA No.1 là chế phẩm do cơ sở Minh Tuấn sản xuất, do TS Nguyễn Khắc Tuấn và TS Nguyễn Thị Tuyết Lê ở địa chỉ số 15 đường F, Tổ dân phố Thành Trung, thị trấn Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội sản xuất Đây là kết quả nghiên cứu, thử nghiệm lâu dài từ trước năm 2002 và trong giai đoạn 2007 - 2012 của các tác giả từ Đề tài

nghiên cứu "Nghiên cứu sản xuất chế phẩm BALASA No.1 để tạo đệm lót sinh thái

trong chăn nuôi".

- Việc làm giảm mùi hôi, giảm ô nhiễm là do nồng độ các khí H2S, CO2 và NH3 ở chuồng nuôi heo trên đệm lót sinh học thấp, nguyên nhân là nhờ sự khử các chất khí trong đệm lót lên men và sự tác động của nhiều nhân tố Cụ thể là:

- Sự hấp phụ của bản thân đệm lót sinh học: năng lực hấp phụ rất mạnh, có thể hấp phụ thành phần khí thối ở mức cao nhất, đặc biệt là đệm lót được làm từ nguyên liệu

là mùn cưa vừa có độ cứng nhưng lại có độ xốp lớn Trong quá trình hấp phụ, nước

và khí NH3 trong phân, nước tiểu bị phân tán trong đệm lót sinh học làm giảm một phần mùi hôi

- Tác dụng khử mùi hôi và khí độc quan trọng nhất là do vi sinh vật, đệm lót được coi như một thùng lên men lớn Sự lên men do một tập hợp của một số lượng các vi sinh vật cực lớn, được cấy vào lúc đầu và sau đó được duy trì và ổn định tạo lập nên một hệ thống cân bằng sinh thái vi sinh vật ổn định Hệ thống này phát huy năng lực lên men mạnh để tiêu hủy phân đồng thời có tác dụng khử thối, khử khuẩn do các sản phẩm trao đổi chất của chúng như axit hữu cơ (trung hòa và cố định NH3), rượu (trung hòa mùi lạ và diệt virút), các enzim, các chất loại kháng sinh, vi sinh vật có ích thực hiện sự giảm mùi theo hai cách đó là:

- Ức chế và khử vi khuẩn có hại, lên men gây thối trong đệm lót: Với một số lượng

tế bào rất lớn các chủng loại vi sinh vật khác nhau đã tạo ra sự áp đảo và tiêu diệt các loại vi khuẩn lên men gây thối trong phân Các vi sinh vật có ích bằng sự cạnh tranh các chất dinh dưỡng, bằng việc sản sinh ra các các chất gây ức chế như các axit hữu

cơ, rượu ethylic, ester, H2O2, bacterioxin (chất có hoạt tính kháng sinh) Axit hữu cơ

có thể trung hòa hấp phụ NH3 Trong thành phần của tổ hợp vi sinh vật được đưa vào đệm lót có những chủng có thể sử dụng các khí độc làm nguồn dinh dưỡng cho sự sinh trưởng phát triển của mình, do đó mà góp phần làm giảm nhanh khí độc trong đệm lót (phân mới thải ra đã có nhiều khí thối độc do sự lên men của các vi khuẩn thối rữa trong ruột già động vật) Ví dụ: các chủng nấm men được chọn lọc có thể sử dụng NH3 cho sinh tổng hợp thành protein của tế bào hay vi khuẩn quang hợp có màu lục có thể sử dụng cơ chất là H2S trong quá trình đồng hóa CO2 để tạo ra các hợp chất hữu cơ cần cho tế bào, điều đó cũng để giải thích vì sao dùng dịch lên men của chế phẩm vi sinh để phun vào nơi có mùi hôi thì chỉ sau một thời gian ngắn đã giảm mùi

rõ rệt

- Sự lên men oxi hóa của VSV để phân giải phân thành các chất không có mùi: đó

là sự oxi hóa triệt để các chất dinh dưỡng trong phân để thu năng lượng và tạo ra CO2

và nước

- Sự tiêu diệt các vi sinh vật gây bệnh là do các sản phẩm của trao đổi chất, ở đệm lót khi lên men mạnh, CO2 sinh ra đọng lại giữa tầng đệm lót gây ức chế một số vi khuẩn có hại trong quá trình lên men Trong quá trình lên men các vi sinh vật có ích

đã làm hình thành các axit hữu cơ làm tăng độ axit của môi trường, sự hình thành các

chất kháng sinh của Treptococcus lactis, sự hình thành H2O2 … đã tiêu diệt hầu như

toàn bộ vi khuẩn có hại, đây cũng là cơ chế của lên men diệt các vi khuẩn có hại, mà chỉ có thông qua sự lên men này mới có thể diệt được các nha bào của các vi khuẩn gây bệnh khó bị tiêu diệt

- Sự tiêu diệt các virus không mấy khó khăn do chúng là loại kí sinh dễ bị các tác nhân vật lý hóa học tiêu diệt, nên ở môi trường ẩm, nóng có axit thì chỉ sau mấy ngày

có thể bị diệt Do virus tách ra khỏi cơ thể có trong đệm lót chúng ở dạng bất hoạt hoặc độc lực giảm nếu ở điều kiện nhiệt độ cao, độ ẩm cao, độ pH 5 hoặc trên 9 thường dễ bị tiêu diệt sau vài ngày VSV có hại không tồn tại ở thể nha bào mà thường ở thể dinh dưỡng, gặp môi trường không thuận lợi thường bị ức chế sau đó bị các nhân tố kháng khuẩn của VSV có ích tiêu diệt Trong đệm lót, tuy thực tế không thể tiêu diệt hết các vi khuẩn gây bệnh tuy nhiên chúng nằm trong phạm vi hoàn toàn

có thể kiểm soát, vô hại với động vật nuôi, chúng ở trạng thái bị ức chế hoặc bất hoạt nên chúng ít có khả năng gây bệnh mà nếu mắc bệnh thì thường không bị nặng, trái lại chúng còn có tác dụng gây miễn dịch không đặc hiệu từ vi khuẩn gây bệnh đã giảm hoạt lực nếu heo có ăn đệm lót hoặc gây miễn dịch cho con vật do các vi rut bị suy yếu làm giảm độc lực (tai xanh, lở mồm long móng, dịch tả)

- Trên cơ sở báo cáo sơ bộ của Sở Nông nghiệp và PTNT một số tỉnh/thành và cơ sở chăn nuôi áp dụng, ứng dụng quy trình trong chăn nuôi heo trên đệm lót sinh học đã mang lại một số lợi ích sau:

 Trước hết đó là chuồng thiết kế đơn giản với sự đầu tư thấp; xử lý đệm lót nhanh với sự đầu tư ban đầu ít, không phức tạp nhưng lại có giá trị sử dụng cao, lâu dài Một đệm lót nền chuồng được xử lý tốt có thể sử dụng tới 3 năm Đệm lót sau

đó có thể sử dụng làm phân bón có chất lượng cao cho cây trồng

 Giảm ô nhiễm môi trường: Phân hủy hết phân, giảm mùi hôi thối, giảm khí độc trong chuồng nuôi, tạo môi trường sống tốt cho gia súc, cải thiện môi trường sống cho người lao động Tạo cơ hội phát triển chăn nuôi ngay ở nơi dân cư đông đúc

 Kích thích con vật sống theo bản năng nguyên thủy: đi lại, đào bới đệm lót để tìm kiếm các thứ có thể ăn được Điều đó tạo điều kiện cho con vật rèn luyện thể

chất, tăng được năng lực tiêu hóa, cải thiện ngoại hình, tăng sức đề kháng giảm mắc bệnh

 Giảm tỷ lệ mắc bệnh đặc biệt là bệnh đường ruột và hô hấp

 Tăng chất lượng thịt: tỷ lệ nạc cao, giảm tồn dư kháng sinh

 Tăng hiệu quả kinh tế: tỷ lệ chết thấp, giảm lượng nước sử dụng cho chăn nuôi, giảm công lao động 60% để làm vệ sinh chuồng trại Giảm công và chi phí thuốc thú y trong việc chữa trị bệnh Giảm chi phí thức ăn khoảng 10% Tuy nhiên, ngoài những ưu điểm đã được phân tích ở trên việc sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi heo cũng đã phát sinh những mặt hạn chế như sau:

 Hạn chế trong việc vệ sinh tiêu độc, khử trùng và phòng bệnh cho heo do men

sẽ bị tiêu diệt làm đệm lót mất tác dụng khi sử dụng hóa chất, vôi và ngay cả kháng sinh sau khi điều trị vật nuôi thải ra

 Do nhiệt độ cao trong chuồng nên vật nuôi thường phải hoạt động nhiều (ủi tìm chỗ mát để nằm vừa tạo điều kiện xới trộn đệm lót) làm tiêu hao nhiều năng lượng;

 Với điều kiện mực nước ngầm cao, kết hợp triều cường, nếu lớp đệm lót làm

âm xuống dưới mặt đất từ 40 - 60cm, chắc chắn nước sẽ tràn vào gây chết men và đệm lót sẽ không sử dụng được và là nguồn gây ô nhiểm mạch nước ngầm do phân

và nước tiểu chứa nhiều nitơ

Theo một số nghiên cứu, sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi heo làm giảm tỷ

lệ mắc bệnh đặc biệt là bệnh đường ruột và hô hấp từ 50 - 70 %, giảm tỷ lệ tiêu chảy,

hô hấp ở heo tương ứng 18% và 20,8% (Nguyễn Thị Hồng Nhàn, 2015) Giảm tỷ lệ tái phát bệnh tiêu chảy 28,6% (Đỗ Quang Đại, 2011) Chăn nuôi heo trên đệm lót sinh học góp phần làm giảm ô nhiễm môi trường: Giảm 100% lượng nước thải, không có chất thải gồm phân, nước tiểu, nước tắm heo và nước rửa chuồng thải trực tiếp ra môi trường và giảm mùi hôi thối, giảm khí độc thải ra trong chuồng nuôi (giảm khí H2S, CO2 2,2 lần và NH3 6,38 lần) (Đậu Văn Hải và cs, 2017a) Khối lượng heo xuất chuồng sau 150 ngày nuôi (từ sau cai sữa) đạt 112 kg, Khả năng tăng trọng

của heo tương đương so với phương thức nuôi truyền thống (648,22 so với 642,35g/ngày) (Đậu Văn Hải và cs, 2017b)

Theo kết quả thử nghiệm tại một số tỉnh trong cả nước thì việc sử dụng đệm lót sinh học nuôi heo thịt chỉ thích hợp (heo phát triển tốt) từ giai đoạn cai sữa đến 50 kg, chưa thích hợp cho heo giai đoạn trên 50 kg-xuất chuồng do đệm lót sinh học sinh nhiệt, tạo nhiệt độ trên bề mặt của đệm lót và nhiệt độ trong chuồng nuôi tăng cao đã gây stress nhiệt cho heo làm cho heo giảm ăn, giảm sức đề kháng, gây ra bệnh tật Thách thức đặt ra là làm sao nuôi được heo thịt từ cai sữa đến xuất chuồng mới giải quyết triệt để chất thải thải ra môi trường và đảm bảo giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nuôi heo

Ở TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Khuyến nông Thành phố đã và đang áp dụng kỹ

thuật nuôi heo thịt từ sau cai sữa (khoảng 20 kg) đến xuất chuồng trên ĐLSH ở một

số huyện của Thành phố Tuy nhiên, trong khuôn khổ nhiệm vụ của Trung tâm chỉ theo dõi, đánh giá tăng trưởng và ước tính chi phí chăn nuôi, chưa đánh giá tác động đến môi trường Với kỹ thuật mới trong nhiệm vụ này thì heo có thể nuôi được trên ĐLSH từ cai sữa (khoảng 28 ngày tuổi) cho đến xuất chuồng khoảng 100kg vẫn đảm bảo hiệu quả kinh tế và không xả chất thải ra môi trường, đánh giá được tác động đến môi trường (mùi hôi, hàm lượng các chất khí thải ra môi trường) từ chăn nuôi heo thông qua các chỉ tiêu đánh giá chi tiết và có so sánh với đối chứng về tăng trọng, tiêu tốn thức ăn, chi phí điện, nước, tỷ lệ bệnh, khí độc chuồng nuôi

Mô hình chăn nuôi heo thịt trên đệm lót sinh học là một phương thức chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học nâng cao giá trị sản phẩm có thể giải quyết những mối lo ngại trên nhưng vẫn mạng lại hiệu quả kinh tế cao Đây là phương thức chăn nuôi phù hợp với phương hướng phát triển chăn nuôi và nhu cầu của thị trường trong hiện tại và tương lai

6 Nguồn gốc, xuất xứ của mô hình (từ đề tài nghiên cứu khoa học, dự án, đề án

được ngân sách nhà nước cấp, hỗ trợ; tự nghiên cứu bằng kinh phí tự có, nguồn khác, ….).

- Nhiệm vụ “Quy trình kỹ thuật chăn nuôi heo thịt trên đệm lót sinh học” được bắt

nguồn từ nhu cầu thực tế của ngành chăn nuôi heo theo hướng ứng dụng công nghệ vi

sinh xử lí môi trường trong chăn nuôi thân thiện với môi trường hiện nay và sự chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp chính quyền địa phương theo quyết định số 1159/QĐ-UBND ngày 17 tháng 3 năm 2017 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành về kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu trên địa bàn thành phố

Hồ Chí Minh giai đoạn 2017 - 2020, tầm nhìn đến năm 2030

- Quy trình chăn nuôi heo trên đệm lót sinh học đã được Cục Chăn nuôi ký quyết định số 263/QĐ-CN-MTCN ngày 9/10/2013 công nhận tiến bộ kỹ thuật Đã có nhiều nhiệm vụ được triển khai thành công như: Nhiệm vụ “Chuyển giao kiến thức về tiến

bộ kỹ thuật: Chăn nuôi trên đệm lót sinh học cho nông hộ, nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tăng thu nhập cho người chăn nuôi, ứng phó với biến đổi khí hậu tại xã

Hà Lan, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa” Nhiệm vụ “Giảm thiểu ô nhiễm môi trường bằng công nghệ đệm lót sinh học trong chăn nuôi nông hộ năm 2014 - 2015" của Hội Nông dân tỉnh Hải Dương và nhiệm vụ “Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật xây dựng

mô hình chăn nuôi gia cầm theo hướng an toàn trên địa bàn tỉnh Hải Dương” do Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học tỉnh triển khai Và tại tỉnh Đồng Nai có nhiệm

vụ “Ứng dụng chế phẩm sinh học làm đệm lót sinh học trong chăn nuôi heo trên địa bàn huyện Thống Nhất” do Phân viện Chăn nuôi Nam Bộ chủ trì thực hiện đã được

Sở Khoa học Công nghệ Đồng Nai cũng như người dân đánh giá cao

II Quy trình kỹ thuật

2.1 Chọn giống (áp dụng chung cho các giống)

- Heo lai F1 (giữa heo đực ngoại và cái nội), có khả năng tăng trọng khá, tỷ lệ nạc cao hơn heo nội thuần

- Heo lai 2 máu ngoại, heo lai 3 và 4 máu ngoại thường thể hiện ưu thế lai cao (lớn nhanh hơn, tiêu tốn thức ăn thấp hơn, khả năng chống chịu bệnh tật tốt hơn so với giống heo ngoại nguyên chùng nuôi thịt)

- Heo lai 2 máu ngoại hiện nay là con lai F1 giữa giống heo Landrace và giống heo Yorkshire

- Heo lai 3 máu ngoại hiện nay là con lai giữa heo nái F1 (Landrace x Yorkshire) phối với đực heo Duroc Heo lai 3 máu ngoại giảm từ 0,1 - 0,3 kg thức ăn/kg tăng

khối lượng, rút ngắn thời gian nuôi từ 4 - 6 ngày, tăng tỷ lệ nạc từ 1 - 2% so với nuôi heo thuần chủng

- Chọn lọc để nuôi thịt: Nên chọn những heo con:

+ Khỏe mạnh, không có khuyết tật, lông da mịn màng, hồng hào

+ Thân hình phát triển cân đối (trường mình, rộng lưng, nở ngực, mông to, 4 chân khỏe)

2.2 Nhập heo

- Heo nhập vào trang trại phải có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, giấy chứng nhận kiểm dịch động vật, tiêm phòng vắc xin, thuốc điều trị đã sử dụng (nếu có) Tốt nhất nên nhập từ các trại đã có chứng nhận cơ sở an toàn dịch bệnh Chỉ nên mua heo mới

từ 1 đến 2 trại đảm bảo an toàn dịch, hạn chế nguy cơ mang bệnh vào trại

- Khi heo về đến trại, phải chuyển heo xuống ngay, đưa vào khu cách ly để nuôi thích nghi Ghi nhận lại tất cả các biểu hiện bệnh tật của heo trong quá trình nuôi thích nghi

- Sau khi nhập heo phải lên kế hoạch tiêm phòng cho đàn heo, quan tâm đến một

số bệnh như; tụ huyết trùng, dịch tả, phó thương hàn

- Cử người thường trực để kịp thời cách ly heo bị bệnh, nghi có bệnh và điều trị những con bị tổn thương do cắn nhau, bị bệnh

Đưa heo vào chuồng:

- Trước khi thả có thể nhặt phân heo từ đàn cần thả bỏ vào rải rác một số nơi trên đệm lót để không tạo cho heo có thói quen thải phân một chỗ

- Tập cho heo đi vệ sinh đúng chỗ vào vị trí quy định trong một vài ngày đầu

2.3 Về chuồng nuôi và mật độ nuôi

- Chuồng nuôi thoáng mát về mùa hè và ấm áp về mùa đông

- Chuồng trại phải thông thoáng, mát, cơ bản đáp ứng các chỉ tiêu sau:

- Diện tích chuồng: đảm bảo mật độ 2,4 m2/con Trong đó 1,6 m2/con là nền chuồng đệm lót sinh học và 0,8 m2/con là nền xi măng Mỗi ô chuồng nuôi khoảng 20 con (Heo lớn là 1,5 - 1,8 m2 đệm lót/con, heo choai là 1,3 - 1,5 m2 đệm lót/con, heo nhỏ là