Giới thiệu bài mới: Sau khi đã năm được những đặc điểm về chuỗi các sự việc, về nhân vật, chủ đề và dàn bài văn tự sự, hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp về cách hành văn, Lời văn tự sự bao [r]
Trang 1Ngày soạn: Ngày tháng năm 2006 Ngày dạy: Ngày tháng năm 2006 tuần 5
Bài 5: Tiết 17 - 18
Sọ dừa
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh :
+ Hiểu sơ lược khái niệm truyện cổ tích
+ Hiểu nội dung ý nghĩa truyện Sọ Dừa và một số đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật mang lối xấu xí
+ Kể lai được truyện
II Các bước lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu ý nghĩa giải thích tên Hồ Hoàn Kiếm ( Trả gươm) ? Chi tiết nào trong
truyện em thích nhất ? Vì sao ?
2 Bài mới:
A Gíới thiệu bài: Trong văn học dân gian, truyện cổ tích là thể loại rất tiêu biểu được
mọi người ưu thích Không có truyện cổ tích nào có tuổi đời của ông bà chúng ta, nhưng cũng rất kì lạ, không truyện cổ tích nào già nua trong đôi mắt, tâm hồn của lớp thế hệ mới Sọ Dừa là một truyện cổ tích mà trong đó nhân vật là một người có hình dáng xấu xí, dị dạng Nhưng bên trong vẻ xấu xí, Sọ Dừa lại có những tài năng phẩm chất tuyệt vời Vậy nhân vật ấy có cuộc đời và số phận như thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểu truyện để hiểu rõ điều đó!
B Tiến trình tổ chức các hoạt động
+ Các thiết bị tài liệu cần thiết cho giờ học:
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái niệm truyện cổ tích
? GV cho HS đọc phần chú thích * trong SGK Giúp
học sinh nắm được khái niệm đó bằng những câu hỏi
sau:
? Nội dung chính của truyện cổ tích là gì?
? Những loại NV thường xuyên xuất hiện trong truyện
cổ tích?
? Truyện cổ tích có hình thức sáng tác ntn?
? ý nghĩa của truyện cổ tích?
? Vậy khái niệm truyện cổ tích có mấy ý chính?
? Từ những đặc điệm trên, em hãy kể tên những
truyện cổ tích mà em biết?
? So sánh cổ tích với truyền thuyết, rút ra NX gì?
GV cho HS thảo luận và nêu ý kiến
HS tự đánh giá bằng cách treo đáp án
1- Đọc - chí thích 1- Khái niệm về truyện cổ tích:
Là loại truyện dân gian kể
về cuộc dời của một số kiểu nhân vật quyen thuộc:
+ NV bất hạnh ( Người mồ côi, người con riêng, người
em út, người có hình dạng xấu xí )
+ NV dũng sĩ và nhân vật
có tài năng kì lạ + NV thông minh và nhân
Trang 2( Bảng phụ ) vật ngốc nghếch
+ NV là động vật ( con vật biết nói năng, hoạt động, tính cách như con người ) Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân vật về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, đối với cái sấu,
sự bất công bằng đối với sự bất công.
Đặc điểm
chung
Hình thức
sáng tác Sáng tác bằng trí tưởng tưởng, nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo, có cốt lõi là
sự thật lịch sự
Sáng tác bằng trí tưởng tượng, nhiều chi tiết tưởng tượng hoang đường
Nội dung Kể về nhân vật và sự việc liên quan
đến lịch sử Kể về cuộc đời và số phận của một số kiểu nhân vật Nhân vật Nhân vật liên quan đến lịc sử thời quá
khứ NV bất hạnh ( Mồ côi, người con riêng, em út,
người có hình dáng xấu xí.)
- NV thông minh, ngốc nghếch - NV là động vật
ý nghĩa Giải thích nguồn gốc dân tộc, đất
nước thể hiện thái độ và cách đánh giá về sự việc và nhân vật lịch sử
Thể hiện mơ ước, niềm tin của ND về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối vưói cái xấu, sự công bằng đối với sự bất công
Hoạt động 2: hướng dẫn học sinh đọc văn bản.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
- GV hướng dẫn học sinh đọc văn bản
Giọng đọc: Chậm rãi, bình tĩnh, lưu ý thay đổi giọng
đọc cho phù hợp với từng nhân vật
Gọi HS đọc truyện thành 3 đoạn
- HS nhận xét cách đọc của nhau
1- Đọc - chú thích
Đoạn 1: từ đầu " đặt tên cho nó là sọ Dừa"
Đoạn 2: Tiếp phong khi dùng đến
Trang 3- GV chọn một số từ, câu, nhóm câu để góp ý HS cách
đọc
- HS đọc phần chú thích, GV chú ý chú thích
1,6,8,10,11
Đoạn 3: Còn lại
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản
Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ bộ về tác phẩm ( Bằng 1 hoạt động )
? Truyện có mấy nhân vật, nhân vật nào là nhân vật
chính?
? Tại sao truyện lại lấy tên nhân vật là Sọ Dừa làm tên
cho truyện?
? Qua việc đọc truyện, em hãy tóm tắt những sự việc
chính của truyện?
Từ phần này giáo viên chuyển sang phần tìm hiểu
nhân vật Sọ Dừa
Nhân vật: - Sọ Dừa
- Cô út
Sự việc chính:
- Mẹ Sọ Dừa thụ thai khi uống nước đựng trong cái sọ dừa, sinh ra một cậu bé không chân, không tay, tròn như quả dừa
- Sọ Dừa giúp mẹ chăn bò cho phú ông và lấy cô út làm vợ
- Sọ Dừa trút bỏ lốt trở thành chàng trai khôi ngô tuấn tú, học giỏi, đỗ trạng nguyên và đi sứ Vợ Sọ Dừa
ở nhà gặp nạn
- Sọ Dừa trở về, gặp lại vợ, sống hạnh phúc, hai cô chị hãm hại em, xấu hổ bỏ đi biệt xứ
Hoạt động 4: Tìm hiểu nhân vật Sọ dừa
GV hướng dẫn HS tìm hiểu nhân vật Sọ Dừa
? Em hãy nhắc lại cho cả lớp biết phần mở đầu của
bài văn tự sự có nội dung gì? ( giới thiệu nhân vật - sự
việc )
? Nhân vật Sọ Dừa bằng những câu văn nào? Giới
thiệu những đặc điểm gì của Sọ Dừa? ( hoàn cảnh ra
đời )
? Em hãy chỉ ra những nét khác thường về sự ra đời
2- Tìm hiểu truyện:
a- Nhân vật Sọ Dừa + Sự ra đời kì lạ
- Bà mẹ mang thai khác thường
- Ra đời với hình dạng khác thường
- Cứ lăn lông lốc trong nhà, không làm việc gì
Trang 4của Sọ Dừa?
? Hãy so sánh sự ra đời của Sọ Dừa với sự ra đời của
các nhân vật: Hùng vương thứ nhất, Thánh Gióng?
Giống và khác nhau ở điểm gì?
( Đều là sự ra đời khác thường, kỳ lạ tuy nhiên có sự
khác nhau: những nhân vật kia khi ra đời đều có hình
dáng bình thường, hoặc đẹp đẽ, còn Sọ Dừa phải
mang lốt gớm ghiếc )
? Câu nói đầu tiên của Sọ Dừa là gì?
? Chỉ ra điều kì lạ qua chi tiết này?
( Là tiếng nói của một quái thai, vừa sinh ra đời đã
biết nói năng rành rẽ, thấu tình đạt lý )
? Bên trong sự kỳ lạ ấy, câu nói đầu tiên của Sọ Dừa
có ý nghĩa ntn?
( Đó là tiếng nói của một con người bình thường, chứa
đựng một nội dung hết sức cảm động, giàu tình người
Có lẽ không có tiếng nói ấy, cục thịt đỏ hỏn kia đúng
là một quái thai đáng sợ )
? Qua sự ra đời khác thường này, em hãy cho biết Sọ
Dừa thuộc kiểu nhân vật nào?
? Kiểu nhân vật gợi cho em liên tưởng tới những
người ntn trong xã hội xưa?
? Kể về sự ra đời của Sọ Dừa như vậy, nhân dân ta
muốn thể hiện điều gì? Từ đó gợi cho ta một tâm
trạng ntn?
Qua phần đầu câu chuyện, em học tập được gì ở cách
giới thiệu nhân vật của người kể? ( Không chỉ giới
thiệu nhân vật về các đặc điểm như: Tên, nguồn gốc
xuất thân mà còn gợi nên sự chú ý, thương cảm của
người đọc đối với nhân vật )
? Với hình dáng kì dị, tưởng như Sọ Dừa không làm
được gì và trở thành gánh nặng cho những người trong
gia đình Vậy Sọ Dừa lại rất tài giỏi và thông minh
Em hãy tìm những chi tiết thể hiện sự tài giỏi đó của
Sọ Dừa?
Lưu ý: Để học sinh tìm đủ những chi tiết có liên quan
đến phẩm chất này của nhân vật, GV có thể đưa ra
những câu hỏi phụ như:
(Sọ Dừa chăn bò như thế nào, thông minh ở chỗ nào?
? Mỗi khi nhân vật cổ tích gặp khó khăn, bế tắc thì
thường có Bụt, Tiên giúp đỡ, vậy theo em lúc tưởng
Kiểu nhân vật bất hạnh
* Gợi sự thương cảm đối với nhân vật
* Mở ra tình huống khác thường, tạo nên sự lôi cuốn
đối với người đọc người nghe
* Quan tâm đến một loại người đau khổ, có số phận thấp hèn
Tài giỏi, thông minh + Chăn bò rất giỏi
+ Tài thổi sáo
+ Tự biết khả năng của mình
+ Kiếm đủ sính lễ theo yêu cầu của phú ông
+ Thông minh, đỗ Trạng Nguyên
+ Tài dự đoán chính xác, biết lo xa
+ Tế nhị, khôn khéo
- Được kể bằng trí tưởng
tượng phong phú, tạo nên những chi tiết có tính khác thường
- Sự đối lập giữa hình dáng
bề ngoài và phẩm chất
Khẳng định và đề cao giá trị con người
Trang 5chừng như bế tắc nhất là Sọ Dừa là gì? Sọ Dừa có cần
đến sự giúp đỡ của Tiên Bụt không? Sọ Dừa giải quyết
như thế nào? Đây có thể coi là sự tài giỏi của Sọ Dừa
được không?
Mặc dù có phép lạ như vậy, nhưng Sọ Dừa không
dùng nó để biến mình thành Trạng Nguyên Sọ Dừa
làm thế nào Điều đó đã chúng tỏ Sọ Dừa là người
như thế nào?
? Khi phải đi sứ, Sọ Dừa để lại cho vợ ba thứ có ý
nghĩa gì? Thể hiện Sọ Dừa là người như thế nào- Biết
phòng xa, lường trước khó khăn
?Khi đó vợ về, biết được âm mưu của hai bà chị vợ,
Sọ Dừa đã có cách cư xử như thế nào? Cách giải
quyết ấy chứng tỏ Sọ Dừa còn có phẩm chất gì nữa?
? Nhận xét gì về những chi tiết kể về Sọ Dừa? Về hình
dáng, về phẩm chất?
(Những chi tíêt tưởng tượng này không những làm cho
câu truyện trở nên hấp dẫn lôi cuốn, mà còn tạo nên
những ý nghĩa sâu sắc.)
Qua những chi tiết tưởng tượng này em nhận xét gì về
quan hệ giữa hình dạng bề ngoài với phẩm chất bên
trong của nhân vật?
(Trái ngược nhau)
? Sự trái ngược nhau giữa hình dáng bề ngoài và phẩm
chất của Sọ Dừa đã nói lên điều gì? Khẳng định điều
gì?
(Khẳng định và đề cao giá trị con người)
? Trong những chi tiết tưởng tượng về Sọ Dừa, em
thích nhất chi tiết nào?
Vì sao?
GV tôn trọng những ý thích của các em về những chi
tiết, nhưng nên gợi các em hướng tới một chi tiết có
tính bất ngờ đó là chi tiết Sọ Sừa trở thành một chàng
trai tuấn tú tài năng
? Sự biến đổi kì diệu từ một cậu bé có bề ngoài dị
hình dị dạng mà thành một chàng trai tuấn tú, khôi
ngô, tài giỏi và đõ đạt mà tên gọi vẫn là Sọ Dừa thể
hiện điều gì? ( thể hiện mơ ước gì của nhân dân ta?
(Mơ ước mãnh liệt về sự đổi mới của nhân dân ta)
GV: truyện cổ tích không kể về những chuyện thường
+ Từ hình dạng xấu xí >< chàng trai khôi ngô tuấn tú
có tài năng
=>Mơ ước mãng liệt về sự
đổi đời của nhân dân ta
Trang 6tình mà kể về những truyện khác thường Sự trái
ngược rất đặc biệt giữa cái lốt ngoài và thực chất ở
nhân vật Sọ Dừa là yếu tố chi phối toàn bộ kết cấu TP
Từ đó mở ra tình huống khác thường để câu chuyện
tiếp tục phát triển, dẫn đến ý nghĩa nhân sinh của tác
phẩm như đã nói ở trên
Hoạt động 5: Tìm hiểu nhân vật cô út
? Nhân vật Cô út được giới thiệu ntn?
? Tại sao Cô út bằng lòng lấy Sọ Dừa?
? Tại sao cô lại nhận ra đằng sau vẻ xấu xí, dị hình dị
dạng kia là vẻ đẹp của Sọ Dừa? Có thể có ý kiến trả
lời: Vì cô đưa cơm và vô tình nhìn thấy chàng trai
thổi sáo là Sọ Dừa
? Đấy là nguyên nhân trực tiếo nguyên nhân sâu xa
hơn là gì? (Đó chính là lòng thương người, sự nhân
hậu đã giúp cô nhận ra điều đó)
? Qua chi tiết này người xưa muốn đề cao điều gì?
Người xưa có câu:" Lửa thử vàng, gian nan thử sức"
Là một người nhân hậu, tốt bụng nhưng cũng có biết
bao gian nan thử thách cô Em hãy kể lại tóm tắt thử
thách đó?
? Điều gì giúp cho cô có thể vượt qua những thử thách
ấy? Kết cục cô có một cuộc sống như thế nào?
? Em có nhận xét gì về nhân vật Cô út?
Nêu kết cục truyện?
( Sọ Dừa có hình xấu xí nhưng cuối cùng được trút bỏ
lốt kết hôn cùng người đẹp, cô út hưởng hạnh phúc
còn 2 cô chị độc ác tham lam phải bỏ làng đi biệt
tích)
? Em có nhận xét gì về kết cục này? Qua kết cục này
em thấy người lao động mơ ước điều gì?
GV: Với hình dáng xấu xí, với những gian nan thử
thách tưởng chừng như khó có thể vượt qua và với biết
bao nhiêu những khó khăn khác nữa, người lao động
không chỉ vượt qua bằng sự thông minh, kiên trì mà
còn bằng cả mơ ước và niềm tin Em hãy chỉ ra một
nét đẹp trong tâm hồn cảu con người Việt Nam
(Lạc quan, sức sống mãnh liệt)
b-Nhân vật cô út:
+ Là con gái út của phú ông, tính hay thương người
+ Khác với hai cô chị thường hắt hỉu Sọ Dừa, cô út thường xuyên đưa cơm cho
Sọ Dừa
+ Đồng ý lấy Sọ Dừa vì cô nhận ra vẻ đẹp của Sọ Dừa
=> Thương người, nhân hậu
+Đề cao lòng nhân ái đối
với người bất hạnh
+ Thử thách:
- Bị hai chị đẩy xuống biển
- Bị cá ăn thịt
dũng cảm, tháo vát, niềm tin, nghị lực )
ý nghĩa truyện
+ Mơ ước được đổi đời + Mơ ước được công bằng:
ở hiền gặp lành, kẻ ác sẽ bị trừng trị
+ Đề cao giá trị đích thực,
vẻ đẹp bên trong của con người
Trang 7? Hãy nêu những ý nghĩa chính của truyện? + Đề cao lòng nhân ái đối
với người bất hạnh
+ Câu chuyện toát lên sức sống mãnh liệt và tinh thần lạc quan của người lao
động: Hi vọng, niềm tin, mơ
ước
+ Thấp thoáng sau những tình hướng trong truyện ta bắt gặp những cảnh đời rất xưa nhưng cũng rất quên thuộc của nông thôn Việt Nam
Hoạt động 5: Ghi nhớ
- HS đọc phần ghi nhớ trong sách giáo khoa Sọ Dừa là truyện cổ tích về
người mang lốt vật kiểu NV khá phổ biến trong truyện
cổ tích Việt Nam và Thế giới Nhân vật chính của loại truyện cổ tích này có hình hài dị dạng, thường mang lốt vật bị mọi người xem thường, coi là vô tích
sự Nhưng đây là nhân vật
có phẩm chất tài năng đặc biệt Cuối cùng nhân vật trút bỏ lốt vật, kết hôn cùng người đẹp, sống cuộc đời hạnh phúc Truyện Sọ Dừa
đề cao giá trị chân chính của con người và tình thương đối với người bất hạnh.
Hoạt động 6:Luyện tập: Tuỳ vào thời gian còn lại của tiết học.
Trang 81- Trong truyện cổ tích Việt Nam và nước ngoài có nhiều truyện kể về các nhân vật giống Sọ Dừa Em hãy đọc phần đọc thêm và tìm đọc một số truyện giống truyện Sọ Dừa để biết rõ hơn về điều này
2- Kể lại truyện Sọ Dừa
Hoạt động 7 : Hướng dẫn học bài ở nhà:
- Nắm được nội dung chính của truyện? Nhất là những chi tiết hoang đường(bất
ngờ, kì diệu)
- Kể diễn cảm truyện.
- Chuẩn bị bài mới.
Ngày soạn: Ngày tháng năm 2006 Ngày dạy: Ngày tháng năm 2006 Bài 5: Tiết 19
Từ nhiều nghĩa và hiện tượng
Chuyển nghĩa của từ
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh nắm được khái niệm từ nhiều nghĩa, hiện tượng chuyển loại của từ nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ
II Các bước lên lớp
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nghĩa của từ là gì ? Có mấy cách giải thích nghĩa của từ, hãy nêu rõ ?
- Chữa bài tập 4, 5 trang 36
2 Bài mới:
A Gíới thiệu bài
Khi mới xuất hiện, thường từ chỉ được dùng với một nghĩa nhất định Nhưng xã hội phát triển, nhận thức của con người cũng phát triển, nhiều sự vật của thực tế khách quan được con người khám phá và vì vậy cũng nảy sinh nhiều khái niệm mới Để có tên gọi cho những sự vật mới khám phá và biểu thị khái niệm mới nhận thức ấy, còn những từ có sẵn Theo cách thứ hai này, những từ trước đây chỉ có một nghĩa, nay lại
được mang thêm nghĩa mới Chính vì vậy mà nảy sinh hiện tượng nhiều nghĩa của từ Bài học hôm nay giúp chúng ta nhận biết những từ đó và sử dụng sao cho hợp lí
B.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Tìm các nghĩa khác nhau của từ "Chân "
? Đọc bài thơ trong phần 1
? Có mấy sự vật có chân? Những cái chân ấy có thể
nhìn thấy hoặc sờ thấy được? Có những sự vật nào
không có chân?
1- Từ nhiều nghĩa:
+ Từ đồng âm có cách phát
âm giống nhau, nhưng nghĩa khác xa nhau
Trang 9? Tại sao sự vật ấy vẫn được đưa vào trong bài thơ? (
Nó được đưa vào để ca ngợi anh bộ đội)
? trong 4 sự vật có chân, nghĩa của từ" chân" được
hiểu ntn?
(+ Bộ phận dưới cùng của cơ thể người hay động
vật, dùng để đi đứng: "đau chân, nhắm mắt đưa
chân"
+ Bộ phận dưới cùng của đồ vật có tácdụng đỡ cho
các bộ phận khác: như chân giường, chân kiềng,
chân đèn.
+ Bộ phận dưới cùng của một số đồ vật tiếp giáp và
bám chặt vào mặt nền: chân tường, chân núi, chân
răng.)
Những từ chân trong các ví dụ trên đều giống nhau
về điểm nào?
(Đều chỉ bộ phận dưới cùng của người hay vật)
?Những từ "chân" trong các ví dụ trên là từ đồng âm
hay từ nhiều nghĩa? Tại sao?
(Từ đồng âm có cách phát âm giống nhau, nhưng
nghĩa khác xa nhau Từ"chân" trong các ví dụ trên
là từ nhiều nghĩa vì các nghĩa ta vừa tìm được có
liên quan đến nhau).
+ Từ nhiều nghĩa có các nghĩa liên quan đến nhau
Hoạt động 2: Tìm một số từ nhiều nghĩa
? Như vậy chúng ta vừa tìm hiểu từ" Chân" gồm có
mấy nghĩa?
? Em có thể tìm thêm những từ nào cũng có nhiều
nghĩa như vậy?
- Cho HS tìm từ nhiều nghĩa theo nhóm
- Mỗi nhóm 2 từ, đặt câu với từ đó để thể hiện rõ
nghĩa
- Thời gian 3 phút
Ví dụ về một số từ nhiều nghĩa:
Mắt:
+ Cô Mắt thì ngày cũng như
đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy hai mi nặng trĩu như buồn không ngủ được
+ Những quả na đã bắt đầu
mở mắt
+ Gốc bàng to quá, có những cái mắt to hơn cái gáo dừa
ăn: ăn ảnh, ăn khách, ăn hàng, ăn cơm
Đường: đường đi, đường lối Mũi: ngạt mũi, mùi tầu, đất
Trang 10Chín: + Lúa, hoa quả phát triển đến kì thu hoạch
+ Lương thực, thực phẩm được chế biến qua nhiệt
+ Sự vật nói chung
được xử lí qua nhiệt
+ Tài năng trí tuệ đạt tới trình độ cao
Hoạt động 3: Tìm những từ chỉ có một nghĩa
Bên cạnh những từ có nhiều nghĩa, có những từ lại
chỉ có một nghĩa Em hãy tìm những từ nào chỉ có
một nghĩa duy nhất?
( toán học, in-tơ-net, sách, vở, bàn )
Học sinh có thể lấy những từ tưởng chỉ có một
nghĩa, giáo viên cần chỉ ngay nghĩa khó nhận ra cho
học sinh:
+ Ghế ngồi, ghế giám đốc + Bút viết, cây bút trẻ
? Qua những ví dụ trên, em có nhận xét gì về nghĩa
của từ? ( Có thể có một nghĩa hay nhiều nghĩa)
HS ghi, ghi nhớ thứ nhất của bài học
Ghi nhớ: Từ có thể có một nghĩa hay nhiều nghĩa
Hoạt động 4: Tìm hiểu hiện tượng nghĩa chuyển của từ.
HS đọc lại những ví dụ trong SGK
? Tìm mối liên hệ giữa các nghĩa của từ chân?
Nghĩa nào là nghĩa ban đầu( nghĩa gốc)? Những
nghĩa còn lại liên quan đến nghĩa gốc như thế nào?
( Được suy ra từ nghĩa gốc)
G- Hiện tượng từ có nhiều nghĩa, trong đó có một
nghĩa ban đầu( nghĩa gốc), những nghĩa còn lại suy
ra từ nghĩa gốc( nghĩa chuyển) là hiện tượng gì? (
Hiện tượng chuyển nghĩa của từ)
? Trong bài thơ" Những cái chân" từ "chân" được
dùng với những nghĩa nào?
(+ Từ chân được dùng với nghĩa chuyển nhưng vẫn
được hiểu theo nghĩa gốc nên mới có những liên
tưởng thú vị)
2-Hiện tượng chuyển nghĩa
của từ:
*Chuyển nghĩa là hiện tượng
thay đổi nghĩa của tạo ra những từ nhiều nghĩa
* Trong từ nhiều nghĩa gồm có:
+ Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác + Nghĩa chuyển là nghĩa hình thành trên cơ sở nghĩa gốc