Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào môn Tự nhiên và xã hội

Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy đủ và sâu sắc phần nội dung bài học liên quan đến giáo dục bảo vệ môi trường bộ phận kiến thức c[r]

tích hợp giáo dục bảo vệ môI trường

Vào môn tự nhiên và xã hội

-I Mục tiêu, phương thức tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Tự nhiên và Xã hội

Hoạt động 1

Căn cứ vào mục tiêu, nội dung  trình, sách giáo khoa môn Tự nhiên

và Xã hội cấp tiểu học và mục tiêu GDBVMT trong - tiểu học, anh (chị )

hãy xác định : Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường qua môn Tự nhiên và Xã hội

Thông tin phản hồi cho hoạt động 1

Giáo dục bảo vệ môi - qua môn Tự nhiên và Xã hội ở cấp tiểu học nhằm đạt 3< mục tiêu:

* Kiến thức:

- Có biểu < ban đầu về môi - tự nhiên (cây cối, các con vật, mặt trời, trái đất) và môi - nhân tạo (nhà ở, - học, làng mạc, phố

%-0F

- Biết một số hoạt động của con - làm môi - bị ô nhiễm

- Biết môi - sống xung quanh có ảnh 9 đến sức khỏe của con -F

- Biết 3< một số biện pháp bảo vệ môi -F

* Thái độ - Tình cảm:

- Yêu quý thiên nhiên, mong muốn bảo vệ môi - sống cho các cây cối, con vật và con -F

- Có thái độ tích cực đối với việc bảo vệ môi -Q chống các hành

động phá hoại môi - làm ô nhiễm môi -

* Kĩ năng , Hành vi:

- Phát hiện ra mối quan hệ giữa các yếu tố của môi -F

- Tham gia một số hoạt động bảo vệ môi - phù hợp với lứa tuổi

- Thuyết phục - thân, bẹn bè có ý thức và hành vi bảo vệ môi

-F

Hoạt động 2

Căn cứ vào mục tiêu, nội dung  trình, sách giáo khoa môn Tự nhiên và Xã hội cấp tiểu học và mục tiêu GDBVMT trong môn Tự nhiên và Xã hội, anh (chị ) hãy trao đổi các vấn đề sau:

1 Môn Tự nhiên và Xã hội ở tiểu học có thể tích hợp GDBVMT theo các mức độ như thế nào?

2 Nêu một số phương pháp tích hợp GDBVMT vào môn Tự nhiên và Xã hội

3 Tích hợp GDBVMT qua những hình thức nào?

Thông tin phản hồi cho hoạt động 2

 Mức độ

Căn cứ vào nội dung  trình, sách giáo khoa, mục tiêu GDBVMT

và đặc  % pháp giảng dạy môn Tự nhiên và Xã hội ở tiểu học, có thể tích hợp GDBVMT qua các mức độ sau:

1 Mức độ toàn phần:

Những bài học có nội dung của môn Tự nhiên và Xã cũng là nội dung giáo dục bảo vệ môi - sẽ tích hợp GDBVMT ở mức độ toàn phần Ví dụ  bài Giữ gìn lớp học sạch đẹp (lớp 1); Giữ sạch môi - xung quanh nhà ở, Thực hành giữ - lớp sạch đẹp ( lớp 2); Vệ sinh môi

- ( lớp 3)

Đối với bài học tích hợp GDBVMT mức độ này, giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy đủ và sâu sắc nội dung bài học chính là góp phần giáo dục trẻ một cách tự nhiên về ý thức bảo vệ môi -F Các bài học này là điều kiện tốt nhất để nội dung giáo dục bảo vệ môi - phát huy tác dụng đối với học sinh thông qua môn học

2 Mức độ bộ phận

Những bài học chỉ có một phần nội dung giáo dục bảo vệ môi -

có thể tích hợp ở mức độ bộ phận Ví dụ: Nhà ở, công việc ở nhà ( lớp 1);

Đề phòng bệnh giun, Tiêu hoá thức ăn (lớp 2)

Khi dạy học các bài học tích hợp ở mức độ này, giáo viên cần E ý:

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

- Xác định nội dung giáo dục bảo vệ môi - tích hợp vào bài học

là gì?

- Nội dung giáo dục bảo vệ môi - tích hợp vào nội dung nào của bài? Vào hoạt động dạy học nào trong quá trình tổ chức dạy học?

- Cần chuẩn bị thêm đồ dùng dạy học gì?

- Khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp với hình thức tổ chức và % pháp dạy học của bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận

đầy đủ và sâu sắc phần nội dung bài học liên quan đến giáo dục bảo vệ môi

- (bộ phận kiến thức có nội dung giáo dục bảo vệ môi -0 chính là góp phần giáo dục trẻ một cách tự nhiên về ý thức bảo vệ môi -F Giáo

hợp, đạt mục tiêu của bài học theo yêu cầu của bộ môn và mục tiêu GDBVMT

3 Mức độ liên hệ

Bài học nào của môn Tự nhiên và Xã hội có nội dung có thể liên hệ giáo dục bảo vệ môi - sẽ dạy học tích hợp GDBVMT ở mức độ liên

hệ Ví dụ: Vệ sinh thân thể ( lớp 1); Cây sống ở đâu? ( lớp 2); Trái đất, Bề mặt trái đất ( lớp 3)

Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần có ý thức tích hợp, chuẩn bị những vấn đề gợi mở, liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh hiểu biết về môi

- có kĩ năng sống và học tập trong môi - phát triển bền vững

Đối với những bài học lồng ghép ở mức độ này, khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học, phù hợp với hình thức tổ chức và

% pháp dạy học của bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên tổ chức, P dẫn học sinh liên hệ, mở rộng tự nhiên, hài hòa, đúng mức, tránh lan man, sa đà, < ép, không phù hợp với đặc

 bộ môn

 Một số phương pháp dạy học tích hợp GDBVMT

Khi dạy học tích hợp GDBVMT trong môn Tự nhiên và Xã hội, giáo viên sử dụng các % pháp dạy học của bộ môn và E ý một số vấn đề sau:

1 Phương pháp thảo luận

Đây là % pháp dạy học giúp học sinh bày tỏ quan điểm, ý kiến, thái độ của mình và lắng nghe ý kiến của - khác về các vấn đề môi

- có liên quan đến nội dung bài học Qua % pháp dạy học này, giáo viên giúp học sinh nhận thức và có hành vi, thái độ đúng đắn về môi

-F Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận cả lớp hoặc thảo

- Thảo luận cả lớp: Giáo viên căn cứ vào nội dung bài học môn TNXH và nội dung GDBVMT cần tích hợp để tổ chức, P dẫn cho cả lớp thảo luận Vấn đề giáo viên cho học sinh thảo luận phải là những vấn đề cần thiết, phù hợp với nội dung tích hợp GDBVMT vào bài học môn Tự nhiên và xã hội

Ví dụ: Khi dạy bài “ Giữ gìn lớp học sạch, đẹp”, giáo viên có thể cho học sinh cả lớp cùng thảo luận những vần đề sau:

+ Giữ gìn lớp học sạch, đẹp có lợi gì?

+ Bạn đã làm gì để lớp mình sạch, đẹp?

- Thảo luận nhóm: Đây là % pháp giáo dục có nhiều  điểm Khi tổ chức cho học sinh thảo luận theo nhóm, giáo viên cần chuẩn bị nội dung câu hỏi thảo luận, phiếu học tập và các đồ dùng cần thiết cho các nhóm; vận dụng % pháp hoạt động nhóm (chia nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm qua hệ thống câu hỏi, bài tập trong phiếu học tập; các nhóm thảo luận; báo cáo kết quả thảo luận nhóm; tổng kết của giáo viên)

Ví dụ : Dạy bài “ Vệ sinh môi -o môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm qua các câu hỏi sau:

+ Hãy nêu cảm giác của em khi đi qua bãi rác

+ Những sinh vật nào - sống ở bãi rác?

+ Rác có hại  thế nào đối với sức khỏe của con -d

Sau khi tổ chức cho học sinh thảo luận, giáo viên tổ chức cho đại diện học sinh của các nhóm báo cáo, học sinh các nhóm khác bổ sung Cuối

cùng, giáo viên kết luận: Rác thải vứt không đúng nơi làm mất vẻ đẹp của

làng xóm, phố phường Trong các loại rác do con người thải ra, có những loại dễ thối rữa, chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh, chuột, ruồi, muỗi thường sống ở nơi có rác Chúng là những sinh vật trung gian truyền bệnh cho con người

2 Phương pháp quan sát

Đây là % pháp dạy học đặc  của môn Tự nhiên và Xã hội

và cũng là % pháp quan trọng trong giáo dục bảo vệ môi - cho học sinh tiểu học Qua quan sát tranh ảnh, thực tế môi - xung quanh với sự P dẫn của giáo viên, học sinh sẽ lĩnh hội những tri thức cần thiết

về môi - và bảo vệ môi -F Khi P dẫn học sinh quan sát, giáo viên E ý thực hiện theo quy trình (xác định mục tiêu quan sát; lựa chọn

đối < quan sát; tổ chức và P dẫn học sinh quan sát; trình bày kết quả quan sát)

Ví dụ: Khi dạy bài “Vệ sinh môi -o môn Tự nhiên và Xã hội lớp

3, giáo viên có thể tích hợp GDBVMT qua việc giáo dục học sinh biết việc làm nào đúng, việc làm nào sai trong việc xử lí rác thải Giáo viên cho học sinh quan sát các hình trong SGK và nêu ý kiến của mình về các việc làm

đúng, các việc làm sai trong từng hình Khi 3< quan sát P sự P dẫn của giáo viên, học sinh có nhận thức và hình thành hành vi đúng đắn: không nên vứt rác bừa bãi ở những nơi công cộng; cách xử lí rác thải

3 Phương pháp trò chơi

Trò chơi có ý nghĩa rất quan trọng đối với học sinh tiểu học Trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em lĩnh hội kiến thức về môn học và GDBVMT nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả Khi sử dụng % pháp trò chơi, giáo viên E ý: chuẩn bị trò chơi; giới thiệu tên trò chơi,

P dẫn cách chơi, thời gian chơi và luật chơi; cho học sinh chơi; nhận xét kết quả của trò chơi; rút ra bài học qua trò chơi

Tuỳ nội dung của từng bài học, giáo viên có thể chọn và tổ chức những trò chơi phù hợp để tích hợp GDBVMT Chẳng hạn, giáo viên có thể tổ chức trò chơi đóng vai giúp học sinh thể hiện nhận thức, thái độ của mình trong các tình huống cụ thể và thể hiện cách ứng xử phù hợp với các tình huống

Ví dụ: Khi dạy bài “Giữ gìn lớp học sạch đẹp”, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh đóng vai với tình huống  sau:

Trước giờ học, một nhóm học sinh (3-4 em) ăn quà, vứt giấy bừa bãi

ra lớp Một học sinh khác trông thấy và đã xử lí như thế nào?

Khi học sinh đóng vai, các em thể hiện nhận thức, thái độ của mình qua vai đã đóng Từ đó, giáo viên có thể điều chỉnh, bổ sung cho học sinh

về nhận thức, hành vi giữ gìn vệ sinh - lớp học

4 Phương pháp tìm hiểu, điều tra

Đây là % pháp tổ chức cho học sinh tham gia vào quá trình tìm

hiểu các vấn đề môi - ở địa %F Qua tìm hiểu, học sinh nhận thức 3< thực trạng môi - giáo dục học sinh tình yêu quê  đất P

ý thức bảo vệ môi -F Sử dụng % pháp này, giáo viên E ý: thiết

kế các câu hỏi, bài tập cho học sinh (cá nhân hoặc nhóm) tiến hành điều tra,

tìm hiểu các vấn đề về giáo dục bảo vệ môi -F R pháp này cần tổ

chức cho học sinh lớn (lớp 3,4, 5)

Ví dụ:

* Khi dạy bài “Vệ sinh môi -o môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3, giáo viên có thể cho học sinh tìm hiểu:

- Cách xử lí rác thải của địa % nơi em sống

- Các loại nhà tiêu - sử dụng ở địa %F

- ở địa % các gia đình, bệnh viện và nhà máy (nếu có)

- cho P thải chảy đi đâu?

*Khi dạy bài “Thân cây”, giáo viên có thể cho học sinh tìm hiểu:

- Địa % của em có những loại cây gì?

- Địa % của em - ta sử dụng thân cây để làm gì?

 Hình thức tổ chức

GDBVMT không chỉ 3< thực hiện tích hợp trong các tiết học (trong lớp , ngoài lớp) mà còn 3< giáo dục thông qua các hoạt động khác

4 thực hành giữ gìn - lớp sạch sẽ; trang trí lớp học đẹp

GDBVMT có thể tiến hành với cả lớp hoặc nhóm học sinh

II Nội dung, địa chỉ và mức độ tích hợp GDBVMT trong môn Tự nhiên và Xã hội

lớp 1 Hoạt động 3

Căn cứ vào nội dung  trình, sách giáo khoa môn Tự nhiên và Xã hội lớp 1, anh (chị) hãy thực hiện các nhiệm vụ sau:

1 Xác định các bài học có khả năng tích hợp GDBVMT.

2 Nêu nội dung và mức độ tích hợp của các bài học đó.

Trình bày theo bảng sau:

Thông tin phản hồi của hoạt động 3

 trình môn Tự nhiên và Xã hội 3< cấu trúc thành 3 chủ đề lớn: Con - và sức khoẻ, Xã hội, Tự nhiên Mỗi chủ đề đều có thể tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi - :

- Con người và sức khỏe: Giúp học sinh hiểu 3< mối quan hệ giữa

môi - và sức khỏe, hình thành ý thức và thói quen giữ vệ sinh thân thể,

vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi - xung quanh

- Xã hội: Nội dung bài học về gia đình, nhà - làng quê và đô thị

trang bị cho học sinh những hiểu biết về quê  đất PQ tìm hiểu về mối quan hệ giữa con - và môi - sự tác động qua lại giữa các yếu

tố môi - gần gũi với cuộc sống của học sinh Trên cơ sở đó, bồi | cho học sinh tình yêu làng bản, phố %- ý thức và hành vi bảo vệ môi

-F

- Tự nhiên: Giúp học sinh nhận biết sự phong phú của các loài cây,

con và các điều kiện sống của chúng Sự cần thiết phải bảo vệ và cách bảo

vệ chúng

Địa chỉ, nội dung, mức độ tích hợp GDBVMT vào môn Tự nhiên và Xã hội lớp 1 cụ thể  sau:

-ăn uống

hàng ngày

- Hoạt động và

nghỉ ngơi

- Biết mối quan hệ giữa môi - và sức khoẻ

- Biết yêu quý, chăm sóc cơ thể của mình

- Hình thành thói quen giữ vệ sinh thân thể, vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi -

xung quanh

Liên hệ

- Nhà ở

- Công việc ở

nhà

- Biết nhà ở là nơi sống của mỗi -F

- Sự cần thiết phải giữ sạch môi - nhà

ở

- ý thức giữ gìn nhà cửa sạch sẽ, ngăn nắp, gọn gàng

- Các công việc cần làm để nhà ở luôn sạch sẽ gọn gàng: sắp xếp đồ dùng cá

nhân, sắp xếp và trang trí góc học tập

Bộ phận

Giữ gìn lớp

học sạch, đẹp

- Biết sự cần thiết phải giữ gìn môi -

lớp học sạch, đẹp

- Biết các công việc cần phải làm để lớp học sạch, đẹp

- Có ý thức giữ gìn lớp học sạch sẽ, không vứt rác, vẽ bậy

- Sắp xếp đồ dùng học tập cá nhân và của lớp gọn gàng, không vẽ lên bàn, lên -Q trang trí lớp học

Toàn phần

- Cuộc sống

xung quanh

- Hiểu biết về cảnh quan thiên nhiên và xã

hội xung quanh

Liên hệ

- Nhận biết

cây cối và con

vật

- Biết cây cối, con vật là thành phần của môi - tự nhiên

- Tìm hiểu một số loại cây quen thuộc và biết ích lợi của chúng

- Phân biệt các con vật có ích và các con vật có hại đối với sức khỏe con -F

- Yêu thích chăm sóc cây cối và các con vật nuôi trong nhà

Bộ phận

-Trời nắng,

trời 

-Trời nóng,

trời rét

-Thời tiết

- Thời tiết nắng,  gió, nóng, rét là một yếu tố của môi -F Sự thay đối của thời tiết có thể ảnh 9 đến sức khỏe của con -F

- Có ý thức giữ gìn sức khỏe khi thời tiết thay đổi

Liên hệ

Giáo án:

Bài 30: Trời nắng, trời mưa

(Mức độ:liên hệ)

Mục tiêu:

Giúp học sinh biết:

- Những dấu hiệu chính của trời nắng và trời F Nắng,  là những yếu tố của môi - tự nhiên Nắng  có thể ảnh 9 tới sức khoẻ, cuộc sống con -

- Sử dụng vốn từ riêng của mình để mô tả bầu trời và những đám mây khi trời nắng, trời F

- Có ý thức bảo vệ sức khỏe khi đi P trời nắng hoặc trời F

Đồ dùng dạy học:

- Các hình ảnh trong sgk bài 30

- Tranh ảnh của GV và HS  tầm về trời nắng và trời F (Trong

đó, có hình ảnh lũ lụt do  và hình ảnh cây cối khô héo do thiếu P

Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Nhận biết dấu hiệu của trời nắng và trời mưa

*Mục tiêu:

- Học sinh biết các dấu hiệu của trời nắng và trời F

- Học sinh biết sử dụng vốn từu của mình để mô tả bầu trời và những

đám mây khi trời nắng và trời F

* Cách tiến hành:

*P 1:

- Chia lớp thành 3-4 nhóm

- GV yêu cầu học sinh các nhóm phân loại tranh ảnh các em đã  tầm để riêng thành hai loại: tranh ảnh về trời nắng và tranh ảnh về trời F

- Lần E< học sinh trong nhóm nêu dấu hiệu của trời nắng Sau đó một học sinh nhắc lại những dấu hiệu về bầu trời và những đám mây khi trời nắng

- Tiếp theo, lần E< học sinh trong nhóm nêu dấu hiệu của trời F Sau đó, một học sinh nhắc lại những dấu hiệu về bầu trời và những đám mây khi trời F

*P 2:

- GV yêu cầu đại diện vài nhóm học sinh đem những tranh ảnh đã

 tầm về trời nắng, trời  giới thiệu P lớp

- Giáo viên giới thiệu cho học sinh hình ảnh lũ lụt và hình ảnh cây cối khô héo do thiếu P

Kết luận:

- Khi trời nắng, bầu trời trong xanh, có mây trắng, mặt trời tỏa sáng chói chang, nắng vàng chiếu xuống mọi cảnh vật; 3- phố khô ráo

- Khi trời  có nhiều giọt  rơi, bầu trời phủ đầy mây màu xám nên - không nhìn thấy mặt trời YP  làm P 3- phố, cỏ cây

và mọi vật ở ngoài trời,

Y nếu  to và lâu ngày, E< P  nhiều có thể gây lũ lụt Y< lại, nếu trời nắng lâu, không có  cây cối thiếu P sẽ bị khô héo và chết

} ý: Nếu học sinh không  tầm 3< tranh, ảnh các em quan sát hình ảnh trong SGK và trả lơi: hình nào cho biết trời nắng? hình nào cho biết trời nắng? Hình nào cho biết trời d ; sao em biết?

Hôm nay trời nắng hay trời d dấu hiệu nào cho em biết rõ điều

đó?

- Sử dụng vốn từ riêng để mơ tả bầu trời đám mây trời nắng, trời F

- Có ý thức bảo vệ sức khỏe P trời... F

*P 2:

- GV yêu cầu đại diện vài nhóm học sinh đem tranh ảnh

 tầm trời nắng, trời  giới thiệu P lớp

- Giáo viên giới thiệu cho học sinh hình ảnh lũ lụt... nắng vàng chiếu xuống cảnh vật; 3- phố khô

- Khi trời  có nhiều giọt  rơi, bầu trời phủ đầy mây màu xám nên - khơng nhìn thấy mặt trời YP  làm P 3- phố, cỏ

và