Kiểm tra bài cũ: 3 phút * Câu hỏi: Trong phần đầu của văn bản Bức thư của thủ lĩnh da đỏ cho thấy mối quan hệ của người da đỏ với đất đai, thiên nhiên như thế nào.. Em hãy tìm những chi [r]
Trang 1TUẦN 34 NGỮ VĂN - BÀI 30
Kết quả cần đạt.
- Thấy được Bức thư của người thủ lĩnh da đỏ đã đặt ra được một vấn đề bức
xúc, ý nghĩa to lớn đối với cuộc sống hiện nay là bảo vệ môi trường; thấy được tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đã tạo nên sự hấp dẫn mạnh mẽ của bức thư ấy
- Nhận ra và biết khắc phục các lỗi đặt câu thiếu cả chủ ngữ lẫn vị ngữ và không phản ánh đúng mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các bộ phận câu
- Biết nhận ra các lỗi và cách sửa chữa lỗi khi viết đơn
Ngày soạn: 18/4/2009 Ngày giảng: 21/4/2008
Tiết 125, 126 Văn bản:
BỨC THƯ CỦA NGƯỜI THỦ LĨNH DA ĐỎ
A Phần chuẩn bị.
I Mục tiêu bài dạy: Giúp học sinh:
- Thấy được Bức thư của người thủ lĩnh da đỏ đã đặt ra được một vấn đề bức
xúc, ý nghĩa to lớn đối với cuộc sống hiện nay là bảo vệ môi trường;
- Thấy được tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đã tạo nên sự hấp dẫn mạnh mẽ của bức thư đối với việc diễn đạt ý và biểu hiện, đặc biệt là biện pháp nhân hoá, đối lập và điệp ngữ
- Bước đầu rèn luyện kĩ năng tìm hiểu, phân tích một bức thư có nội dung chính luận
- Giáo dục tình yêu thiên nhiên; ý thức bảo vệ môi trường
II Chuẩn bị:
- Giáo viên: Nghiên cứu kĩ nội dung (SGK, SGV), soạn giáo án
- Học sinh: Học bài và chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên
B Phần thể hiện.
* Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số học sinh:
+ Lớp 6 A: /19
+ Lớp 6 B: /18
I Kiểm tra bài cũ: (5 phút) Miệng.
* Câu hỏi:
Trang 2Nêu nghệ thuật và nội dung của văn bản Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử?
* Đáp án - biểu điểm:
(5 điểm) - Phép nhân hoá được dùng để gọi cầu long Biên cùng với lối viết giàu cảm
xúc bắt nguồn từ những hiểu biết và kỉ niệm về cầu đã tạo nên sức hấp dẫn của bài văn
(5 điểm) - Hơn một thế kỉ qua, cầu Long Biên đã chững kiến bao sự kiện lịch sử hào
hùng, bi tráng của Hà Nội Hiện nay, tuy đã rút về vị trí khiêm nhường nhưng cầu Long Biên vẫn mãi mãi trở thành một chứng nhân lịch sử, không chỉ riêng của Hà Nội mà của cả nước
II Dạy bài mới.
* Giới thiệu: (1 phút)
- Học sinh: Hát bài “Trái đất này là của chúng mình”.
- GV: (Dẫn dắt) Trái đất và bầu trời là ngôi nhà chung của nhân loại, con người
dù thuộc màu da nào, châu lục nào cũng có trách nhiệm với việc bảo vệ ngôi nhà chung đó Một trong những văn bản được xem là hay nhất khi viết về việc bảo vệ môi
trường của cuộc sống đó chính là văn bản mà hôm nay chúng ta tìm hiểu: Bức thư của người thủ lĩnh da đỏ.
I Đọc và tìm hiểu chung.
(8 phút)
HS - Đọc chú thích * (SGK,T.1138) 1 Vài nét tác phẩm:
? KH * Trình bày những hiểu biết của em về văn
bản?
HS - Trình bày
GV - Cùng học sinh nhận xét, bổ sung:
+ Đây là bức thư của một thủ lĩnh da đỏ có
tên là Xi-át-tơn gửi tổng thống thứ 14 của nước
Mĩ năm 1854 sau khi tổng thống ngỏ ý muốn
mua đất của người da đỏ
+ Đây là bức thư nổi tiếng từng được nhiều
người xem là một trong những văn bản hay
nhất về thiên nhiên và môi trường
- Văn bản là bức thư của một thủ lĩnh da đỏ có tên
là Xi-át-tơn gửi tổng thống thứ 14 của nước Mĩ năm
1854 sau khi tổng thống ngỏ ý muốn mua đất của người da đỏ
2 Đọc văn bản:
GV - Hướng dẫn đọc: Giọng tình cảm tha thiết khi
nói đến thiên nhiên, đất nước, hoặc mỉa mai kín
đáo, khi nói với tổng thống Mĩ Chú ý các câu
hỏi, câu giả định, các kết cấu câu, những điệp
Trang 3ngữ
GV - Đọc mẫu đoạn đầu từ “Đối với đồng bào tôi”
đến “là tiếng nói của cha ông chúng tôi”.
HS 1
- Đọc tiếp từ “Dòng nước óng ánh”
“hoang mạc”.
HS 2 - Nhận xét cách đọc của bạn và đọc tiếp từ “Tôi
biết cách sống của chúng tôi” “như
những người anh em”
HS 3 - Nhận xét cách đọc của bạn và đọc tiếp phần
văn bản còn lại
GV - Theo dõi, nhận xét, uốn nắn cách đọc của học
sinh
? KH * Giải nghĩa các từ “thủ lĩnh, người da đỏ,
người da trắng, lăng mạ, trâu rừng, ngựa sắt
nhả khói”?
HS - Giải thích theo sách giáo khoa
GV - Cùng HS theo dõi, bổ sung
? TB * Theo em, văn bản này thuộc kiểu văn bản
nào?
HS - Văn bản nhật dụng
GV - Đây là một văn bản nhật dụng được viết dưới
hình thức là một bức thư nhưng nội dung là
một văn bản chính luận đậm chất trữ tình Và
đây cũng chỉ là một văn bản trích, người biên
soạn đã bớt một số đoạn nên nội dung bức thư
không thật liên tục, liền mạch Do đó các em
cần nắm được lô-gíc lập luận và các luận điểm
chính của người viết trong quá trình tìm hiểu
văn bản
? KH * Căn cứ vào nội dung, hãy xác định bố cục
của văn bản? Cho biết nội dung chính của của
từng phần?
HS - Văn bản chia làm 3 phần:
1 Từ đầu đến “là tiếng nói của cha ông chúng
tôi”: Những điều thiêng thiêng trong kí ức
Trang 4người da đỏ (Quan hệ của người da đỏ với đất,
môi trường)
2 Tiếp đến “ràng buộc”: Những lo âu của
người da đỏ về đất đai, môi trường, thiên nhiên
một khi người da trắng chiếm đóng (Đối lập hai
cách sống, thái độ với đất, môi trường)
3 Còn lại: Kiến nghị của người da đỏ về việc
bảo vệ môi trường
GV Chuyển: Chúng ta cùng tìm hiểu văn bản theo
(26 phút)
HS
? TB
- Đọc lại đoạn văn bản 1
* Nhắc lại nội dung chính của đoạn văn bản
này?
HS - Những điều thiêng thiêng trong kí ức người
da đỏ (Quan hệ của người da đỏ với đất, thiên
nhiên)
1 Quan hệ của người da
đỏ với đất, thiên nhiên.
? TB * Tìm những chi tiết nói về mối quan hệ của
người da đỏ với đất, môi trường?
HS - Đối với đồng bào tôi, mỗi tấc đất là thiêng,
mỗi lá thông óng ánh, mỗi bờ cát, mỗi hạt
sương long lanh trong những cánh rừng rậm
rạp, mỗi bãi đất hoang và tiếng thì thầm của
côn trùng là những điều thiêng liêng trong kí
ức và kinh nghiệm của đồng bào tôi Những
dòng nhựa chảy trong cây cối cũng mang trong
kí ức của người da đỏ.
- Mảnh đất này là bà mẹ của người da đỏ [ ]
những bông hoa ngát hương là người chị,
người em của chúng tôi Những mỏm đá, những
vũng nước [ ] hơi ấm của chú ngựa con và
của con người tất cả đều cùng chung một gia
đình.
- Dòng nước óng ánh ánh, êm ả trôi [ ] là
máu của tổ tiên chúng tôi [ ] Tiếng thì thầm
của dòng nước chính là tiếng nói của cha ông
chúng tôi.
? KH * Cách diễn đạt của tác giả trong đoạn văn này
có gì đặc sắc?
- Trong đoạn văn này, tác giả đã sử dụng rất
Trang 5nhiều điệp ngữ, những từ ngữ giàu sức gợi tả
cùng với một loạt hình ảnh so sánh, nhân hoá
hết sức độc đáo
?Giỏi * Phân tích những hình ảnh đặc sắc trên để thấy
được giá trị biểu đạt của đoạn văn?
HS - Tác giả sử dụng một loạt hình ảnh so sánh kế
tiếp tạo nên sự điệp trùng trong cách diễn đạt
(tấc đất [ ] là những điều thiêng liêng[ ]
mảnh đất này là mẹ của người da đỏ Chúng tôi
là một phần của mẹ [ ] Đó chính là những
hình ảnh hết sức gần gũi, cụ thể và giàu sức
biểu cảm lại hàm chứa ý nghĩa sâu sắc, tạo nên
những lời văn đẹp như chính cuộc sống của
người da đỏ giữa thiên nhiên đất đai mà họ gắn
bó máu thịt với một tình yêu kì lạ Từ tấc đất,
bờ cát, lá thông, hạt sương cho đến bãi đất
hoang và tiếng thì thầm của côn trùng, đều là
những điều thiêng liêng trong kí ức của họ
- Phép nhân hoá cũng được sử dụng rất thành
công trong đoạn văn, một loạt những sự vật,
hình ảnh trong thiên nhiên được gọi như con
người, các từ chỉ thành viên trong gia đình
được sử dụng nhiều: Người mẹ, người con, gia
đình, tổ tiên, cha ông, anh em, mẹ đất, anh em
bầu trời, đứa con của đất [ ] đã nói lên ý
nghĩa gắn bó tới mức hoà đồng như tất cả đều
chung một gia gia đình
? KH * Qua phân tích, em hiểu gì về dụng ý của tác
giả trong đoạn văn này?
HS - Với cách diễn đạt của mình, tác giả đã cho
thấy mối quan hệ mật thiết gắn bó giữa người
da đỏ với “đất” với thiên nhiên Họ coi thiên
nhiên như máu thịt, như thành viên trong gia
đình vì thế đó là những gì thiêng liêng trong
tình yêu con người với nơi mình sống
GV Nhận xét, bổ sung và chốt nội dung - Điều thiêng liêng trong
kí ức của người da đỏ đó
là tình yêu thương gắn bó máu thịt đối với mảnh đất quê hương và thiên nhiên môi trường nơi họ sinh sống
GV - Như vậy, điều thiêng liêng trong kí ức của
Trang 6người da đỏ chính là tình yêu thương gắn bó
máu thịt đối với mảnh đất quê hương và thiên
nhiên môi trường nơi họ sinh sống Chính
những tình cảm đó khiến cho họ cảm thấy lo
lắng khi những người da trắng xuất hiện trên
mảnh đất của họ Những điều lo lắng đó còn
xuất phát từ những cơ sở nào nữa? Tiết sau
chúng ta sẽ tìm hiểu rõ vấn đề này
HS - Đọc lại toàn bộ đoạn văn bản từ đầu đến “là
tiếng nói của cha ông chúng tôi”.
* Luyện tập tiết 1:
(3 phút)
GV - Cùng học sinh theo dõi, nhận xét uốn nắn
cách đọc
III Hướng dẫn học bài ở nhà (1 phút).
- Đọc lại toàn bộ văn bản, tập phân tích lại nội dung đã tìm hiểu; nắm chắc nội dung của đoạn văn đã phân tích
- Chuẩn bị tiếp phần còn lại, tiết sau học tiếp
======================================
Trang 7Ngày soạn: 21/4/2008 Ngày giảng: 23/4/2008
Tiết 126 Văn bản:
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ (tiếp theo)
A Phần chuẩn bị.
I Mục tiêu bài dạy: Tiếp tục giúp học sinh:
- Thấy được Bức thư của người thủ lĩnh da đỏ đã đặt ra được một vấn đề bức
xúc, ý nghĩa to lớn đối với cuộc sống hiện nay là bảo vệ môi trường;
- Thấy được tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đã tạo nên sự hấp dẫn mạnh mẽ của bức thư đối với việc diễn đạt ý và biểu hiện, đặc biệt là biện pháp nhân hoá, đối lập và điệp ngữ
- Bước đầu rèn luyện kĩ năng tìm hiểu, phân tích một bức thư có nội dung chính luận
- Giáo dục tình yêu thiên nhiên; ý thức bảo vệ môi trường
II Chuẩn bị:
- Giáo viên: Nghiên cứu kĩ nội SGK, SGV; soạn giáo án
- Học sinh: Học và chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên
B Phần thể hiện trên lớp.
* Ổn định tổ chức: (1 phút).
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 6A: /19
Lớp 6B: /18
I Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
* Câu hỏi:
Trong phần đầu của văn bản Bức thư của thủ lĩnh da đỏ cho thấy mối quan
hệ của người da đỏ với đất đai, thiên nhiên như thế nào? Em hãy tìm những chi tiết tiêu biểu thể hiện điều đó?
* Đáp án - biểu điểm:
- Trong phần đầu của văn bản Bức thư của thủ lĩnh da đỏ cho thấy mối quan
hệ của người da đỏ với đất đai, thiên nhiên đó là tình yêu thương gắn bó máu thịt Thiên nhiên là thiêng liêng, là hơi thở là cuộc sống của người da đỏ
- Ví dụ:
- Mảnh đất này là bà mẹ của người da đỏ [ ] những bông hoa ngát hương là người chị, người em của chúng tôi Những mỏm đá, những vũng nước [ ] hơi ấm của chú ngựa con và của con người tất cả đều cùng chung một gia đình.
Trang 8- Dòng nước óng ánh ánh, êm ả trôi [ ] là máu của tổ tiên chúng tôi [ ] Tiếng thì thầm của dòng nước chính là tiếng nói của cha ông chúng tôi.
II Dạy bài mới:
* Giới thiệu bài: (1 phút)
Điều thiêng liêng trong kí ức của người da đỏ chính là tình yêu thương gắn bó máu thịt đối với mảnh đất quê hương và thiên nhiên môi trường nơi họ sinh sống Chính những tình cảm đó khiến cho họ cảm thấy lo lắng khi những người da trắng xuất hiện trên mảnh đất của họ Những điều lo lắng đó còn xuất phát từ những cơ sở nào nữa? Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp trong tiết học hôm nay
GV - Ghi các đề mục đã tìm hiểu lên bảng (2 phút)
I Đọc và tìm hiểu chung.
1 Vài nét tác phẩm.
2 Đọc văn bản.
II Phân tích văn bản.
1 Mối quan hệ của của người da đỏ với “Đất”, thiên nhiên.
HS1
HS2
- Đọc lại toàn bộ văn bản
- Đoạn 2 Từ “Tôi biết người da trắng không
hiểu cách sống ” đến “ràng buộc”.
? TB * Nêu nội dung của đoạn vừa đọc? 2 Sự đối lập trong cách
sống trong thái độ đối với
“Đất” với thiên nhiên
? TB * Tìm những chi tiết nói về sự khác biệt trong
cách cư xử đối với đất, với thiên nhiên của
người da đỏ và người da trắng?
HS Người da trắng Người da đỏ
- Đất đai:
+
? KH * Cách giới thiệu về cây cầu ở đoạn 1 có gì đặc
sắc?
- Dùng pháp nhân hoá (gọi cây cầu là một
chứng nhân lịch sử), trình bày ngắn gọn, khái
quát và đầy sức thuyết phục về nguồn gốc và
Trang 9giá trị lịch sử của cây cầu.
? TB * Em hiểu chứng nhân là gì?
HS - Chứng nhân: người làm chứng, người chứng
kiến
? KH * Với những chi tiết trên, cây cầu đã chứng
kiến những sự kiện lịch sử nào của dân tộc ta?
HS - Cầu Long Biên là chứng nhân cho:
+ Thành tựu kĩ thuật gắn liền với sự khai thác
thuộc địa của thực dân Pháp
+ Những năm tháng hoà bình tại Thủ đô Hà
Nội
+ Cuộc chiến tranh đau thương, anh dũng của
dân tộc
+ Thời kỳ đổi mới của đất nước và hội nhập
? TB * Qua cách giới thiệu khái quát trên, em nhận
thấy được điều gì về vai trò chứng nhân lịch sử
của cây cầu?
HS - Cây cầu tồn tại suốt thế kỷ, đi qua chiều dài
lịch sử của đất nước, thực sự là một chứng
nhân lịch sử của dân tộc
GV Nhận xét, bổ sung và chốt nội dung - Cây cầu tồn tại suốt thế
kỷ, đi qua chiều dài lịch sử của đất nước - một chứng nhân lịch sử của dân tộc
GV Chuyển: Vai trò chứng nhân lịch sử được tác tả
khẳng định rõ bằng những dẫn chứng cụ thể
như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu phần tiếp
những chặng đường lịch sử:
HS - Đọc đoạn văn bản từ “Cầu Long Biên khi mới
khánh thành” “trong quá trình làm
cầu”.
? TB * Em hãy cho biết nội dung chính của đoạn vừa
đọc?
HS - Nói về cầu Long Biên từ trước năm 1945 a) Cầu Long Biên trước
năm 1954.
Trang 10? TB * Tìm những chi tiết nói về cầu Long Biên
trước năm 1945?
- Cầu Long Biên khi mới khánh thành, mang tên Toàn quyền pháp ở Đông Dương lúc bấy giờ là Đu-me.
- Chiều dài của cầu là 2290 m.
- Nhìn từ xa, cầu giống như một dải lụa vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn![ ]
- Nó được xây dựng không chỉ bằng mồ hôi mà còn bằng xương máu của bao con người [ ].
? KH * Em có nhận xét gì về cách diễn đạt của tác
giả qua những chi tiết trên?
- Bằng dẫn chứng, số liệu cụ thể kết hợp với so
sánh, ẩn dụ (cầu giống như một dải lụa vắt
ngang sông Hồng, nhưng thực ra “dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn), ( Nó được xây dựng không chỉ bằng mồ hôi mà còn bằng xương máu của bao con người) cho ta thấy được cây
cầu rất đẹp, được xây dựng với quy mô lớn, là thành tựu quan trong của thời văn minh cầu sắt
ở việt Nam, nhưng nó cũng là kết quả đau thương mất mát của của người dân Việt Nam thuộc địa
Trang 11III Hướng dẫn học bài ở nhà (1 phút)
- Học bài, nắm chắc ghi nhớ (SGK,T.118)
- Đọc kĩ và chuẩn bị nội dung bài Câu trần thuật đơn không có từ là tiết sau
học
====================================
Ngày soạn: 09/ 3/2008 Ngày giảng: 12/3/2008
Tiết 118 Tiếng Việt:
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ LÀ
A Phần chuẩn bị.