Sau gần 30 năm từ khi Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa VI có những chỉ đạo quyết liệt, nhất là việc ban hành Quyết định 89-QĐ/TW ngày 19-5- 1989 và Quyết định 94-QĐ/TW ngày
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
GS.TSKH Nguyễn Văn Thâm
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS Vương Đình Quyền
Hà Nội, 2016
Trang 31
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 4
1 Tính cấp thiết của đề tài 4
2 Mục tiêu nghiên cứu 6
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 6
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 7
5 Nguồn tài liệu nghiên cứu và tham khảo 7
6 Phương pháp nghiên cứu 8
7 Một số đóng góp của luận án 9
8 Bố cục luận án 10 Chương 1- TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
VỀ PHÔNG LƯU TRỮ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined 1.1 Tình hình nghiên cứu về Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
1.1.1 Ở trong nước Error! Bookmark not defined 1.1.2 Ở ngoài nước Error! Bookmark not defined
1.2 Một số nhận xét về tình hình nghiên cứu và những vấn đề luận án cần đi sâu
nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.2.1 Nhận xét chung Error! Bookmark not defined 1.2.2 Những vấn đề luận án cần đi sâu nghiên cứu Error! Bookmark not defined
Chương 2-PHÔNG LƯU TRỮ CÁ NHÂN
VÀ PHÔNG LƯU TRỮ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined 2.1 Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về phông cá nhân Error! Bookmark not defined
2.1.1 Khái niệm phông cá nhân Error! Bookmark not defined 2.1.2 Tiêu chí thành lập phông cá nhân Error! Bookmark not defined 2.1.3 Giới hạn phông cá nhân Error! Bookmark not defined 2.1.4 Thành phần tài liệu phông cá nhân Error! Bookmark not defined 2.1.5 Thực tiễn thành lập phông cá nhân Error! Bookmark not defined 2.2 Sơ lược tiểu sử Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
2.3 Khái niệm, thành phần, nội dung, đặc điểm và giá trị Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ
Chí Minh Error! Bookmark not defined 2.3.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 2.3.2 Thành phần, nội dung tài liệu Error! Bookmark not defined 2.3.3 Đặc điểm Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
Trang 42
2.3.4 Giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
Chương 3- TÌNH HÌNH QUẢN LÝ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ TÀI LIỆU
PHÔNG LƯU TRỮ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined
3.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ
tịch Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined 3.1.1 Một số khái niệm về quản lý Error! Bookmark not defined
3.1.2 Chủ trương của Trung ương Đảng về quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông
lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined 3.1.2.1 Công tác tham mưu của các cơ quan lưu trữ Error! Bookmark not defined 3.1.2.2 Chủ trương của Trung ương Đảng Error! Bookmark not defined 3.2 Tình hình quản lý tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined
3.2.1 Thu thập và giao nộp tài liệu Error! Bookmark not defined 3.2.2 Sưu tầm tài liệu Error! Bookmark not defined 3.2.3 Thẩm định, xác minh tài liệu Error! Bookmark not defined 3.2.4 Tổ chức khoa học tài liệu Error! Bookmark not defined 3.3 Tình hình phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
3.3.1 Xuất bản các ấn phẩm Error! Bookmark not defined 3.3.2 Công bố tài liệu rời lẻ trên các phương tiện thông tin đại chúng Error! Bookmark not defined
3.3.3 Triển lãm, trưng bày tài liệu lưu trữ Error! Bookmark not defined 3.3.4 Tổ chức phòng đọc Error! Bookmark not defined 3.4 Một số nhận xét Error! Bookmark not defined 3.4.1 Ưu điểm và kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 3.4.2 Hạn chế, thiếu sót Error! Bookmark not defined
Chương 4-PHƯƠNG THỨC, GIẢI PHÁP QUẢN LÝ VÀ PHÁT HUY
GIÁ TRỊ TÀI LIỆU PHÔNG LƯU TRỮ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined
4.1 Phương thức quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí
Minh Error! Bookmark not defined 4.1.1 Sự cần thiết phải quản lý và phát huy giá trị tài liệu Error! Bookmark not defined
4.1.2 Nguyên tắc quản lý tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
Trang 53
4.1.3 Tổ chức quản lý tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined
4.2 Các giải pháp chính về quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch
Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined 4.2.1 Nhóm giải pháp về quản lý Error! Bookmark not defined 4.2.1.1 Thay đổi phương thức quản lý Error! Bookmark not defined 4.2.1.2 Tăng cường công tác sưu tầm, thu thập tài liệuError! Bookmark not defined 4.2.1.3 Tổ chức khoa học tài liệu Error! Bookmark not defined 4.2.1.4 Dịch tài liệu và bút tích tài liệu ra tiếng nước ngoài và ngược lại Error! Bookmark not defined
4.2.1.5 Số hóa tài liệu Error! Bookmark not defined 4.2.2 Nhóm giải pháp về phát huy giá trị tài liệu Error! Bookmark not defined 4.2.2.1 Tăng cường công tác công bố, giới thiệu tài liệu Error! Bookmark not defined
4.2.2.2 Tổ chức triển lãm, trưng bày tài liệu Error! Bookmark not defined 4.2.2.3 Biên soạn, xuất bản sách chỉ dẫn Error! Bookmark not defined 4.2.2.4 Giới thiệu tài liệu trên mạng Error! Bookmark not defined 4.2.2.5 Tổ chức phòng đọc Error! Bookmark not defined
4.3 Các giải pháp bổ trợ về quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch
Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
4.3.1 Tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và
bổ sung hoàn thiện hành lang pháp lý Error! Bookmark not defined 4.3.2 Về công tác tổ chức, cán bộ Error! Bookmark not defined 4.3.3 Giải mật tài liệu Error! Bookmark not defined 4.3.4 Về đảm bảo kinh phí, cơ sở vật chất và tăng cường hợp tác quốc tế Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 6
4
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hồ Chí Minh, người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, khai sinh Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và Mặt trận Dân tộc thống nhất, là người cha thân yêu của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, một trong số ít con người trở thành huyền thoại ngay từ khi còn sống đã tận hiến đời mình cho nhân dân, dân tộc, cách mạng Việt Nam và thế giới Từ cuộc đời vô cùng sôi nổi và phong phú của Hồ Chí Minh đã hình thành nên một khối lượng tài liệu có giá trị đặc biệt không những khắc ghi từng bước đường hoạt động, thân thế và sự nghiệp của Người mà còn phản ánh lịch sử Đảng, lịch sử dân tộc Việt Nam và phong trào cộng sản quốc tế Đó là tài sản vô cùng quý giá của Đảng ta và dân tộc ta Những tài liệu đó đến nay được lưu giữ ở nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và nước ngoài Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Trung ương Đảng ta đã quan tâm đến việc sưu tầm, lưu giữ, hệ thống hóa và công bố, xuất bản một số trước tác của Hồ Chí Minh Tiếc rằng, do điều kiện chiến tranh, có lúc hoạt động bí mật (nhất là những năm tháng ở núi rừng Việt Bắc), cộng với những khó khăn về con người, chuyên môn nghiệp vụ và điều kiện bảo vệ, bảo quản nên nhiều tài liệu chưa được sưu tầm, lưu giữ, hệ thống hóa, xử lý khoa học và phát huy giá trị một cách hiệu quả nhất
Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở vào thời điểm quan trọng, ngày 9-1969 Hồ Chí Minh đã qua đời Ngay sau đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Trang 72-5
quyết định là công bố toàn văn Di chúc trước đồng bào, chiến sỹ cả nước về những
ước nguyện và lời dặn cuối cùng của Người, là những tình cảm và niềm tin của Người đối với chúng ta ngày nay và các thế hệ mai sau Trước anh linh Người, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đã có 5 lời thề thiêng liêng để biến đau thương thành hành động cách mạng, vững bước đi về phía trước, chiến đấu và chiến thắng kẻ thù Những năm sau đó, Trung ương tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chức năng sưu tầm, tập hợp, hệ thống
hóa, xử lý khoa học để xuất bản bộ Hồ Chí Minh Toàn tập và trong khi chưa ra bộ Toàn tập thì xuất bản trước bộ Hồ Chí Minh Tuyển tập phục vụ nhu cầu nghiên cứu,
tìm hiểu về Hồ Chí Minh của toàn thể cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sỹ cả nước
và bè bạn quốc tế Cùng với sự nghiệp đổi mới khởi xướng từ Đại hội VI (tháng 1986), Trung ương Đảng đã sát sao lãnh đạo, chỉ đạo đưa đất nước thoát khỏi tình trạng khó khăn về mọi mặt trong đời sống kinh tế, xã hội; tăng cường công tác xây dựng Đảng, khẳng định lập trường nhất quán lấy chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng
12-Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho mọi hành động cách mạng Do đó, đã coi việc quản
lý và phát huy giá trị tài liệu của Hồ Chí Minh là nhiệm vụ chính trị và quan trọng hàng đầu của toàn Đảng
Trên thực tế, công tác này chưa đạt được kết quả như đòi hỏi và yêu cầu của Trung ương Đảng; một số tổ chức, cá nhân có lúc, có nơi chưa nhận thức hết vấn đề nên xem nhẹ điều này Do đó, công tác công bố tài liệu liên quan đến Hồ Chí Minh đã bộc lộ những thiếu sót, sơ hở, nhất là gần đến dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Hồ Chí Minh, thời điểm UNESCO chuẩn bị ra nghị quyết tôn vinh Người là vị Anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất Điều đó đã bị các thế lực thù địch, phản động lợi dụng, xuyên tạc, gây mất đoàn kết nội bộ, phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng ta
và uy tín Hồ Chí Minh Trên trường quốc tế, đế quốc Mỹ và phương Tây điên cuồng thực hiện “diễn biến hòa bình” chống phá các nước xã hội chủ nghĩa khiến nội bộ Liên
Xô và các nước Đông Âu ngày càng rệu rã và khủng hoảng nghiêm trọng, niềm tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa lung lay dữ dội
Trước bối cảnh tình hình trong và ngoài nước như trên, ngày 19-5-1989, Tổng
Bí thư Nguyễn Văn Linh đã trực tiếp ký Quyết định số 89-QĐ/TW của Ban Bí thư khóa VI về việc quản lý tập trung toàn bộ tài liệu lưu trữ về thân thế, sự nghiệp và hoạt động của Hồ Chí Minh Ngay sau đó, Bộ Chính trị (khoá VI) với sự tham dự của các
Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương đã họp để nghe các cơ quan chức năng báo cáo và cho ý kiến về công tác quản lý tài liệu của Hồ Chí Minh Sau cuộc họp, Bộ Chính trị ra Thông báo mật số 148-TB/TW ngày 16-6-1989 và ngày 19-8-1989 đồng chí Tổng Bí thư ký Thông báo số 151-TB/TW công bố rộng rãi về một số vấn đề liên quan đến Di chúc và ngày qua đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh Đến ngày 10-10-1989, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 94-QĐ/TW thành lập Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 86
nhằm mục đích tập trung thống nhất, bảo quản an toàn và sử dụng có hiệu quả các tài liệu của Người phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Cùng với những chủ trương cực kỳ quan trọng như trên, Trung ương Đảng đã ban hành nhiều văn bản để chỉ đạo, các cơ quan chức năng đã tích cực triển khai và tổ chức thực hiện để đưa công tác quản lý và khai thác sử dụng tài liệu của Hồ Chí Minh thật sự hiệu quả, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp cách mạng Việt Nam, nhất là quá trình đổi mới toàn diện, quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Sau gần 30 năm từ khi Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa VI có những chỉ đạo quyết liệt, nhất là việc ban hành Quyết định 89-QĐ/TW ngày 19-5-
1989 và Quyết định 94-QĐ/TW ngày 10-10-1989, nhiều tài liệu thuộc Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn chưa được thu thập và giao nộp đầy đủ về Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, nay là Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng để quản lý tập trung thống nhất, phục vụ có hiệu quả công tác nghiên cứu thân thế, sự nghiệp của Hồ Chí Minh; nghiên cứu về lịch sử Đảng, lịch sử cách mạng Hiện nay và những năm tiếp theo, nhu cầu nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được đẩy mạnh (theo Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị khóa XII) thì vấn đề quản lý và phát huy giá trị tài liệu của Hồ Chí Minh càng bức thiết hơn Điều đó đặt ra những đòi hỏi, thách thức đối với cả hệ thống chính trị nói chung và ngành lưu trữ nói riêng, nhất là đối với lưu trữ học và lý luận về phông lưu trữ cá nhân (sau đây gọi tắt là phông cá nhân) ở Việt Nam; đòi hỏi có sự hợp tác của các khoa học liên ngành, sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức và tinh thần, trách nhiệm của các cá nhân đối với sự nghiệp chung
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh” làm luận án nghiên cứu sinh chuyên
ngành lưu trữ với mong muốn làm rõ hơn công tác quản lý và phát huy giá trị những tài liệu, văn kiện của con người mà “Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra”, “và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta” [19, tr 40], [33, tr 322-326], như điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
tại Lễ truy điệu Người ngày 9-9-1969
2 Mục tiêu nghiên cứu
Luận án nghiên cứu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh với ba mục tiêu sau:
- Thứ nhất, phân tích thực trạng và đánh giá kết quả, hạn chế của công tác quản
lý và phát huy giá trị tài liệu trong toàn phông
- Thứ hai, đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác quản lý và
phát huy giá trị tài liệu
- Thứ ba, bổ sung lý luận về Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh nói riêng và
phông lưu trữ cá nhân nói chung (sau đây gọi tắt là phông cá nhân)
Trang 97
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận án nghiên cứu các đối tượng sau :
- Nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về phông cá nhân ở trong nước và nước ngoài
- Nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Về thời gian : Luận án chủ yếu tập trung nghiên cứu công tác quản lý và phát huy giá trị tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1989 đến nay (sau khi
có Quyết định 89-QĐ/TW ngày 19-5-1989 và Quyết định 94-QĐ/TW ngày
10-10-1989 của Ban Bí thư); tài liệu luận án nghiên cứu chủ yếu từ năm 1920 đến năm 1969, thời gian gắn liền với dấu ấn hoạt động cách mạng của Người đến khi mất
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
Luận án có nhiệm vụ nghiên cứu những vấn đề sau thuộc Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh :
- Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý và phát huy giá trị tài liệu ở trong nước và ngoài nước để kế thừa, phát triển và tránh những trùng lặp trong luận án này
- Lý luận về phông cá nhân như khái niệm, tiêu chí thành lập, giới hạn phông, thành phần tài liệu; thực tiễn thành lập phông cá nhân ở trong nước và ngoài nước
- Lý luận về Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh như khái niệm, ranh giới phông, nội dung, thành phần tài liệu, đặc điểm và giá trị tài liệu
- Công tác tham mưu của cơ quan chức năng và chủ trương của Trung ương Đảng về quản lý và phát huy giá trị tài liệu
- Công tác sưu tầm, thu thập tài liệu ở trong và ngoài nước, thẩm định, xác minh tài liệu, tổ chức khoa học tài liệu; công tác khai thác sử dụng và phát huy giá trị tài liệu Qua đó rút ra những ưu điểm và hạn chế của công tác này thời gian qua
- Đề xuất các nhóm giải pháp liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp về công tác quản lý và phát huy giá trị tài liệu thuộc phông
5 Nguồn tài liệu nghiên cứu và tham khảo
Trang 108
Để nghiên cứu luận án này, chúng tôi tập trung vào các nguồn tài liệu sau:
Thứ nhất, các quy định của Đảng, Nhà nước về công tác lưu trữ nói chung và
lưu trữ tài liệu cá nhân nói riêng như Luật Lưu trữ năm 2011; Quyết định 20-QĐ/TW ngày 23-9-1987, Quy định 210-QĐ/TW ngày 6-3-2009, Quy định 270-QĐ/TW ngày 06-12-2014 của Ban Bí thư về Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam
Thứ hai, các từ điển tiếng Việt, Hán – Việt, từ điển thuật ngữ văn thư, lưu trữ; các sách định hướng cho nghiên cứu luận án, như cuốn Phương pháp và phong cách
Hồ Chí Minh do GS Đặng Xuân Kỳ chủ biên, xuất bản năm 1997; cuốn Góp phần tìm hiểu cuộc đời và tư tưởng Hồ Chí Minh của GS Đinh Xuân Lâm, xuất bản năm 2005; cuốn Một số vấn đề phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu về Hồ Chí Minh do
PGS Song Thành chủ biên, xuất bản năm 1997
Thứ ba, các văn kiện, sách, báo, bài viết của Hồ Chí Minh và về Hồ Chí Minh
của Trường Chinh, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, các nghiên cứu của Mạch Quang Thắng, Song Thành, Bùi Đình Phong, Trình Mưu, Trịnh Nhu; bộ Hồ Chí Minh Toàn tập, Hồ Chí Minh Tuyển tập; các sách nghiên cứu về tiểu sử của Người
như Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử của Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ, Chủ tịch
Hồ Chí Minh - Tiểu sử và sự nghiệp của Viện Lịch sử Đảng, Hồ Chí Minh - Tiểu sử của Bảo tàng Hồ Chí Minh; các sách về tư tưởng, hoạt động của Người như cuốn Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000; cuốn Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh ánh sáng của trí tuệ và niềm tin, Nxb
Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2015; các bài nói chuyện của GS Hoàng Chí Bảo
về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Luận án cũng nghiên cứu một số cuốn sách của tác giả ngoài nước như bản dịch
cuốn Jean Lacouture với Hồ Chí Minh (1967), C.P Ragiơ với cuốn Hồ Chí Minh (1970), David Hamberstam với cuốn Hồ (Randoom House, New York, 1971), cuốn Đồng chí Hồ Chí Minh của Cô-bê-lép, Hồ Chí Minh một cuộc đời (2000) của William.J.Duiker, cuốn Hồ Chí Minh những năm tháng chưa được biết đến 1919-1941
(2002) của Sophie Quinn Judge
Thứ tư, tài liệu lưu trữ của Trung ương Đảng, một số ban đảng ở Trung ương,
nhất là tài liệu lưu trữ của Hồ Chí Minh đang bảo quản tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng và đặc biệt
là tài liệu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng…
Thứ năm, các đề tài nghiên cứu khoa học của các cơ quan, luận văn cao học của
học viên chuyên ngành lưu trữ có liên quan đến nội dung luận án nghiên cứu
6 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu luận án, tác giả sử dụng những phương pháp sau:
Trang 119
- Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin được tác giả sử dụng trong
toàn bộ quá trình nghiên cứu luận án để nhận thức khoa học, tiếp cận, giải quyết vấn đề; có cái nhìn khách quan, biện chứng về nội dung của đề tài
- Phương pháp luận của lưu trữ học : chúng tôi sử dụng phương pháp này để
tiếp cận, xử lý, giải quyết các vấn đề về mặt lý luận, nghiệp vụ trong sưu tầm, thu thập,
tổ chức khoa học, thẩm định, xác minh tài liệu; nhìn nhận, đánh giá giá trị tài liệu, tài liệu lưu trữ thuộc Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Phương pháp sử liệu học: Hoạt động của Hồ Chí Minh luôn gắn liền với các
sự kiện lịch sử của Đảng, của đất nước, nên chúng tôi sử dụng phương pháp này để nghiên cứu về đặc điểm, loại hình, giá trị tài liệu và thẩm định, xác minh tính chân thực của tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Nghiên cứu về Hồ Chí Minh là một vấn đề
khó, công tác quản lý, phát huy giá trị tài liệu lưu trữ của Người cũng là vấn đề cần phân tích, tổng hợp cả về lý luận và thực tiễn để luận giải các vấn đề có liên quan đến công tác quản lý và phát huy giá trị tài liệu
- Phương pháp so sánh: Luận án sử dụng phương pháp này để so sánh tình hình
quản lý và phát huy giá trị tài liệu giữa các cơ quan, tổ chức đang lưu giữ, bảo quản tài liệu của Hồ Chí Minh Trên cơ sở so sánh này, luận án tập trung phân tích, làm rõ tình hình và đề xuất các giải pháp để làm tốt công tác này trong thời gian tới
- Phương pháp khảo sát được sử dụng để khảo sát tình hình thực tế tài liệu lưu
trữ của Hồ Chí Minh như bản thảo, bản gốc, bản có bút tích của Người hoặc tài liệu do Người trực tiếp đánh máy, viết tay; để khảo sát tình hình tài liệu sưu tầm, thu thập, phát huy giá trị tài liệu của các cơ quan lưu trữ, bảo tàng, viện nghiên cứu
- Phương pháp văn bản học: Luận án sử dụng phương pháp này (cùng với
phương pháp sử liệu học) để nghiên cứu, tiếp cận, xác minh tính chân thực của tài liệu, bút tích trên tài liệu ở góc độ văn bản, ngôn ngữ, văn phong trong văn bản của Hồ Chí Minh
- Phương pháp phỏng vấn được sử dụng để phỏng vấn một số chuyên gia, cán
bộ trực tiếp tham gia quản lý và phát huy giá trị tài liệu; cán bộ từng tham gia sưu tầm, thu thập tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng; người khai thác, sử dụng tài liệu ở một số kho lưu trữ
- Phương pháp thống kê được sử dụng để thống kê các công trình nghiên cứu,
bài nói, bài viết… về Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh hoặc có liên quan đến phông; các tài liệu, văn kiện hình thành trong hoạt động của Hồ Chí Minh hiện đang bảo quản tại một số cơ quan lưu trữ, nhất là Kho Lưu trữ Trung ương Đảng
7 Một số đóng góp của luận án