Thí nghiệm chứng minh vai trò của ánh sáng đối với quang hợp

Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay... Khi xa quª ai mµ ch¼ng nhí[r]

`

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu gi ờng ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ s ơng.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố h ơng.

(Lí Bạch – T ơng Nh dịch)

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ c ời hỏi: “Khách ở đâu đến làng?”

1 Ví dụ 1 : Xét hai bản dịch thơ

Cúi

đi trở lại Ngẩng

Động từ - sự di chuyển: rời khỏi hay trở lại nơi xuất phát.

Động từ - hoạt động của đầu theo h ớng lên hoặc xuống

Tính từ - chỉ tuổi tác

Cơ sở chung

Đi - trở lại

Trẻ - già

Ngẩng - cúi

Các cặp từ trái

nghĩa

- XÐt cÆp tõ “lµnh - vì” trong c¸c tr êng hîp sau:

- XÐt cÆp tõ “lµnh - vì” trong c¸c tr êng hîp sau:

TÝnh lµnh

B¸t vì

? Trong mçi tr êng hîp trªn cÆp tõ “lµnh - vì”

cã ph¶i lµ tõ tr¸i nghÜa kh«ng ? V× sao ?

Tr êng hîp 1: “lµnh - vì” lµ tõ tr¸i nghÜa chóng cïng chØ tr¹ng th¸i cña sù vËt

Tr êng hîp 2: “lµnh - vì” kh«ng ph¶i lµ cÆp tõ tr¸i nghÜa v× chóng kh«ng cã mét c¬ së chung

B¸t lµnh

B¸t vì

2

1

* Chó ý: Khi xÐt c¸c cÆp tõ tr¸i nghÜa ph¶i dùa trªn mét c¬ së chung

Quan s¸t c¸c h×nh sau vµ t×m cÆp tõ tr¸i nghÜa thÝch hîp cho chóng:

-2-To - nhá Cao-thÊp

? Tìm từ trái nghĩa với từ “già” trong tr ờng hợp

“rau già, cau già” ?

- già (rau già, cau già)

- già (ng ời già) > < trẻ (ng ời trẻ)

=> “Già” là từ nhiều nghĩa

non? Từ đó em có nhận xét gì về mối liên hệ giữa từ ” ở trên cho ta biết từ “già” thuộc loại từ nào ?

nhiều nghĩa với hiện t ợng trái nghĩa?

> < non (rau non, cau non)

*Ví dụ

? T×m tõ tr¸i nghÜa víi c¸c tõ in ®Ëm trong nh÷ng

tr êng hîp sau:

- qu¶ chÝn ChÝn

- c¬m chÝn

- ¸o lµnh

Lµnh

- b¸t lµnh

> < qu¶ xanh

> < c¬m sèng

> < ¸o r¸ch

> < b¸t vì

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu gi ờng ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ s ơng

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố h ơng

(Lí Bạch – T ơng Nh dịch)

=> Tạo nờn phộp đối,làm nổi bật tỡnh cảm nhớ quờ hương của nhà thơ.

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ c ời hỏi: “Khách ở đâu đến làng?”

(Hạ Tri Ch ơng – Trần Trọng San dịch)

=> Từ trái nghĩa tạo nờn cỏc tiểu đối nhằm tạo hình t ợng t ơng phản làm nổi bật sự thay đổi về

tuổi tác, vóc dáng của tác giả : lỳc xa quờ và lỳc

trở lại quờ …

? Tìm một số thành ngữ có sử dụng từ trái

nghĩa?

• Chân cứng đá mềm

So sánh 2 cách diễn đạt sau:

Cách 1:

“ Chào đồng chí! Chúc đồng chí đi chí bền, lực khoẻ, vượt qua được mọi khó khăn,nguy hiểm nhé! Đi

nhé!”

Cách 2:

“ Chào đồng chí! Chúc đồng chí đi chân cứng đá mềm

nhé! Đi nhé!”

=> Gây ấn tượng mạnh làm cho lời nói thêm sinh

động

Bài tập

“Nước non lận đận một mình, Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.

Ai làm cho bể kia đầy, Cho ao kia cạn, cho gầy cò con?”

? Tìm các cặp từ trái nghĩa trong bài ca dao sau.

Và cho biết tác dụng của chúng:

cạn

đầy

 Tác dụng làm nổi bật cuộc đời lận đận vất vả của cò, những nghịch cảnh ngang trái mà cò gặp phải trong lúc kiếm ăn (đó cũng

là cuộc đời của người nông dân dưới chế độ phong kiến).

Bài tập 1: Tìm các từ trái nghĩa trong các câu ca

dao, tục ngữ sau:

a Chị em nh chuối nhiều tàu,

Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời

b Số cô chẳng giàu thì nghèo,

Ngày ba m ơi Tết thịt treo trong nhà

c Ba năm đ ợc một chuyến sai

áo ngắn đi m ợn, quần dài đi thuê

d Đêm tháng năm ch a nằm đã sáng,

Ngày tháng m ời ch a c ời đã tối

giàu nghèo

Đêm Ngày

sáng tối

Bài tập 2: Tìm những từ trái nghĩa với những từ

in đậm trong những cụm từ sau:

cá tươi

tươi

hoa tươi

ăn yếu

Yếu

học lực yếu

chữ xấu

Xấu

đất xấu

>< cá ươncá ươn

>< hoa khôhoa khô

>< ăn khỏeăn khỏe

>< học lực giỏihọc lực giỏi

>< chữ đẹp đẹp

>< đất tốtđất tốt

Bµi tËp 4 (sgk 129): H·y viÕt mét ®o¹n v¨n

ng¾n vÒ t×nh c¶m quª h ¬ng, cã sö dông tõ tr¸i

nghÜa

“Ai sinh ra mµ ch¼ng cã mét quª h ¬ng Khi xa quª ai mµ ch¼ng nhí T«i còng vËy Khi xa, t«i nhí hÕt th¶y nh÷ng g× thuéc vÒ quª Nh ng cã lÏ t«i nhí nhÊt lµ con s«ng quª T«i nhí nã trong

nh÷ng ngµy n¾ng Êm ¸p n íc s«ng lÊp l¸nh nh d¸t b¹c, nhí c¶ nh÷ng ngµy m a n íc µo ¹t x« bê Nhí c¶ con n íc khi v¬i, khi ®Çy Nhí nh÷ng con

thuyÒn khi xu«i khi ng îc T«i nhí tÊt c¶ nh÷ng

Trò chơi ô chữ:

M

T R

T ớ

H

R

A

ắ

T

ử

C

N

N

Ê

L

I

á

G N

I

ạ

ĩ B

P H

N G ở

ấ T

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Điền từ thích hợp vào ô trống

Câu 1 : … kính d ới nh ờng

Câu 3:Chân … chân ráo

Câu 2:Nửa … nửa lo

Câu 5:Buổi đực buổi …

Câu 8: Vô … vô phạt

Câu 7:Chạy sấp chạy …

Câu 4: Mềm nắn … buông

Câu 6:Có đi có …

Câu 9: B ớc … b ớc cao

Câu 10: cực thái lai

H íng dÉn häc bµi

- Hoµn thµnh bµi tËp vµo vë.

- ChuÈn bÞ “LuyÖn nãi: V¨n biÓu c¶m vÒ sù vËt, con ng êi”