(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập

(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập(Luận văn thạc sĩ) Nghiên cứu, đánh giá thiệt hại do ngập lụt vùng hạ du liên hồ chứa lưu vực sông Tà Rục theo các kịch bản lũ và vỡ đập

Trong th i gian h c t p t i tr ng v i s giúp đ c a các th y cô giáo và đ c bi t là

cô giáo PGS TS Ph m Th H ng Lan, h c viên đã t nghiên c u và th c hi n

đ tài này ây là thành qu lao đ ng, là s t h p c a các y u t mang tính ngh nghi p c a h c viên Các k t qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung

th c, không sao chép t b t k m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào.Vi c tham

kh o các ngu n tài li u (n u có) đã đ c th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham

kh o đúng quy đ nh

Tác gi lu n v n

Nguy n Thành t

L I C M N

V i t t c s kính tr ng và bi t n sâu s c nh t, Tôi xin chân thành bày t lòng bi t

n c a mình t i cô giáo PGS TS Ph m Th H ng Lan đã h ng d n t n tình chu đáo, dành r t nhi u th i gian và tâm huy t h ng d n, nghiên c u và giúp tôi hoàn thành lu n v n t t nghi p này

Tôi c ng xin c m n Ban giám hi u tr ng i h c Th y L i, các th y cô giáo trong Khoa Th y V n đã ch b o, d y d trong su t th i gian h c t p t i tr ng

Cu i cùng, Tôi xin chân thành c m n nh ng ng i thân trong gia đình, b n bè

đ ng nghi p đã giúp đ , đ ng viên, khích l tôi trong su t quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n

M c dù lu n v n đã hoàn thi n v i t t c s c g ng, nhi t tình c ng nh n ng l c

c a mình, tuy nhiên không th tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y, Tôi r t mong

nh n đ c s góp ý, ch b o c a quý th y cô và đ ng nghi p, đó chính là s giúp đ quý báu mà tôi mong mu n nh t đ c g ng hoàn thi n h n trong quá trình nghiên c u và công tác sau này

Xin chân thành c m n./

Hà N i, 20 tháng 08 n m 2016

H c viên

Nguy n Thành t

M C L C

M U 1

1 Tính c p thi t c a đ tài 1

2 M c đích c a lu n v n 2

3 i t ng, ph m vi nghiên c u 2

4 N i dung nghiên c u 4

5 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u 4

6 Các k t qu đ t đ c 4

CH NG 1: T NG QUAN V MÔ HÌNH NGHIÊN C U V P VÀ ÁNH GIÁ THI T H I 6

1.1 T ng quan v mô hình nghiên c u v đ p 6

1.1.1 M t s tr ng h p v đ p trên Th gi i và Vi t Nam 6

1.1.2 Các nguyên nhân gây v đ p 13

1.1.3 Các ph ng pháp xác đ nh, tính toán thông s v t v 16

1.1.4 Gi i thi u v các mô hình th y v n, th y l c mô ph ng v đ p 20

1.2 T ng quan v ph ng pháp đánh giá thi t h i l l t 23

CH NG 2: T NG QUAN V PH M VI NGHIÊN C U VÀ CÁC MÔ HÌNH NG D NG 26

2.1 T ng quan v vùng nghiên c u 26

2.1.1 c đi m đ a lý t nhiên 26

2.1.2 c đi m khí h u, khí t ng vùng d án 26

2.1.3 c đi m th y v n 31

2.1.4 c đi m kinh t , xã h i 34

2.1.5 T ng quan v h Tà R c – Su i Hành 36

2.2 Các mô hình ng d ng xây d ng b n đ ng p l t 43

2.2.1 Mô hình HDM 43

2.2.2 Ph n m m MIKE FLOOD WATCH 44

2.2.3 Mô hình MIKE FLOOD 45

2.2.4 Mô hình NK-GIAS 46

CH NG 3: NG D NG MÔ HÌNH MIKE FLOOD MÔ PH NG CÁC K CH B N VÀ XÂY D NG B N NG P L T 48

3.1 D li u đ u vào s d ng trong tính toán 48

3.1.1 Tài li u khí t ng th y v n 48

3.1.2 Tài li u đ a hình 53

3.1.3 Các k ch b n dùng đ tính toán 55

3.2 Thi t l p mô hình 57

3.2.1 Mô hình th y l c 1 chi u 57

3.3 Hi u ch nh và ki m đ nh mô hình 64

3.3.1 Mô hình th y l c 1 chi u 64

3.3.2 Mô hình th y l c Mike Flood 68

3.4 Mô ph ng các k ch b n v đ p và xây d ng b n đ ng p l t 70

3.4.1 Các k ch b n l và v đ p 70

3.4.2 K t qu tính toán xây d ng b n đ ng p l t 77

CH NG 4: ÁNH GIÁ THI T H I DO NG P L T VÙNG H L U H CH A THEO CÁC K CH B N L VÀ V P 83

4.1 ánh giá thi t h i h du h Tà R c – Su i Hành theo các k ch b n ng p l t 83

4.1.1 ánh giá thi t h i theo K ch b n 1 83

4.1.2 ánh giá thi t h i theo K ch b n 2 84

4.1.3 ánh giá thi t h i theo K ch b n 3 86

4.2 xu t gi i pháp ng phó 88

4.2.1 Gi i pháp công trình 88

4.2.2 Gi i pháp phi công trình 89

K T LU N VÀ KI N NGH 90

TÀI LI U THAM KH O 91

PH L C 92

DANH M C CÁC HÌNH NH

Hình 0.1: S đ khu v c nghiên c u 3

Hình 1.1: V đ p Machchu 2, n do m a l n 7

Hình 1.2: p Gleno v i ph n v gi a v n còn đ n ngày nay 8

Hình 1.3: p m Hà đ c kh c ph c gia c sau s c 10

Hình 1.4: Toàn c nh đ p Khe M sau s c v đ p 12

Hình 1.5: o n thân đ p b v 12

Hình 1.6: p v t i v trí c ng l y n c 13

Hình 1.7: Các nguyên nhân v đ p 15

Hình 1.8: Hình nh v đ p Teton n m 1976 15

Hình 1.9: Hình th c tràn đ nh (a) và xói ng m (b) 16

Hình 1.10: Quá trình v tràn đ nh Hình 1.11: Quá trình v xói ng m 18

Hình 1.12: Hình d ng và c ch hình thành v t v 18

Hình 2.1: V trí nghiên c u vùng d án 27

Hình 2.2: Quá trình l đ n h Tà R c 33

Hình 2.3: ng quá trình l đ n h Su i Hành 34

Hình 3.1: Bi u đ m a ng v i các k ch b n 48

Hình 3.2: Bi u đ tr n m a l n nh t n m 2010 49

Hình 3.3: Bi u đ tr n m a t ngày 6-12/11/2013 49

Hình 3.4: Bi u đ l ng m a t ngày 27/12/2014 - 6/01/2015 50

Hình 3.5: ng quá trình m c n c tri u ng v i các t n su t 50

Hình 3.6: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 28/10 - 5/11 n m 2010 51

Hình 3.7: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 6 - 12/11 n m 2013 51

Hình 3.8: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 01 - 7/4 n m 2014 52

Hình 3.9: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 27/12/2014 - 6/01/2015 52

Hình 3.10: B n đ DEM khu v c nghiên c u 54

Hình 3.11: B n đ v trí m t c t ngang sông 55

Hình 3.12: Biên t p m t c t ngang sông 58

Hình 3.13: S đ th y l c m ng l i sông 59

Hình 3.14: B n đ mô hình s đ cao (DEM) khu v c tính toán 60

Hình 3.15: Chia l i phi c u trúc mi n tính 61

Hình 3.16: L i chia chi ti t các công trình 62

Hình 3.17: K t n i c s d li u trong MIKE 21FM 62

Hình 3.18: H s nhám manning M mi n tính 63

Hình 3.19: Liên k t mô hình m t và hai chi u 64

Hình 3.20: K t qu hi u ch nh t i tr m th y v n Tà R c 66

Hình 3.21: K t qu ki m đ nh đ t 1 t i tr m th y v n Tà R c 67

Hình 3.24: H s nhám c a mô hình Mike21 69

Hình 3.25: ng quá trình v đ p ng v i l ki m tra 0,2%, h Tà R c 77

Hình 3.26: B n đ ng p l t h du sông Tà R c khi x l ki m tra, t n su t 0,2% 78

Hình 3.27: B n đ ng p l t h du sông Tà R c khi x l c c đ i, t n su t 0,01% 80

Hình 3.28: B n đ ng p l t h du sông Tà R c khi v đ p Tà R c 82

DANH M C B NG BI U

B ng 1.1: Các công th c hay đ c s d ng[11], [12], [13] 19

B ng 1.2: Các cách phân lo i thi t h i do ng p l t gây ra 24

B ng 2.1: B ng t ng h p đ c tr ng l u v c h Tà R c, Su i Hành 27

B ng 2.2: c tr ng nhi t đ trung bình tháng, n m 28

B ng 2.3: m t ng đ i trung bình tháng, n m 28

B ng 2.4: S gi n ng trung bình tháng, n m 28

B ng 2.5: T c đ gió trung bình các tháng, n m 29

B ng 2.6: T c đ gió l n nh t 29

B ng 2.7: L ng m a bình quân các tháng các tr m lân c n l u v c 30

B ng 2.8: L ng m a ngày l n nh t thi t k tr m Cam Ranh, Khánh S n 30

B ng 2.9: L ng m a ngày l n nh t khu v c nghiên c u, h du h Tà R c; Su i Hành 31

B ng 2.10: M ng l i tr m khí t ng th y v n khu v c nghiên c u 31

B ng 2.11: Tóm t t đ c tr ng l thi t k h Tà R c 32

B ng 2.12: Tóm t t đ c tr ng l thi t k h Su i Hành 33

B ng 2.13: Th ng kê dân s vùng h du h Tà R c 34

B ng 2.14: Th ng kê dân s các xã vùng nh h ng chính h du h Tà R c 35

B ng 2.15: B ng thông s c b n c a h ch a 37

B ng 2.16: B ng thông s c b n c a đ p 38

B ng 2.17: B ng thông s tràn 38

B ng 2.18: B ng thông s k thu t c ng l y n c 39

B ng 2.19: Thông s k thu t h th ng kênh t i 39

B ng 2.20: Thông tin v h ch a n c Su i Hành 40

B ng 3.1: L ng m a ngày l n nh t khu v c nghiên c u 48

B ng 3.2: c tr ng tri u thi t k - tr m C u á 50

B ng 3.3: B ng t ng h p các k ch b n tính toán 56

B ng 3.4: Ch tiêu Nash c a WMO 65

B ng 3.5: Thông s nhám c a h th ng sông Tà R c 66

B ng 3.6: K t qu hi u ch nh mô hình Mike Flood 68

B ng 3.7: ng l u l ng x l H Tà R c (m3 /s) 70

B ng 3.8: ng quá trình l thi t k H Su i Hành 71

B ng 3.9: K t qu tính toán v đ p ng v i l ki m tra 0,2%, h Tà R c 73

B ng 4.1: Di n tích ng p theo c p đ sâu k ch b n 1 83

B ng 4.2: S h và nhân kh u thu c các thôn n m trong ba xã b ng p k ch b n 1 84

B ng 4.3: Di n tích ng p theo c p đ sâu k ch b n 2 85

B ng 4.4: S h và nhân kh u thu c các thôn n m trong ba xã b ng p k ch b n 2 85

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Các h ch a th y l i th ng đ c xây d ng ph c v đa m c tiêu nh : C p n c cho nông nghi p, công nghi p, sinh ho t, ho c ph c v các ngành kinh t khác nh giao thông, du lch, ch n nuôi và phát đi n Tuy nhiên các h , đ p th y l i luôn là nh ng công trình d b t n th ng, nh t là khi có m a l l n Các h ch a th y l i nh

th ng đ c xây d ng ch y u b ng v t li u đ a ph ng, công tác qu n lý v n hành

th ng đ c đ a ph ng đ m nh n nên ch t l ng h đ p b xu ng c p nhanh chóng gây m t an toàn c a công trình khi tích n c Ngoài ra trong nh ng n m g n đây do

nh h ng c a bi n đ i khí h u, tình hình th i ti t di n ra b t th ng: M a to, bão l n,

hi n t ng s t l đ t th ng ngu n làm gia t ng nguy c m t an toàn c a đ p

n c ta g n đây nhi u s c v đ p đã x y ra, nh v đ p Khe M - Hà T nh (2010) do

m a l n kéo dài làm l ng n c h và sông t ng v t m c an toàn gâp v đ p Hay s c

v đ p h C n n, Ngh An (2013), đ p ph m Hà ng, Qu ng Ninh (2014)

gi m thi u t i đa thi t h i c a s c v đ p có th x y ra, ngoài vi c đánh giá an toàn h đ p đ nh k , c ng c n có các bi n pháp d báo ng p l t h du k t h p v i

ph ng án đ s tán ng i dân đ n khu an toàn tr c khi x y ra s c M t trong

nh ng công vi c c n làm đ xây d ng ph ng án di t n là tính toán mô ph ng các nguyên nhân v đ p c ng nh xây d ng các k ch b n v đ p, t đó xây d ng các b n

đ ng p l t, tránh tr ng h p ng i dân có th di chuy n vào nh ng vùng ng p sâu

h n Các b n đ ng p l t còn góp ph n quan tr ng trong công tác quy ho ch vùng s

d ng đ t

D a vào các b n đ ng p này, ph n nào đánh giá đ c nh ng thi t h i tr c ti p ho c gián ti p v ng i và c a, t đó các đ n v qu n lý đ a các ph ng án di d i, và c nh báo khi có s c v đ p x y ra, b o đ m gi m thi u t i đa các nh h ng c a s c đ i

ho t đ ng s n xu t c ng nh đ m b o tính m ng c a ng i dân vùng h du

L u v c sông Tà R c có di n tích l u v c 250 km2 Trên l u v c có 2 h là H Tà

trên đã đi vào v n hành, vi c thi t k , v n hành và b o trì theo các tiêu chu n an toàn

do Nhà n c ban hành Các ch tiêu thi t k th hi n yêu c u t ng hòa gi a đi u ki n kinh t , k thu t, quy mô, đ c đi m và t m quan tr ng c a công trình Ngoài ra, trong quá trình v n hành, khai thác, có th có nh ng bi n c , r i ro không th l ng h t

đ c nh các h h ng, l l n b t th ng, đ ng đ t quá tiêu chu n, sai sót trong v n hành, bi n đ i các đi u ki n t nhiên,…d n đ n x y ra các tr ng h p kh n c p An toàn c a h ch a n c Tà R c, Su i Hành c ng nh h ng tr c ti p đ n h du ch

đ ng ng phó v i các đi u ki n b t th ng, c n ph i d ki n đ c các tr ng h p, tình hu ng x u ngoài mong mu n có th x y ra và t đó có k ho ch chi ti t đ phòng,

ng n ch n x y ra tình hu ng x u ho c h n ch t i đa thi t h i khi x y ra s c c khu

v c công trình và h du công trình K t qu c a vi c nghiên c u tính toán các tr ng

h p x l c ng nh tr ng h p v đ p là l p đ c b n đ ng p l t vùng h du dùng đ

xác đ nh ph m vi vùng ng p, m c đ ng p, l p các k ho ch ng phó kh n c p, gi m

nh thi t h i khi x l c ng nh công trình g p s c

T nh ng s c n thi t trên, lu n v n đã l a ch n nghiên c u và đánh giá nh ng thi t

h i có th do ng p l t vùng h du l u v c sông Tà R c theo các k ch b n l và v đ p

v i tên đ tài c th nh sau: “Nghiên c u, đánh giá thi t h i do ng p l t vùng h du

liên h ch a l u v c sông Tà R c theo các k ch b n l và v đ p”

3 i t ng, ph m vi nghiên c u

Ph m vi vùng nghiên c u: Ph m vi nghiên c u c a d án bao g m toàn b l u v c sông Tà R c và su i Trà Hoa ây là m t vùng lòng ch o, gi i h n b i các tri n núi phía Tây, Tây B c, ông Nam và bi n ông Trong khu v c này có hai h ch a đã

Hoa Hai h n m trên hai l u v c khác nhau nh ng đ u có chung khu v c h du là vùng tr ng ven bi n thu c huy n Cam Lâm và thành ph Cam Ranh (Xem hình 0.1) Vùng nghiên c u thu c đ a ph n ph ng Ba Ngòi và xã Cam Ph c ông c a thành

ph Cam Ranh, xã Cam Ph c Tây c a huy n Cam Lâm a hình khu v c nghiên

c u nh và t ng đ i d c so v i các khu v c khác H th ng sông su i nh , ng n và

r t d c, bao quanh vùng h l u là vùng đ i núi cao v i đ nh núi ph bi n t 400 - 600m Vùng đ ng b ng nh h p và b co th t g n c a ra, do đó làm ch m kh n ng thoát l vào v nh Cam Ranh Ng p l t h l u là t h p l c a sông Tà R c và su i Hành, hai sông này không nh p vào nhau và có s trao đ i n c khi l tràn b , g n

c a ra 2 sông đ c n i v i nhau b i L ch C u 2

Vùng nghiên c u có tuy n giao thông quan tr ng là Qu c l và đ ng s t, các tuy n

đ ng này c ng làm gi m đáng k kh n ng thoát l ra bi n Khu v c trung du còn có

t nh l 9 c ng c n tr dòng ch y và làm ch m quá trình truy n l v h du

Hình 0.1: S đ khu v c nghiên c u

4 N i dung nghiên c u

C n c vào đi u ki n t nhiên khu v c, các tài li u t nhiên, dân sinh xã h i thu th p

đ c và đ c đi m công trình c a h ch a, th c hi n vi c tính toán th y l c m ng l i sông h du và l p b n đ ng p l t theo các k ch b n l và v đ p

- Ph ng pháp mô hình toán: S d ng mô hình MIKE FLOOD đ tính toán v đ p theo các k ch b n, t đó xác đ nh vùng ng p và đ sâu ng p K t h p v i công ngh GIS đ xây d ng b n đ ng p l t và tính toán thi t h i

- Ph ng pháp k th a: Trong quá trình th c hi n, lu n v n c n tham kh o và k th a các k t qu có liên quan đã đ c nghiên c u tr c đây c a các tác gi , c quan và t

• Các c s kinh t nh nhà máy, xí nghi p, kho tàng, h m m ,

• Các c s an ninh, qu c phòng, vv…

- Th i gian nh h ng c a l

CH NG 1: T NG QUAN V MÔ HÌNH NGHIÊN C U V P VÀ ÁNH GIÁ THI T H I

1.1 T ng quan v mô hình nghiên c u v đ p

Kelly Barnes là đ p ch n b ng đ t bang Georgia, M Vào ngày 6/11/1977 sau m t

tr n m a l n đ p đã b v làm 39 ng i thi t m ng và thi t h i v tài s n lên đ n 3.8 tri u USD Sau tr n m a r t l n kéo dài t tr a đ n đêm ngày 5/11 sáng s m ngày 6/11/1977, lúc 1h30, con đ p đã v t qua gi i h n ch u đ ng và t tuôn n c v phía

h l u Theo đi u tra, nguyên nhân d n đ n s c là khi xây d ng công trình các k s

đã tính toán sai v đ d c mái đ p Chính vì đi u này đã làm thay đ i tr ng tâm và kh

n ng ch u l c c a đ p trong đi u ki n tr i m a l n M c dù ch m t s c nh c ng có

th làm c con đ p b n c cu n trôi và nguyên nhân chính là do kh i đ t có kích

th c 3.7×9.1m b cu n trôi lúc ban đ u gây ra s c [1]

Hình 1.1: V đ p Machchu 2, n do m a l n Trong vòng 20 phút, n c l đã dâng t 3.7m lên 9.1m, nh n chìm toàn b th tr n công nghi p Morbi n m sau con đ p 5km Trong quá trình tái xây d ng, con đ p m i

l n c a đ p đã b v vào ngày 1/12/1923 làm 356 ng i thi t m ng

N m 1916 đ p Gleno đã chính th c đ c kh i công n n m 1920 nh ng ph n t ng

đ p b t đ u đ c xây d ng Tháng 9 n m đó các quan ch c đ a ph ng đã đ a ra

nh ng c nh báo v vi c đ n v thi công không s d ng lo i v a xi m ng không thích

N m 1921 do thi u kinh phí, thi t k đ p Gleno đã thay đ i t đ p bê tông tr ng l c chuy n sang đ p nhi u t ng n ngày 22/10/1923, con đ p đã hoàn thành và b t đ u tích n c t nh ng c n m a l n

Hình 1.2: p Gleno v i ph n v gi a v n còn đ n ngày nay

Ngày 1/12/1923, khi s c x y ra, nh ng n l c kh c ph c đã hoàn toàn th t b i M t

l ng n c kho ng 4.5 tri u m3 đã tràn ra t đ cao 1 535m xu ng vùng thung l ng phía d i Th m h a ch ng ng l i khi m c n c ch còn 186m S c làm ít nh t 356

ng i thi t m ng

Theo nh ng đi u tra sau đó, nguyên nhân d n đ n s c c a đ p Gleno ph n nhi u là

do ch quan Vi c thi u kinh phí đã làm các nhà th u thay đ i thi t k và thi t k m i

đã không phù h p v i lo i móng đ c thi công t tr c

Ngoài ra, tay ngh công nhân kém và nh ng sai ph m trong s d ng v t li u nh dùng

l i ch ng l u đ n đã s d ng trong Th chi n I làm đ gia c các ph n c a công trình

c ng nh s d ng bê tông kém ch t l ng [1]

p h Lawn, M

ây là đ p đ t đ c xây d ng trong công viên qu c gia Rocky Mountain, M Nó đã

b s p vào ngày 15/7/1982 v i l ng n c tràn ra lên đ n 830 000 m3làm 3 ng i c m

tr i trong khu v c thi t m ng và thi t h i kinh t lên đ n 31 tri u USD

Lawn là h t nhiên v i di n tích m t n c là 66 000 m2 đ cao 3.3 km so v i m c

n c bi n trên dãy núi Rocky N m 1903, nhóm nh ng nông dân trong khu v c đã xây

d ng m t con đ p b ng đ t đ t ng di n tích m t n c c a h lên 190 000 m2

v i m c đích cung c p n c cho t i tiêu th y l i trong vùng

Khi con đ p b v , l ng n c kh ng l đã ch y xu ng thung l ng phía d i v i t c

đ 510 m3

/s t o nên rãnh l n d i thung l ng làm 3 ng i đang c m tr i đó thi t

m ng V i t c đ kh ng khi p này, c h n c đã c n ch trong kho ng 1 phút [1]

1.1.1.2 ) T i Vi t Nam

Theo th ng kê và kh o sát s b c a c quan ch c n ng, Vi t Nam có h n 200 đ p

và h n 95% trong s đó là các đ p không đ t yêu c u Ph n l n đ p và h ch a t p trung mi n Trung, n i có đ d c cao (m t bên giáp bi n, m t bên giáp núi) Vì v y,

nh ng l n x l và v đ p gây ra nh ng h u qu vô cùng kh ng khi p cho toàn b

ng i dân trong khu v c

p m Hà, t nh Qu ng Ninh

S c v đ p m Hà là s c v đ p x y ra m i nh t Vi t Nam vào ngày 30/10/2014 Tr c đó, c n m a t đêm 29 kéo dài đ n sáng 30/10 khi n con đ p cung

c p n c t i tiêu cho c huy n m Hà b quá t i và v Công trình th y l i h ch a

n c m Hà ng đ c kh i công xây d ng ngày 12/4/2006 v i t ng s v n đ u t trên 500 t đ ng, t ngu n v n trái phi u Chính ph và v n ngân sách đ a ph ng Công trình do Công ty t v n và chuy n giao công ngh Tr ng i h c Th y L i thi t k , BQL đ u t và xây d ng th y l i 2 thi công [3]

Hình 1.3: p m Hà đ c kh c ph c gia c sau s c

Theo báo cáo c a t nh Qu ng Ninh, s c trên khi n mái h l u đ p chính b xói l

t 20 đ n 40 cm, hai vai đ p h h ng n ng, đ nh đ p b bóc m t s đo n ng d n lên đ p chính b n c làm v , h ng 100 m chi u dài Thi t h i c tính kho ng 10 t

đ ng

V vi c c ng làm s p và h h ng n ng 5 c n nhà Hàng nghìn gia súc, gia c m b ch t trôi Thi t h i tài s n dân sinh c tính kho ng 19,5 t đ ng Thi t h i v c s v t

ch t và trang thi t b y t c a Trung tâm y t kho ng 29 t đ ng

Ngoài ra, s c còn làm h h i nhi u công trình tài s n công c ng nh khu v n hoa công viên, kênh m ng; giao thông s t l nghiêm tr ng v i c tính thi t h i kho ng

26 t đ ng Qu ng Ninh đang ti p t c đánh giá thi t h i khác do s c v đ p m Hà gây nên

V đ p Su i Tr u Khánh Hòa

p Su i Tr u Khánh Hoà b s c 4 l n:

- L n th 1: n m 1977 v đ p chính l n 1

- L n th 3: n m 1980 xu t hi n l rò qua đ p chính

- L n th 4: n m 1983 s t mái th ng l u nhi u ch , xu t hi n 7 l rò đuôi c ng

p Su i Tr u có dung tích 9,3 tri u m3n c Chi u cao đ p cao nh t là 19,6m Chi u dài thân đ p: 240m n v t v n thi t k : Công ty KSTK Thu l i Khánh Hoà n

v thi công: Công ty công trình 4-5, B Giao thông V n t i [4]

Nguyên nhân c a s c :

- V thi t k : Xác đ nh sai dung tr ng thi t k Trong khi dung tr ng khô đ t c n

đ t g = 1,84 T/m3 thì ch n dung tr ng khô thi t k gk = 1,5T/m3 cho nên không c n

đ m, ch c n đ đ t cho xe t i đi qua đã có th đ t dung tr ng yêu c u, k t qu là đ p hoàn toàn b t i x p

- V thi công: ào h móng c ng quá h p không còn ch đ ng i đ m đ ng đ m đ t mang c ng t đ p không đ c ch n l c, nhi u n i ch đ t dung tr ng khô gk =1,4T/m3, đ đ t các l p quá dày, phía d i m i l p không đ c đ m ch t

- V qu n lý ch t l ng: Không th m đ nh thi t k Giám sát thi công không ch t

ch , nh t là nh ng ch quan tr ng nh mang c ng, các ph n ti p giáp gi a đ t và bê tông, không ki m tra dung tr ng đ y đ S l ng l y m u thí nghi m dung tr ng ít

h n quy đ nh c a tiêu chu n, th ng ch đ t 10% Không đánh d u v trí l y m u

Nh v y s c v đ p Su i Tr u đ u do l i c a thi t k , thi công và qu n lý

S c đ p Khe M – huy n H ng S n, t nh Hà T nh

p Khe M đ c xây d ng t n m 1993, s c ch a 730.000 m3

; cung c p n c cho

xã S n Hàm, S n Di m, S n Phú và th tr n Ph Châu S c đ p x y ra lúc 7h sáng ngày 16/10/2010 Nguyên nhân s c là do đ p đ c xây d ng đã lâu nên xu ng c p nghiêm tr ng [5]

Hình 1.4: Toàn c nh đ p Khe M sau s c v đ p

Hình 1.5: o n thân đ p b v

S c đ p Z20, (KE 2/20 REC) huy n H ng S n, t nh Hà T nh

H ch a Z20 đ c đ a vào s d ng n m 2008, đ p đ t cao 12.5 m, c ng l y n c bê tông c t thép có đ ng kính D = 0.6 m S c x y ra r ng sáng ngày 06/06/2009, đ p

b v t i v trí c ng l y n c; thân c ng b gãy ngang và b n c cu n trôi v h l u;

n n c ng b xói sâu đ n 3m D n đ n s c này có hai nguyên nhân chính: Th nh t là

Trong đó thi t k có l i là không quy đ nh c th v ch tiêu đ t đ p xung quanh c ng, thi công không th c hi n đ y đ quy trình, đ p đ t th công xung quanh c ng và ki m tra ch t l ng đ t đ p và không giám sát đ y đ quá trình đ p quanh thân c ng và l y

m u ki m tra ch t l ng Th hai là mái h móng b trái đào quá d c, không đ m b o

n i ti p an toàn gi a thân đ p và b trái Trong đó, thi t k có l i khi không ghi chú rõ ràng yêu c u làm chân khay đáy đ p và rãnh thoát n c chân h l u đ p đo n vai trái; thi công thì đào mái h móng phía trái quá d c, không theo đúng b n v thi t k , không làm chân khay đáy đ p và rãnh thoát n c h l u chân đ p đo n vai trái và giám sát không phát hi n nh ng sai khác c a thi công so v i thi t k đ x lý k p

th i.[5]

Hình 1.6: p v t i v trí c ng l y n c 1.1.2 Các nguyên nhân gây v đ p

p là công trình tr n c V đ p có th có nhi u hình th c, bao g m c s tr t, s t

đ ho c v thân đ p H ch a có tr l ng l n khi v đ p có th gây ra l l t l n h

l u V đ p có th do b t k m t, ho c m t s k t h p, trong nh ng nguyên nhân sau đây:

ho ch Ph n l n các h đ c xây d ng tr c th p k 80 theo tiêu chu n c , tràn x l thi u kh n ng thoát l , không đ y đ tài li u tính toán (tài li u khí t ng, thu v n,

đ a ch t )

- N ng l c đ p tràn không đ y đ , d n đ n tràn đ nh

- V t li u đ a vào thi công các h ng m c, sau th i gian dài khai thác s d ng các k t

c u b m c

- Xói mòn n i b gây ra b i kè, rò r thân đ p ho c đ ng ng

- B o d ng không đúng, trong đó có v đ p khi lo i b cây, s a ch a các v n đ rò r

n i b , ho c duy trì ho t đ ng c a c a x , van các thành ph n ho t đ ng khác

- Thi t k không đúng cách ho c s d ng các v t li u xây d ng không đúng

- S t l đ t vào các h ch a, gây dâng d n đ n tràn đ nh

- ng đ t, mà th ng gây ra các v t n t theo chi u d c t i các đ nh c a kè, d n đ n

v đ p

- Ch t l ng công tác kh o sát, thi t k c theo tiêu chu n c ; không còn phù h p v i

th c t hi n tr ng, th ng xuyên ki m tra công trình đ phát hi n k p th i vi c th m

n c qua thân đ p, mang c ng gây v đ p (h Z20, h á B c t nh Hà T nh; h Tây Nguyên, t nh Ngh An)

- Công ngh thi công tr c kia còn h n ch : Ch t l ng thi công x lý n n, đ t đ p t i các v trí ti p giáp (thân v i n n, n n, các vai, mang công trình ) không đ m b o ch t

l ng, gây th m qua thân đ p, n n đ p

- Phân c p quá sâu cho huy n xã qu n lý h đ p Do v y không có cán b chuyên ngành thu l i đ n ng l c Thi u các thi t b quan tr c đo, th m dò d n đ n không phát hi n đ c và k p th i x lý các h h ng

- Nguyên nhân phá ho i khác

Hình 1.7: Các nguyên nhân v đ p

Hình 1.8: Hình nh v đ p Teton n m 1976 Tuy có r t nhi u nguyên nhân k trên nh ng ta có th nh n th y khi đ p v có th v theo 2 d ng chính v tràn đ nh (overtopping) khi kh n ng x c a h nh h n khi l

đ n (l PMF, h ng c a van ) và v xói ng m (pipping) khi xu t hi n dòng ch y qua thân đ p (do th m, ho c do đ ng đ t t o ra v t n t trên thân đ p)

(a) (b) Hình 1.9: Hình th c tràn đ nh (a) và xói ng m (b)

1.1.3 Các ph ng pháp xác đ nh, tính toán thông s v t v

1.1.3.1) C ch hình thành v t v

Quá trình truy n l xu ng h du do v đ p ph thu c r t nhi u vào các yêu t nh kích

th c v t v , đ d c v t v , th i gian phát tri n v t v Các thông s này đ c g i chung là thông s v t v Vi c xác đ nh chính xác thông s c a v t v này r t ph c t p đòi h i kh i l ng tính toán và d li u l n và t ng h p xác đ nh thông s v t v

có th s d ng các ph ng pháp sau:

+ Ph ng pháp so sánh[10]: ây là ph ng pháp đ n gi n nh t trong tính toán v đ p,

ph ng pháp này d a trên k t qu nghiên c u các đ p đã b v trong quá kh , trên c

s so sánh qua m i t ng quan v i đ p nghiên c u đ đ a ra các thông s t ng t + Ph ng pháp kinh nghi m[10]: Ph ng pháp này d a trên phân tích th ng kê thu

đ c t các tr ng h p v đ p Quan h gi a các thông s v đ p v i th tích đ p, th tích kh i n c ch a, chi u sâu m c n c h , di n tích h Các thông s này đ c xây

d ng th ng kê theo ph ng pháp bình quân nh nh t ho c v các đ ng bao Có nhi u

ph ng pháp kinh nhi m đã đ c nghiên c u và áp d ng t ng đ i t t trong th c t , các ph ng pháp ph bi n nh t bao g m: ph ng pháp MacDonad & Langridge –Monopolis (1984), USBR (1988) Washington State (2007), Froehlich (2008)

trên các s s lý thuy t khác nhau áp d ng cho xác đ nh các thông s v t v Có

ph ng pháp xác đ nh d a trên b n ch t v t lý s d ng lý thuy t xói và v n chuy n bùn cát theo các hàm và đi u ki n r ng bu c d a trên tính ch t c h c đ t c a v t li u

đ p đ p; Ph ng pháp mô hình th y v n d a trên các ph ng trình liên t c và quan h

gi i tích ho c th c nghi m gi a l u l ng và m c n c t i các v trí; Ph ng pháp

th y l c mô ph ng d a trên các ph ng trình đ ng l c h c, ph ng trình liên t c, và

ph ng trình n ng l ng ( Sóng gián đo n) đ mô ph ng các y u t v đ p

+ Ph ng pháp mô hình v t lý: Ph ng pháp mô hình v t lý là ph ng pháp mô ph ng

th c t quá trình hình thành v t v đ p b ng các mô hình có tính ch t t ng t v i công trình nghiên c u, ph ng pháp này đòi h i kh i l ng công vi c và kinh phí l n nên không ph i công trình nào c ng có th đáp ng đ c

Trên th gi i hi n nay vi c xác đ nh các thông s v t v th ng đ c xác đ nh qua các công th c kinh nghi m đây là ph ng pháp cho k t qu t t nhanh và đ m b o chi phí cho nghiên c u Trong Lu n v n l a ch n ph ng pháp công th c kinh nhi m đ xác đ nh các thông s c a v t v c a các công trình h ng M trong tr ng h p v

đ p chính Các thông tin này đ c s d ng làm đ u vào cho mô hình th y l c MIKE

11 trong mô đun v đ p đ mô ph ng v t v

C ch v đ p đ c mô t b i các thông s v đ p: chi u r ng v t v B; chi u cao v t

v h; và th i gian v đ p T; hình d ng v t v có th đ c quy đ nh là hình thang, hình

ch nh t, ho c hình tam giác S hình thành l v có d ng hình thang v i c ch hình thành tuy n tính đ c thông qua trong tr ng h p này v i m c đích xây d ng mô hình

v đ p nguy hi m nh t, d a trên gi đ nh r ng l v đ p n c thay đ i tuy n tính v i

th i gian

Hình 1.10: Quá trình v tràn đ nh Hình 1.11: Quá trình v xói ng m

Hình 1.12: Hình d ng và c ch hình thành v t v

1.1.3.2) Các công th c kinh nghi m xác đ nh các thông s v t v

Các công th c kinh nhi m xác đ nh v t v :

MacDonald & Langridge-Monopolis (1984) tính toán l ng bùn cát b xói khi x y ra

đ p thông qua m i quan h v i tích s c a dung tích c a h và chênh l ch l n nh t

các thông s c a v t v s đ c xác đ nh C ng trong bài báo này các tác gi kh ng

đ nh, n u k t qu tính toán v t v l n h n kích th c c a đ p thì hình d ng v t v s

l y theo hình d ng m t c t c a đ p C ng t kh i l ng v t ch t b xói, th i gian v

đ p c ng đ c xác đ nh

Froehlich (1995, 2008) d a vào d li u th c t c a 63 tr ng h p v đ p đ xác đ nh các ra m i quan h c a hình d ng v t v , th i gian v đ p thông qua m i t ng quan

v i dung tích h t i th i đi m v đ p, chi u cao c a v t v và h s mái d c bên Trong nghiên c u này, tác gi phân bi t 2 kh n ng v đ p: v tràn đ nh (overtopping)

và v xói ng m (piping) thông qua h s K0

Xu & Zhang (2009) phát tri n m i quan h phi tuy n gi a 5 thông s c a v t v (chi u sâu v t v , chi u r ng v t v đ nh, chi u r ng v t v trung bình, l u l ng l n nh t và

th i gian phát tri n v t v ) v i các bi n đ u vào nh chi u cao đ p, h s hình d ng h

ch a, lo i đ p, hình th c v và kh n ng xói c a đ p Trong các bi n k trên, các tác

gi nh n th y kh n ng xói c a đ p nh h ng l n nh t đ n k t qu tính toán

Các công th c đ c t ng k t theo b ng d i đây:

B ng 1.1: Các công th c hay đ c s d ng[11], [12], [13]

Xu & Xhang (2009)

Trong đó:

- hb là chi u cao v t v (tính t đ nh v t v đ n đáy)

- hw là chi u cao c t n c phía trên v t v

n c

N m 1968 Pháp là n i ban hành v n b n quy ph m pháp lu t đ u tiên Châu Âu v

r i ro v đ p sau khi đ p Malpasset b v n m 1959 làm trên 400 ng i ch t và m t tích M t trong các c quan có kinh nghi m nghiên c u v v đ p là phòng thí nghi m

Th y l c Qu c gia Pháp

M t mô hình có ch c n ng nghiên c u v đ p th ng bao g m 3 mô đun c b n là:

- Mô t v t v theo kích th c hình h c và phát tri n v t v theo th i gian;

- Tính đ ng quá trình l u l ng ch y qua v t v ;

- Di n toán quá trình sóng v đ p xu ng h l u

Các mô hình mô ph ng v đ p có đ c đi m chung là s d ng các đi u ki n biên trong

đ mô t dòng ch y t i các v trí d c theo đ ng ch y t i đó mà ph ng trình Saint – Venant không áp d ng đ c nh đ p tràn, thác n c, v t v , c u c ng, đ p có c a

đi u khi n

Tr c đây, xu th nghiên c u là các n l c xây d ng các mô hình chuyên nghiên c u

(DAM –BREAK Flood Forecasting Model) do Fread thi t l p (1977, 1980, 1981)[6]

Mô hình có 3 ch c n ng: Mô t v t v theo hình h c và theo th i gian, tính quá trình

l u l ng qua v t v và di n toán quá trình xu ng h l u Mô hình DAMBRK đã đ c

áp d ng đ tái t o sóng l truy n xu ng h l u gây ra b i v đ p ch n n c Teton b

v vào n m 1976 p Teton là đ p đ t cao 300ft (91.1m) dài 3000ft H u qu đã làm

11 ng i ch t, 25 000 ng i m t nhà c a và thi t h i v t ch t kho ng 400 tri u đô la

K t qu mô ph ng sóng v đ p b ng mô hình DAMBRK có s phù h p t t v i s li u

đo đ c kh o sát

Mô hình FLDWAV là mô hình t ng h p c a 2 mô hình th y l c m ng sông DWOPER (Dynamic Wave Operational Model) và DAMBRK có kh n ng tính sóng v đ p, đi u khi n các c a x công trình h và di n toán th y l c đ c Fread xây d ng n m 1985

Mô hình đã đ c phát tri n d a trên ph ng pháp gi i s h ph ng trình Saint- Venant theo s đ n phi tuy n có tr ng s Mô hình có nhi u tính n ng u vi t đ m

b o đ n đ nh và các ch c n ng mô ph ng công trình và h th ng sông Mô hình FLDWAV đ c m t s T ch c, Hi p h i qu c t công nh n là mô hình chính th c trong nghiên c u l do v đ p và là c s đ so sánh khi nghiên c u ng d ng các mô hình khác

Hi n nay trên th gi i xu t hi n xu h ng áp d ng mô hình 2 chi u đ nghiên c u sóng v đ p M t trong s các mô hình 2 chi u đ tính sóng v đ p có c s lý thuy t

h ph ng trình Saint -Venant 2 chi u b ng ph ng pháp MacCormack –TVD Mô hình s d ng đi u ki n biên trong đ mô t sóng v đ p chuy n đ ng trong vùng đ ng

b ng Mô hình đ c ng d ng cho h th ng h bao g m: p bê tông cánh cung Funcho cao 49m, dài 165m và đ p đ t đ p Arade cao 50m, chi u dài 246m

Funcho đ c gi thi t là v t c th i và toàn b , đ p Arade đ c gi thi t v t ng ph n

và t t K t qu tính toán đ sâu c a sóng v đ p h l u đ p Arade có sai s 3m so

v i mô hình DAMBRK

M t xu h ng nghiên c u khác là ng d ng mô hình 1-2 chi u k t h p đ mô t v

đ p truy n xu ng vùng đ ng b ng M t trong s các mô hình có các ng d ng th c t

là mô hình DHM (Diffusion Hydrodynamic Model) và Mike-Flood Mô hình DHM là

mô hình sóng khu ch tán 1D mô ph ng dòng ch y 1 chi u (1D) trong h th ng sông

và 2 chi u (2D) trong vùng ng p l t đ c nghiên c u Hoa K do T.V Hromadka và C.C Yen xây d ng n m 1986 Mô hình 1 và 2 chi u đ c k t n i v i nhau b ng lu t cân b ng và ch y tràn Mô hình Mike-Flood là mô hình c a Vi n Th y L i an M ch

Hi n nay, do v đ p đ c xem là m t d ng đ c bi t c a sóng l có c ng đ m nh, lên nhanh, xu ng nhanh nên xu th chung là các mô hình th y đ ng l c đ c nghiên

c u b sung mô đun mô ph ng sóng v đ p trong mô hình t ng th Các mô hình th y

đ ng l c 1D có kh n ng đ c áp d ng nghiên c u v đ p trên th gi i là NWS FLDWAV (Hoa k ), HEC-RAS (Hoa K ), MIKE 11 ( an M ch), mô hình ISIS (Vi n

Th y L c Anh), MASCARET (Pháp) Các mô hình này có ch c n ng mô ph ng v

đ p h th ng các h ch a và di n toán ng p l t h l u Tuy nhiên mô hình FLDWAV

v n đ c xem là mô hình chuyên d ng đ nghiên c u v đ p

th c hi n do Ban Qu n lý công trình th y đi n S n La đ u t nghiên c u trên c s áp

d ng mô hình FLDWAV c a Hoa K khi l c ch n p ng án thi t k h S n La ng

th i, nghiên c u c nh báo ng p l t vùng đ ng b ng sông H ng n u x y ra s c v đ p

h Hòa Bình trên c s áp d ng mô hình FLDWAV k t h p v i mô hình DHM K t qu nghiên c u cho th y: N u v đ p Lai Châu, các h S n La, Hòa Bình có th v n hành

n c thông qua Ngoài ra các c quan nghiên c u khác nh Vi n C H c, Vi n Khoa

Nghiên c u tính toán truy n l trong h th ng sông di n toán toán ng p l t hi n nay

n c ta đ i v i các vùng đ ng b ng r ng l n, các mô hình 1 chi u nh MIKE 11, mô hình HEC-RAS đ c ng d ng khá ph bi n vùng h l u h th ng sông H ng – sông Thái Bình và mô hình ISIS đ c ng d ng ph bi n ng B ng sông C u Long, đ t k t qu t t do mô hình có giao di n thân thi n và có kh x lý kh i l ng

l n các thông tin v đ a hình và m t c t

Các mô hình 1 và 2 chi u k t h p nh mô hình DHM, mô hình MIKE – Flood là các

mô hình thích h p v i các khu v c ng p l t có quy mô v a các vùng đ ng b ng ven

bi n mi n Trung do ph i x lý các thông tin v đ a hình, m t c t và kh p n i s li u

đ a hình - m t c t M t s các nghiên c u v đ p và mô ph ng ng p l t s d ng MIKE – Flood nh :

- Nghiên c u l và l do v đ p trong h th ng sông H ng – Thái Bình do Vi n Khoa

H c Th y L i Vi t Nam t n m 2002 – 2003

- Nghiên c u nh h ng tình hu ng v đ p h K G - Hà T nh đ n vùng h du

- L p ph ng án phòng ch ng, ch ng l , l t cho vùng h du h ch a Su i Hành, t nh Khánh Hòa

1.2 T ng quan v ph ng pháp đánh giá thi t h i l l t

Vi c xem xét các d ng thi t h i do ng p l t gây ra là thi t y u đ i v i phân tích thi t

h i và đánh giá thi t h i do ng p l t gây ra V đ p d n đ n ng p l t gây ra r t nhi u thi t h i đ n đ i s ng xã h i dân c vùng h du Nó bao g m nh ng nh h ng tiêu

hóa, h sinh thái, s n xu t công nghi p, nông nghi p và s c m nh c nh tranh c a các

n n kinh t ch u nh h ng c a ng p l t Thi t h i do ng p l t gây ra th ng đ c phân lo i theo hai cách Th nh t là theo cách tác đ ng c a ng p l t mà chia thành thi t h i tr c ti p và thi t h i gián ti p

+ Thi t h i tr c ti p/ gián ti p: Thi t h i tr c ti p bao g m t t c các lo i t n th t liên quan t i các tác đ ng v t lý ngay l p t c c a n c l t i con ng i, tài s n và môi

tr ng Ví d nh gây ra t n th t v ng i, s c kh e, ch c n ng c a h sinh thái, thi t

h i cho các nhà c a, các thành ph n kinh t , cây tr ng và gia súc gia c m trong nông nghi p Thi t h i tr c ti p th ng đ c đo b ng giá tr thi t h i t i m t th i đi m c

th Thi t h i gián ti p là nh ng thi t h i gây ra b i s gián đo n các m i liên k t kinh

t và v t lý c a n n kinh t , các chi phí phát sinh trong tr ng h p kh n c p và các hành đ ng đ ng n ch n thi t h i do do l , ng p l t gây ra và các t n th t khác Ví d

nh các t n th t trong ho t đ ng s n xu t c a các công ty do ng p l t gây ra, t n th t

c a nhà cung c p và tiêu dùng, các chi phí do gián đo n giao thông gây ra, các d ch v

kh n c p Thi t h i gián ti p th ng đ c đo b ng giá tr thi t h i trong m t th i kho ng

+ Thi t h i h u hình/ vô hình: Nh ng thi t h i có th đánh b ng ti n b c nh đ đ c, công trình, nhà c a, t n th t c a s n xu t đ c g i là thi t h i h u hình Thi t h i v tính m ng, nh h ng s c kh e hay nh ng thi t h i t i các s n ph m sinh thái và t t c các s n ph m và các d ch v không đ c giao d ch trên th tr ng r t khó có th đánh giá đ c b ng ti n Vì v y nh ng thi t h i đó đ c g i là vô hình

B ng 1.2: Các cách phân lo i thi t h i do ng p l t gây ra

Gián ti p

T n th t v s n xu t công nghi p

+ Gián đo n giao thông + Chi phí kh n c p

Khó kh n đ i v i vi c

kh c ph c h u qu sau l

l t + Kh n ng b t n th ng

c a nh ng ng i s ng sót

t ng lên

c a dân c , nông s n M c dù t t c các lo i thi t h i mong mu n đ c đ c c

l ng tác đ ng đ y đ c a ng p l t, các nghiên c u th ng ch t p trung vào m t s thi t h i đ gi m thi u th i gian và công s c Thi t h i v nhà c a và các thi t b đ c khuy n cáo c n đ c xem xét trong các nghiên c u t t c các c p Thi t h i nông s n

ch c n thi t tính toán cho nh ng khu v c mà nông nghi p là ch y u M t khác, chúng

ta có th tham kh o đánh giá thi t h i các vùng có đi u ki n t ng t hay có th so sánh Tuy nhiên, n u t t c các d ng thi t h i không đ c xét đ n trong m t nghiên

c u đánh giá thi t h i nh t đ nh vì nh ng lý do nào đó thì c ng nên đ c p t i khi trình bày k t qu

Vi c xây d ng b n đ ng p l t là c n thi t khi x y ra tình hu ng v đ p Tuy nhiên

vi c xác đ nh m c đ thi t h i do v đ p gây nên c ng là ph n quan tr ng không kém Công vi c này không đ n gi n do các v trí khác nhau đ ng p khác nhau, bên c nh

đó m c đ ch u t n th ng c a các đ i t ng c ng khác nhau Vi c xác đ nh chi ti t các đ i t ng yêu c u m t kh i l ng kh ng l đôi khi là không th Tuy nhiên chúng

ta có th c tính giá tr trung bình cho các nhóm đ i t ng t ng đ i đ ng nh t Trong lu n v n, nghiên c u s d ng các hàm thi t h i đ tính toán m c đ thi t h i cho các đ i t ng ch u nh h ng

Nguyên t c đánh giá đ c th hi n theo công th c:

R = H*V*E = H*D (1-1)

V i: R (Risk) là thi t h i ti m n ng c a khu v c nghiên c u

H (Hazard): m c đ thi t h i ng v i đ sâu ng p h(m)

V (Vulnerability): m c đ t n th ng đ c tính t 0 đ n 1

E (Exposure): đ i t ng b nh h ng

D (Damage): M c đ thi t h i

CH NG 2: T NG QUAN V PH M VI NGHIÊN C U VÀ CÁC MÔ HÌNH NG D NG

2.1 T ng quan v vùng nghiên c u

2.1.1 c đi m đ a lý t nhiên

Vùng h du h Tà R c; Su i Hành n m phía ông Nam t nh Khánh Hòa, thu c đ a bàn các xã Cam Ph c Tây, thu c huy n Cam Lâm, Cam Ph c ông và ph ng Ba Ngòi thu c thành ph Cam Ranh

T nh Khánh Hòa n m s n đông Tr ng S n, di n tích đ i núi chi m 70% toàn b lãnh th Nhìn t ng th đ a hình th p d n t Tây sang ông, phía tây là nh ng dãy núi

nh hình cánh cung bao b c l y đ ng b ng nh h p, li n k là nhi u đ m, v nh và đ o

nh n m r i rác bên b bi n

Vùng h du h ch a Tà R c đ c gi i h n b i 2 dãy núi phía ông B c và Tây Nam

a hình khu v c có d ng lòng ch o dài và h p Cao đ t nhiên bi n đ i trong kho ng 0,0 đ n +25,0m Ph n th p t 0,0 đ n cao đ +5,0 đ a hình t ng đ i b ng ph ng

Ph n phía Tây đ ng s t là khu v c canh tác nông nghi p, dân c đ nh c cao đ kho ng +2,0 tr lên Ph n phía ông đ ng s t tr ng h n, ch y u là khu v c nh

h ng m n đ c s d ng đ nuôi tr ng th y s n T cao đ +5,0 tr lên m t đ t t nhiên có đ d c l n, ch y u là s n đ i thoai tho i

B ng 2.1: B ng t ng h p đ c tr ng l u v c h Tà R c, Su i Hành

c tr ng Di n tích l u v c

(Flv-Km2)

dài sông chính (Ls-Km)

d c đáy sông (Js-%o)

Theo th ng kê s li u nhi t đ không khí vùng d án các tháng trong n m t ng đ i

đi u hòa, nhi t đ trung bình l n nh t đ t t i 29,20C vào tháng VI, nhi t đ trung bình

2.1.2.4) T c đ gió trung bình

có t c đ gió trung bình cao nh t là tháng XII đ t 3,98m/s Tháng có t c đ trung bình

th p nh t đ t 1,67 m/s T c đ gió trung bình tháng, n m đ c chi ti t b ng 2.5

2.1.2.6) M a

a) Tính toán m a bình quân n m khu v c:

L ng m a n m khu v c d án bi n đ ng r t m nh theo không gian, vùng ven bi n

l ng m a r t ít, ch dao đ ng m c 1100-1200 mm/n m, càng v phía Tây c a vùng

d án, là vùng núi cao ranh gi i t nhiên gi a Cam Lâm và Khánh S n, l ng m a càng l n

Trong khu v c nghiên c u có tr m đo m a Cam Ranh, n m cách khu v c kho ng 15km v phía Tây B c có tr m đo m a Khánh S n

S li u khí t ng, th y v n đã đ c h c viên c p nh p, b sung g m nh ng tr m sau:

B ng 2.8: L ng m a ngày l n nh t thi t k tr m Cam Ranh, Khánh S n

Tr m N Xtb (mm) Cv Cs X(0.01%) X(0.1%) X(0.2%) X(1%) Cam Ranh 35 147.02 0.62 2.60 1006 753 677 504 Khánh S n 36 142.09 0.52 1.52 684 535 491 389

Nh n th y: M a thi t k tr m Cam Ranh l n h n m a thi t k tr m Khánh S n khá

nhi u Vì th h c viên ch n tr m Cam Ranh đ tính toán l ng m a gây l trên khu

v c nghiên c u, đi u này s gây ra b t l i h n cho khu v c K t qu tính toán l ng

m a gây l trên khu v c nghiên c u, h du h Tà R c – Su i Hành đ c th hi n trong b ng sau:

B ng 2.9: L ng m a ngày l n nh t khu v c nghiên c u, h du h Tà R c; Su i Hành Khu v c nghiên

nh p v i nhau, gây ng p úng nghiêm tr ng

TT Tên tr m Kinh đ V đ Sông F(km2) Tài li u đo Th i gian đo

12 Sông Lu 108°20’ 11°12’ Sông Lu 964 Th y v n 1981 đ n nay

Ngu n: Thuy t minh k thu t QTVH T h ch a n c Tà R c -2014

L 0,01%, 0,1% đ c tính toán d a theo phân ph i l tr m ng Tr ng

ng quá trình l 1,0%; 0,2%; 0,1% và 0,01% (Hình 2.2)

Ngu n: Công ty CP TVXD Th y l i Khánh Hòa

L 0,01%, 0,1% đ c tính toán d a theo phân ph i l tr m ng Tr ng