Kiến thức: - HS nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến Châu Aâu; cơ cấu xã hội gồm 02 giai cấp cơ baûn laø laõnh chuùa vaø noâng noâ - Hieåu khaùi nieäm laõnh ñòa phong kieán va[r]
Trang 1PHẦN I KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
TIẾT 1 BÀI 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU (Thời sơ – trung kỳ Trung đại)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến Châu Aâu; cơ cấu xã hội( gồm 02 giai cấp cơ bản là lãnh chúa và nông nô)
- Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền KT trong lãnh địa
- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào; kinh tế trong thành thị trung đại xuất hiện như thế nào và khác với KT lãnh địa ra sao?
2 Tư tưởng, thái độ:
Bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang phong kiến
3 Kỹ năng:
- Biết sử dụng bản đồ châu Aâu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội CHNL sang xã hội PK
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ châu Aâu thời phong kiến
- Tranh ảnh các thành quách, lâu đài, dinh thự của các lãnh chúa phong kiến
- Tư liệu về lãnh địa và đời sống của lãnh chúa
III Hoạt động dạy- học:
1 Giới thiệu bài:
GV liên hệ kiến thức lớp 6 về các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây, đến khi quốc gia Rô-ma suy sụp thì ở châu Aâu xã hội phong kiến đã hình thành và phát triển ntn?
2 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 Tìm hiểu sự hình thành xã hội PH châu
Aâu
GV nhắc lại kiến thức lớp 6 về chế độ CHNL của nhà
nước Hi Lạp và Rô Ma cổ đại Khi các quốc gia này suy
yếu thì người Giecman xâm chiếm
? Khi tràn vào lãnh thổ của người RôMa, người Giec
man đã làm gì, những việc làm ấy có tác động ntn đến
sự hình thành xã hội phong kiến Châu Aâu?
HS: chúng chiếm ruộng đất chia nhau, phong tước vị
cao, lập nên những quốc gia mới Tác động: BMNN của
RôMa sụp đổ, ruộng đất của chủ nô chia cho quý tộc,
nông dân công xã nên tạo thành những tầng lớp mới:
nông nô và lãnh chúa
? Lãnh chúa và nông nô được hình thành từ những tầng
lớp nào của xã hội cổ đại? Mối quan hệ của 02 giai cấp
đó ntn?
HS: + Những nô lệ được giải phóng, nông dân mất đất
1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Aâu:
Thế kỷ V, do sự xâm nhập của người Giecman xã hội Tây Aâu có những biến đổi lớn: nhà nước RôMa sụp đổ, ruộng đất của nông nô đựơc chia cho quý tộc, nông dân công xã, hình thành 02 giai cấp : lãnh chúa và nông nô.Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành ở châu Aâu
Trang 2biến thành nông nô – sống phụ thuộc vào lãnh chúa
+ Các thủ lĩnh quân sự của người Giecman và quan lại
người Giecman được ban cấp nhiều ruộng đất trở thành
lãnh chúa – kẻ có thế lực trong xã hội
GV: mối quan hệ sản xuất phong kiến hình thành ở
châu Aâu
HS chỉ lược đồ các quốc gia phong kiến Tây Aâu(
Ang-glô-xacxong, Phơrăng, Tây Gốt, Đông Gốt…)
Hoạt động 2 Tìm hiểu về tổ chức của lãnh địa
GV cho HS quan sát tranh ảnh về thành quách và lâu
đài của lãnh chúa và nhận xét
? Em hãy miêu tả lãnh địa phong kiến và đời sống của
lãnh chúa trong lãnh địa
GV gợi ý cho HS trả lời theo các ý sau:
+ về tổ chức của lãnh địa
+ đời sống trong lãnh địa
+ sự phát triển kinh tế và đặc điểm của lãnh địa
Gv mở rộng: giải thích khái niệm “lãnh địa”, “lãnh
chúa”, Trong lãnh địa, lãnh chúa có quyền sở hữu tối
cao về ruộng đất, đặt ra các loại tô thuế, đứng đầu cơ
quan luật pháp và thống trị nông nô về mặt tinh thần
GV đọc cho HS nghe tài liệu tham khảo về “Lãnh địa
và đời sống của lãnh chúa”
Nền KT trong lãnh địa: CN gắn chặt với NN, nhưng khi
TCN phát triển thì một số thợ thủ công có xu hướng
muốn rời khỏi lãnh địa đến những nơi thuận lợi hơn để
làm ăn sự xuất hiện các thành thị trung đại
Hoạt động 3 Tìm hiểu sự xuất hiện của các thành thị
trung đại
GV chia lớp thành 02 nhóm
Câu hỏi thảo luận: Em hãy cho biết nguyên nhân nào
làm xuất hiện các thành thị trung đại? So sánh nền kinh
tế thành thị với kinh tế trong lãnh địa phong kiến ?
Thành thị có vai trò ntn đối với sự phát triển của xã hội
Tây Aâu?
GV hướng dẫn HS thảo luận các ý sau:
- Nguyên nhân xuất hiện:
- Tổ chức:
- Thành phần cư dân:
- Vai trò của thành thị:
- So sánh nền KT thành thị và KT lãnh địa:
Tự sản, tự tiêu, tự cấp tự
túc
KT thủ công nghiệp
&thương nghiệp mang tính chất hàng hoá
HS quan sát H.2 và mô tả hội chợ ở Đức: miêu tả cảnh
sôi động của buôn bán, bên cạnh hội chợ là hình ảnh
2 Lãnh địa phong kiến:
- Tổ chức: dinh thự, lâu đài
- Đời sống trong lãnh địa: lãnh chúa sống đầy đủ, xa hoa; nông nô sống phụ thuộc, khổ cực và đói nghèo
- Sự phát triển kinh tế và đặc điểm của lãnh địa: kinh tế tự cấp tự túc
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:
a Nguyên nhân:
Cuối thế kỷ XI, KT thủ công nghiệp phát triển dẫn đến nhu cầu trao đổi và buôn bán hàng hoá
b Tổ chức: lập thị trấn, hội chợ,
phường hội…
c Sự phát triển kinh tế: KT hàng hoá
thủ công nghiệp
d.Thành phần cư dân: thị dân, gồm
thương nhân và thợ thủ công
Trang 3lâu đài, nhà thờ với những kiến trúc đặc sắc, hiện
đại.Bức tranh phản ánh thành thị ko chỉ là TT KT mà
còn là TT VH
GV phân tích thêm: Thành thị có vai trò to lớn là thúc
đẩy sự phát triển của XH phong kiến, nền KT hàng hoá
ở châu Aâu phát triển, là nguyên nhân suy vong của chế
độ PK châu Aâu
* Sơ kết bài học: Sự hình thành XH PK châu Aâu là hợp
quy luật của XH, đặc trưng cơ bản của nền KT lãnh địa
biểu hiện sự phân quyền của XH PK châu Aâu, sự xuất
hiện của thành thị trung đại thúc đẩy sự phát triển KT
hàng hoá châu Aâu và làm cho XH PK châu Aâu suy
vong
e Vai trò: thúc đẩy sự phát triển của
xã hội PK châu Aâu
3 Củng cố – Dặn dò:
- XH PK châu Aâu hình thành ntn?
- Thế nào là lãnh địa PK? Em hãy nêu những đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?
- Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền KT trong các thành thị có gì khác so với nền KT lãnh địa?
- Dặn dò: HS học bài, xác định chính xác trên lược đồ các quốc gia PK châu Aâu
Chuẩn bịb bài 2 “ Sự suy vong của chế độ phong kiến và hình thành Chủ nghĩa tư bản ở châu Aâu” Sưu tầm những mẩu chuyện về các nhà thám hiểm trái đất
Trang 4
TIẾT 2 BÀI 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm được nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý như là một trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội phong kiến châu Aâu
2 Tư tưởng, thái độ:
Qua các sự kiện lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội TBCN
3 Kỹ năng:
- Biết sử dụng bản đồ Thế giới để xác định , đánh dấu đường đi của các nhà phát kiến địa lý
- Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Thế giới
- Những tư liệu , câu chuyện về các cụôc phát kiến địa lý
- Tranh ảnh các con tàu và những thuỷ thủ tham gia các cuộc phát kiến phát kiến địa lý
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- XH PK châu Aâu hình thành ntn?
- Thế nào là lãnh địa PK? Em hãy nêu những đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?
- Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền KT trong các thành thị có gì khác so với nền KT lãnh địa?
2 Giới thiệu bài:
Ở thế kỷ XV, nền KT hàng hóa phát triển điều đó đã thúc đẩy người phương Tây tiến hành các cuộc phát kiến địa lý, làm cho giai cấp tư sản châu Aâu ngày một giàu lên và thúc đẩy quan hệ sản xuất TBCN nhanh chóng ra đời
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 Tìm hiểu những cuộc phát kiến lớn về địa
lý
? Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý?
Các cuộ phát kiến đó tác động như thế nào đến xã hội
châu Aâu?
HS thảo luận theo tổ, trong 3 phút
GV hướng dẫn HS thực hiện theo gợi ý sau:
+ Nguyên nhân các cuộc phát kiến địa lý:
+ Điều kiện thực hiện:
+ Các cuộc phát kiến địa lý:
+ Kết quả:
+ Tác động:
Gv sử dụng bản đồ thế giới yêu cầu HS tái hiện lại con
đường của các nhà phát kiến, chỉ rõ vị trí những điểm mà
các nhà thám hiểm đã phát hiện ra nhờ cuộc hành trình
này
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lý:
a Nguyên nhân:
Do sản xuất phát triển nên đã làm nảy sinh nhu cầu về thị trường, nguyên liệu, vàng bạc
b Các cuộc phát kiến:
Năm 1487 Đi-a-xơ đến cực Nam Châu Phi; 1492 Cô- lôm- bô phát hiện ra châu Mỹ; 1498 Va-cô đơ Ga-ma đến Aán Độ; Ma-gien –lan đã đi vòng quanh thế giới từ năm 1519 đến 1522
c Kết quả:
Đã tìm ra những con đường mới, những vùng đất mới, những tộc người mới và đem về cho giai cấp tư sản
Trang 5GV cung cấp thêm cho HS những tư liệu về các chuyến
thám hiểm các vùng đất mới của Cô-lom-bô,
Ma-gien-lan, Va-xcô đơ Ga-ma
Hoạt động 2 Tìm hiểu sự hình thành CNTB ở châu Âu
GV : sau các cuộc phát kiến địa lý, quá trình tích luỹ tư
bản nguyên thuỷ dần hình thành , đó là quá trình tạo ra số
vốn đầu tiên và một đội ngũ những người lao động làm
thuê
? Giai cấp tư sản châu Aâu đã làm cách nào để có được
tiền vốn và đội ngũ nhân công làm thuê?
HS: cướp bóc thuộc địa, buôn bán nô lệ da đen, cướp
biển, rào đất cướp ruộng…
? Hậu quả của quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ là gì?
HS: Về KT: hình thưc kinh doanh TB ra đời – công trường
thủ công; là cơ sở sản xuất được xây dựng dựa trên việc
phân công lao động và kỷ thuật làm = tay, chuẩn bị
chuyển sang giai đoạn sản xuất = máy móc Ở nông thôn
sản xuất nhỏ của nông dân được thay thế = đồn điền hay
trang trại sản xuất với quy mô lớn Các công ty thương
mại nổi tiếng thời đó như : công ty Đông Aán, Tây Aán…
Về XH: các giai cấp mới hình thành: Tư sản và Vô sản
( công nhân)
? Giai cấp tư sản và vô sản được hình thành từ những tầng
lớp nào trong xh PK châu Aâu?
HS: Tư sản: thợ cả, thương nhân, thị dân giàu có, quý
tộc…họ nắm nhiều của cải và đại diện cho lực lượng sản
xuất tiến bộ
Vô sản: những người lao động làm thuê, bị bóc lột thậm
tệ
GV kết luận: quan hệ sản xuất TBCN hình thành ngay
trong lòng xã hội phong kiến
những món lợi khổng lồ
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Aâu:
- Sau các cuộc phát kiến địa lý, quá trình tích luỹ tư bản được hình thành: đó là vốn và một đội ngũ nhân công làm thuê
- Hậu quả:
+Về kinh tế: hình thức kinh doanh theo lối TBCN hình thành, các công trường thủ công, công ty thương mại… + Về xã hội: hình thành hai giai cấp mới: Tư sản và vô sản( công nhân) + Chính trị: mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản gay gắt tạo điều kiện cho quan hệ sản xuất TBCN phát triển
4 Củng cố – Dặn dò:
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và nêu tác động của nó đến xã hội phong kiến châu Aâu?
- Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành ntn? ở châu Aâu.?
- Dặn dò: HS học bài, chỉ được rõ ràng và chính xác trên lược đồ đường đi của các nhà thám hiểm Chuẩn bị tiếp bài 3 “ Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kỳ trung đại ở Châu Aâu”
Trang 6
TIẾT 3 BÀI 3 : CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm được nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến xã hội phong kiến châu Aâu lúc bấy giờ
2 Tư tưởng, thái độ:
GV tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của XH loài người, về vai trò của giai cấp tư sản, giúp HS thấy được loài người đang đứng trước một bước ngoặt lớn: sự sụp đổ của chế độ phong kiến – một chế độ XH độc đoán, lạc hậu và lỗi thời
3 Kỹ năng:
Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẩn XH, từ đó thấy được nguyên nhân xâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Thế giới
- Tranh ảnh về thời văn hoá phục hưng
- Những tư liệu nói về nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu của thời kỳ văn hoá phục hưng
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lý (chỉ lược đồ) và nêu tác động của nó đến xã hội phong kiến châu Aâu?
- Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành ntn? ở châu Aâu.?
2 Giới thiệu bài:
Thế lực KT của giai cấp tư sản ngày càng trở nên mạnh hơn trong khi đó giai cấp PK là thế lực cản trở sự phát triển đó, tuy tư sản có địa vị KT nhưng không có địa vị xã hội nên họ đã đấu tranh để giành địa vị xã hội cho tương xứng
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1.Tìm hiểu sự ra đời của phong trào văn hoá
Phục hưng, và tác động của nó đối với xã hội châu Aâu
? Nguyên nhân nào dẫn đến phong trào văn hoá phục
hưng? Nội dung và tác động của nó?
HS: Giai cấp tư sản tuy có thế lực KT nhưng không có địa
vị XH nên đấu tranh giành địa vị XH, mở đầu bằng cuộc
đấu tranh trên lĩnh vực văn hoáNội dung: phê phán XH
PK và giáo hội, đề cao giá trị con người và đề cao khoa
học tự nhiên…
Tác động: thức tỉnh, kêu gọi quần chúng đấu tranh chống
PK
GV mở rộng: giới thiệu gương một số nhân vật lịch sử và
danh nhân văn hoá giúp HS thấy được những tấm gương
về tinh thần lao động và khả năng độc lập và sáng tạo
của họ
1 Phong trào Văn hoá Phục hưng( thế kỷ XIV – XVII):
a Nguyên nhân:
Giai cấp tư sản có thế lực KT nhưng không có địa vị xã hội nên đấu tranh giành địa vị xã hội
b Nội dung:
Phê phán XH PK và giáo hội, đề cao giá trị con người và đề cao khoa học tự nhiên…
c Tác động: thức tỉnh, kêu gọi quần
chúng đứng lên đấu tranh chống
Trang 7VD: Cô-pec-nich, Bru-nô, Ga-li-lê,
Lê-ô-na-đơ-vanh-xi,…
Gv giới thiệu cho HS một số tranh ảnh, tác phẩm của các
tác gia tiêu biểu thời Phục hưng
Hoạt động 2 Tìm hiểu nguyên nhân, nội dung và tác
động của phong trào cải cách tôn giáo
? Vì sao xuất hiện phong trào cải cách tôn giáo? Phong
trào này có tác động trực tiếp ntn? đến xã hội châu Aâu
thời bấy giờ.?
HS: Thiên chúa giáo là hệ tư tương của PK, là thế lực
KT, xã hội, tinh thần, ngăn cản mọi hoạt động của giai
cấp tư sản đang lên vì vậy, giai cấp TS khởi xướng phong
trào này nhằm gạt bỏ những chướng ngại làm cản trở sự
phát triển của giai cấp TS và chế độ TB đang lên
GV mở rộng: trong xã hội châu Aâu, giáo hội có vai trò to
lớn, thống trị nhân dân về mặt tinh thần, và giáo hội có
cụôc sống vật chất phong phú
GV yêu cầu HS nêu nội dung cải cách của LuThơ và
Canvanh theo Sgk
Tác động: chia Kito giáo thành hai phái; châm ngòi cho
các cuộc khỡi nghĩa của nông dân
Tuy có nhiều tiến bộ, song hạn chế của cải cách này là
TS vẫn không thể xoá bỏ tôn giáo mà chỉ thay đổi cho
phù hợp với “ kích thước” của nó
phong kiến
2 Phong trào cải cách tôn giáo:
a Nguyên nhân:
Giáo hội tăng cường bóc lột nhân dân, là công cụ thống trị nhân dân về mặt tinh thần, đã cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản đang lên
b Nội dung:
+ Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội,
+ Đòi bãi bỏ những lễ nghi phiền toái, + Đòi quay về với giáo lý Kito nguyên thuỷ
c Tác động:
Chia Kito giáo thành hai phái:Kito giáo( cựu giáo) và Tin lành(Tân giáo); châm ngòi cho các cuộc khởi nghĩa nông dân đúng lên chống phong kiến
4 Củng cố – Dặn dò:
- Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục hưng Nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng là gì?
- Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp ntn đến xã hội châu Aâu thời bấy giờ?
- Dặn dò:
HS học bài, chuẩn bị tiếp bài 4 “ Trung Quốc thời Phong kiến”, sưu tầm một số mẩu chuyện về nhân vật lịch sử tiêu biểu trong lịch sử Trung Quốc mà em biết
Trang 8
TIẾT 4 BÀI 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ( 2 tiết)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm được xã hội phong kiến Trung Quốc đựơc hình thành như thế nào? Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến
- Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc
2 Tư tưởng, thái độ:
GV giúp HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương Đông, đồng thời là một nuớc láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình phát triển Lịch sử Việt Nam
3 Kỹ năng:
Biết lập niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách XH của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời PK: Vạn lý trường thành, cung điện, cố cung…
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục hưng Nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng là gì?
- Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp ntn đến xã hội châu Aâu thời bấy giờ?
Tiết 1
2 Giới thiệu bài:
Trên lưu vực của con sông Hoàng Hà và Trường Giang trước đây đã hình thành nhà nước Trung Quốc và xã hội có giai cấp đầu tiên Từ thời Tần – Hán đến triều đại phong kiến cuối cùng- nhà Thanh xã hội phong kiến Trung Quốc có những biến đổi to lớn ntn?
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1
Gv dùng lược đồ giới thiệu cho HS thấy địa điểm và quá
trình hình thành xã hội Trung Quốc
? Xã hội phong kiến Trung Quốc đã được hình thành như
thế nào?
HS: đến thời Xuân Thu – Chiến Quốc từ thế kỷ III TCN,
nhờ sự xuất hiện của công cụ bằng sắt, năng suất lao
động tăng, hình thành hai giai cấp : một số quan lại và
nông dân giàu chiếm nhiều ruộng đất có quyền lực trở
thành giai cấp địa chủ; ngược lại nhiều nông dân bị mất
ruộng nghèo túng phải nhận ruộng của địa chủ cày cấy
trở thành nông dân tá điền
Gv mở rộng và giải thích thế nào là địa chủ, và sự phân
hoá của nông dân : quý tộc, nông dân tá điền, lĩnh canh…
1 Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc:
Do việc sử dụng công cụ bằng sắt và kỹ thuật canh tác mới, giao thông, thuỷ lợi chú trọng năng suất lao động tăng Xã hội có sự biến đổi: giai cấp địa chủ xuất hiện, nông dân bị phân hoá thành nông dân tự canh và nông dân lĩnh canh quan hệ sản xuất phong kiến hình thành
Trang 9Hoạt động 2 Tìm hiểu sự xác lập của xã hội Trung Quốc
thời Tần – Hán
? Dưới thời Tần, các vua Tần đã thi hành những chính
sách đối nội và đối ngoại ntn?
HS: chia đất nước thành các quận huyện, cử quan lại đến
cai trị, ban hành chế độ đo lường, tiền tệ, bắt lao
dịch…đồng thời gây chiến tranh mở rộng lãnh thổ về phía
Bắc và Nam
GV cho HS nói qua về sự tàn bạo của Tần Thuỷ Hoàng
qua sử sách phim ảnh… mà các em biết
Tuy nhiên Tần Thuỷ Hoàng còn là người có công thống
nhất đất nước chấm dứt thời kỳ chiến tranh loạn lạc kéo
dài ở Trung Quốc
? Dưới thời Hán chính sách đối nội và đối ngoại có gì
thay đổi? Tác dụng của các chính sách đó ntn?
HS: Đối nội: xoá bỏ pháp luật hà khắc thời Tần, giảm tô
thuế khuyến khích nông dân cày cấy, khai hoang…Đối
ngoại: tiến hành chiến tranh xâm lược… Làm cho kinh tế
phát triển, xã hội ổn định thế nước vững vàng
Hoạt động 3 Tại sao nói xã hội Trung Quốc thời Đường
lại thịnh vượng?
? SưÏ phát triển của xã hội Trung Quốc thời Đường được
thể hiện ntn?
HS: + tổ chức BMNN đựơc hoàn thiện từ TW địa
phương
Tuyển dụng quan lại qua thi cử thể hiện chính sách trọng
người tài
+ kinh tế: thực hiện chế độ quân điền
+ chính sách đối ngoại: luôn tìm mọi cách mở rộng bờ cõi
bằng cách mở các cụôc chiến tranh xâm lược các nứơc
láng giềng
GV giải thích rõ cho HS về chế độ “quân điền” và tô
thuế
?Em có nhận xét gì về chính sách của nhà Đường so với
các triều đại trước đó? Theo em chính sách nào của nhà
Đường tạo điều kiện cho Sx phát triển?
HS: nhà Đường có nhiều chính sách khôn khéo và tiến
bộ; đó là chính sách giảm tô thuế, chia đều ruộng đất cho
nông dân cày cấy
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:
Thời Tần Thời Hán Đối nội: Chia
đất nước thành các quận, huyện;
cử quan lại cai trị; ban hành chế độ đo lường và tiền tệ thống nhất, bắt lao dịch
Đối ngoại: gây chiến tranh mở rộng lãnh thổ
Đối nội: xoá bỏ pháp luật hà khắc thời Tần, giảm tô thuế khuyến khích nông dân cày cấy, khai hoang…
Đối ngoại: tiến hành chiến tranh xâm lược
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc thời Đường:
- Đối nội: tổ chức BMNN đựơc hoàn thiện từ TW địa phương
Tuyển dụng quan lại qua thi cử thể hiện chính sách trọng người tài
+ Kinh tế: thực hiện chế độ quân điền
- Đối ngoại: luôn tìm mọi cách mở rộng bờ cõi bằng cách mở các cụôc chiến tranh xâm lược các nứơc láng giềng.( Nội Mông, Tây Vực, Nam Triều Tiên)
4 Củng cố – Dăn dò:
? Trình bày sự hình thành của xã hội phong kiến Trung Quốc?
? Theo em vì sao đến thời Đường xã hội Trung Quốc lại phát triển thịnh vượng? Nêu những biểu hiện của sự thịnh vượng đó?
Dặn dò: HS học bài, chuẩn bị tiếp mục 4, 5, 6 còn lại của bài, tiết sau học tiếp Sưu tầm tên những nhà khoa học nổi tiếng của Trung Quốc và các phát minh của họ
Trang 10
TIẾT 5 BÀI 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ( Tiếp theo)
I Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày sự hình thành của xã hội phong kiến Trung Quốc?
? Theo em vì sao đến thời Đường xã hội Trung Quốc lại phát triển thịnh vượng? Nêu những biểu hiện của sự thịnh vượng đó?
Tiết 2
2 Giới thiệu bài:
Sau khi phát triển cực thịnh dưới thời nhà Đường, Trung Quốc lại lâm vào cảnh chia cắt lâu dài Năm 960 nhà Tống thành lập và thống nhất đất nước tiếp tục phát triển đất nước nhưng không còn mạnh mẽ như trước
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 Tìm hiểu tiến trình lịch sử TQ thời Tống và
Nguyên
GV nói qua cho HS nghe về sự hình thành nhà Tống và
Nguyên: Sau hơn nữa thế kỷ loạn lạc ,nhà Tống đã thống
nhất Trung Quốc ( 960 – 1279) giữa lúc đó vua Mông Cổ
là Hốt Tất Liệt đem quân đánh chiếm và lật đổ Tống lập
nên nhà Nguyên (1271 – 1368)
? Chính sách cai trị của nhà Tống và Nguyên có gì khác
nhau? Vì sao có sự khác nhau đó?
Gv chia lớp thành 02 nhóm để HS thảo luận nhóm
Xoá bỏ, miễn giảm các
loại thuế và sưu dịch nặng
nề của thời trước, mở
mang các công trình thuỷ
lợi , khuyến khích khai
mỏ, luyện kim, rèn vũ
khí…
Thi hành nhiều biện pháp phân biệt đối xử giữa các dân tộc: người Hán và người Mông Cổ…
Sỡ dĩ có sự khác nhau đó là vì nhà Nguyên do người
Mông Cổ lập nên và bọn chúng muốn tiêu diệt hết người
Hán…
Hoạt động 2 Thời Minh – Thanh, xã hội Trung Quốc có
những biến chuyển gì quan trọng?
Năm 1368 Chu Nguyên Chương lật đổ nhà Nguyên lập
nên nhà Minh đến năm 1644 Lý Tự Thành lật đổ nhà
Minh nhưng ngay sau đó thì bị quân Mãn Thanh chiếm
toàn bộ Trung Quốc lập ra nhà Thanh
? Các chính sách của triều Minh và những biểu hiện của
quan hệ sản xuất TBCN được hình thành ntn?
HS: các cơ sở sản xuất, công trường thủ công, các xưởng
dệt lớn thuê nhiều nhân công
? Chính sách đối nội đối ngoại của nhà Thanh và biểu
hiện suy thoái của XH phong kiến TQ thời Minh –
4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên:
- Năm 960 nhà Tống thống nhất TQ và phát triển đất nước, đến 1271 Vua Mông Cổ Hốt Tất Liệt đem quân đánh chiếm và lật đổ Tống lập nên nhà Nguyên (1271 – 1368)
- Chính sách cai trị :
5 Trung Quốc thời Minh – Thanh:
- Năm 1368 Chu Nguyên Chương lật đổ nhà Nguyên lập nên nhà Minh đến năm 1644 Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh nhưng ngay sau đó thì bị quân Mãn Thanh chiếm toàn bộ Trung Quốc lập ra nhà Thanh
- Cuối thời Minh- Thanh xã hội phong kiến Trung Quốc dần suy yếu, quan hệ sản xuất TBCN được hình thành