Giáo án Vật lí Lớp 8 - Tiết 29 đến 35

lên phụ thuộc vào những yếu tố nào -HS đọc TB Trong SGK - Khối lượng của vật - Độ tăng nhiệt độ - Chất cấu tạo lên vật 3/ Hoạt động 2:Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên[r]

Ngày soạn :

Ngày giảng:

Tiết 29 Công thức tính nhiệt lượng

I.Mục tiêu

* Kiến thức

- Biết được độ lớn của nhiệt lượng phụ thuộc vào những yếu tố nào

- Mô tả được TN, xử lý được bảng Kq TN để chứng tỏ sự phụ thuộc của nhiệt lượng vào m, Δt, chất làm vật, hiểu được công thức tính nhiệt lượng

- Bước đầu biết vận dụng công thức, ý nghĩa nhiệt dung riêng

* Kỹ năng:

- Quan sát, mô tả TN, phân tích bảng số liệu rút ra nhận xét, khái quát hoá, ý nghĩa thực tế kỹ thuật

* Thái độ

- Nghiêm túc độc lập suy nghĩ, tinh thần hợp tác nhóm

II Đồ dùng dạy học:

* Giáo viên

- Bảng phụ, phấn màu

*Học sinh

- Chuẩn bị trước bài, bảng nhóm

III Phương pháp

- Thuyết trình, vấn đáp, gợi mở, hoạt động nhóm

IV Tổ chức giờ học:

1/ Khởi động: Kiểm tra bài cũ

* Mục tiêu: Tái hiện lại các cách truyền nhiệt, khái niệm nhiệt lượng

* Thời gian: 3 phút

* Các bước tiến hành:

- Kể tên các cách truyền nhiệt đã học?

Nhiệt lượng là gì?

- Học sinh trả lời câu hỏi của giáo viên

2/ Hoạt động 1 Nhiệt lượng 1 vật thu vào để nóng lên phụ thuộc vào những yếu

tố nào

* Mục tiêu: Nhận biết được nhiệt lượng một vật thu vào để nóng lên phụ thuộc vào những yêu tố nào

* Thời gian: 5 phút

* Các bước tiến hành:

-Tìm hiểu nhiệt lượng vật thu vào phụ

thuộc vào những yếu tố nào?

-HS đọc TB Trong SGK

I Nhiệt lượng 1 vật thu vào để nóng lên phụ thuộc vào những yếu tố nào

- Khối lượng của vật

- Độ tăng nhiệt độ

- Chất cấu tạo lên vật

3/ Hoạt động 2:Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên và khối

lượng của vật

* Mục tiờu: Nhận biết được mối quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để núng lờn và khối lượng của vật

* Thời gian: 10 phỳt

* Cỏc bước tiến hành:

- HS quan sỏt H24-1, dựng bảng phụ

mụ tả TN:

* Chỳ ý: Giữ hai đại lượng khụng đổi

đú là cựng chất, cựng độ tăng nhiệt độ,

nhưng khối lượng khỏc nhau => ta cú

bảng Kq

- Yờu cầu HS làm theo nhúm C1, C2 ?

- Hỏi thờm: Tại sao em khẳng định điều

đú (N/lg tỷ lệ thuận với thời gian đun

mà T2 = 2T1=> Q2 = 2Q1=> Q1 = Q2)

* Chốt: N/lg phụ thuộc vào nhiệt độ

1 Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để núng lờn và khối lượng của vật

C 1: Độ tăng nhiệt và chất được giữ giống nhau, khối lượng khỏc để tỡm hiểu mối quan hệ của nhiệt lượng và khối lượng

C 2: khối lượng càng lớn thỡ nhiệt lượng thu vào càng lớn

4/ Hoạt động 3: Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để núng lờn và độ tăng

nhiệt độ

* Mục tiờu: Nhận biết được mối quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để núng lờn và độ tăng nhiệt độ

* Thời gian: 8 phỳt

* Cỏc bước tiến hành:

Tìm hiểu Quan hệ giữa N/lg vật cần

thu vào để núng lờn và độ tăng nhiệt

độ.

* Thảo luận theo nhúm

-HS đề xuất phương ỏn làm TN để KT

mối quan hệ giữa N/lg và độ tăng nhiệt

độ

-Treo bảng phụ H.24.2: Đại diện HS

đứng tại chỗ mụ tả TN

* HĐcỏ nhõn

-HS quan sỏt bảng Kq TN => rỳt ra

KL?

2 Quan hệ giữa nhiệt lượng vật cần thu vào để núng lờn và độ tăng nhiệt

độ

C 3: Giữ khụng đổi khối lượng và chất làm vật => hai cốc phải đựng cựng lượng nước

C 4: thay đổi độ tăng nhiệt => nhiệt cuối của 2 cốc khỏc nhau => t/g đun khỏc nhau

C 5: Độ tăng nhiệt độ càng lớn thỡ nhiệt lượng thu vào càng lớn

5/ Hoạt động 4: Quan hệ giữa nhiệt lượng và chất làm vật

* Mục tiờu: Nhận biết được mối quan hệ giữa nhiệt lượng và chất làm vật

* Thời gian: 5 phỳt

* Đồ dựng:

* Cỏc bước tiến hành:

-Để xột xem nhiệt lượng vật thu vào cú

phụ thuộc vào chất hay khụng ta phải

giữ yếu tố nào khụng thay đổi

- Từ bảng kết quả TN => NX gỡ Q1 và

Q2

=> Rỳt ra kết luận gỡ về sự phụ thuộc

3 Quan hệ giữa nhiệt lượng và chất làm vật

C 6: khối lượng khụng đổi độ tăng nhiệt như nhau

C 7: Nhiệt lượng vật cần thu vào cú phụ thuộc vào chất làm vật

2 1

của nhiệt lượng

* qua 3 TN trên hãy nêu sự phụ thuộc

của nhiệt lượng vật thu vào phụ thuộc

vào những yếu tố nào?

Q1 > Q2

- 3 yếu tố: Khối lượng của vật, độ tăng nhiệt độ, và chất cấu tạo lên vật

6/ Hoạt động 5:

* Mục tiêu: Nhận biết được công thức tính nhiệt lượng

* Thời gian: 5 phút

* Các bước tiến hành:

- Yêu cầu HS đọc công thức, các đại

lượng và đơn vị đo các đại lượng có

trong công thức

* Ý nghĩa của nhiệt dung riêng của một

chất: là nhiệt lượng cần truyền cho 1 kg

chất đó để nhiệt độ tăng thêm 1 độ

- Y/C HS quan sát bảng 24-4

=> NX gì?

- Nếu biết nhiệt dung riêng => Chất đó

là chất gì

- Nói nhiệt dung riêng của nước là

4200 J/kg.K nghĩa là gì ?

II Công thức tính nhiệt lượng

Q = mc ∆t

Q: nhiệt lượng của vật thu vào (J) m: Khối lượng của vật (kg)

∆t = t2 - t1 lµ độ tăng nhiệt độ C: Nhiệt dung riêng (J/kg.K)

-NX: Các chất khác nhau có nhiệt dung riêng khác nhau

- Muốn làm 1kg nước tăng lên 1độ cần truyền cho nước nhiệt lượng là 4200 J

7 /Hoạt động 6: Vận dụng

* Mục tiêu: Sử dụng được công thức tính nhiệt lượng vào giải bài t

* Thời gian: 5 phút

* Đồ dùng:

* Các bước tiến hành:

- Y/C HS HĐ cá nhân trả lời C8 (SGK )

- Gọi một HS lên bảng làm bài C9

Có ghi tóm tắt: Các đại lượng đã cho,

đại lượng cần tìm - ghi đúng các kí

hiệu

*Chốt: Trong công thức tính N/lg , nếu

biết 2 đại lượng ta sẽ tính được đại

lượng còn lại

*Gọi HS đứng tại chỗ đọc đầu bài C10

Phân tích: Nhiệt lượng cần thiết để dun

sôi ấm nước là nhiệt lượng nào?( Chính

là nhiệt lượng để ấm nhôm và nước

III Vận dụng

C 8: tra bảng tìm tìm C, Đo khối lượng (cân), Đo độ tăng nhiệt độ ( nhiệt kế)

C 9 : Tãm t¾t

m = 5kg ; c = 380J/kg.độ

t1 = 20oC ; t2 = 50oC

Q = ?

Gi¶i:

Độ tăng nhiệt độ ∆t = t2 - t1 = 30 oC nhiệt dung riêng của đồng lµ

c = 380J/kg.độ Nhiệt lượng cần truyền cho đồng là

Q = mc ∆t = 5 380.30 = 57000 (J) ĐS: Q = 57000J

C 10 :

m1 = 0,5 kg

V2 = 2 lít m2 = 2kg

t1 = 25oC , t2 = 100oC



tăng từ 250C đến 1000C).

-Hướng dẫn về nhà làm nếu hết thời

gian

Q = ?

*HD: Q1 = m1c1 ∆t , Q2 = m2c2 ∆t => Q = Q1 + Q2

Hướng dẫn về nhà:

- Nắm vững sự phụ thuộc của nhiệt lượng vào các yếu tố, CT tính nhiệt lượng, áp dụng CT gải bài tập

- Làm BT SGK; Tìm hiểu có thể em chưa biết, BT 24.1 => 24.6 (SBT)

Ngày soạn : 28/3/2010

Ngày giảng: 29/3/2010

Tiết 30

Phương trình cân bằng nhiệt

I.Mục tiêu:

* HS phát biểu được nội dung 3 nguyên lý truyền nhiệt, viết và hiểu được phương trình cân bằng nhiệt cho trường hợp có 2 vật trao đổi nhiệt với nhau, giải thích được bài toán đơn giản về trao đổi nhiệt đơn giản giữa 2vật

* Rèn luyện kỹ năng tự học, suy luận, phân tích, nhận biết vật toả nhiệt hay thu nhiệt, vận dụng công thức tính nhiệt lượng

* Thái độ: Cẩn thận, kiên trì, trung thùc trong học tập

II Đồ dùng dạy học:

1/ GV: Phích nước sôi, bình chia độ, ca đựng, nhiệt lượng kế, bảng phụ PT cân bằng nhiệt khi 2 vật trao đổi nhiệt với nhau

2/HS:

III Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp, gợi mở, trực quan, hoạt

động nhóm

IV Tổ chức giờ học:

1/ Khởi động: Kiểm tra bài cũ - Đặt vấn đề vào bài ( 8 Phút)

* Mục tiêu: Tái hiện lại công thức tính nhiệt lượng đơn vị của các đại lượng trong công thức Tạo tình huống cho học sinh tiếp thu bài mới

* Các bước tiến hành:

- Viết công thức tính nhiệt lượng vật

thu vào, ghi tên, đơn vị các đại lượng

có trong công thức

- Học sinh lên bảng trình bày, ghi nội dung công thức, các đại lương trong công thức

2/ Hoạt động 1: Nguyên lý truyền nhiệt ( 8 Phút)

* Mục tiêu: Nhận biết được nguyên lý truyền nhiệt của một số vật

* Các bước tiến hành:

I Tìm hiểu nguyên lý truyền nhiệt.

-Yêu cầu HS đọc thầm tìm hiểu và ghi

I Nguyên lý truyền nhiệt: ( sgk/88 )

nhớ 3 nguyờn lý truyền nhiệt.

-Gọi vài HS đứng tại chỗ phỏt biểu

* Chốt : Khi 2 vật trao đổi nhiệt với

nhau sự truyền nhiệt tuõn thủ theo 3

nguyờn lý trờn

-Hỏi: Ở TN trờn vật nào đó truyền nhiệt

cho vật nào, vỡ sao?

HS : Giọt nước đó truyền nhiệt cho ca

nước, vỡ giọt nước cú nhiệt độ cao hơn

+Quỏ trỡnh truyền nhiệt dừng lại khi

nào?

HS : Khi nhiệt độ của giọt nước và ca

nước như nhau

Hóy so sỏnh nhiệt độ này (nhiệt độ cõn

bằng) với nhiệt độ của giọt nước, ca

nước

* Chốt lại nguyờn lý truyền nhiệt

1.Nhiệt truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn

2 Sự truyền nhiệt xảy ra cho tới khi nhiệt độ của hai vật bằng nhau thì ngừng lại

3 Nhiệt lợng do vật này toả ra bằng nhiệt lợng do vật kia thu vào

3/ Hoạt động 2:Phương trỡnh cõn bằng nhiệt.( 7 phỳt)

* Mục tiờu: Nhận biết được nguyờn lý truyền nhiệt của một số vật, xõy dựng được phương trỡnh cõn bằng nhiệt

* Cỏc bước tiến hành:

II.Xõy dựng phương trỡnh cõn bằng

nhiệt

- Từ nguyờn lý 3 hóy viết phương trỡnh

cõn bằng nhiệt

*Bảng phụ:

Vật 1cú: m1, C1, t1 Vật 2cú: m2, C2, t2

-Nếu t1 > t2 => vật nào toả nhiệt, vật

nào thu nhiệt

-Nhiệt độ chung của hỗn hợp khi cú

cõn bằng là t ( t: Nhiệt độ cõn bằng) =>

t thoả món điều kiện nào?

-Viết PT nhiệt lượng toả ra, nhiệt lượng

thu vào

( t1 - t ) Độ giảm nhiệt độ

(t - t2) Độ tăng nhiệt độ

II Phương trỡnh cõn bằng nhiệt.

Q toả ra = Q thu vào

+ t1 > t2 => m1 toả nhiệt, m2 thu nhiệt

+ t2 < t < t1

Qthu vào = c2 m2( t- t2 )

Qtoả ra = c1 m1 ( t1 -t )

Cú hai vật trao đổi nhiệt với nhau thỡ:

c1 m1 ( t1 -t ) = c2 m2 ( t- t2 )

4/ Hoạt động 3:Vớ dụ về phương trỡnh cõn bằng nhiệt( 5 phỳt)

* Mục tiờu: Lấy được vớ dụ về phương trỡnh cõn bằng nhiệt

* Cỏc bước tiến hành:

- HS đọc đầu bài trong (SGK)

-Cho HS phân tích đề và lần lợt nêu

miệng lời giải

-PT: đầu bài cho cỏc đại lượng nào, đại

III Vớ dụ về phương trỡnh cõn bằng nhiệt ( sgk/89 )

lượng nào cần tìm? dùng kí hiệu ghi

tóm tắt

-Nhận xét: Vật nào toả nhiệt, vật thu

nhiệt, vì sao?

-Yêu cầu: Tính nhiệt lượng toả, nhiệt

lượng thu

-Theo PT cân bằng nhiệt ta có điều gì?

Từ đó tìm m2

5/ Hoạt động 4: Vận dụng ( 15 phút)

* Mục tiêu: Vận dụng công thức về phương trình cân bằng nhiệt để giải thích và giải một số bài tập

* Các bước tiến hành:

IV.Vận dụng:

C1: GV làm TN

-Lấy 300ml nước,tương ứng m1=300g,

đọc nhiệt độ t1 ở phòng (Bằng N/lg kế)

-Lấy 200 ml nước nóng, tương ứng

m2 =200g, đo nhiệt độ t2 của nước

nóng bằng nhiệt kế

- §ổ 2 lîng níc trªn vào một cốc thuỷ

tinh khuấy lên dùng nhiệt kế đo nhiệt

độ cân bằng t

- với các số liệu trên dùng Pt cân bằng

nhiệt để tính nhiệt độ cân bằng khi tính

nhiệt độ cân b»ng khi trộn m1 với m2

- So sánh nhiệt độ cân bằng võa tính

được với kết quả đo

- Thêm: tại sao có sai số này

C2 Cho HS tự làm, gọi một HS lên

bảng chữa

- Tra bảng để tìm C1 = 380 J/kg độ

C2 = 4200 J/kg độ

- Nhiệt lượng nước thu vào được tính

như thế nào ( bằng nhiệt lượng đồng

toả ra)

- Viết công thức tính nhiệt lượng đồng

toả ra

- Tính độ tăng nhiệt độ của nước qua

công thức nào yêu cầu HS giải thích

* Còn thời gian cho HS làm C3

IV Vận dụng

C1

C2

m1=0,5 kg; m2= 500g

t1 = 80OC; t2= 20OC

C1 = 380J/kg.k; C2 = 4200J/kg.k

t = ?

Giải :

Nhiệt lượng nước nhận được bằng Nhiệt lượng do miếng đồng toả ra

Q = C1m1(t1-t2) = 0,5 380.( 80 - 20 ) = 11400 (J) Nước nóng lên thêm

t =

Hướng dẫn về nhà : (2 ph)





2 2

11400

5,43 0,5.4200

C

- Học thuộc nguyờn lý truyền nhiệt

- Viết được PT cõn bằng nhiệt

- Đọc phần cú thể em chưa biết

- Trả lời C3 làm bài 25 SBT

Ngày soạn : 21.3.2009

Ngày giảng: 23.3.2009

Tiết 30

Phương trỡnh cõn bằng nhiệt

I.Mục tiờu:

* HS phỏt biểu được nội dung 3 nguyờn lý truyền nhiệt, viết và hiểu được phương trỡnh cõn bằng nhiệt cho trường hợp cú 2 vật trao đổi nhiệt với nhau, giải thớch được bài toỏn đơn giản về trao đổi nhiệt đơn giản giữa 2vật

* Rốn luyện kỹ năng tự học, suy luận, phõn tớch, nhận biết vật toả nhiệt hay thu nhiệt, vận dụng cụng thức tớnh nhiệt lượng

* Thỏi độ: Cẩn thận, kiờn trỡ, trung thực trong học tập

II Chuẩn bị:

- GV: Phớch nước sụi, bỡnh chia độ, ca đựng, nhiệt lượng kế, bảng phụ PT cõn bằng nhiệt khi 2 vật trao đổi nhiệt với nhau

III Tiến trỡnh dạy học:

A.Ổn định:

B Kiểm tra bài cũ (5 ph)

- Viết cụng thức tớnh nhiệt lượng vật thu vào, ghi tờn, đơn vị cỏc đại lượng cú trong cụng thức

C Bài mới:

*ĐVĐ:(SGK) (3ph)

* Hoạt động 1: (8')

I Tỡm hiểu nguyờn lý truyền nhiệt.

-Yờu cầu HS đọc thầm tỡm hiểu và ghi

nhớ 3 nguyờn lý truyền nhiệt

-Gọi vài HS đứng tại chỗ phỏt biểu

I Nguyờn lý truyền nhiệt: ( sgk/88 )

1.Nhiệt truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn

* Chốt : Khi 2 vật trao đổi nhiệt với

nhau sự truyền nhiệt tuõn thủ theo 3

nguyờn lý trờn

-Hỏi: Ở TN trờn vật nào đó truyền

nhiệt cho vật nào, vỡ sao?

HS : Giọt nước đó truyền nhiệt cho ca

nước, vỡ giọt nước cú nhiệt độ cao

hơn

+Quỏ trỡnh truyền nhiệt dừng lại khi

nào?

HS : Khi nhiệt độ của giọt nước và ca

nước như nhau

Hóy so sỏnh nhiệt độ này (nhiệt độ cõn

bằng) với nhiệt độ của giọt nước, ca

nước

* Chốt lại nguyờn lý truyền nhiệt

* Hoạt động 2: (7')

II.Xõy dựng phương trỡnh cõn bằng

nhiệt

- Từ nguyờn lý 3 hóy viết phương trỡnh

cõn bằng nhiệt

*Bảng phụ:

Vật 1cú: m1, C1, t1 Vật 2cú: m2, C2,

t2

-Nếu t1 > t2 => vật nào toả nhiệt, vật

nào thu nhiệt

-Nhiệt độ chung của hỗn hợp khi cú

cõn bằng là t ( t: Nhiệt độ cõn bằng)

=> t thoả món điều kiện nào?

-Viết PT nhiệt lượng toả ra, nhiệt

lượng thu vào

( t1 - t ) Độ giảm nhiệt độ

(t - t2) Độ tăng nhiệt độ

*Hoạt động 3:(5')

- HS đọc đầu bài trong (SGK)

-Cho HS phân tích đề và lần lợt nêu

miệng lời giải

-PT: đầu bài cho cỏc đại lượng nào,

đại lượng nào cần tỡm? dựng kớ hiệu

ghi túm tắt

-Nhận xột: Vật nào toả nhiệt, vật thu

nhiệt, vỡ sao?

-Yờu cầu: Tớnh nhiệt lượng toả, nhiệt

lượng thu

-Theo PT cõn bằng nhiệt ta cú điều gỡ?

2 Sự truyền nhiệt xảy ra cho tới khi nhiệt độ của hai vật bằng nhau thì ngừng lại

3 Nhiệt lợng do vật này toả ra bằng nhiệt lợng do vật kia thu vào

II Phương trỡnh cõn bằng nhiệt.

Q toả ra = Q thu vào

+ t1 > t2 => m1 toả nhiệt, m2 thu nhiệt

+ t2 < t < t1

Qthu vào = c2 m2( t- t2 )

Qtoả ra = c1 m1 ( t1 -t )

Cú hai vật trao đổi nhiệt với nhau thỡ:

c1 m1 ( t1 -t ) = c2 m2 ( t- t2 )

III Vớ dụ về phương trỡnh cõn bằng nhiệt ( sgk/89 )

Từ đó tìm m2.

* Hoạt động4: (15ph)

IV.Vận dụng:

C1: GV làm TN

-Lấy 300ml nước,tương ứng m1=300g,

đọc nhiệt độ t1 ở phòng (Bằng N/lg kế)

-Lấy 200 ml nước nóng, tương ứng

m2 =200g, đo nhiệt độ t2 của nước

nóng bằng nhiệt kế

- §ổ 2 lîng níc trªn vào một cốc thuỷ

tinh khuấy lên dùng nhiệt kế đo nhiệt

độ cân bằng t

- với các số liệu trên dùng Pt cân bằng

nhiệt để tính nhiệt độ cân bằng khi

tính nhiệt độ cân b»ng khi trộn m1 với

m2

- So sánh nhiệt độ cân bằng võa tính

được với kết quả đo

- Thêm: tại sao có sai số này

C2 Cho HS tự làm, gọi một HS lên

bảng chữa

- Tra bảng để tìm C1 = 380 J/kg độ

C2 = 4200 J/kg độ

- Nhiệt lượng nước thu vào được tính

như thế nào ( bằng nhiệt lượng đồng

toả ra)

- Viết công thức tính nhiệt lượng đồng

toả ra

- Tính độ tăng nhiệt độ của nước qua

công thức nào yêu cầu HS giải thích

* Còn thời gian cho HS làm C3

IV Vận dụng

C1

C2

m1=0,5 kg; m2= 500g

t1 = 80OC; t2= 20OC

C1 = 380J/kg.k; C2 = 4200J/kg.k

t = ?

Giải :

Nhiệt lượng nước nhận được bằng Nhiệt lượng do miếng đồng toả ra

Q = C1m1(t1-t2) = 0,5 380.( 80 - 20 ) = 11400 (J) Nước nóng lên thêm

t =

Hướng dẫn về nhà : (2 ph)

- Học thuộc nguyên lý truyền nhiệt

- Viết được PT cân bằng nhiệt

- Đọc phần có thể em chưa biết

- Trả lời C3 làm bài 25 SBT





2 2

11400

5,43 0,5.4200

C

Ngày soạn : 3/4/2010

Ngày giảng: 5/4/2010

Tiết 31 Năng suất toả nhiệt của nhiên liệu

I Mục tiờu:

1/Kiến thức: HS phát biểu được định nghĩa năng suất tỏa nhiệt

2/ Kỹ năng: Viết được công thức tính nhiệt lượng do nhiên liệu bị đốt cháy toả ra Nêu được tên và đơn vị của các đại lượng trong công thức

3/ Thái độ: Giáo dục cho HS thái độ yêu thích môn học

II.Đồ dựng dạy học:

1/GV:: Nghiên cứu tài liệu Sưu tầm tranh ảnh về khai thác dầu khí của VN

2/HS: Chuẩn bị bài 26 ((SGK/91)

III Phương phỏp: Trực quan, vấn đỏp, hoạt động nhúm.