+ Mỗi giá trị của x bắt buộc phải có được tương ứng với chỉ một giá trị của y Nhưng ngược lại có thể có những giá trị của y không tương ứng với một. giá trị nào của x[r]
Trang 1Gv: Vũ Thị Mai
TrườngưTHCSưViệtưĐoàn
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x khi nào?
Đại lượng y tỉ lệ nghịch với đại lượng x khi nào?
Trang 3TIẾT 29 HÀM SỐ
1 Một số ví dụ về hàm số
T (0C ) 20 18 22 26 24 21
Nhận xét:
Tại một thời điểm t (giờ)
có mấy giá trị T ( ) tương ứng?
oC
Có thời điểm t (giờ) nào mà không có giá trị T ( ) tương ứng không?
oC
Ta nói: T là hàm số của t.
Em hãy cho biết nhiệt độ trong cùng một ngày có thay đổi không?
Nhiệt độ có thể thay đổi ở từng thời
điểm trong cùng một ngày
Đây là một trong các nguyên nhân khi dự báo thời tiết, người ta thường nói nhiệt độ từ 0 đến
0 C
Nhiệt độ thay đổi ở từng thời điểm trong cùng một ngày, ta còn nói: Nhiệt độ phụ thuộc vào sự thay đổi của
thời gian
Ví dụ 1 : Nhiệt độ T( 0 C) tại các thời
điểm t(giờ) trongcùng một ngày được
cho trong bảng sau:
Trong một ngày, thời gian t(h) có thay đổi theo nhiệt độ T( 0 C)không?
Đại lượng thời gian t không phải là hàm
số của đại lượng nhiệt độ T.
•Nhiệt độ T ( ) phụ thuộc vào sự thay
đổi của thời gian t (giờ).
oC
•Tại mọi thời điểm t(h) luôn có một giá trị
tương ứng của T(0C)
•Tại một thời điểm t(h) chỉ có một giá trị
tương ứng của T(0C)
•Với mỗi giá trị của t(h) ta luôn xác định
được chỉ một giá trị tương ứng của
T(0C)
Trang 4TIẾT 29 HÀM SỐ
1 Một số vớ dụ về hàm số
Cho cụng thức:m =7,8 V
Vớ dụ 2 :
Trong cụng thức m = 7,8V, khối lượng m của thanh kim loại phụ thuộc vào đại lượng nào?
• m phụ thuộc vào sự thay đổi của v Giỏ cú trị nào của V mà
khụng tớnh được giỏ trị
thay vào cụng thức ta tớnh được mấy giỏ trị tương ứng của m?
•Với mỗi giỏ trị của v ta luụn xỏc định
được chỉ một giỏ trị tương ứng của m
?1 Tínhưcácưgiáưtrịưtươngưứngưcủaưmưkhiư
Vư=ư1;ư2;ư3;ư4.
V (cm3) 1
m (g)
4 3
2
7,8 15,6 23,4 31,2
Vậy: m là hàm số của v
Vớ duù 2 : Khoỏi lửụùng m(g) cuỷa moọt
thanh kim loaùi ủoàng chaỏt coự khoỏi lửụùng rieõng laứ 7,8g/cm3 tổ leọ thuaọn vụựi theồ tớch
V (cm3) theo c oõng thửực: m = 7,8.V
Nếu cho v một giỏ trị bất kỡ khỏc ta cũng
luụn tớnh được duy nhất một giỏ trị m
tương ứng
Muốn tớnh giỏ trị tương ứng của m khi V =1 ta làm như thế nào?
* Nhận xột:
Trang 5TIẾT 29 HÀM SỐ
1 Một số ví dụ về hàm số
Ví dụ 1.
• T phụ thuộc vào sự thay đổi của t.
Nhận xét:
•Với mỗi giá trị t ta luơn xác định được
chỉ một giá trị tương ứng củaT.
Ta nĩi: T là hàm số của t.
t = 50
v
Ví dụ 2. m = 7,8V
Bảng giá trị tương ứng của m và V:
• m phụ thuộc vào sự thay đổi của v
•Với mỗi giá trị của v ta luơn xác định
được chỉ một giá trị tương ứng của m.
Vậy: m là hàm số của v
Ví dụ 3.
Bảng giá trị tương ứng của t và v:
t
• t phụ thuộc vào sự thay đổi của v.
•Với mỗi giá trị của v ta luơn xác định
được chỉ một giá trị tương ứng của t.
Vậy: t là hàm số của v
Thời gian t(h) của một vật chuyển động đều trên một quãng đường 50
km tỉ lệ nghịch với vận tốc v (km/h) của nó theo công thức: t =?2: Tính và 50 v
lập bảng các giá trị tương ứng của t khi v = 5; 10; 25; 50
Trang 6Ví dụ 1.
• T phụ thuộc vào sự thay đổi của t.
•Với mỗi giá trị của t ta luôn xác định
được chỉ một giá trị tương ứng của T.
Ta nói: T là hàm số của t.
Ví dụ 2.
Ví dụ 3. t = 50 v
m = 7,8V ( m là hàm số của v )
( t là hàm số của v )
Em hãy cho biết: y là hàm
số của x khi nào?
Thì y là hàm số của x , x biến số
y
y
x x
y y
y
•Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng
thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta
luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng
của y.
x x
x
2) Khái niệm hàm số:
Trong các ví dụ trên, thay những chữ cái chỉ đại lượng phụ thuộc bằng chữ
y, chữ cái chỉ đại lượng thay đổi bằng chữ x, khi
đó ta có y là hàm số của x.
Trang 72) Khái niệm hàm số:
, x là biến số
Thì y là hàm số của x
•Nếu đại lượng y phụ thuộc vào sự thay đổi
của x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn
xác định được chỉ một giá trị y tương ứng.
a)
Bài tập:
b)
c)
d)
y không là hàm số của x vì x = 5 không
có y tương ứng.
y là hàm số của x
y không là hàm số của x vì x = -1 có hai
y tương ứng là y = 1 và y = -2.
y là hàm số của x
(y = -3 với mọi x nên y gọi là hàm hằng)
Bài 1 : Đại lượng y trong mỗi bảng sau có là
hàm số của đại lượng x tương ứng không?
Trang 8Chú ý:
+ Khi x thay đổi mà y luôn nhận một giá trị thì y được gọi là hàm hằng
ví dụ : y = 3 ( với mọi giá trị x)
+ Hàm số có thể cho bằng bảng hoặc bằng công thức, sơ đồ
+ Khi y là hàm số của x ta có thể viết y = f (x) ; hoặc y = g(x) ,…
Ví dụ : Hàm số: y = 7,8 x
Ta cĩ thể viết : y= f(x) = 7,8.x
Với hàm số y = f(x) = 7,8x, tìm giá trị của hàm
số y tại x = 1?
y = 7,8x
Với hàm số y = f(x) = 7,8.x Tìm f(3) ?
*Với y = f(x)=7,8x,
y =7,8.1=7,8
Nghĩa là:giá trị của hàm số tại x=1 bằng 7,8
Khi đĩ, ta viết: f(1) = 7,8
-1 •
-3•
2 •
1•
X
1
•
4
•
8
•
-2
•
Y
Trang 9Khi làm bài nhận biết một hàm số cần lưu ý:
Theo định nghĩa của hàm số y= f(x) thì:
+ Mỗi giá trị của x bắt buộc phải có được tương ứng với chỉ một giá trị của y Nhưng ngược lại có thể có những giá trị của y không tương ứng với một
giá trị nào của x
+Có thể có hai hay nhiều giá trị khác nhau của x tương ứng với cùng một giá trị của y Nhưng không thể có một giá trị của x tương ứng với hai giá trị
khác nhau của y + Các đại lượng y và x đều nhận giá trị số
Trang 10-1 •
-3•
2 •
1•
X
1
•
4
•
-5
•
8
•
-2
•
Y
Bài 2 : Cho sơ đồ sau:
Trang 111 2
f
2
b) * f(3) = 3.(3)2 + 1= 27 +1 = 28
* f(-2) = 3.(-2)2 + 1= 12 +1 = 13
Bài 3 : Cho hai đại lượng x,y liên hệ với nhau bởi công thức :
y = f(x) = 3x 2 + 1
a/Đại lượng y có phải là hàm số của đại lượng x không?
b/Tính f(3) ;f(-2) ;f( ) 1
2
Giải : a) y là hàm số của x
*
Trang 12Hàm số
Trang 13- Nắm vững khái niệm hàm số; các cách cho hàm số; tính giá trị của hàm
số tại giá trị nào đó của biến số
- Bài tập : 24, 25, 26, 27 (SGK); 35, 36, 37 SBT
Hướng dẫn về nhà