Nhà văn đã phát hiện và miêu tả được nét đẹp trong sáng cảm động trong tâm hồn non trẻ ấy ; nhẫn nhục chịu đựng, gan góc, cứng cỏi có bản lĩnh, dạt dào một tình thương mẹ Thông qua 2 t[r]
Trang 1Ngày 29 / 9/ 2009
Văn xuôi lãng mạn trước cách mạng T8 - 1945
Văn bản: Tôi đi học
(Thanh Tịnh)
A Mục tiêu cần đạt
Giúp HS: - Củng cố lại kiến thức cơ bản và nâng cao năng lực cảm thụ cái hay của tác phẩm.Yêu thích phong cách văn 1 của nhà văn đặc biệt là các hình
ảnh trữ tình mới mẽ và tràn đầy cảm xúc lãng mạn
- Rèn luyện năng lực cảm thụ thông qua một số bài tập
B Nội dung cụ thể
I Vài nét về tác giả, tác phẩm
Thanh Tịnh (1911 - 1988) tên khai sinh là Trần Văn Ninh, quê Thừa Thiên -
Huế
Ông đã để lại một sự nghiệp khá phong phú cho nền VHVN Thơ văn của ông đậm chất trữ tình đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo
Truyện ngắn tôi đi học in trong tập Quê mẹ (1941) Bằng một ngòi bút giàu chất
thơ, tác giả đã diễn tả những kỉ niệm của buổi tựu 61\ đầu tiên trong đời Đó là tâm
trạng bỡ ngỡ và những cảm giác mới mẻ của nhân vật tôi ngày đầu tiên đi học.
Truyện kết cấu theo theo dòng hồi 1b của nhân vật
II Đọc - hiểu văn bản
III Một số bài tập
Câu 1: Hãy phân tích giá trị biểu đạt của nghệ thuật so sánh trong đoạn van sau:
Tôi quên thể nào
mấy cành hoa
Gợi ý: Chú ý đây là cách phân tích một phép tu từ so sánh: A 1 B ( phân tích B để làm rõ A)
- Hình ảnh cành hoa
đáng nâng nui của tạo hoá ban cho con 1\ , Dùng hình ảnh cành hoa
nhằm diễn tả những cảm giác, những rung động trong buổi đầu tiên thật đẹp đẽ, đáng yêu, đáng nâng niu vô cùng Vẻ đẹp ấy không chỉ sống mãi trong tiềm thức, kí ức mà luôn 1 mói vẹn nguyên
- Phép nhân hoá mỉm
một 1 lai đẹp đẽ đang chờ phía 618, Rõ ràng những cảm giác, cảm nhận đầu tiên
ấy sống mãi trong lòng ''tôi'' với bao tràn ngập hy vọng về 1 lai
* Nhận xét: Cách diễn tả thật hay, thật đặc sắc và giàu chất thơ
* Đánh giá: Ta cảm nhận 21l tấm lòng mãi mãi biết ơn, yêu quý thầy cô, mái 61\K
bè bạn chủa nhà văn Thanh Tịnh
* Bài học khi phân tích giá trị biện pháp tu từ so sánh cần chú ý:
+ Phải phân tích kĩ hình ảnh 21l đem ra so sánh(B)( Hình ảnh này biểu 61 cho
điều gì? Gợi cho ta suy nghĩ liên 1b tới điều gì? Giúp ta hiểu gì về hình ảnh sánh (A)
+ Phải nhận xét, chỉ ra 21l cái hay của cách nói này(NT)
+ Phải đánh giá, nhận xét 21l thái độ, tình cảm, tâm hồn của tác giả
* Gợi ý cách viết mở đoạn: nên đi thẳng, trực tiếp vào vấn đề, không viết dài dòng, lan man và xa đề
Trang 2VD: Trong truyện ngắn ''Tôi đi học'' của Thanh Tịnh có một so sánh thât hay đó là: '' Tôi quên thế nào
Câu kết: Tấm lòng, tình yêu của nhà văn Thanh Tịnh với mái 61\K thầy cô, bạn bè, với kỉ niệm đầu tiên thiêng liêng sâu nặng đến chừng nào, bao nhiêu năm trôi qua mà vẫn 1 mới, vẹn nguyên
Câu 2: Hãy phân tích giá trị biểu đạt của nghệ thuật so sánh trong đoạn van sau:
núi''
Gợi ý:
+ Yêu cầu về hình thức phải viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh
+ Yêu cầu về nội dung cần làm rõ các vấn đề sau:
- Chỉ ra 21l vế so sánh
- Hình ảnh làn mây diễn tả sự trong sáng, ngây thơ, dịu dàng đáng yêu của trẻ thơ
Chỉ một ý nghĩ thoáng qua thôi mà sống mãi, đọng mãi và lung linh trong kí ức Khát vọng mãnh liệt "1 tới một đỉnh cao,
- Qua đó thể hiện tâm hồn khát khao bay cao, bay xa, "1 tới những chân trời mới
* Viết thành đoạn văn:
Trong truyện ngắn ''Tôi đi học'' của Thanh Tịnh có một so sánh rất hay đó là: ''ý
nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ nhàng
Đây là phép so sánh hay và rất đẹp Hình ảnh làn mây diễn tả sự trong sáng, thơ ngây,
dịu dàng và đáng yêu của trẻ thơ Kỉ niệm về ngày khai 61\ đầu tiên sức sống thật
kì diệu, thật mãnh liệt Chỉ một ý nghĩ thoáng qua thôi má sống mãi, đọng mãi trong kí
ức Bao nhiêu năm tháng qua rồi vẫn sống dậy lung linh Ta thấy 1 đâu đó ánh lên một khát vọng mãnh liệt "1 tới một đỉnh cao Cách diễn tả thật hay, thật đặc sắc và thám đẫm chất trữ tình Qua đó, ta cảm nhận 21l một tâm hồn khát khao bay cao, bay xa, "1 tới những chân trời mới Ước mơ, khát vọng ấy của nhà văn thật cao đẹp,
đáng trân trọng biết những nào
Câu 3 : Hãy phân tích giá trị biểu đạt của nghệ thuật so sánh trong đoạn văn sau:
'' Họ
Gợi ý:
+ Yêu cầu về hình thức phải viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh
+ Yêu cầu về nội dung cần làm rõ các vấn đề sau:
- Chỉ ra 21l vế so sánh
- Hình ảnh chim con 21l để dùng để diễn tả tâm trạng của ''tôi'' và các cô cậu lần
dầu tiên đến 61\, Mái 61\ 1 tổ ấm, mỗi cô cậu học trò 1 cánh chim non
đang 18 mơ 21l khám phá chân trời kiến thức, 1 cũng rất lo lắng 618 chân tròi kiến thức mênh mông, bao la bất tận ấy
- Qua đó, ta cảm nhận 21l tấm lòng mãi mãi biết ơn, yêu quý mái 61\K thầy cô bèbạn của nhà văn
Câu 4: Hãy chỉ ra và phân tích cái hay của cách kết thúc thiên truyện ngắn Tôi đi học
của nhà văn Thanh Tịnh ?
Gợi ý: + Cách kết thúc: ''Bài viết tập : tôi đi học''
+ Cách kết thúc rất tự nhiên và bất ngờ Dòng chữ tôi đi học vừa khép lại bài văn, vừa mở ra một bầu trời mới, một thế giới mới; một không gian, thời gian mới; một tâm trạng, tình cảm mới trong cuộc đời của đứa bé tôi Đó là thế giới của mái
61\K thầy cô, bè bạn, của kho tri thức,
+ Dòng chữ này còn thể hiện chủ đề truyện ngắn
Trang 3Câu 5: Hãy phân tích làm sáng tỏ chất thơ toát lên từ thiên truyện '' Tôi đi học''?
Gợi ý: ( Chất thơ là gì? ở đâu? Thể hiện 1 thế nào?)
+ Chất thơ là một nét đẹp tạo nên giá trị 1 1b và nghệ thuật của truyện ngắn này, thể hiện ở những vấn đề sau:
- D618 hết, chất thơ thể hiện ở chổ: truyện ngắn không có cốt truyện mà chỉ là dòng chảy cảm xúc, là những tâm 1 tình cảm của một tâm hồn trẻ dại trong buổi khai
61\ đầu tiên Những cảm xúc êm dịu ngọt ngào, man mác buồn, thơ ngây trong sáng làm lòng ta rung lên những cảm xúc
- Chất thơ toát lên từ những tình tiết sự việc dào dạt cảm xúc( mẹ âu yếm dẫn đi , các cậu học trò , con 21\ tới 61\,,,, )
- Chất thơ toát lên từ cảnh sắc thiên nhiên rất thơ mộng và nên thơ trong trẻo
- Chất thơ còn toả ra từ giọng nói ân cần, cặp mắt hiền từ của ông đốc và khuôn mặt
1\ 1\ của thấy giáo
- Chất thơ còn toả ra từ tấm lòng yêu 1 con hết mực ( 4 lần Thanh Tịnh nói về bàn tay mẹ) Hình 1l bàn tay mẹ thể hiện một cách tinh tế và biểu cảm, tình 1 con bao la vô bờ của mẹ
- Chất thơ còn thể hiện ở các hình ảnh so sánh đầy thú vị, ở giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng gợi cảm ở âm điệu tha thiết
- Chất thơ còn thể hiện ở chổ tạo 21l sự đồng cảm, đồng điệu của mọi 1\ (kỉ niện tuổi thơ cắp sách tới 61\K hình ảnh mùa thu yên lặng quê Việt
Câu 6: Hãy chỉ ra 3 hình ảnh so sánh đặc sắc và phân tích hiệu quả nghệ thuật của 3 hình ảnh đó trong truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnh ?
Gợi ý:
+ Phải chỉ ra 21l 3 hình ảnh đặc sắc đó
+ Ba hình ảnh này xuất hiện trong 3 thời điểm khác nhau: (chỉ rõ 3 thời điểm)
+ Hiệu quả nghệ thuật:
- Các hình ảnh so sánh trên diễn tả rất rõ nét sự vận động tâm trạng của nhân vật tôi.( làm rõ ý này)
- Những hình ảnh so sánh này giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của các em nhỏ lần đầu đến
61\,
- Các hình ảnh thật 1 sáng, nhẹ nhàng tăng thêm màu sắc trữ tình cho tác phẩm
* Đánh giá: Hẳn phải có một ngòi bút tài hoa, phải có một tâm hồn nhạy cảm Thanh Tịnh mới có thể viết lên những hình sánh so sánh hay đến vậy
* Viết thành đoạn:
Trong truyện ngắn '' Tôi đi học '' Thanh Tịnh đã sử dụng 3 hình ảnh so sánh rất hay
và đầy thú vị Ba hình ảnh 21l xuất hiện ở ba thời điểm khác nhau Khi nhớ về ngày
đầu tiên đến 61\ nhà văn đã so sánh '' những cảm giác trong sáng ấy bầu trời
quang đãng'' Lúc cùng mẹ trên 21\ tới 61\K Thanh Tịnh lại so sánh '' ý nghĩ ấy
thoáng qua - ngang trên ngọn núi'' và khi đứng trên sân 61\ tác giả lại so
sánh '' Họ
vận động tâm trạng của tôi: từ nao nao nhớ về ngày đầu tiên đến 61\ đến nhớ những
cảm giác, ý nghĩ non nớt thơ ngây và cuối cùng là những tâm trạng rụt rè, e sợ của tôi
và các cô cậu học trò khác Các hình ảnh so sánh này đã giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của những em bé lần đầu tiên tới 61\, Những hình ảnh so sánh này thật 1 sáng, nhẹ nhàng làm tăng thêm màu sắc trữ tình cho tác phẩm Hẳn phải là một ngòi bút tài hoa, phải có một tâm hồn nhạy cảm, Thanh Tịnh mới có thể viết lên những hình ảnh so sánh hay đến vậy
Trang 4Câu 7: Nhận xét đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Tôi đi học Theo em, sức cuốn
hút của tác phẩm 21l tạo nên từ đâu?
Gợi ý:
+ Đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Tôi đi học là:
- Truyện ngắn đựơc bố cục theo dòng hồi 1bK cảm nghĩa của nhân vật ''tôi'', theo trình tự thời gian của một buổi tựu 61\,
- Sự kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả với bộ lộ tâm trạng cảm xúc
- Sử dụng những hình ảnh so sánh mới mẻ, độc đáo giàu cảm xúc trữ tình
Chính các đặc sắc nghệ thuật trên góp phần quan trọng tạo nên chất trữ tình của tác phẩm
+ Sức cuốn hút của tác phẩm 21l tạo nên từ:
- Bản thân tình huống truyện (buổi tựu 61\ đầu tiên trong đời đã chắ đựng cảm xúc thiết tha, mang bao kỉ niệm mới lạ, '' mơn man'' của nhân vật ''tôi')
- Tình cảm ấm ấp, triìu mến của những 1\ lớn đối với các em nhỏ lần đầu tiên đến
61\,
- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi 61\ và các so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả
Toàn bộ truyện ngắn toát lên chất trữ tình thiết tha, êm dịu
Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
I Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ chính là sự khái quát về nghĩa từ ngữ theo những cấp độ
khác nhau ( rộng - hẹp)
- Xét mối quan hệ nghĩa của từ ngữ chỉ khi chúng cùng 61\ nghĩa
- Tính chất rộng hẹp của từ ngữ chỉ là 1 đối mà thôi
- Các từ ngữ có nghĩa hẹp 1\ có tính chất gợi hình cụ thể hơn từ ngữ có nghĩa rộng
II Luyện tập
1 Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát và cụ thể của các nhóm từ sau đây
a i 1 tiện vận tải: xe, xe máy, xe hơi, thuyền, thuyền thúng, thuyền buồm
b Tính cách: hiền, ác, hiền lành, hiền hậu, ác tâm, ác ý
2 Tìm các từ ngữ có nghĩa hẹp nằm trong các từ : hoa, chim, chạy, sạch
3 Tìm từ ngữ có nghĩa khái quát cho các nhóm từ sau:
- Ghì, nắm, ôm
- Lội, đi, bơi
4 Giải thích sự khác nhau về phạm vi nghĩa của các cặp từ sau:
- Bàn và bàn gỗ
- Đánh và cắn
Bài làm
1 Sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của các nhóm từ ngữ
Xe Thuyền
Xe máy Xe hơi Thuyền thúng Thuyền buồm
Trang 5
Hiền ác
Hiền lành Hiền hậu ác tâm ác ý
2 Các từ ngữ có nghĩa hẹp hơn nằm trong các từ ngữ đã cho là
hoahồng sáo
a Hoa hoa huệ b Chim tu hú
hoa lan sẻ
chạy nhanh sạch tinh
c Chạy đều d Sạch sạch sẽ
bền sạch đẹp
3 Từ ngữ có nghĩa khái quát cho các nhóm từ đã cho là:
a Ghì, nắm, ôm là từ giữ
b Lội, đi, bơi là từ di chuyển
4 Sự khác nhau về phạm vi nghĩa
Bàn chỉ chung các loại đồ dùng 21l làm bằng gỗ, nhựa, sắt, đácó mặt phẳng và chân
đứng, để bày đồ đạc, thức ăn, để làm việc
Còn bàn gỗ chỉ loại bàn làm từ chất liệu gỗ
b Đánh và cắn
Bài: 3 Ngày 14 / 10 / 2007
Trong lòng mẹ
Nguyên Hồng
I Vài nét về cuộc đời và sự nghiệp
- Nguyên Hồng ( 1918 - 1982), tên khai sinh Nguyễn Nguyên Hồng
- Quê: ở thành phố Nam Định
- Ông là 1\ có cuộc sống cùng khổ và gần gủi với 1\ nghèo khổ nên 21l mệnh danh là nhà văn của trẻ em và nhi đồng Khi viết về họ, ông tỏ niềm yêu 1 sâu sắc mãnh liệt,lòng trân trọng
- Ông là cây bút của ''chủ nghĩa nhân đạo thống thiết'', có trái tim nhạy cảm, dễ bị tổn
1 K dễ rung động với nỗi đau và niềm hạnh phúc con 1\ ,
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc, tự học mà thành tài
- Phong cách: Giàu chất trữ tình, cảm xúc thiết tha chân thành
II Xuất xứ và tóm tắt
Trang 61 Xuất xứ: Đoạn trích Trong lòng mẹ là 1 4 của tập hồi kí Những ngày thơ ấu
Tác phẩm gồm 9 1 , 1 nào cũng chất chứa đầy kỉ niệm tuổi thơ và đầy
18 mắt
2 Tóm tắt:
Gần đến ngày giổ đầu bố, mẹ của bé Hồng ở Thanh Hoá vẫn 1$ về Một hôm
1\ cô gọi bé Hồng đến bên 1\ và hỏi Hồng có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ không Biết đó là những lời rắp tâm tanh bẩn của 1\ cô, bé Hồng đã từ chối và nói thế nào cuối năm mẹ cháu cũng về Cô lại 1\ nói và hứa sẽ cho tiền tàu vào thăm mẹ
và em bé Nhắc đến mẹ Hồng rất buồn và 1 mẹ vô cùng Biết Hồng buồn, 1\ cô độc ác đã kể hết sự tình của mẹ cho đứa cháu đáng 1 , Khi nghe kể về mẹ Hồng vừa khóc vừa căm tức những cổ tục đã đày đoạ mẹ mình D618 thái độ buồn tức của Hồng 1\ cô nghiêm nghị đổi giọng bảo bé Hồng đánh giấy cho mẹ về làm giổ
bố Bé Hồng chẳng phải viết 1 cho mẹ mà đến ngày giổ đầu của bố, mẹ cậu đã về một mình và mua cho Hồng và em Quế rất nhiều quà Chiều tan học, ở 61\ ra cậu
bé xồng xộc chạy theo chiếc xe và 21l gặp lại mẹ Lúc ấy Hồng rất vui B18 hạnh phúc vì đựơc gặp lại mẹ, 21l ngã đầu vào cánh tay mẹ 1 yêu để 21l mẹ âu yếm
3 Đặc điểm nhân vật
+ Bà cô: Thiếu lòng nhân ái độ 1lK hay có những thành kiến dành cho chị dâu goá bụa trẻ trung Lí do bà cô khinh mịêt ruồng rẫy mẹ Hồng: goá chồng, nợ nàn cùng túng, bỏ con cái đi tha 1 cầu thực'' Có bản chất lạnh lùng độc ác, thâm hiểm
Là hình ảnhmang ý nghĩa tố cáo hạng 1\ sống tàn nhẫn, khô héo cả tình máu mũ, ruột rà trong cái xã hội thực dân nửa phong kiến lúc bấy giờ.(Dĩ nhiên, tínhcách tàn nhẫn đó là sản phẩm của những định kiến đối với phụ nữ trong xã hội cũ)
+ Bé Hồng: Lên 3 tuổi côi cha, 1\ mẹ vì cùng túng quá phải tha 1 cầu thực Cậu bé phải xa mẹ sống với họ hàng bên nội 1 cậu không hề 21l ai yêu 1 , Cậu phải sống trong sự ghẻ lạnh và cay nghiệt của những 1\ thân thích Xa mẹ
1 cậu luôn nhớ mẹ, yêu mẹ, khao khát ngày gặp mẹ Càng nhận ra sự thâm độc của 1\ cô, Hồng càng đau đớn uất hận và càng dâng trào cảm xúc yêu 1 mãnh liệt đối với 1\ mẹ bất hạnh của mình
Một số câu hỏi
1 So sánh bố cục, mạch truyện, cách kể chuyện của VB Trong lòng mẹ và
VB Tôi đi học
Giống :
Kể và tả theo trình tự thời gian trong dòng hồi 1b nhớ lại kí ức tuổi thơ
Tự sự kết hợp nhuần nhuyễn với yếu tố miêu tả và biểu cảm
Khác:
Văn bản Tôi đi học chuyện kể liền mạch trong một khoảng thời gian ngắn không bị ngắt quảng về buổi sáng đầu tiên đến 61\ đi học
Trong lòng mẹ câu chuyện không thật liền mạch, có một chỗ gạch nối nhỏ ngắt quảng về thời gian 618 khi gặp
2 Chất trữ tình trong tác phẩm
* Chất trữ tình thể hiện ở tình huống và nội dung tác phẩm:
Đó là hoàn cảnh đáng 1 của chú bé Hồng , đó là câu chuyện 1\ mẹ
âm thầm nhiều đắng cay, nhiều thành kiến cổ hủ, lác hậu, tàn ác đó là sự yêu
1 và tin cậy của chú bé Hồng dành cho mẹ
Trang 7 Chất trữ tình còn thể hiện ở dòng cảm xúc phong phú của chú bé Hồng Trong dòng cảm xúc đó 1\ đọc bắt gặp niềm xót xa tủi nhục lòng căm giận sâu sắc quyết liệt , tình yêu 1 nồng nàn, mãnh liệt
*Cách thể hiện của tác giả cũng góp phần tạo nên chất hồi kí Đó là:
Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể, tả và biểu cảm
Các hình ảnh thể hiện tâm trạng, các ss đều gây ấn 1l K giàu sức biểu cảm
Lời văn nhiều khi mê say 1 21l viết trong dòng chảy cảm xúc mơn man, dạt dào
3 Thế nào là hồi kí? Vì sao có thể xếp Tôi đi học và Những ngày thơ ấu là hồi
kí tự truyện ?
Hồi kí là một thể kí, ở đó 1\ viết kể lại những câu chuyện, những điều mình đã chứng kiến hoặc đã trải qua
Tôi đi học và Những ngày thơ ấu đều làhồi kí tự truyện vì hai tác giả đã kể lại thời thơ ấu của mình một cách chân thực và xúc động
4 Rất kịch nghĩa là thế nào? Chỉ rõ và phân tích những biểu hiện này trong
đoạn trích
Rất kịch nghĩa là rất giống với 1\ đóng kịch trên sân khấu, phải nhập vai, phải thuộc lời thoại Có nghĩa là giả dối
Bà cô có vẻ bề ngoài ngọt ngào 1 không hề có ý định tốt đẹp gì với đứa cháu mà bắt đầu một trò chơi tai ác độc địa với đứa cháu ruột nhỏ nhoi, côi cút,
đáng 1 của mình Đó là hành động săm soi, độc địa, hành hạ nhục mạ đứa cháu ngây thơ bằng cách xoáy vào nỗi đau, nỗi khổ tâm của nó 1\ cô mang nặng 1 1b cổ hủ phong kiến cho nên trở thành 1\ lạnh lùng , vô cảm
5 Phân tích những so sánh hay trong đoạn trích
So sánh 1: Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật 1 hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì vụn nát mới thôi
Là một câu văn biểu cảm dài , nhịp văn dồn dập với liên tiếp nhiều động từ mạnh
Thể hiện một ý nghĩa táo tợn , bất cần đầy phấn nộ đang trào sôi 1 một cơn dông tố trong lòng cậu bé
Tâm trạng đau đớn, uất ức căm tức đến tột cùng Các từ cắn, nhai, nghiến, nằm trong 1 61\ nghĩa đặc tả tâm trạng uất ức của nhân vật
Càng căm giận bao nhiêu càng tin yêu, 1 mẹ bấy nhiêu
Đặc biệt tình yêu 1 và niềm tin yêuvới mẹ đã khiến 1\ con hiếu thảo
ấy đã suy nghĩ sâu sắc hơn Từ cảnh ngộ bi 1 của 1\ mẹ, từ những lời nói kích động của 1\ cô, bé Hồng nghĩ tới những cổ tục, căm giận cái xã hội
đầy đố kị và độc ác ấy với những 1\ phụ nữ gặp hoàn cảnh éo le Bé Hồng đã truyền tới 1\ đọc những nội dung mang ý nghĩa xã hội bằng một câu văn giàu cảm xúc và hình ảnh
Chúng ta cảm thông với nỗi đau đớn xót xa, nỗi căm giận tột cùng của bé Hồng đồng thời rất trân trọng một bản lĩnh cứng cỏi, một tấm lòng rất mực yêu
1 và tin 1b mẹ Vẻ ngoài thì nhẫn nhục 1 bên trong thì sôi sục một niềm căm giận muốn gồng lên chống trả lại mọi sự xúc phạm
Trang 8So sánh 2. Nếu 1\ quay lại ấy là 1\ khác khác gì cái ảo ảnh của một dòng
18 trong suốt chảy S18 bóng râm đã hiện ra 618 con mắt gần rạn nứt của 1\
bộ hành ngã gục giữa sa mạc
Bóng dáng 1\ mẹ xuất hiện 618 cặp mắt trông đợi mỏi mòn của đứa con giống 1 dòng suối trong suốt chảy S18 bóng râm đã hiện ra 618 con mắt gần rạn nứt của 1\ bộ hành ngã gục giữa sa mạc
So sánh nhằm diễn tả nỗi khao khát gặp mẹ mãnh liệt và tột bậc Nỗi khao khát tình mẹ đang cháy sôi trong tâm hồn non nớt của đứa trẻ mồ côi Cũng 1
1\ bộ hành kia, nếu đó không phải là mẹ thì đứa con tội nghiệp ấy sẻ gục ngã, quị xuống kiệt sức trong nỗi khát thèm, trong sự tuyệt vọng đến tột cùng
Cái hay và hấp dẫn của hình ảnh so sánh là những giả thiết tác giả tự đặt ra nhằm cực tả nỗi xúc động của tâm trạng trong tình huống cụ thể Đây là một so sánh giả định, độc đáo, mới lạ và phù hợp với việc bộc lộ tâm trạng từ hi vọng tột cùng đến tuyệt vọng tột cùng
6 Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và trẻ em
Mở bài:
Giới thiệu chung về tác giả , dẫn dắt vào vấn đề
Thân bài:
a Giải thích nhận định :
Phụ nữ và nhi đồng xuất hiện rất nhiều trong tác phẩm của Nguyên Hồng Các nhân vật ấy hiện lên rất rõ nét và sống động, đầy ấn 1l trên trang viết của ông
Hơn nữa nhà văn đã dành cho phụ nữ và nhi đồng một tấm lòng chan chứa yêu
1 và một thái độ nâng niu trân trọng đến tột cùng
b Chứng minh nhận định
Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ :
1\ phụ nữ trong trang viết của ông là những 1\ PNLĐ nghèo khổ, cần
cù, tần tảo cả cuộc đời nuôi chồng, nuôi con
Họ là những 1\ rất khổ sở vì những tập tục phong kiến cổ hủ lạc hậu: bị ép duyên, bị chồng đối xử thô bạo, tệ bạc, bị thành kiến nặng nề vì những cổ tục lạcc hậu ( cuộc hôn nhân của mẹ bé Hồng không có tình yêu, khi 1$ đoạn tang chồng mà đi 18 nữa, chửa đẻ với 1\ khác nên bị họ hàng nhà chồng khinh miệt, ruồng rẫy)
Thế 1 họ có vẻ đẹp tâm hồn rất cao quí : yêu 1 con hết mực, có tấm lòng ân nghĩa thuỷ chung Mẹ bé Hồng vẫn trở về làm giổ cho chồng khi bị họ hàng nhà chồng khinh miệt
Tác giả cảm thông sâu sắc với những đau khổ, những khát vọng hạnh phúc thầm kín của 1\ phụ nữ Tác giả bày tỏ một quan điểm tiến bộ về 1\ phụ nữ, 618 hết là trong lĩnh vực hôn nhân gia đình (cảm thông với mẹ bé Hồng phải sống khô héo, không có hạnh phúc bên 1\ chồng nghiện ngập : cảm thông với trái tim khao khát tình yêu)
Nhà văn thẳng thắn bênh vực cho những 1\ phụ nữ khi tìm đến với niềm hạnh phúc mới khi 1$ đoạn tang chồng (muốn cắn, nhai, nghiến những hủ tục) Nguyên Hồng là nhà văn của trẻ em
Đó là những đứa trẻ ngèo với những nỗi khổ những mặt trong c/s lầm than của chúng Đặc biệt là những nỗi đau đớn xót xa trong trái tim non nớt, nhạy cảm, dễ
Trang 9tỗn 1 (tuổi thơ cay đắng của tác giả ;12 tuổi mồ côi cha, mẹ, sống với 1\ cô cay nghiệt, khổ đau đói rét, bị vứt ra lề 21\ kiếm sống, phải làm đủ mọi nghề kiếm sống Đặc biệt phải sống trong sự cay nghiệt của họ hàng
Nhà văn đã phát hiện và miêu tả 21l nét đẹp trong sáng cảm động trong tâm hồn non trẻ ấy ; nhẫn nhục chịu đựng, gan góc, cứng cỏi có bản lĩnh, dạt dào một tình 1 mẹ
Thông qua 2 tầng lớp này tác giả lên án, tố cáo xã hội cũ, đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho họ
Kết luận:
Một trong những cái làm nên thành công của Nguyên Hồng là ông đã viết tác phẩm bằng những rung động cực điểm của một tâm hồn trẻ thơ bé dại Ông đã viết về tuổi thơ của chính mình, về bao số phận cực khổ mà ông đã gặp trên 21\ đời
Bài viết
Nguyên Hồng là nhà văn có một tuổi thơ cay đắng, không tình 1 yêu của cha mẹ Ông rất thấu hiểu nỗi đau của những con 1\ trong xã hội cũ bởi vậy mà
đối 1l chủ yếu trong tác phẩm của ông là phụ nữ và nhi đồng, ông 21l mệnh danh là nhà văn của họ
Chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng, Nguyên Hồng viết rất nhiều về phụ nữ
***************************
Bài: 4 Ngày 21 / 10/ 2009
Trường Từ Vựng
1 Cho các đoạn văn sau :
a 18 mắt tôi ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hoà đầm đìa ở cằm và ở cổ 1 không phải vì thấy mợ tôi 1$ đoạn tang thầy tôi
mà chữa đẻ với 1\ khác mà tôi có cản giác đau đớn ấy Chỉ vì tôi
1 mẹ, tôi căm tức sao mẹ tôi lại vì sợ hãi những thành kiến tàn ác
mà xa lìa anh em tôi để sinh nở một cách dấu diếm
Tìm các từ cùng 61\ nghiã với từ đau đớn Gọi tên cho những từ này
b Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà quét sân Mẹ lại đựng hạt giống đầy nón lá cọ treo lên gác bếp
để gieo cấy mùa sau Chị tôi đan nón lá cọ, lại đan cả mành cọ và bán
cọ xuất khẩu Chiều chiều chăn trâu chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi đầy quanh gốc cọ về om
Tìm các từ ngữ thuộc hai 61\ nghĩa : cây cọ và vật dụng làm từ cây cọ
c Càng đến gần, những đàn chim đen bay kín trời, cuốn theo sau những luồng gió buốt làm tôi rối lên hoa cả mắt Mỗi lúc lại nghe rõ từng tiếng chim kêu náo động 1 tiếng xóc những rổ tiền đồng Chim đậu chen nhau trắng xoá trên những cây chà là chim cồng cộc đứng trong tổ "1 cánh, chim gà đẩy đầu hói 1 những ông thầy tu trầm 1 rụt cổ nhìn xuống chân nhiều con chim lạ rất to đậu đến quằn nhánh cây
Tìm các từ thuộc 61\ nghĩa chỉ hoạt động của chim
Bài làm
1.Tìm các từ cùng 61\ nghĩa
Trang 10a Các từ cùng 61\ nghĩa với từ đau đớn là: sợ hãi, 1 K căm tức -
61\ tâm trạng, tình cảm của con 1\
b Các từ cùng 61\ nghĩa cây cọ là: Chổi cọ, nón lá cọ, mành cọ, lán cọ
c Các từ thuộc 61\ nghĩa hoạt động của loài chim là: Bay, kêu, đậu, chen, "1 K rụt cổ, nhìn, đứng
2 Đặt tên cho các 61\ từ vựng sau:
- sách, vở, bút, giấy, mực, 18K com-pa, êke,
- hiền, lành, hiền lanh, độ 1lK tốt, tốt bụng, ác, ác độc, hẹp hòi, ích kỉ, xấu, xấu bụng,
*****************************
Ngày 28 / 10/ 2007
Bài 5 Văn bản
Tức nước vỡ bờ
Trích Tắt Đèn của Ngô Tất Tố
I Sơ lược về tác giả
1 Tác giả:
- Ngô Tất Tố sinh năm 1893 mất năm 1954
- Quê huyện Từ Sơn - Bắc Ninh ( nay thuộc Đông Anh, ngoại thành Hà Nội)
- Xuất thân trong một gia đình nhà nho gốc nông dân
- Là nhà văn xuất sắc, nhà báo tiến bộ, đồng thời là một học giả có nhiều công trình khảo cứu về triết học
- Năm 1996 ông 21l Nhà 18 truy tặng Giải 1b HCM về Văn học nghệ thuật
- Tác phẩm chính : các tiểu thuyết Tắt đèn (1939), Lều chõng (1940); các phóng sự
Tập án cái đình (1939), Việc làng (1940).
2 Tác phẩm : Ra đời 1939, trích trong 1 18 của tiểu thuyết Tắt đèn.
- Tắt đèn là tác phẩm có giá trị tiêu biểu trong sáng tác của ông.
Tắt đèn là một bức tranhchân thực về cuộc sống cùng quẩn, thê thảm của 1\
nông dân bị áp bức bóc lột nặng nề; là một bản án đanh thép đối với xã hội thực dân phong kiến đầy rẫy cái ác, cái xấu Giá trị nhân đạo đặc sắc của tác phẩm là khẳng
định, ca ngợi phẩ chất đẹp đẽ của 1\ phụ nữ nông dân đặc sắc nghệ thuật Tắt đèn
là đã xây dựng đựơc nhiều tính cách điển hình trong hoàn cảnh điển hình.
Tức
việc chị Dậu chống trả quyết liệt tên cai lệ và 1\ nhà lí 61b để bảo vệ chồng
II.tóm tắt tác phẩm ''Tắt Đèn''
Bối cảnh của truyện là làng quê Đông Xá trong không khí căng thẳng của những ngày B1/ thuế Bọn hào lí trong làng ra sức sùng lục, tra khảo những 1\ nông dân nghèo thiếu thuế Gia đình chị Dậu thuộc loại nghèo nhất làng, phải chạy vạy 1l xuôi đẻ có tiền nộp B1/, Anh Dậu đang ốm nặng vẫn bị đánh trói và cụm kẹp ở ngoài
đình làng Chị Dậu đành phải dứt ruột đem cái Tí, đứa con gái lớn 7 tuổi của chị, bán cho nhà Nghị Quế Lợi dụng tình cảnhcủa chị, vợ chồng nhà Nghị Quế keo kiệt, độc
ác đã ép chị bán cái Tí và bán cả ổ chó mới đẻ của chị với giá rẻ mạt Cộng với mấy hào bán mấy gánh khoai, chị Dậu vừa đủ tiền để đóng suất B1/ cho chồng Không ngờ, bọn hào lí lại bắt chị phải nộp cả suất B1/ của 1\ em chồng đã chết từ năm ngoái Anh Dậu không 21l tha về; 1 vì đang ốm nặng mà bị cùm trói hành hạ
...- Nguyên Hồng ( 19 18 - 1 982 ), tên khai sinh Nguyễn Nguyên Hồng
- Quê: thành phố Nam Định
- Ơng 1\ có sống khổ gần gủi với 1\ nghèo khổ nên 21l mệnh danh nhà văn trẻ em... class="page_container" data-page="5">
Hiền ác
Hiền lành Hiền hậu ác tâm ác ý
2 Các từ ngữ có nghĩa hẹp nằm từ ngữ cho
hoahồng sáo
a Hoa hoa huệ b... từ ngữ< /b>
I Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ khái quát nghĩa từ ngữ theo cấp độ
khác ( rộng - hẹp)
- Xét mối quan hệ nghĩa từ ngữ chúng 61\ nghĩa
- Tính