Giáo án Vật lý Lớp 8 - Chương trình cả năm - Năm học 2006-2007

3 Tổ chức hoạt động học tập của học sinh: Hoạt động dạy và học Néi dung Trî gióp cña thÇy Hoạt động của trò I/ §Þnh nghÜa: Hoạt động 1: - Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc có độ [r]

Trang 1

Ngày soạn:

Chương I: cơ học Bài 1: chuyển động cơ học

I/ Mục tiêu:

(1) Kiến thức: - Nêu được những ví dụ về chuyển động cơ học trong đời sống hàng

ngày Tính tương đối của chuyển động và đứng yên Các dạng chuyển động cơ học thường gặp

(2) Kỹ năng: - Xác định được cụ thể chuyển động cơ học trong thực tế là gì? Xác

định được trạng thái của vật đối với mỗi vật xung quanh Chỉ ra được các dạng chuyển

động

(3) Thái độ: - Yêu thích tìm hiểu các dạng chuyển động, có ý thức xác định được

các trạng thái cơ học của vật

II/ Chuẩn bị:

(1) Thầy: - Bài soạn, đồ dùng dạy học, một số tranh vẽ, bảng phụ C6.

(2) Trò: - Sách vở Xem qua bài học.

III/ Tổ chức hoạt động dạy và học:

(1) ổ n định tổ chức, kiểm tra sỹ số:

(2) Kiểm tra bài cũ: - Tình hình chuẩn bị sách vở của học sinh.

(3) Tổ chức hoạt động học tập của học sinh:

Hoạt động dạy và học

Hoạt động 1:

- Yêu cầu HS thảo luận

theo nhóm để trả lời C1

- Qua ý kiến của HS, giáo

viên dẫn dắt dến kết luận

- Thảo luận theo nhóm và

đưa ra đáp án C1

- Dựa vào kết luận trả lời C2 và C3

Hoạt động 2

- Cho HS xem hình vẽ 1.2

SGK, yêu cầu thảo luận

nhóm và trả lời câu C4,

C5 và C6 yêu càu chỉ rõ

vật mốc

- GV treo bảng phụ

- Yêu cầu HS thực hiện

C7

- Yêu cầu HS rút ra kết

luận và thực hiện C8

- Thảo luận trả lời C4, C5

và C6 và tìm từ điền vào nhận xét C6

- HS dựa vào C6 thực hiện C7

- HS suy nghĩ rút ra kết luận

- HS thực hiện C8

I/ Làm thế nào để biết 1 vật chuyển động hay đứng yên:

- Dựa vào vị trí của vật đó so với vật khác được chọn làm mốc

- Thường chọn trái đất và những vật gắn với trái đất làm mốc

*) Kết luận: Khi vị trí của vật so với vật mốc thay đổi theo thời gian thì vật chuyển động so với vật mốc Chuyển động này gọi là chuyển động cơ học

II/ Tính tương đối của chuyển

động và đứng yên:

C4: Chuyển động Thay đổi vị trí

so với nhà ga (mốc là nhà ga) C5: Đứng yên Không thay đổi vị trí so với toa tàu (mốc là toa tàu) C6: Một vật có thể là chuyển động

so với vật này nhưng lại là đứng yên đối với vật khác

*) Kết luận: Chuyển động hay

đứng yên có tính tương đối

Trang 2

- Yêu cầu HS xem tranh

và mô tả

- Làm 1 số thí nghiệm để

học sinh quan sát

- GV đưa ra khái niệm

- HS xem tranh và mô tả

- Thực hiện C9

- HS ghi khái niệm quỹ

đạo chuyển động

theo nhóm để trả lời C10

và C11

- Thảo luận theo nhóm để trả lời C10 và C11

III/ Một số chuyển động thường gặp:

- Đường mà vật chuyển động vạch

ra gọi là quỹ đạo

IV/ Vận dụng:

- Tóm tắt nội dung chính trong sách giáo khoa trang 7

(4) Củng cố: - Nêu tóm tắt nội dung chính của bài.

- Làm bài tập 1.1; 1.2 trang 3 sách BTVL 8

(5) Hướng dẫn học sinh tự học: - Học thuộc lý thuyết theo hướng dẫn SGK và vở

ghi đọc phần có thể em chưa biết

- Làm từ bài tập 1.3 đến bài 1.6 SBT VL8

Ngày soạn:

Bài 2: Vận tốc

I/ Mục tiêu:

(1) Kiến thức: - So sánh được quãng đường chuyển động trong 1 giây của mỗi

chuyển động để rút ra cách nhận biết sự nhanh chậm gọi là vận tốc

- Nắm vững công thức v = Đơn vị vận tốc m/s; km/h

(2) Kỹ năng: - Nắm trắc được khái niệm về vận tốc Vận dụng được công thức để

tính quãng đường, thời gian trong chuyển động

(3) Thái độ: - Từ khái niệm vận tốc, học sinh tự ý thức được tầm quan trọng của vận

tốc trong đời sống, nhất là trong tham gia giao thông

(1) Thầy: - Bài soạn, đồ dùng dạy học, bảng phụ 2.1; 2.2 và C3 Đồng hồ bấm giây (2) Trò: - Học bài cũ, làm bài tập.

(2) Kiểm tra bài cũ: - Nêu phần ghi nhớ của bài trước.

t s

Trang 3

- Hướng dẫn HS xem

bảng 2.1

- Yêu cầu HS sắp xếp thứ

tự hạng

- Yêu cầu HS trả lời C1;

C2; C3

- Xem bảng 2.1

- Tìm quãng đường và xếp thứ tự vào cột 4

- HS thảo luận tính toán

để trả lời C1; C2; C3

- GV giới thiệu công thức

tính vận tốc Nêu các đại

lượng trong công thức

- HS nắm vững công thức tính vận tốc và ghi nhớ các đại lượng

- Yêu cầu HS thảo luận và

hoàn thiện C4 vào bảng

2.2 SGK

- Thảo luận nhóm và hoàn thiện C4 vào bảng 2.2 SGK

- Hướng dẫn HS sử dụng

định nghĩa, công thức để

trả lời C5 đến C8

- Nêu tóm tắt bài học

- Thảo luận theo nhóm và trả lời các câu hỏi từ C5

đến C8

- Ghi nhớ phần chữ đậm trong khung

I/ Vận tốc là gì?

- Cùng quãng đường, HS nào chạy

ít thời gian hơn là hạng 1

- Quãng đường chạy được trong 1 giây được gọi là vận tốc

- Độ lớn vận tốc cho biết sự nhanh, chậm của chuyển động và

được tính bằng độ dài quãng

đường đi được trong 1 đơn vị thì gian

II/ Công thức tính vận tốc:

v = ; Trong đó: v là vận tốc

S là quãng đường đi được

t là thời gian đi quãng đường đó III/ Đơn vị vận tốc:

- Thường dùng là: km/h hoặc m/s

1 km/h = 0,28 m/s

IV/ Vận dụng:

- Quãng đường đi được trong 1h hay 1s

- Ô tô + Tàu hoả như nhau Xe

đạp chậm nhất

*) Tóm tắt nội dung: SGK VL8 trang 10

- Làm bài tập 2.1; 2.2 trong sách BTVL 8

ghi Đọc phần có thể em chưa biết

Ngày soạn:

Bài 3: chuyển động đều - chuyển động không đều

I/ Mục tiêu:

(1) Kiến thức: - Nêu được định nghĩa chuyển động đều và chuyển động không đều.

- Biết được vận tốc trung bình của chuyển động không đều

(2) Kỹ năng: - Nêu được ví dụ chuyển động đều và chuyển động không đều.

- Vận dụng tính được vận tốc trung bình trên một đoạn đường

t s

Trang 4

(3) Thái độ: - Có ý thức vận dụng tính toán, từ đó nhận biết được tầm quan trọng

trong giao thông

(1) Thầy: - Bài soạn, đồ dùng dạy học, tài liệu giảng dạy Đồ dùng TN hình 3.1

(2) Trò: - Học bài cũ, làm bài tập.

(2) Kiểm tra bài cũ: - Nêu định nghĩa chuyển động đều, chuyển động không đều.

- Viết công thức tính vận tốc

- Cung cấp thông tin cho

học sinh nắm bắt và đưa

ra định nghĩa

- Hướng dẫn học sinh làm

thí nghiệm hình 3.1

- Cho học sinh thảo luận

nhóm để tìm đáp án C2

- Qua định nghĩa hãy trả

lời C2

- Thu thập thông tin nêu

định nghĩa

- Lấy ví dụ

- Quan sát thí nghiệm và trả lời C1

- Thảo luận nhóm trả lời C2

- Yêu cầu HS tính S trong

1s của đoạn AB; BC; CD

- Yêu cầu HS trả lời C3

- Cho HS tính vận tốc

trung bình đoạn AD và

trung bình cộng vận tốc

- HS tính S trong 1s ở các

đoạn trên và trả lời C3

- HS tính toán và so sánh

2 kết quả

- Hướng dẫn HS tóm tắt

nội dung chính của bài

- Yêu cầu HS trả lời C4

đến C7

- Thảo luận nhóm và nêu tóm tắt

- Thảo luận trả lời các câu hỏi từ C4 đến C7 SGK

I/ Định nghĩa:

- Chuyển động đều là chuyển

động mà vận tốc có độ lớn không thay đổi theo thời gian

- Chuyển động không đều là chuyển động mà vận tốc có độ lớn thay đổi theo thời gian

C1: AD chuyển động không đều;

DE chuyển động đều

C2: Chuyển động đều là đáp án a Chuyển động không đều là đáp án

b, c, d

II/ Vận tốc trung bình của

chuyển động không đều:

- Trung bình mỗi giây vật chuyển

động được bao nhiêu mét thì ta nói vận tốc trung bình của chuyển

động là bấy nhiêu mét trên giây

- vtb = Khác trung bình cộng vận tốc

III/ Vận dụng:

*) Tóm tắt nội dung bài: Trang 13 SGK VL8

t s

Trang 5

Ngày soạn:

Bài 4: Biểu diễn lực

I/ Mục tiêu:

(1) Kiến thức: - Nêu ví dụ về tác dụng của lực làm vật biến đổi chuyển động, biến

dạng

- Biết cách biểu diễn lực bằng đoạn thẳng mũi tên

(2) Kỹ năng: - áp dụng biểu diễn được lực theo quy ước.

(3) Thái độ: - Rèn tính cẩn thận trong quá trình biểu diễn lực.

(1) Thầy: - Bài soạn, đồ dùng dạy học, tài liệu giảng dạy.

(2) Trò: - Học bài cũ, làm bài tập Xem lại bài lực - hai lực cân bằng ở lớp 6.

(2) Kiểm tra bài cũ: - Nêu ĐN CĐ đều, CĐ không đều Vận tốc TB

- Bài tập 3.5; 3.6

- Yêu cầu HS nhắc lại

khái niệm lực

- Yêu cầu HS quan sát

hình 4.1 và 4.2 để trả lời

C1

- Nhắc lại khái niệm lực

đã học ở lớp 6

- Xem tranh, thảo luận nhóm và trả lời C1

- Yêu cầu HS xem phần 1

và trả lời lực có mấy yếu

tố

- Yêu cầu HS nhắc lại các

đặc điểm của lực đã học ở

lớp 6

- GV nêu cách biểu diễn

lực

- GV nêu ví dụ trong sách

giáo khoa

- HS xem sách và trả lời câu hỏi

- HS thảo luận nhóm và nhắc lại đặc điểm của lực

- HS tiếp thu và ghi bài

- Xem sách giáo khoa để nhận biết

- Yêu cầu HS nêu lại 2

nội dung cơ bản của bài

trả lời C2 và C3

- Thảo luận nhóm và nêu tóm tắt nội dung cơ bản

- Thảo luận trả lời các câu hỏi từ C2 và C3 SGK

I/ Ôn lại khái niệm lực:

- Lực có thể làm biến dạng, thay

đổi vận tốc của vật

- Hình 4.1: Thay đổi chuyển động của vật

- Hình 4.2: Làm biến dạng vật

II/ Biểu diễn lực:

1) Lực là 1 đại lượng véc tơ:

- Lực là đại lượng có phương, chiều và độ lớn nên lực là một đại lượng véc tơ

2) Cách biểu diễn và ký hiệu véc tơ lực:

a) Dùng mũi tên có:

- Điểm đặt lực (gốc mũi tên)

- Có phương và chiều của lực

- Độ dài biểu diễn cường độ lực theo tỷ xích quy định trước

b)

- Véc tơ lực ký hiệu là: F

- Cường độ lực ký hiệu là: F III/ Vận dụng:

*) Tóm tắt nội dung bài: Trang 16 SGK VL8

Trang 6

Trang 7

Ngày soạn:

Bài 5: sự cân bằng lực - quán tính

I/ Mục tiêu:

(1) Kiến thức: - Nêu ví dụ về hai lực cân bằng Đặc điểm của 2 lực cân bằng và biểu

thị bằng véc tơ lực

- Nêu được ví dụ về quán tính

(2) Kỹ năng: - Làm được thí nghiệm để kiểm tra lực cân bằng, quán tính

- Giải thích được hiện tượng trong tự nhiên

(3) Thái độ: - Rèn tính trung thực, cẩn thận Yêu thích môn học, liên hệ với thực tế.

(1) Thầy: - Bài soạn, máy Atút, bảng 5.1, xe lăn và đoạn gỗ.

(2) Kiểm tra bài cũ: - Cách biểu diễn lực.

- Bài tập 4.3; 4.5

- Yêu cầu HS quan sát

hình 5.2 và trả lời C1

- Hãy nhận xét về điểm

đặt, phương chiều và độ

lớn

- Hướng dẫn học sinh dự

đoán hiện tượng

- GV chốt lại dự đoán

GV làm thí nghiệm và

hướng dẫn HS theo dõi

quan sát ghi kết quả

- Quan sát hình 5.2 thảo luận nhóm và hoàn thiện C1

- Thảo luận và trả lời câu hỏi của GV

- HS thảo luận nhóm và

dự đoán hiện tượng

- Quan sát thí nghiệm và trả lời các câu hỏi từ C2

đến C5

- Đưa ra một số ví dụ về

quán tính để HS nhận ra

dấu hiệu quán tính

- Từ ví dụ HS nêu nhận xét và rút ra KN quán tính

I/ Lực cân bằng:

1) Hai lực cân bằng là gì?

T

Hai lực cùng điểm đặt, cùng độ lớn, cùng phương và ngược chiều 2) tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động a) Dự đoán: Không thay đổi vận tốc của vật

b) Thí nghiệm kiểm tra:

- Vật đang chuyển động chịu tác dụng của hai lực cân bằng sẽ chuyển động thẳng đều

II/ Quán tính:

1) Nhận xét:

Khi có lực tác dụng, vật không thể thay đổi vận tốc ngay lậptức vì mọi vật có quán tính

Q

1N

Trang 8

- Yêu cầu HS ghi nhớ kết

luận

- Yêu cầu HS làm C6 đến

C8

- HS nhắc lại kết luận

- Thảo luận trả lời C6 đến C8

2) Vận dụng:

*) Kết luận: SGK trang 20

C6: Búp bê ngã về phía sau

- Làm bài tập 5.1 đến 5.3 trong sách BTVL 8

ghi

Ngày soạn:

Bài 6: lực ma sát

I/ Mục tiêu:

(1) Kiến thức: - Nhận biết được lực ma sát Sự xuất hiện các loạilực ma sát ý nghĩa

của lực ma sát

- Nêu được ví dụ về quán tính

(2) Kỹ năng: - Làm được thí nghiệm phát hiện lực ma sát nghỉ.

- Kể được một số loại lực ma sát, cách khắc phục

(3) Thái độ: - Nắm được ý nghĩa của lực ma sát và từ đó có ý thức vận dụng trong

thực tế

(1) Thầy: - Bài soạn Lực kế, miếng gỗ, quả cân nặng.

(2) Kiểm tra bài cũ: - Thế nào là hai lực cân bằng Quán tính là gì?

- Bài tập 5.5; 5.6

- GV nêu ví dụ về lực ma

sát trượt để HS nhận biết

đặc điểm của nó

- Yêu cầu HS nêu vài ví

dụ

- GV nêu ví dụ và phân

tích đặc điểm của lực ma

sát lăn

- GV tiến hành hướng dẫn

HS làm thí nghiệm

- Nghiên cứu ví dụ để nhận biết đặc điểm của lực ma sát trượt

- HS nêu ví dụ về lực ma sát trượt

- HS dựa vào các đặc

điểm của lực ma sát lăn

và nêu ví dụ

- HS làm thí nghiệm hình 6.2 và trả lời C4 và C5

I/ Khi nào có lực ma sát:

1) Lực ma sát trượt:

VD: Má phanh ép lên vành xe gọi

là lực ma sát trượt

2) Lực ma sát lăn:

VD: Lực do mặt bàn ngăn cản chuyển động của hòn bi gọi là lực

ma sát lăn

3) Lực ma sát nghỉ:

Lực cân bằng với lực kéo ở TN trên được gọi là lực ma sát nghỉ

Trang 9

- Yêu cầu HS xem hình

6.3 và nêu các tác hại và

cách khắc phục

- Yêu cầu HS xem tranh,

thảo luận để trả lời C7

- HS xem hình thảo luận

và nêu hoàn thiện C6

- HS xem hình thảo luận

và trả lời C7

- Giáo viên yêu cầu học

sinh thảo luận hoàn thiện

C8 và C9

- Gọi vài học sinh tóm tắt

nội dung chính

- Học sinh hoàn thiện C8

và C9

- Học sinh trả lời phần tóm lại

II/ Lực ma sát trong đời sống và

kỹ thuật:

1) Lực ma sát có thể có hại:

- Làm mòn bề mặt của vật

- Cản trở chuyển động của vật 2) Lực ma sát có thể có ích:

- Tăng độ bám của vật khi cần thiết

- ép chặt các vật với nhau

III/ Vận dụng:

C8:

a) Lực ma sát nghỉ nhỏ Ma sát có ích

b) Ma sát nhỏ, trượt Ma sát có ích

c) Ma sát đường làm mòn Có hại d) Tăng độ ma sát Có lợi

e) Tăng ma sát nhị kêu to Có lợi C9: Giảm ma sát

*) Ghi nhớ: SGK trang 24

- Làm bài tập 5.1 đến 5.3 trong sách BTVL 8

ghi

Trang 10

Ngày soạn: 17/10/2006

Bài 7: áp suất

I/ Mục tiêu:

(1) Kiến thức: - Phát biểu được định nghĩa áp lực và áp suất.

- Viết được công thức tính áp suất, tên đơn vị các đại lượng có trong công thức

(2) Kỹ năng: - Vận dụng được công thức để giải bài tập.

- Biết cách làm tăng, giảm áp suất Giải thích được các hiện tượng trong thực tế

(3) Thái độ: - Có thái độ học tập đúng dắn, chăm chỉ Yêu thích môn học để vận

dụng vào thực tế

(1) Thầy: - Bài soạn, đồ dùng dạy học, bảng phụ.

(2) Trò: - Mỗi nhóm một chậu nhựa và cát nhỏ, 3 miếng kim loại.

(2) Kiểm tra bài cũ: - Nêu các loại lực ma sát đã học.

- Trình bày khái niệm áp lực

- Hướng dẫn học sinh xem

hình 7.2

- Yêu cầu học sinh lấy ví dụ

- Yêu cầu HS xem hình 7.3

và trả lời C1

- Xem hình 7.2 tìm ra lực ở

2 trường hợp

- Hoạt động cá nhân xem hình 7.3 và tả lời C1

- Nêu vấn đề và hướng dẫn

HS làm thí nghiệm

- Muốn tìm sự phụ thuộc của

P vào S ta làm TN nào?

- Muốn tìm sự phụ thuộc của

P vào F ta làm TN nào?

- Qua TN em hãy rút ra kết

luận

- Giới thiệu khái niệm và

công thức tính áp suất

- Học sinh theo dõi và tiến hành làm TN như hình 7.4 theo sự hướng dẫn của giáo viên

- Học sinh làm TN và hoàn thành C2 vào bảng 7.1

- Học sinh rút ra kết luận

- Học sinh ghi nhớ khái niệm và ghi công thức

I/ áp lực là gì?

- áp lực là lực ép có phương vuông góc với mặt bị ép C1: a, Lực máy kéo tác dụng lên mặt đường

b, Cả hai lực

II/ áp suất:

1) Tác dụng của áp lực phụ thuộc yếu tố nào?

áp lực (F)

DT bị

ép (S) Độ lún (h) F2>F1 S2=S1 h2>h1 F3=F1 S3<S1 h3>h1

*) Kết luận:

- Tác dụng của áp lực càng lớn khi áp lực càng mạnh và diện tích bị ép càng nhỏ

2) Công thức tính áp suất:

- áp suất là độ lớn của áp lực trên một đơn vị diện tích bị ép

- Công thức: P =

S F

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	225,36 KB