+ tình huống nội dung câu chuyện rất tự nhiên xuất phát từ cuộc đời thực của nhà văn : Hoàn cảnh đáng thương của chú bé H – câu chuyện về 1 người mẹ âm thầm chịu đựng nhiều đắng cay, thà[r]
Trang 1Giáo án: Ngữ Văn 8 Giáo viên:Phạm Văn Thắng1
Giáo án Ngữ Văn 8
Tuần 1- Tiết1 Ngày soạn :25/8/2012 Ngày dạy :28/8/2012
Thanh Tịnh
A Mục tiêu cần đạt :
Giúp Hs :- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu
trường đầu tiên trong đời
- Thấy được ngòi bút văn xuôi giầu chất thơ, gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
- Tích hợp với văn tự sự, biểu cảm, so sánh, miêu tả
- Rèn kỹ năng cảm thụ , phân tích truyện ngắn
- Thầy : soạn giáo án , tìm tư liệu về tác giả
- Trò : Soạn bài theo sgk
1 Kiểm tra : sự chuẩn bị bài ở nhà
2 Bài mới:Gv giới thiệu bài :
Trong cuộc đời mỗi con người, những kỷ niệm tuổi học trò thường được lưu giữ lâu bền
trong trí nhớ Đặc biệt càng đáng nhớ hơn là các kỉ niệm, các ấn tượng của ngày khai trường
đầu tiên Truyện ngắn “Tôi đi học” đã diễn tả cảm xúc ấy ở nhân vật “tôi” gieo vào lòng ta bao
nỗi lòng bâng khuông rung động nhẹ nhàng trong sáng.Đọc truyện ngắn này,chúng ta như
được cùng tác giả trở về ngày đầu tiên của tuổi học trò để sống lại “ những kỉ niệm mơn man”
? Theo dõi vào sgk , em hãy giới thiệu đôi nét về tác giả ?
- HS dựa vào chú thích* tự giới thiệu tác giả
Gv bổ sung : Thanh Tịnh là một nhà giáo , một nhà thơ , nhà
văn , nhưng thành công hơn cả là truyện ngắn và thơ Văn
ông nhìn chung nhẹ nhàng mà sâu lắng , mang dư vị vừa man
mác buồn thương vừa ngọt ngào quyến luyến ”Tôi đi học” là
truyện ngắn tiêu biểu cho điều trên
? Em biết được những điều gì về tác phẩm ?
Gv chuyển
Gv hướng dẫn đọc : giọng điệu dịu dàng , lắng sâu , chú ý
những suy nghĩ , lời nói của “ tôi”
Gv cùng học sinh đọc bài
? Qua nghe đọc bài , em hãy cho biết phương thức biểu đạt
chính của văn bản ? Vì sao lại xếp vào phương thức đó ?
- Văn bản viết theo phương thức tự sự , biểu cảm
Gv chốt: bài viết có sự kết hợp hài hoà giữa tự sự với biểu cảm
song biểu cảm là chủ yếu vì thông qua sự việc “ tôi đi học” ,
I Giới thiệu tác giả , tác
phẩm:
1 Tác giả
- Thanh Tinh ( 1911-1988) , quê ở Huế
- Sáng tác của ông có vẻ đẹp
đằm thắm , tình cảm êm dịu , trong trẻo
2 Tác phẩm : rút từ “ Quê mẹ” , xuất bản 1941
II Đọc -Tỡm Hiểu văn
bản
Lop8.net
Trang 2nhà văn bộc lộ những cảm xúc , tâm trạng của mình trong
buổi đầu tiên đến trường
? Văn bản trình bày theo trình tự nào ? Từ đó xác định bố cục
của văn bản ?
- Văn bản trình bày theo trình tự thời gian ( theo dòng hồi
tưởng) : từ hiện tại nhớ về quá khứ
Bố cục :
Phần 1 : Từ đầu đến “ rộn rã” : Khung cảnh khơi nguồn cảm
xúc
Phần 2 : Tiếp đến “ ngọn núi”: cảm nhận của “Tôi” trên
đường đến trường
Phần 3 :Tiếp đến “chút nào hết” : cảm nhận của “Tôi” trên
sân trường
Phần 4 : còn lại : Cảm nhận của “tôi” trong lớp học
Gv yêu cầu 1 hs đọc to phần 1
? Những điều gì đã khơi dậy kỉ niệm và cảm xúc của “ tôi” ?
Đó là những kỉ niệm, cảm xúc gì?
- Cuối thu , lá rụng, có những đám mây bàng bạc khiến
cho tác giả có cảm xúc náo nức những kỉ niệm mơn man của
buổi tựu trường :
+ Những cảm giác …trong sáng mấy cành hoa tươi…
- Mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ
? Phân tích nghệ thuật sử dụng các phương thức trong đoạn
này?
- Đoạn sử dụng phương thức tự sự xen miêu tả, biểu cảm <
HS chỉ ra> để miêu tả thiên nhiên , cuộc sống làm nổi bật yếu
tố hiện thực tác động , cảm xúc trào dâng khiến cho “Tôi” kể
lại những kỉ niệm , cảm giác
- Khi miêu tả, biểu cảm dùng những từ láy, so sánh: “
những cảm giác… quang đãng” Đó là hình ảnh so sánh
giàu sức gợi cảm, tươi sáng, giàu chất trữ tình làm nổi bật
cảm giác, ý nghĩ của ‘tôI’ được người đọc cảm nhận cụ thể, rõ
ràng hơn làm cho văn bản man mác chất trữ tình, chất thơ,
trong trẻo
? Như vậy tác giả giới thiệu kỉ niệm lần đầu tiên “ tôi” đi học
được hiện về trong khung cảnh như thế nào ?
? Đoạn văn đầu cho em cảm nhận gì về tác giả?
- Tác giả là người giàu tình cảm , trân trọng những kỉ niệm
của thủa ấu thơ
Chuyển : Từ hiện tại, Thanh Tịnh lại nhớ về thời quá khứ với
những cảm nhận trong ngày đầu tiên đI học Chúng ta cùng
tìm hiểu
1 Khung cảnh khơi nguăn
kỉ niệm
-> Kỉ niệm về ngày đầu tiên
đi học hiện về trong khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp và thơ mộng
2 Kỉ niệm lần đầu tôi đi học:
* Cảm nhận trên đường đến trường
Trang 3Giáo án: Ngữ Văn 8 Giáo viên:Phạm Văn Thắng3
? Đọc phần nói về kỉ niệm của “ tôi” khi cùng mẹ trên đường
đến trường?
? Tìm những chi tiết thể hiện cảm nhận của nhà văn thủa còn
ấu thơ khi cùng mẹ đến trường ?
- Trên con đường cùng mẹ đến trường
Tôi cảm thấy: + Con đường vốn quen tự nhiên thấy lạ, cảnh
thay đổi
+ Trang trọng, đứng đắn
+ Thèm được như các anh lớp trên
+ Thử cầm bút thước , bậm tay ghì thật chặt ,
căn thận
? Em có nhận xét gì về cách viết của tác giả ở phần này ?
- Đoạn văn tự sự mang đâm chất biểu cảm có xen cả miêu tả
đặc biệt sự so sánh ý nghĩ non nớt của “ tôi” đã làm cho văn
Thanh Tịnh nhẹ nhàng, đậm chất trữ tình làm cho kỉ niệm
mơn man hiện về thật đẹp , thật thơ mộng
Gv : Tácgiả đã tạo ra hình ảnh đẹp từ phép so sánh :lấy hình
ảnh rất trong trẻo , dịu dàng để diễn tả một ý nghĩ qua đó bộc
lộ khát vọng vươn lên của trẻ thơ trong sáng
? Như vậy, khi cùng mẹ trên con đường lần đàu tiên tới
trường“ tôi” có tâm trạng, cảm giác gì ?
GV: Lần đầu tiên đi học không chỉ để lại cho nhân vật “ tôi”
cái kỉ niệm mơn man trên con đường lần đầu tiên tới lớp mà
nó còn để lại cho tất cả chúng ta cái cảm giác hồi hộp, sự
trang trọng thiết tha ấy cho nên “ tôi” cũng như tất cả mọi
người đều nâng niu trân trọng tất cả những gì của ngày hôm
ấy Nó không chỉ là quyển sách, vở, cái bút, cái thước mà
nâng niu, trân trọng cả những cái suy nghĩ non nớt, ngây thơ
để bây giờ nhớ lại rạo rực những cảm xúc bâng khuông, sao
xuyến
? Từ những cảm xúc trên , em có cảm nhận thêm gì về tác giả
khi còn nhỏ?
- “Tôi” là người có chí học ngay từ đầu , muốn tự mình đảm
nhiệm việc học tập , muốn chững chạc như bạn
? Em hãy nhớ lại những cảm nhận, cảm xúc của em trong lần
đầu tiên trên con đường làng lần đầu tiên tơí trường đi học?
- <HS nhớ- kể-xen lẫn tả- biểu cảm >
-> Rất hồi hộp trân trọng , cẩn thận, nâng niu
III Luyện tập:
Đọc và phân tích đoạn còn lại
Chú ý phân tích : Tâm trạng, căm xỳc căa nhõn văt tôi khi đến trường , khi vào lớp học, tình cảm của người lớn
3 : Củng cố – hướng dẫn về nhà
Về nhà học bài , đọc kĩ lại
Rút kinh nghiệm
Lop8.net
Trang 4
Tuần 1- Tiết 2 Ngày soạn :26/8/2012 Ngày dạy :29/8/2012
Bài 1: Văn bản Tôi đi học
Thanh Tịnh
A Mục tiêu cần đạt : (Như tiết 1)
GV:Năi dung phăn II và III
HS :Cõu hăi 3,4,5
B Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học :
1 Kiểm tra
? Phân tích cảm xúc của “ tôi” cùng mẹ trên đường tới trường liên hệ tới bản thân ?
2 Bài mới Gv dẫn vào bài bằng cách nối các ý ở phần 1 vào phần 2
? Đoạn trích kể về kỉ nịêm của tôi khi đến trường?
? Theo dõi vào đoạn văn trên , cảnh sân trường làng Mĩ Lí lưu
lại trong tâm trí tác giả có nét gì nổi bật ?
- Tôi nhận thấy : Sân trường dầy đặc người, ai cũng quần áo
sạch đẹp, tươi vui
Ngôi trường : trước đây cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong
làng nhưng hôm nay thì nó lại xinh xắn và oai nghiêm như cái
đình làng
? Cảnh sân trường rất đông người , ai cũng ăn mặc đẹp ,
gương mặt vui tươi … phản ánh điều gì?
- Nó phản ánh không khí đặc biệt của ngày hội khai trường
của nước ta đồng thời thể hiện tinh thần hiếu học của dân ta
? Hình ảnh so sánh ngôi trường với cái đình làng có ý nghĩa gì
?
- đình làng là nơi thờ cúng , tế lễ rất linh thiêng , cất dấu
những điều huyền bí với tuổi thơ ,cách so sánh ngôi trường
với đình làng cho thấy ngôi trường là nơi rất trang nghiêm ,
cao quý và đầy bí ẩn
Hình ảnh này cho ta thấy tác giả đê cao tri thức của con
người trong nhà trường
? H/ a ấn tượng trong “tôi” lúc đó có lẽ còn là h/ a những cậu
học trò mới đến lớp Khi nói về hình ảnh này , tác giả sử dụng
phép so sánh nào ? Giá trị ?
- “ Họ như những …e sợ “ Phép so sánh này miêu tả thật
sinh động hình ảnh , tâm trạng các em nhỏ lần đầu tiên đến
trường
I,GiĐi thiĐu tỏc giĐ -tỏc
phĐm
II, ĐĐc -Tỡm hiău văn băn
2 Kỉ niệm lần đầu tôi đi học:
* Cảm nhận của “Tôi” trong sân trường
Trang 5Giáo án: Ngữ Văn 8 Giáo viên:Phạm Văn Thắng5
Gv : cách so sánh này thật tinh tế , nó vừa tả đúng tâm trạng
của nhân vật vừa gợi cho người đọc liên tưởng về thời thơ ấu
đứng dưới mái trường Mái trường như một tổ ấm , học trò
thơ ngây hồn nhiên như một cánh chim đầy khát vọng , biết
bao bồi hồi lo lắng nhìn bầu trời rộng , nghĩ đến chân trời học
vấn mênh mông
? Khi nghe tiếng trống , các cậu bé có tâm trạng gì ? Hãy
tìm những câu văn thể hiện điều này ?
- Cảm nhận như các cậu bé đang chơi vơi, hốt hoảng
như có sức hút từ hai phía: Trường học hút các cậu đi nhưng
còn rụt rè, người thân thì hút các cậu lại chưa dứt ra được cho
lên hai chân cứ dềnh dàng mãi , muốn đi nhưng lại rụt rè sợ
ngượng, vừa vui sướng rộn ràng lại vừa run run hốt hoảng
? Em có nhận xét gì về ngôn từ mà tác giả sử dụng khi diễn tả
tâm trạng của các em nhỏ ?
- Tác giả sử dụng nhiều động từ đặc tả tâm trạng của nhân
vật : ngập ngừng, e sợ , rụt rè , lúng túng , dềnh dàng …làm
cho đoạn văn thấm đẫm chất trữ tình, quyến luyăn
? ở giây phút đỉnh điểm đó , người lớn đã có những cử chỉ thái
độ gì?
Tôi có thái độ tâm trạng ra sao ? hãy phân tích ?
- Ông đốc : gọi tên, động viên
- Tôi cảm thấy:tim ngừng đập,quên cả mẹ giật mình, lúng
túng
- Nhìn với cặp mắt hiền từ, cảm động
- Mọi người ngắm nhìn chúng tôi : càng lúng túng
- Tôi có cảm có bàn tay dịu dàng đẩy tôi đi, băăc đi nặng nề
- Các cậu nhìn , lưu luyến->khóc
- Tôi khóc nức nở
Thầy giáo trẻ : Tươi cười đón chúng tôi vào lớp: -> Tôi thấy
xa mẹ
? Cảm nhận của em về thái độ cử chỉ của người lớn
, có lẽ các vị cũng đang lo lắng hồi hộp cùng con em mình
Gv :Qua cá hình ảnh về người lớn chúng ta nhận thấy trách
nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương
lai.Đó là một môi trường ấm áp trìu mến ,là một nguồn nuôi
dưỡng các em trưởng thành
? Qua phần vừa phân tích, em có cảm nhận thêm gì về “Tôi”?
? Theo dõi vào phần văn bản còn lại
? Những cảm giác của” tôi” khi vào lớp là gì?
- Một mùi …không xa lạ chút nào
? Em có thể lí giải được cảm giác này của cậu bé ?
- Các bậc phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em
- Ông đốc rất từ tốn bao dung
- Thầy giáo trẻ vui tính, giàu tình thương yêu
-> “ Tôi” giàu cảm xúc với trường lớp , có những dấu hiệu trưởng thành về nhận thức và tình cảm ngay từ ngày đầu đến trường
Lop8.net
Trang 6Đây là cảm xúc tự nhiên, chân thật vì chỗ này tuy lạ nhưng
sẽ gắn bó với mình trong suốt năm học , còn người bạn cũng
gần gũi , gắn bó với mình cả năm
? Cuối văn bản có một chi tiết : “ Một con chim … cánh chim
“ Em suy nghĩ gì về hình ảnh này ? ( Đó là h/ a thực hay biểu
trưng?)
- Đây là h / a mang ý nghĩa biểu trưng, qua h/ a đó , tôi
muốn nói lên sự luyến tiếc một thời vui chơi tự do đã chấm
dứt để bước vào một giai đoạn mới trong cuộc đời : làm học
sinh , tập làm người lớn
? Hãy khái quát lại những cảm xúc của “tôi” từ khi đến trường
? Đánh giá về nghệ thuật của văn bản ?
- Truỵên ngắn được bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ của
nhân vật theo trình tự thời gian của buổi tựu trường
- Sự kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả, biểu cảm đã tạo nên
chất trữ tình của tác phẩm
- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường, và các hình ảnh so sánh,
nguồn cảm xúc cũng toát lên chất trữ tình thiết tha, êm dịu
Trong cuộc đời của mỗi con người , kỉ niệm trong sáng của
buổi học trò , nhất là buổi tựu trường đầu tiên , thường được
ghi nhớ mãi
? Từ những nét đặc sắcvề nghệ thuật , tác giả đã làm nổi bật
điều gì ?
Gv gọi hs đọc phần ghi nhớ
? Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật “
tôi” trong truyện ?
Hs tự trình bày
- >Từ lo sợ vẩn vơ, ngỡ ngàng thảng thốt, chơi vơi hốt hoảng tôi thấy ấm áp quyến luyến , gần gũi đến thân quen bất ngờ Nhân vật tôi trang nghiêm bước vào giờ học đầu tiên
III Tổng kết
1 Nghệ thuật : 2 Nội dung Ghi nhớ ( sgk /Tr 9) IV Luyện tập: 4 Củng cố – Hướng dẫn về nhà Học cách viết văn kết hợp các phương thức Viết thành bài văn cảm xúc của mình lần đầu đi học Chuẩn bị soạn bài “ Trong lòng mẹ” Rút kinh nghiệm
-Tuần 1 Tiết 3: Ngày soạn :26/8/2012 Ngày dạy:29/8/2012
Trang 7Giáo án: Ngữ Văn 8 Giáo viên:Phạm Văn Thắng7
Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh: Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Thông qua bài học rèn tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng
- Giáo dục ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
- Thầy : Soạn bài, bảng phụ ghi cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Trò : đăc bài
1 Kiăm tra bài că :Xen trong giă
2 Bài mới
Gv giới thiệu : trong tiếng Việt có những từ ngữ được coi là nghĩa hẹp , có từ được coi là nghĩa rộng so với các từ ngữ khác Chúng ta cùng tìm hiểu điều này qua tiết học hôm nay
Gv treo sơ đồ trong sgk lên bảng
? Các nhóm thảo luận trả lời các câu hỏi SGK?
- Nghĩa của từ “Động vật” rộng hơn nghĩa của các từ
“Thú”, “Chim” “ Cá” vì “động vật” là từ chỉ loại chung bao
gồm có “Thú”, “Chim” “ Cá” hoặc ngược lại: “Thú”,
“Chim” “ Cá” có nghĩa hẹp hơn so với “động vật”
- Nghĩa của từ “thú” rộng hơn “voi, hươu” vì “thú” là
từ chỉ loại chung các động vật 4 chân bao gồm có “ voi,
hươu”
động vật > thú Chim, cá > voi, hươu, tu hú, sáo, cá rô…
? Từ đó , em hiểu thế nào là từ ngữ có nghĩa hẹp , từ ngữ có
nghĩa rộng ?
? Em có nhận xét gì về phạm vi nghĩa của từ “ thú , chim ,
cá” so với phạm vi nghĩa của các từ “ động vât” và “ voi
hươu …”
- Từ“ thú , chim , cá” có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ “
voi hươu …” nhưng lại hẹp hơn phạm vi nghĩa cảu từ “ động
vật”
Gv gọi hs đọc
Gv đưa ra sơ đồ trống về thực vật để hs điền vào
GV: Rút ra cái chung và cái riêng trong nhận thức, trong
cuộc sống
Các nhóm hãy tự đố nhau tìm các từ trong cùng 1 phạm vi
tìm từ có nghĩa rộng hơn, hẹp hơn
VD: Nhóm 1 đưa: Bút thước chỉ định nhóm khác
hãy tìm các từ nghĩa hẹp, nghĩa rộng
A:Hỡnh thành kiĐn thĐc mĐi
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
- Từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ bao hàm phạm vi nghĩa của từ khác
- Từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ
được phạm vi nghĩa của từ khác bao hàm
Ghi nhớ /10/sgk
II Luyện tập 1/ Bài tập 1
Đồ dùng học tập
Bút Bút mực
Lop8.net
Trang 8? Yêu cầu: Lập sơ đồ cho mỗi nhóm từ ngữ.
? Cách làm:
- Xác định từ nghĩa rộng? Từ nghĩa hẹp
- Bài làm
Hs đọc
? Yêu cầu ?
Tìm từ ngữ có nghĩa rộng so với nghĩa của các từ ở mỗi
nhóm
? Cách làm: - Phải xác định các từ ngữ ở từng nhóm cùng
thuộc phạm vi khái quát nào?
Hs trình bày , gv nhận xét
a Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là “chất đốt”
b Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là “nghệ thuật”
c Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là “thức ăn”
d Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là “nhìn”
e Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là “đánh” Yêu cầu ? Tìm các từ ngữ có nghĩa được bao hàm y trong
phạm vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau đây:xe cộ , kim loại …
? Cách làm: Tìm những từ có nghĩa hẹp hơn so với những từ
đã cho
Hình thức: tìm nhanh
a xe cộ: xe đạp, xe máy, ô tô…
b Kim loại: đồng, sắt, nhôm, vàng…
c Hoa quả: Xoài, mận…
d Họ hàng: Ông, bà, cô…
e Mang: xách, khiêng, cầm…
1.
2/Bài tập 2
Bài tập 311/sgk
Bài 4/11/sgk
Y phục
Quần Quần đùi
áo
Vũ khí
Súng
Súng trường
Bom
Đại bác Bom bi Bom B52
Trang 9Giáo án: Ngữ Văn 8 Giáo viên:Phạm Văn Thắng9
Gv nêu yêu cầu : Chỉ ra những từ không thuộc phạm vi
nghĩa của mỗi nhóm ?
Hình thức: GV chép ra bảng phụ, hướng dẫn cách làm, gọi
HS lên có thể hỏi thêm tại sao?
a, thuốc lào b, thủ quỹ c, bút điện d , hoa tai
4 Củng cố, dặn dò:
Gv hệ thống lại nội dung bài bằng cách gọi hs đọc lại phần ghi nhớ
Học thuộc lý thuyết nghĩa rộng, hẹp, cấp độ khái quát
Làm lại các bài tập SGKvà bài tập 5/tr11/sgk Chuẩn bị cho tiết “ Trường từ vựng”
Rút kinh nghiệm
***************************
Tuần 1 Tiết 4 Ngày soạn :26/8/2012Ngày dạy:29/8/2012
Bài 1 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS
- Nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
- Biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
- Tích hợp “ Tôi đi học”
B Chuẩn bị :
- Thầy : soạn bài
- Trò : đọc và trả lời câu hỏi trong sgk
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
1 Kiểm tra sự chuẩn bị
2 Bài mới
Gv giới thiệu bài : Có thể nói , chủ đề là đặc điểm nổi bật của văn bản Vậy chủ đề của văn bản là gì ? Nó được thể hiện như thế nào ? Đó là nội dung của bài học hôm nay
? Đối tượng chính mà tác giả nói tới trong “Tôi đi học” Là gì?
- Kỷ niệm lần đầu tiên tôi đi học là kỷ niệm sâu sắc thời thơ ấu
của chính tác giả Đó chính là đối tượng VB
? Sự hồi tưởng lại kỷ niệm này đã gợi ấn tượng gì trong lòng tác
giả? (Sự hồi tưởng lại kỷ niệm là để bộc lộ tâm trạng gì? - Vấn đề
A Hỡnh thành kiĐn thĐc mĐi
I Chủ đề của văn bản
* Vd : Văn bản “ Tôi đi học”
Lop8.net
Trang 10chủ yếu? )
- Hồi tưởng lại kỷ niệm lần đầu đi học của tôi là hồi tưởng lại,
tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi
? Hai ý trên là chủ đề của văn bản “tôi đi học” Từ đó, em hãy
phát biểu hoàn chỉnh chủ đề của văn bản “tôi đi học” và khái
niệm chủ đề?
- Chủ đề “tôi đi học” hồi tưởng lại kỷ niệm lần đầu tiên đi học
của tác giả - hồi tưởng lại tâm trạng….tác giả để thể hiện thái độ
nâng niu, nôn nao, rạo rực để bâng khuâng, lưu luyến
Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
GV: Đối tượng mà văn bản biểu đạt có thể là vật, việc, hình
tượng, hay 1 vấn đề nào đó (Đề tài) có thể là thật, có thể là tưởng
tượng, có thể là người, vật hay 1 vấn đề nào đấy Chủ đề văn bản
còn là vấn đề chủ yếu, tư tưởng xuyên suốt văn bản, cho nên chủ
đề có nội dung bao quát hơn đề tài Chủ đề trong văn nghị luận là
1 tư tưởng là quan niệm của người viết đối với vấn đề được bàn
bạc Chủ đề trong văn bản được thuyết minh là đối tượng cần
thuyết minh, trong văn tự sự là sự việc chính và ý nghĩa của nó
Vì vậy khi đọc văn bản thì phải xác định đối tượng và vấn đề
chính thức là đọc cái là? Nó nói về vấn đề gì hay khi tạo văn bản
cũng vậy
? Căn cứ vào việc trả lời các câu hỏi phần II, hãy thảo luận;Tại
sao các em lại xác định được chủ đề của văn bản “Tôi đi học”
( căn cứ vào đâu mà em xác định được đối tượng “ vấn đề chính
của VB”) ?
- Xác định được đối tượng văn bản vì căn cứ vào:
+ Nhan đề: “Tôi đi học” nói về chuyện đi học của tôi
Đại từ “tôi”, việc học lần đầu được nhắc đi nhắc lại; Nó là kỷ
niệm vì căn cứ vào các từ: Lòng tôi lại náo nức những kỷ
niệm… trường, tôi quên thế nào được…lòng tôi lại tưng bừng
rộn rã…
+ Các câu đều nhắc đến kỷ niệm của buổi tựu trường đầu
tiên đối tượng này đã làm nên tính mạch lạc tính liên kết của
văn bản
- Xác định được vấn đề chủ yếu vì:
+ Khi kể về kỷ niệm lần đầu tiên đi học đều bộc lộ tâm
trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi
( HS phải chỉ ra những tâm trạng, cảm giác trong từng thời điểm,
không gian)
+ Các từ ngữ, chi tiết thể hiện tâm trạng cảm giác: (cụ thể)
Gv : Những điều này cũng thể hiện tính mạch lạc, tính liên kết
của văn bản
Chủ đề là đối tượng
và vấn đề chính mà văn
bản biểu đạt
II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
+ Nhan đề:
+ Các câu
+ Các từ ngữ
- Chủ đề của văn bản thể hiện ở nội dung và hình thức:
+ Mọi phần văn bản, mọi chi tiết trong văn bản đều