Giáo án Vật lí Lớp 8 - Chương trình cả năm - Năm học 2010-2011 - Trần Văn Tài

Kết luận: Dưới tác dụng của các lực cân bằng một vật đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên đang chuyển động sẽ... Lấy ví dụ II.[r]

Trang 1

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

2- Rèn kỹ năng quan sát duy vận dụng kiến thức lấy ví dụ

3- Thái độ hợp tác, cẩn thận, kiên nhẫn

B Phương pháp:

Đặt và giải quyết vấn đề

C Phương tiện dạy học:

Tranh vẽ + xe lăn + thanh trụ

D Tiến trình lên lớp:

(I) ổn định tổ chức

(II) Bài cũ

(III) Bài mới:

1 Đặt vấn đề: SGK

2 Triển khai bài

a) Hoạt động 1:

trên N chiếc thuyền trên sông đang chạy

(chuyển động) hay đứng yên

? Trong vật lí học để nhận biết 1 vật chuyển động

hay đứng yên N ta dựa vào điều gì

? Chuyển động cơ học là gì

HS trả lời theo SGK

- Giáo viên làm thế nào với xe lăn chỉ rõ vật làm

mốc

I làm thế nào để biết một vật chuyển động hay

đứng yên: muốn biết:

- Vật chuyển động hay đứng yên N ta dựa vào mốc gọi là vật mốc

- HS suy nghĩ làm câu C2; C3

? Ng ời ta th ờng chọn vật làm mốc gắn với gì

C2:

C3:

b) Hoạt động 2:

- HS phân nhóm thảo luận trả lời câu hỏi C4; C5;

C6

thuộc vào yếu tố nào

- Cá nhân làm C7; C8

- Giáo viên giải thích tính đối của chuyển

động

II Tính yên:

C4: Hành khách chuyển động vì vị trí N này thay đổi so với nhà ga

C5: So với toa tàu thì hành khách đứng yên vì vị trí của hành khách đối với toa tàu không đổi

C6: đối với vật này-đứng yên

c) Hoạt động 3:

Chương 1:

Tiết 1:

Cơ học Chuyển động cơ học

Trang 2

- HS đọc SGK

? Quan sát H1.3 cho biết quỹ đạo chuyển động của

máy bay, kim đồng hồ, quả bóng bàn

? Có những loại chuyển động nào

- HS làm C9, C10, C11

III Một số chuyển động

động thẳng, tròn, cong.

IV Vận dụng:

C10:

C11:

IV Củng cố:

? Chuyển động cơ học là gì

? Chuyển động cơ học cơ đặc điểm gì

? Có mấy dạng chuyển động; làm bài tập 1, 2

V Dặn dò:

- Đọc có thể em biết

- Xem bài vận tốc

- Làm bài tập SBT + kẻ bảng 2.1 và 2.2 vào vở

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

- Từ ví dụ, so sánh quãng N chuyển động trong 1 giây của mỗi chuyển động để rút ra cách nhận biết sự nhanh, chậm của chuyển động đó (gọi là vận tốc), nắm công thức ý nghĩa k/n vận tốc,

đơn vị vận tốc, vận dụng công thức tính vận tốc

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, duy, tính toán, vận dụng

- Thái độ cẩn thận cần cù, trung thực

- Đặt và giải quyết vấn đề

- Phân nhóm, phiếu học tập

Mỗi nhóm:

Cả lớp: Bảng phụ, tranh vẽ tốc kế

(II) Bài cũ

1 Đặt vấn đề:

- GV 2 xe lăn: 1 xe chuyển động nhanh, 1 xe chậm

? Làm thế nào để biết xe nào chuyển động nhanh, chậm

2 Triển khai bài

- GV treo bảng 2.1 ( dẫn HS quan sát

? Hãy xếp hạng cho bạn chạy nhanh nhất và các

I Vận tốc là gì?

1 Khái niệm: Vận tốc là quãng N chạy

t s

V 

Trang 3

bạn còn lại

- HS lên bảng ghi kết quả (đại diện 1 nhóm) -> Tính

điểm: 1 câu đúng 2 điểm

bạn An

C3: - Độ lớn của vận tốc cho biết sự nhanh, chậm của chuyển động

- HS lên bảng điền vào

- GV quan sát cách tính của các nhóm khác

? Hãy tính cho các bạn còn lại

? Vận tốc là gì

? Nhìn vào bảng kết quả cho biết độ lớn của vận tốc

biểu thị tính chất nào của chuyển động

Điền từ vào câu C3

? Nếu gọi V là vận tốc; S là quãng đ ờng đi đ ợc; t là

thời gian thì vận tốc đ ợc tính ntn

II Công thức tính vận tốc.

Trong đó:

- V: vận tốc (m/s )

- s : quãng đ ờng đi đ ợc (m)

- t : thời gian (s)

? Đơn vị vận tốc phụ thuộc vào gì

- GV treo bảng H2.2 HS phân nhóm điền vào

? Đơn vị hợp pháp của vận tốc là gì

đã thấy ở đâu

- GV thông báo vận tốc ô tô là 36km/h ý nghĩa của

nó

- HS làm tự với xe đạp và tàu hoả

- HS làm C5(b)

III Đơn vị vận tốc:

- m/s; km/h; m/phút

1km/h =

- Dụng cụ đo vận tốc là tốc kế

Vôtô 36km/h =

Vxđ 10,8km/h=

Vtàu hoả = 10m/s

- GV thông báo 1 đề toán từ thực tế

Với: s = 15km; t=1,5h

V =

s = 15km

t = 1,5h v = ?

t = 30kn/h

t = 40' = s = ?

v = 15km/h

s = 15km => t = ?

IV Vận dụng:

-V=

-s = v t = 30km/h x

IV Củng cố:

t

s

V 

s m s

m

/ 28 , 0 3600

1000



s m s

m

/ 10 3600

36000



s m s

m

/ 3 3600

10800 

s m s

m h

km h

km

/ 8 , 2 3600

10000 /

10

5

,

1

h

3

2 60

40 

s m h

km h

km t

s

/ 8 , 2 / 10 5

, 1



km

h 20 3

2



h km

h km s

v

1 15

/



Trang 4

? Độ lớn của vận tốc cho ta biết điều gì

? Công thức tính vận tốc

? Đơn vị vận tốc

V Dặn dò:

- Làm các câu C6; C7; C8

- Xem lại quy tắc đổi đơn vị

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

trung bình để giải bài tập

- Rèn kĩ năng quan sát, duy, áp dụng kiến thức

- Thái độ cần có, cẩn thận, trung thực

- Máy đo chuyển động

- Máy chuyển động của hòn bi

- Tranh vẽ H 3.1; Bảng 3.1

(II) Bài cũ

? Vận tốc là gì; Công thức; đơn vị

2 Triển khai bài.

- GV cung cấp định nghĩa chuyển động đều, không

đều cho HS

- HS hoạt động theo nhóm quan sát TN của GV ->

HS thực hiện lại TN

? Trả lời câu hỏi SGK

- HS làm câu C2 vào vở

I Định nghĩa: SGK

1 Thí nghiệm:

2 Nhận xét:

- Trên quãng N AD chuyển động của trục bánh xe là không đều

- Trên quãng N DF chuyển động của trục bánh xe là đều

- HS đọc SGK - GV giải thích

- HS làm câu C3 theo nhóm - GV thống nhất trên

bảng

II Vận tốc trung bình của chuyển động không

đều.

Vtb = ;

t s

Trang 5

C3: -VAB = -VBC = -VCD =

- Cá nhân HS làm C4

- GV tóm tắt bài C5

s = 60m

- HS làm C6 vào vở

III Vận dụng:

C4: Không đều vì khi mới chuyển động xe chạy nhanh dần, dừng lại xe chạy chậm dần 50/km/h

là vận tốc trung bình

C5: Vtb1 = 4m/s; Vtb2 = 2,5m/s

Vtb =

IV Củng cố:

? Chuyển động đều, không đều là gì

V Dặn dò:

- Làm các câu C6; C7; C8

- Xem phần có thể em biết

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

- HS nắm đ ợc cách biểu diễn lực của các kí hiệu Vtơ lựcvà c ờng độ lực

- Rèn kỹ năng quan sát, vẽ hình, đo đạc, xác định độ lớn lực

- Thái độ cẩn thận, cần cù, trung thực

- Xe lăn + dây

- Nam châm

- H 4.1; H 4.2; H 4.4

(II) Bài cũ: Chữa bài tập cho học sinh

s m t

S AB

AB 0,017 /

s m t

S BC

BC 0,05 /

s m t

S CD

CD 0,08 /

s

m /

3 , 3 24 30

60

120 



Trang 6

? Lực có thể làm vật biến đổi thế nào

- HS hoạt động nhóm làm TN H 4.1

- GV treo H 4.2 cho HS quan sát

? HS trả lời câu hỏi C1

I Ôn lại khái niệm lực.

C1: Lực hút Lực đẩy

- GV ra hình vẽ và làm TN

5N

HS quan sát xác định điểm đặt lực, =

chiều, độ lớn

- Cho HS thảo luận VD H 4.3

II Biểu diễn lực:

1 Lực là một đại lượng có độ lớn, phương và chiều -> lực là một đại lượng véc tơ.

2 Cách biểu diễn và kí hiệu Véc tơ lực.

a) Biểu diễn lực cần có:

- Điểm đặt

- s chiều

- Độ lớn

b) Véc tơ lực:

F; N độ lực: F

c) Vận dụng

- HS hoạt động nhóm biểu diễn lực ở câu C2

- GV kiểm tra một số nhóm, ghi nội dung lên bảng

- Gọi 1 số HS trả lời C3

C2: 1kg = 10N => 5 kg = 50N

P = 10N

10N

5000N

IV Củng cố:

? Làm bài tập 1, 2 SBT

V Dặn dò:

- Đọc bài sự cân bằng lực ở lớp 6

- Làm bài tập 2 -> 4 SBT

- Xem bài mớI sự cân bằng lực - quán tính

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

- Nhận biết đ ợc đặc điểm của hai lực cân bằng và biểu thị bằng véc tơ

Trang 7

- Quan sát TN thấy đ ợc vật chịu tác dụng của 2 lực cân bằng thì vận tốc không đổi, vật chuyển động thẳng đều, giải thích đ ợc hiện t ợng quán tính

- Thái độ cẩn thận, cần cù, trung thực

Đặt vấn đề và giải quyết vấn đề

- Bảng con

- Hình vẽ 5.3

- Xe lăn + búp bê

- Bộ thí nghiệm về quán tính

- Máy ATút

(II) Bài cũ: Biểu diễn trọng lực vật có khối l ợng 5kg tỉ xích 0,5cm = 10N

- Giáo viên ra 2 thí dụ: quan sát đặt trên

bàn, quả cầu treo ở dây

- Treo bảng con HS xác định các lực tác

dụng lên 2 vật trên lên bảng con

? Nhận xét về điểm đặt, N độ =

chiều của 2 lực tác dụng lên quyền sách quả

cầu

I Lực cân bằng:

1 Hai lực cân bằng là gì?

Hai lực cân bằng là hai lực:

- Cùng đặt lên một vật

- S N độ lực bằng nhau

- Ph ơng nằm trên cùng 1 đ ờng thẳng

- Quả cầu treo ở dây, quyển sách đặt trên bàn đứng yên vì chịu tác dụng của 2 lực cân bằng

- HS đọc phần dự đoán

- GV chốt lại 1 số ý chính

- GV làm TN với máy Atút ( dẫn HS

quan sát trả lời câu hỏi

? Trả lời câu C2

? Khi đặt thêm vật A' vì sao A và A' chuyển

động

? Khi A' bị giữ lại A có chuyển động không

và lúc này nó chịu tác dụng của những lực

nào

? Vậy một vật đang chuyển động chịu tác

dụng của 2 lực cân bằng sẽ chuyển động

ntn

? Từ 2 mục trên em rút ra kết luận gì

2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động.

a) Dự đoán: SGK

- Khi các lực tác dụng lên vật cân bằng thì vận tốc của vật không thay đổi nghĩa là vật chuyển động thẳng đều

C2: Quả cân A chịu tắc dụng của 2 lực cân bằng Trọng lực PA = sức căng T của dây

C3: Đặt thêm A' nên PA + PA' >T nên AA' chuyển động nhanh dần xuống d ới

C4: Khi A' bị giữ lại A vẫn tiếp chuyển động và chịu tác dụng của 2 lực cân bằng PA = T -> chuyển động A lúc này là chuyển động thẳng đều

Kết luận: x ( tác dụng của các lực cân bằng một vật

đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên đang chuyển động sẽ

Trang 8

trực tiếp chuyển động thẳng đều.

c) Hoạt động 3

- HS đọc SGK Lấy ví dụ

? Tại sao khi có lực tác dụng mọi vật đều

- HS làm theo nhóm trả lời các câu hỏi C6;

C7

- HS làm thí nghiệm về quán tính với bộ TN

về quán tính

II Quán tính:

1 Nhận xét:

quán tính

2 Vận dụng:

C5: Ngã về phía sau vì chân búp bê chuyển động cùng

xe do quán tính nên thân và đầu búp bê

C7: Ngã về % ( vì khi xe dừng lại chân búp bê dừng lại với xe còn đầu và thân búp bê vẫn chuyển động về

% (!

IV Củng cố:

? Nêu đặc điểm của 2 lực cân bằng

? Vật đang chuyển động nếu chịu tác dụng của 2 lực cân bằng thì chuyển động của vật thay đổi

thế nào

V Dặn dò:

- Làm câu C8, vận dụng kiến thức phần ghi nhớ để làm bài tập 5.1->5.2 KT về quán tính 5.3; KT biểu diễn lực 5.5 - 5.6

- Giáo viên ( dẫn bài 5.4; 5.8

5.4: Lực kéo đầu tàu cân bằng lực cản tác dụng lên đoàn tàu -> vận tốc đoàn tàu không đổi

5.8: Linh nhảy tạt sang bên, do quán tính báo lao về phía % (!

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

- Thái độ cẩn thận, trung thực

- Phân nhóm HS

Nhóm: Lực kế, miếng gỗ, quả cân

Tranh vòng bi

(II) Bài cũ:

- Vì sao phải có ổ bi ở trục xe đạp, xe bò

Trang 9

- Vì sao trên lốp xe N ta phải tạo khía.

- HS đọc SGK phần 1

? Điều gì đã làm cho miếng gỗ chuyển động chậm

lại rồi dừng hẳn

- Cá nhân HS làm C1

I Khi nào có lực ma sát:

1 Lực ma sát

một vật khác

C1: - Khi phanh xe

- Dây và cần kéo đàn nhị

- Cho HS đọc SGK

- GV đẩy một chiếc xe lăn trên mặt bàn

? Điều gì đã làm cho chiếc xe dừng lại

? Lực ma sát làm xuất hiện ở đâu trong TN trên

HS: Giữa bánh xe và sàn

?Lực ma sát lăn xuất hiện khi nào

- HS làm thí nghiệm SGK

Trả lời C4 theo nhóm

? Lực ma sát nghĩ có tác dụng gì

2 Lực ma sát lăn:

- Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của 1 vật khác

3 Lực ma sát nghỉ:

Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trợt khi vật bị tác dụng của lực khác

- HS quan sát tranhH6.2

- Trả lời câu hỏi C6

- < tự quan sát tranh H6.4

- Trả lời câu hỏi C7

? Em có kết luận gì

- HS làm C8 - C9 theo nhóm

II lực ma sát trong đời sống và kĩ thuật:

1 Lực ma sát có thể có hại.

2 Lực ma sát có thể có ích:

- Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích

IV Củng cố:

- Lấy ví dụ về 3 lực ma sát

- Lấy ví dụ về lực ma sát có hại và lợi

V Dặn dò:

- Đọc phần có thể em biết

- Các bài tập 6.1 -> 6.4 làm vào 30' buổi tối

- Giáo viên ( dẫn HS làm 6.5

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

- HS hiểu khái niệm về áp lực, nắm công thức tính áp suất đơn vị áp suất

- Rèn kĩ năng quan sát thí nghiệm, nhận xét

Trang 10

- Thái độ cần cù, cẩn thận.

- Đặt vấn đề

- Phân nhóm

- Chậu cát

- Khối kim loại

- Bảng con

(II) Bài cũ:

- Giáo viên thông báo về áp lực SGK

? s của áp lực

- HS học nhóm trả lời C1

- HS làm TN theo nhóm - GV ( dẫn HS quan

sát

- Thảo luận điền vào bảng

? Làm C3

I áp lực là gì:

- áp lực là lực ép có = vùng góc với mặt

bị ép

II áp suất:

1 Tác dụng của áp lực phụ thuộc vào những yếu tố nào:

Kết luận: Tác dụng của áp lực càng lớn khi áp lực càng mạnh và diện tích bị ép càng nhỏ

? Để xác định tác dụng của áp lực lên mặt bị ép

N ta ra khái niệm gì

? Nêu công thức tính áp suất

? Đơn vị áp suất

2 Công thức tính áp suất:

- áp suất là độ lớn của áp lực trên một đơn vị diện tích bị ép

Đơn vị: - N/m2

- Pa: 1Pa = 1N/m2

- GV gợi ý

- HS làm C4

- GV ( dẫn HS làm theo nhóm câu C5

C4: Diện tích bị ép, độ lớn áp lực

C5:Pxtăng = = 800.000N/m2

Pôtô > Pxe tăng

mềm

IV Củng cố:

? áp lực là gì

S

F

P 

2

/ 6 , 666 226 5

, 1

000 340

m N



Trang 11

? Công thức, đơn vị áp suất.

V Dặn dò:

- Làm bài tập 7.5 và 7.6 vào buổi tối

F = P x S = 1,7 104N/m2 x 0,03m2

P = 10m => m =

- 7.6) P =

Ngày soạn:

Ngày dạy

A Mục tiêu:

= dh, hiểu nguyên lí của bình thông nhau

- Rèn kĩ năng quan sát thực hành, vận dụng kiến thức

- Thái độ cẩn thận, trung thực, cần cù

Đặt và giải quyết vấn đề - Phân nhóm

- Bảng vẽ H8.3

- ống thuỷ tinh

- Bình thông nhau

(II) Bài cũ:

Vẽ = áp suất của vật rắn tác dụng lên mặt bàn

? Tại sao khi lặn xuống sâu tai ta cảm thấy đau, ngực ta có vật gì đè nặng

GV dựa vào hình vẽ ở bài cũ và đặt vấn đề làm TN

SGK

? Khi đổ chất lỏng vào bình thì chất lỏng có gây áp

suất lên bình không

- GV giới thiệu TN ở SGK

Làm TN với bình cầu

- HS trả lời C1 và C2

- GV làm TN 2

I Sự tồn tại của áp suất trong lòng chất lỏng:

1 Thí nghiệm 1:

2 Thí nghiệm 2:

3 Kết luận:

10

P

2

0008 , 0 4

10 4 10 60

m N m

S

P







Trang 12

? Em có nhận xét gì.

HS: áp suất chất lỏng tác dụng lên các vật đặt trong

nó

- HS thảo luận điền từ kết luận

Chất lỏng không chỉ gây ra áp suất lên thành bình mà lên cả đáy bình và các vật ở trong lòng chất lỏng

- Giả sử có cột chất lỏng có chiều

cao h

- Dựa vào công thức cho biết áp

suất ở những điểm nào trong bình

sau là nhau

- HS làm câu C7 theo nhóm

II Công thức tính áp suất chất lỏng:

1 Công thức: P = d.h

Đơn vị:

p: tính bằng Pa hoặc N/m2

d: tính bằng N/m3

h: tính bằng m

- Trên cùng một mặt phẳng nằm ngang có cùng độ sâu h áp suất tại những điểm đều nhau

2 Vận dụng công tác:

C7: - áp suất chất lỏng tác dụng lên đáy bình

P1 = dh1 = 10.000 x 1,2 = 12.000N/m2

- áp suất tác dụng tại 1 điểm cách đáy thùng 0,4m

P2 = d.(h1 - h2) = 10.000x(1,2)

- 0,4m)=8.000N/m2

- GV cho HS đọc C5

- GV làm TN

- HS rút ra kết luận

- HS làm C8; C9 vào vở

III Bình thông nhau:

1 Thí nghiệm:

2 Kết luận: Trong bình thông nhau chứa cùng một chất lỏng

đứng yên các mực chất lỏng ở các nhóm luôn luôn ở cùng mật độ cao

IV Vận dụng:

C8: ấm 1, vì mực ( ở ấm và vòi cùng bằng nhau

C9: Để biết mực chất lỏng đựng trong bình không trong suốt thiết

bị này gọi là ống đo mực chất lỏng

IV Củng cố:

- Giáo viên củng cố lại kiến thực áp suất trong lòng chất lỏng, công thức tính áp suất, bình thông nhau

V Dặn dò:

- Đọc phần có thể em biết

- 30' buổi tối làm bài tập 8.4; 8.5

T ( dẫn 8.4

P1 = 2.020.000 N/m2

P2 = 860.000 N/m2

a) áp suất giảm -> độ cao cột ( giảm - tàu nổi

b) h1 = ; h2 =

8.5 - Mức ( hạ dần -> áp suất tác dụng lên điểm 0 giảm dần

d

P1

d

P2

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	220,87 KB