Giáo án Ngữ văn Lớp 6 - Tuần 24+25 - Năm học 2011-2012 - Lê Thị Hương

- Bước đầu biết cách đọc thơ tự sự được viết theo thể thơ 5 chữ có kết hợp các yéu tố miêu tả và biểu cảm thể hiện được tâm trạng lo lăng không yên của Bác Hồ; tâm trạng ngạc nhiên, xúc [r]

TUẦN 24 Tiết 89

BUỔI HỌC CUỐI CÙNG (Tiết 1)

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Lớp:6A

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời đối thoại và lời độc thoại trong tác phẩm

- Ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện

2 Kĩ năng:

- Kể tóm tắt truyện

- Tìm hiểu, phân tích nhân vật cậu bé Phrăng và thầy giáo Ha –men qua ngoại hình, ngôn ngữ, cử chỉ, hành động

- Trình bày được suy nghĩ của bản thân về ngôn ngữ dân tộc nói chung và ngôn ngữ dân tộc mình nói riêng

3 Thái độ:

Thái độ: Giảng dạy Hs lòng yêu nước, yêu tiếng mẹ đẻ

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC.

Vấn đáp, thảo luận, nêu vấn đề Kĩ thuật động não

C/ CHUẨN BỊ :

1- GV: Giáo án, bảng phụ, tranh ảnh

2- HS: Soạn bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

? Miêu tả hình ảnh dượng Hương Thư chỉ huy vượt thác?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1

Đọc chú thích (*) Sgk

? Câu chuyện được kể diễn ra trong hoàn

cảnh, thời gian , địa điểm nào?

? Truyện được kể theo lời nhân vật nào?

Ngôi thứ mấy?

- Chú bé Phrăng, ngôi thứ nhất

Hoạt động 2

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả, tác phẩm.

(Sgk)

2 Đọc và giải thích các từ khó.

(Sgk)

3 Bố cục

3 đoạn

II Tìm hiểu văn bản

? Tâm trạng của Phrăng trước buổi học

như thế nào?

? Chú bé đã thấy có gì khác lạ trên

đường đến trường, quang cảnh ở trường

và không khí trong lớp học?

? Diễn biến của buổi học cuối cùng và

hình ảnh thầy giáo Ha-men đã tác động

đến nhận thức, tính cách cậu bé như thế

nào?

? Ý nghĩa, tâm trạng của chú bé Phrăng

diễn biến như thế nào trong buổi học

cuối cùng?

? Thái độ đối vớí học tiếng Pháp ( cái gì

sắp vụt mất khỏi tầm tay… mới nhận ra

được cần đến nó …)

- Rõ ràng, dễ hiểu

? Qua nhân vật Phrăng , A-đô-đê muốn

thể hiện khía cạnh của chủ đề tư tưởng là

gì?

1 Nhân vật chú bé Phrăng

a Quang cảnh và tâm trạng của chú bé Phrăng trên đường tới trường

- Định trốn học vì chưa thuộc bài -> Cưỡng lại được vì đến trường

- Quang cảnh ồn ào trước bảng cáo thị -> ngầm báo hiệu điều chẳng lành

b Quang cảnh lớp học và tâm trạng Phrăng

- Phrăng ngượng nghịu, xấu hổ bước nhẹ vào lớp trong sự im lặng khác thường của lớp học

- Thầy giáo nói dịu dàng

- Trang phục thầy giáo trang nghiêm -> Phrăng choáng váng, sững sờ

- Cậu không thuộc bài: ân hận, xấu hổ ->

tự giận mình

-> Hiểu được ý nghĩa thiêng liêng của việc học, nhưng không còn cơ hội

-> Nỗi đau mất nước, mất tự do không nói tiếng dân tộc là nỗi đau, tủi nhục khó

gì sánh nổi

3 Củng cố :

? Tâm trạng chú bế Phrăng diễn biến như thế nào?

4 Hướng dẫn học bài :

- Học và nắm nội dung tiết 1

- Soạn tiết 2: Nhân vật thầy Ha-men

Hình ảnh một số nhân vật khác

Tìm hiểu tư tưởng, nghệ thuật

Nghệ thuật văn bản

5 Rút kinh nghiệm:

**********************************

Tiết 90

BUỔI HỌC CUỐI CÙNG (T2)

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Lớp:6A

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời đối thoại và lời độc thoại trong tác phẩm

- Ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện

2 Kĩ năng:

- Kể tóm tắt truyện

- Tìm hiểu, phân tích nhân vật cậu bé Phrăng và thầy giáo Ha –men qua ngoại hình, ngôn ngữ, cử chỉ, hành động

- Trình bày được suy nghĩ của bản thân về ngôn ngữ dân tộc nói chung và ngôn ngữ dân tộc mình nói riêng

3 Thái độ:

Quí trọng những giờ học, yêu thương đất nước

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC.

Vấn đáp, thảo luận, nêu vấn đề Kĩ thuật động não

C/ CHUẨN BỊ :

1+ GV: giáo án, bảng phụ

2+ HS: nghiên cứu bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

? Miêu tả hình ảnh dượng Hương Thư chỉ huy vượt thác?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

? Nhân vật thày giáo Ha-men trong buổi

học cuối cùng đã được miêu tả như thế

nào?

- Chiếc mũ lụa đen thêu

? Điều tâm niệm nhất mà thầy giáo muốn

nói với học trò của mình là gì? Thể hiện

điều gì?

Hs đọc đoạn cuối

?Hãy phát biểu cảm nghĩ về hình ảnh

thầy Ha-men

? Cuối tiết học có những âm thanh nào

đáng chú ý?

? Ý nghĩa của âm thanh, tiếng động?

- Hoà bình, chiến tranh: tự do, nô lệ cùng

2 Nhân vật thầy giáo Ha-men

-Trang phục : đẹp đẽ, trang trọng… trang phục các buổi lễ

- Thái độ đối với Hs: dịu dàng, nhiệt tình, kiên nhẫn giảng bài

- Giảng bài mà như trút nièm tâm sự -> Biểu lộ tính chất yêu nước sâu đậm và lòng tự hào về tiếng nói của dân tộc mình

hiệh diệh trên một làng nhỏ, một lớp học.

- Ước mơ cuộc sống thanh bình…

? Trước giờ phút đó thây giáo Ha-men đã

có cử chỉ , hành động gì khác bình

thường?

? Câu viết trên bảng của thầy có ý nghĩa

gì?

Chuông đồng hồ, chuông cầu nguyện,

kèn của lính-> Kết thúc buổi học

? Tác giả xây dựng một số nhân vật phụ

nhằm mục dích gì?

?Văn bản này có ý nghĩa tư tưởng gì?

? Nhận xét về nội dung và nghệ thuật?

- Người thầy tái nhợt, nghen ngào Dồn tất cả sức mạnh lên viết bảng câu “ Nước Pháp muôn năm”

-> Khẳng định niềm tin vào tương lai, lòng yêu nước nồng nhiệt của người dân Pháp

3 Hình ảnh một số nhân vật khác

-Các cụ già tập đánh vần theo HS nhỏ -> cám ơn thầy

* Thể hiện tình cẩm thiêng liêng và trân trọng

4 Ý nghĩa tư tưởng và đặc sắc nghệ thuật

- Yêu quí, giữ gìn, học tâp để nắm vững tiến nói là tài sảnquí báu mà còn là phong trào quan trọng để đấu tranh giành lại độc lâp- tự do

3 Củng cố :

Ý nghĩa của văn bản

4 Hướng dẫn học bài :

Học ghi nhớ (Sgk)

Nắm nội dung bài

Chuẩn bị bài: Nhân hoá

5 Rút kinh nghiệm:

**********************************

Tiết 91

NHÂN HOÁ

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Lớp:6A

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Khái niệm nhân hóa, các kiểu nhân hóa

- Tác dụng của phép nhân hóa

2 Kĩ năng:

- Nhận biết và bước đầu phân tích được giá trị của phép tu từ nhân hóa.

- Sử dụng được phép nhân hóa trong nói và viết

3 Thái độ:

Biết sử dụng nhân hoá trong nói, viết

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC.

Nêu và giải quyết vấn đề, gợi mở, thảo luận Kĩ thuật động não

C/ CHUẨN BỊ :

1- GV: Giáo án, bảng phụ, tranh ảnh

2- HS: Soạn bài

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

Làm BT: Tìm phép so sánh trong đoạn văn “ Vượt thác”

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1

HS đọc ví dụ

? Đoạn thơ có những sự vật nào?

Trời, mía, kiến

? Bầu trời được gọi bằng gì?

Ông

? Ông thường dùng để gọi ai? Tác dụng?

- Ông thường dùng để gọi người, nay dùng

để gọi trời -> gần gũi với người

? Các sự vật có những hoạt động nào? Những

hoạt động đó thường dùng để chỉ ai?

- Mặc áo giáp… múa gươm là những

hoạt động của người lính nơi xung trận, nay

được dùng để miêu tả bầu trời trước cơn

mưa

? Những cách đó gọi là gì? (Dùng từ chỉ

người, hoặc hoạt động của người để gọi …

vật …)

HS đọc ví dụ 2

? So sánh 2 cách diễn đạt ở ví dụ 2, cách

miêu tả sự vật, hiện tượng ở khổ thơ trên hay

hơn ở chổ nào?

Thơ: Phép nhân hoá - biến vật vô tri có đặc

điểm, hoạt động của con người sinh động,

hấp dẫn, gần giũ

HS đọc ghi nhớ

I Nhân hoá là gì?

1 Ví dụ 1 (sgk)

2 Nhận xét

- Ông trời -> gần gũi + Mặc áo giáp

+ Ra trận

- Mía: múa gươm

- Kiến: hành quân

=> Gọi là nhân hoá

VD2: Tác dụng

- Nhân hoá có tính hình ảnh làm cho sự vật, hiện tượng được miêu tả, gần gũi hơn với con người

3 Ghi nhớ sgk

II Các kiểu nhân hoá

1 Ví dụ sgk

? Lấy 1 ví dụ minh hoạ?

Hoạt động 2

HS đọc ví dụ 1

? Những sự vật nào được nhân hoá?

? Dựa vào từ in đậm cho biết mỗi sự vật trên

được nhân hoá bằng cách nào?

TL 3p

a (Bác, cô là quan hệ gì? Ruột thịt giành cho

ai? Người…)

b Các hoạt động đó thường của ai…

? Có mấy kiểu nhân hoá?

Đọc ghi nhớ

? Kiểu nào được sử dụng chủ yếu? Ví dụ?

- Kiểu 2: Chỉ hoạt động, tính chất của con

người để chỉ … làm cho sự vật chung quanh

ta hiện lên sống động hơn, gần gũi hơn…

Hoạt động 3

HS làm đọc lập

2 Nhận xét

Những sự vật được nhân hoá

a Miệng, tai, mắt, chân, tay -> Dùng từ ngữ gọi người để gọi sự vật

b Tre -> Dùng từ vốn chỉ hành động, tính chất của người để chỉ hoạt động

c Trâu Trò chuyện, xưng hô với vật như với người

3 Ghi nhớ sgk

III Luyện tâp

BT 1+2: Từ ngữ nhân hoá Đông vui, tàu mẹ, con … anh, em, tíu tít … bận rộn

-> Nhân hoá có tác dụng làm cho quang cảnh bến cảng được miêu tả sống động hơn

-> Hình dung cảnh bận rộn, nhộn nhịp…

BT2 So sánh (máy) BT3

3 Củng cố :

? Làm bài tập: Điền từ để có phép nhân hoá

- Vì chưng gió thổi hoa …… với trăng (cười)

- Tre kham khổ vẫn …… lá cành (hát ru)

4 Hướng dẫn học bài :

- Học ghi nhớ, làm bài tập

- Chuẩn bị bài mới

5 Rút kinh nghiệm:

**********************************

Tiết 92

PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Lớp:6A

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

Cách làm bài văn tả cảnh, bố cục, thứ tự miêu tả; cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả người

2 Kĩ năng:

- Quan sát và lựa chọn các chi tiết cần thiết cho bài văn miêu tả

- Trình bày những điều quan sát, lựa chọn theo một trình tự hợp lý

- Viết một đoạn văn, bài văn tả người

- Bước đầu có thể trình bày miệng một đoạn hoặc một bài văn tả người trước tập thể lớp

3 Thái độ:

Có thái độ đúng đắn trong khi miêu tả, biêta vận dụng lý thuyết đến thực hành

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC.

Thảo luận, vấn đáp Kĩ thuật động não

C/ CHUẨN BỊ :

1- GV :Nghiên cứu , soạn bài chu đáo

2- HS : Đọc bài , làm các bài tập SGK

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

Làm BT: Tìm phép so sánh trong đoạn văn “ Vượt thác”

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1

Tìm hiểu phương pháp viết một đoạn văn

, bài văn tả người

GV: cho HS đọc 3 đoạn văn SGK 59 –

60

Tổ chức cho HS thảo luận (3 nhóm)

? 3 đoạn văn đó tả những ai ?

? Tìm xem những người đó có những đặc

điểm gì ? những đặc điểm đó được thể

hiện ở những từ ngữ hình ảnh nào ?

? 3 đoạn văn trên , đoạn nào tập trung

I Phương pháp viết một đọan văn , bài văn tả người.

1 Ví dụ SGK

2 Nhận xét

- Tả dượng Hương Thư, Cái Tứ, ông Cản Ngũ

- Đoạn 1: DHT như một pho tượng

đồng đúc, bắp thịt cuồn cuộn

- Đoạn 2: Tả Cái Tứ mặt vuông má

hóp, long mày lổm chổm, mắt gian

khắc họa chân dung nhân vật, đoạn nào tả

người gắn với công việc

? Việc miêu tả ở mỗi đoạn có khác nhau

không?

? Đoạn văn gồm 3 phần em hãy chỉ ra và

nêu nội dung chính của mỗi phần ?

? Nếu phải đặt tên cho bài văn này thì em

sẽ đặt là gì ?

? Qua phân tích tìm hiểu , hãy cho biết

muốn tả người chúng ta cần phải làm gì ?

HS đọc ghi nhớ SGK

Hoạt động 2

Hướng dẫn luyện tập

GV: cho HS lập dàn ý cơ bản khi miêu tả

một em bé lên 3

HS: lập dàn ý và trình bày trước lớp

lớp nhận xét bổ sung nhận xét

GV: chốt lại

hùng, mồm toe toét tối om, răng vàng hợm của

- Đoạn 3: ông Cản Ngũ nhấc Quắm

Đen nhẹ nhàng như giơ con ếch có buộc sợi dây ngang bụng, thần lực ghê gớm…

- Đoạn 2 đặc tả chân dung (tĩnh) nhân vật Cái Tứ nên dùng ít động từ, nhiều tính từ

- Đoạn 1, 3 tập trung miêu tả nhân vật kết hợp với hành động (động) nên dùng nhiều động từ, ít tính từ

* Mở bài : cảnh keo vật chuẩn bị bắt đầu

* Thân bài : diễn biến keo vật

+ Nhịp trống đầu tiên, Quắm Đen róa riết tấn công, ông Cản Ngũ lúng túng

đỡ đòn, bỗng bị mất đà do bước hụt + Tiếng trống dồn lên gấp rút, giục giã Quắn Đen cố mãi không sao bê nỗi cái chân ông Cản Ngũ

+ Quắm Đen thất bại nhục nhã

* Kết bài : mọi người khen trước thần lực ghê gớm của ông Cản Ngũ

- Keo vật thất đấu

- Quắm Đen thất bại …

3 Ghi nhớ SGK

II Luyện tập.

* BT1: Lập dàn ý (cơ bản) khi miêu tả

em bé lên 3

- Mở bài: giới thiệu chung về em bé định tả

- Thân bài: Trình tự miêu tả cử chỉ hành động của em bé như: hình dáng ,

đi đứng, chạy nhảy, nói năng…

- Kết bài: cảm nghĩ của em về những

cử chỉ hành động của em bé

3 Củng cố :

- GV : hệ thống lại toàn bộ nội dung bài học

? Khi muốn tả người cần phải làm gì?

? Bố cục một bài văn tả người gồm có mấy phần và nội dung của từng phần ?

4 Hướng dẫn học bài :

- HS đọc lại ghi nhớ SGK

- Học bài nắm nội dung bài học

- Chuẩn bị bài mới : Đêm nay Bác không ngủ.

5 Rút kinh nghiệm:

**********************************

TUẦN 25 Tiết 93

ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ

Minh Huệ

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Lớp:6A

A/ MỤC TIÊU :

I Chuẩn

1 Kiến thức:

- Hình ảnh Bác Hồ trong cảm nhận của người chiến sĩ

- Sự kết hợp giữa yếu tố tự sự, miêu tả với yếu tố biểu cảm và các biện pháp nghệ thuật khác được sử dụng trong bài thơ

2 Kĩ năng:

- Kể tóm tắt diễn biến câu chuyện bằng một đoạn văn ngắn

- Bước đầu biết cách đọc thơ tự sự được viết theo thể thơ 5 chữ có kết hợp các yéu tố miêu tả và biểu cảm thể hiện được tâm trạng lo lăng không yên của Bác Hồ; tâm trạng ngạc nhiên, xúc động, lo lắng và niềm sung sướng, hạnh phúc của người chiến sĩ

- Tìm hiểu sự kết hợp giữa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong bài thơ

- Trình bày được suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ

3 Thái độ:

Có thái độ đúng đắn khi cảm nhận bài thơ , biết trân trọng tình cảm yêu của Bác

Hồ đối với nhân dân

II Mở rộng và nâng cao:

B/ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC.

Thảo luận, vấn đáp, nêu vấn đề, kể Kĩ thuật động não

C/ CHUẨN BỊ :

1- GV :Nghiên cứu , soạn bài chu đáo

2- HS : Đọc bài , soạn bài theo câu hỏi SGK

D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :

? Nêu tâm trạng Phrang trong buổi học cuối cùng?

II.Bài mới :

1 ĐVĐ:

2.Triển khai bài.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Hoạt động 1

Tìm hiểu tác giả , tác phẩm

? Em hãy cho biết một vài nét cơ bản về tác

giả và tác phẩm ?

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm

1 Tác giả

- Minh Huệ tên khai sinh Nguyễn Thái - Sinh 1927- Nghệ An

- Làm thơ hồi kháng chiến chống

Hoạt động 2

Hướng dẫn đọc và tìm hiểu chú thích

GV : giọng kể , cảm xúc, nhịp 3/2

HS đọc chú thích SGK

Hoạt động 3

Hướng dẫn tìm hiểu văn bản

Pháp

2 Tác phẩm

Là bài thơ nổi tiếng nhất của ông

II Đọc và tìm hiểu chú thích

1 Đọc

Cảm xúc, nhịp 3/2

2 Chú thích

SGK

III Tìm hiểu văn bản

? Văn bản này chia làm mấy đoạn ?

? Nội dung của từng đoạn ?

? Lần thức dậy lần thứ nhất tâm trạng của

anh đội viên được thể hiện qua những câu

thơ nào ?

? Nghệ thuật ở trong khổ thơ đó ? so sánh

đó có tác dụng gì ?

? Trong sự xúc động cao độ đó anh đã có

những lời nói nào để bày tỏ với Bác ?

? “ thổn thức” Gợi cho em hiểu gì về trạng

thái tình cảm của anh đội viên?

? Các chi tiết thơ miêu tả tâm tư của anh đội

viên khi thức dậy lần đầu đã toát lên tình

cảm nào của người chiến sĩ

? Thể hiện qua câu thơ nào ?

? Hốt hoảng , giật mình gợi cho em hiểu gì

về tâm trạng này ?

? Em hiểu nằng nặc là gì ?

? Thử nhận xét lời thơ ở khổ thơ này

? Cách sắp xếp trên có tác dụng gì ?

*Bố cục: 2 đoạn

- Từ đầu → lấy sức đâu mà đi → anh đội viên thức dậy lần thứ nhất

- Còn lại → anh đội viên thức dậy lần thứ 3

1 Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối với Bác Hồ.

Anh đội viên thức dậy Thấy trời khuya lắm rồi

Mà sao Bác vẫn ngồi…

→ Anh ngạc nhiên đến xúc động khi thấy Bác đi nhém chăn với nhẹ nhàng vì vậy mà tâm trạng anh càng thể hiện rõ: Càng nhìn lại càng thương…

Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng…

→ Phép so sánh hơn kém → gợi tả hình ảnh vĩ đại và sự ngưỡng mộ của anh đội viên

Thổn thức cả nỗi lòng Thì thầm anh hỏi nhỏ

→ Tình cảm không kìm nén được của anh đội viên đối với Bác

→ Thương yêu cảm phục tấm lòng yêu thương bộ đội của Bác

Anh hốt hoảng giật mình Anh vội vàng nằng nặc

Mời Bác … Bác ngủ !

- Sợ ở mức tột đỉnh, lo cho sức khỏe của Bác

- Sự năn nỉ chào hỏi nhiều lần