II.4.4.2.Tạo môi trường gần gũi, thân thiện trong giờ dạy: Trong mỗi tiết dạy giáo viên cần tạo môi trường thân thiện, bằng nhiều cách, tuỳ theo đặc thù của từng địa phương, có thể thông[r]
Trang 1MỤC LỤC
I.Đặt vấn đề 02
II.Nội dng II.1.Cơ sở khoa học II.2.Cơ sở thực tiễn II.3.Thực trạng II.4.Giải pháp II.5 Kết quả đạt được 03
03
03
04
06
14
III.Kết luận 15
Tài liệu tham khảo 16
Trang 2I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Cũng như những môn khoa học khác,bộ môn lịch sử ở trường THCS là vô cùng quan trọng.Lịch sử sẽ giúp các em hiểu rõ về cội nguồn dân tộc,sự hình thành và phát triển của xã hội loài người Đất nước ta đang bước vào thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hoá, với mục tiêu đến năm 2020 trở thành nước công nghiệp, hội nhập với cộng đồng quốc tế Trong bối cảnh đó, đặt ra những yêu cầu mới đối với phẩm chất và năng lực của người lao động, đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện Để đáp ứng được yêu cầu này, cần phải nâng cao chất lượng giáo dục, tăng cường bồi dưỡng cho thế hệ trẻ lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu quê hương gia đình, lòng biết ơn, lòng nhân ái, tinh thần hiếu học, biết kế thừa, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Mục tiêu của bộ môn Lịch sử ở Trường TH nhằm góp phần vào việc đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện Trong quá trình hội nhập, môn Lịch sử, đặc biệt
là lịch sử dân tộc rất cần được coi trọng để giúp thế hệ trẻ hình thành nhân cách, bản lĩnh con người, để giữ gìn bản sắc dân tộc Nhưng thực trạng việc dạy và học lịch sử ở
trường phổ thông hiện nay đang ở mức “ báo động đỏ ”, kiến thức của học sinh về
môn lịch sử quá kém, dư luận xã hội đang rất quan tâm vấn đề này
Trong thư gửi cuộc Hội thảo “Thực trạng việc dạy và học lịch sử trong trường phổ thông, nguyên nhân và giải pháp” do Hội khoa học lịch sử Việt Nam và Bộ Giáo dục đào tạo phối hợp tổ chức, đại tướng Võ Nguyên Giáp cho rằng “ cứ trượt dốc theo đà này thì chúng ta chưa thể lường hết những hậu quả đối với nhiệm vụ giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ ”.
Muốn giờ học lịch sử trở nên sinh động hấp dẫn,lôi cuốn các em,gây hứng thú học tập cho các em,và điều quan trọng là người giáo viên phải phát huy được tính tích cực chủ động ,sáng tạo của học sinh.Muốn vậy người giáo viên phải biết vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học lịch sử theo đúng đặc trưng bộ môn như: phương pháp vấn đáp, đàm thoại,phương pháp phát hiện và giải quyết tình huống,phương pháp thảo luận nhóm Quá trình hoạt động chung, thống nhất giữa thầy và trò nhịp nhàng sẽ làm cho học sinh nắm vững hơn những tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, hình thành nhân cách cho các em
Mặt khác nhằm giảm bớt số lượng học sinh yếu kém trong nhà trường và phát huy hết năng lực của các em khá giỏi nắm chắc được kiến thức bài học và hiểu sâu hơn các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử
Để góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học nói chung, dạy học lịch sử nói
riêng, tôi xin mạnh dạn trình bày đề tài:“Một số kinh nghiệm khi vận dụng phương
Trang 3Qua đề tài này, tôi mong muốn sẽ đóng góp một phần nhỏ trong việc giúp giáo viên tiến hành một giờ dạy học hiệu quả tốt hơn, học sinh tích cực chủ động trong việc tiếp thu lĩnh hội kiến thức của bài học Đây cũng là lí do tôi chọn đề tài này
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn lịch sử, tôi rất trăn trở về vấn đề này, nên mạnh dạn nêu lên những kinh nghiệm đúc kết được trong quá trình giảng dạy bộ môn lịch sử, mong góp phần công sức trong việc khắc phục sự sa sút về chất lượng giáo dục môn lịch sử trong nhà trường hiện nay
II.NỘI DUNG.
II.1.Cơ sở khoa học
Đai-ri - nhà giáo dục Liên Xô cũ đã từng nói: Dạy lịch sử cũng như bất cứ dạy cái gì đòi hỏi người thầy phải khêu gợi cái thông minh chứ không phải là bắt buộc các trí nhớ làm việc, bắt nó ghi chép rồi trả lại Như vậy mục đích của việc dạy học Lịch sử
ở trường là người giáo viên không chỉ giúp cho học sinh hình dung được những kết quả của quá khứ biết và ghi nhớ các sự kiện, hiện tượng của Lịch sử mà quan trọng hơn là hiểu được lịch sử tức là phải nắm được bản chất của sự kiện.Trong phát triển tư duy của học sinh việc sử dụng các thao tác lô gic có ý nghĩa rất quan trọng Thông thường giáo viên sử dụng các thao tác chủ yếu như so sánh để tìm ra sự giống nhau và khác nhau về bản chất các sự kiện ), Phân tích và tổng hợp ( giúp học sinh khái quát các sự kiện ), quy nạp, diễn dịch Để thực hiện những thao thao tác như vậy có thể dùng nhiều cách, nhiều phương tiện khác nhau( đồ dùng trực quan, tài liệu giải thích ) song việc hỏi và trả lời phù hợp với trình độ yêu cầu của học sinh,đưa lại kết quả tốt Hỏi và trả lời chính là đặt tình huống có vấn đề rồi tìm cách giải quyết vấn đề Hỏi
và trả lời không phải là sự đánh đố mà là giúp nhau hiểu sâu sắc lịch sử hơn Việc hỏi
và trả lời câu hỏi có ý nghĩa giáo dưỡng giáo dục và phát triển lớn Vì vậy việc đặt câu hỏi có vai trò rất quan trọng trong giờ dạy học lịch sử nói riêng và các môn học khác nó phát huy được tính tích cực của học sinh
II.2.Cơ sở thực tiễn :
Ở trường THCS đa số học sinh còn lười học và chưa có sự say mê môn học Lịch sử, cho nên việc ghi nhớ các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử còn yếu Đa
số các em chưa độc lập suy nghĩ để trả lời một câu hỏi mà phải đọc nguyên xi trong sách giáo khoa hay chỉ nêu được mốc thời gian mà không diễn tả được thời gian đó nói lên sự kiện gì Bởi vậy bản thân các em nên có một phương pháp học như thế nào để chiếm lĩnh kiến thức từ bài giảng của giáo viên Mặt khác giáo viên giảng dạy
bộ môn lịch sử ở trường một phần nào đó chưa đưa ra được hệ thông câu hỏi và sử dụng câu hỏi đó như thế nào cho phù hợp, cho nên chất lượng kiểm tra một số em ở một số lớp còn thấp và tỉ lệ yếu kém còn nhiều Nhằm giảm bớt số lượng học sinh yếu
Trang 4kém và nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường, bản thân tôi đã thấy được điều đó và cố gắng đưa ra các phương pháp học tập tích cực nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử.Và tôi đã đúc kết được các giải pháp hiệu quả qua đề tài
‘’Một số kinh nghiệm khi vận dụng các phương pháp dạy học lịch sử trong trường THCS.’’
II.3 Thực trạng dạy và học môn lịch sử ở trường:
1.Ưu điểm :
* Về phía giáo viên :
- Giáo viên cũng đã cố gắng thay đổi phương pháp giảng dạy của mình theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh thông qua các phương pháp dạy học như phương pháp trực quan, phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp trường hợp(phương pháp tình huống ), phương pháp vấn đáp thông qua sự trình bày sinh động giàu hình ảnh của giáo viên trong tường thuật, miêu tả, kể chuyện, hoặc nêu đặc điểm của nhân vật lịch sử
- Giáo viên đã tích cực hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm, hổ trợ kiến thức cho nhau và thông qua hoạt động này những bạn yếu kém được hoạt động một cách tích cực dưới sự hướng dẫn của giáo viên và các bạn học sinh khá giỏi và học sinh nắm chắc kiến thức và hiểu sâu hơn về bản chất của sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Trong quá trình giảng dạy đã kết hợp nhuần nhuyễn các đồ dùng dạy học, khai thác một cách triệt để các đồ dùng và phương tiên dạy học như tranh ảnh, bản đồ, sa bàn, mô hình, phim vi deo và từng bước ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp trong dạy học lịch sử
* Về phía học sinh :
- Học sinh đa số chú ý nghe giảng, tập trung suy nghĩ trả lời các câu hỏi mà giáo viên đặt ra như các em đã chuẩn bị bài mới ở nhà, trả lời các câu hỏi cuối mục trong bài cho nên khi học các em luôn chú ý để nắm chắc bài hơn
- Đa số học sinh đều tích cực thảo luận nhóm và đã đưa lại hiêụ quả cao trong quá trình lĩnh hội kiến thức
- Học sinh yếu kém đã và đang cố gắng nắm bắt các kiến thức trọng tâm cơ bản thông qua các hoạt động học như thảo luận nhóm, vấn đáp, đọc sách giáo khoa các
em đã mạnh dạn khi trả lời các câu hỏi hay ghi nhớ các sự kiện, nhân vật, một quá trình cách mạng trong việc chiếm lĩnh kiến thức của mình
2 Hạn chế :
* Về phía giáo viên :
Trang 5- Giáo viên chưa thực sự thay đổi hoàn toàn phương pháp dạy học cho phù hợp với từng tiết dạy, chưa tích cực hoá hoạt động của học sinh tạo điều kiện cho các em suy nghĩ , chiếm lĩnh và nắm vững kiến thức như vẫn còn sử dụng phương pháp dạy học “thầy nói, trò nghe ”, “thầy đọc, trò chép ” Do đó nhiều học sinh chưa nắm vững được kiến thức mà chỉ học thuộc một cách máy móc, trả lời câu hỏi thì nhìn vào sách giáo khoa hoàn toàn
- Giáo viên chưa nêu câu hỏi nhận thức đầu giờ học tức là sau khi kiểm tra bài cũ giáo viên vào bài luôn mà không giới thiệu bài qua việc nêu câu hỏi nhận thức, điều này làm giảm bớt sự tập trung, chú ý bài học của học sinh ngay từ hoạt động đầu tiên
- Giáo viên đặt ra hơi khó ,học sinh không trả lơì được nhưng lại không có hệ thống câu hỏi gợi mở nên nhiều khi phải trả lời thay cho học sinh Vấn đề này được thể hiện rất rõ trong hoạt động thảo luận nhóm, giáo viên chỉ biết nêu ra câu hỏi
nhưng lại không hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi đó như thế nào vì không có hệ thống câu hỏi gợi mở vấn đề
- Một số tiết học giáo viên chỉ nêu vài ba câu hỏi và huy động một số học sinh khá, giỏi trả lời, chưa có câu hỏi giành cho đối tượng học sinh yếu kém Cho nên đối tượng học sinh yếu kém ít được chú ý và không được tham gia hoạt động, điều này làm cho các em thêm tự ti về năng lực của mình và các em cảm thấy chán nản môn học của mình
* Về phía học sinh :
- Học sinh thường trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra thông qua việc nhìn sách giáo khoa và nhắc lại, chưa có sự độc lập tư duy Một số học sinh còn đọc nguyên xi sách giáo khoa để trả lời câu hỏi
-Học sinh còn lười học và chưa có sự say mê môn học, một số bộ phận học sinh không chuẩn bị bài mới ở nhà, không làm bài tập đầy đủ , trên lớp các em thiếu tập trung suy nghĩ Cho nên việc ghi nhớ các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử còn yếu
- Học sinh chỉ có trả lời được những câu hỏi dễ, đơn giản (như trình bày), còn một
số câu hỏi tổng hợp, phân tích, giải thích, so sánh thì học sinh còn rất lúng túng khi trả lời hoặc trả lời thì mang tính chất chung chung
Nguyên nhân dẫn đến những yếu kém về chất lượng môn lịch sử là do đâu?
Theo tôi:
Thứ nhất: Sách giáo khoa (SGK) nặng về kiến thức, sự kiện, chưa nâng cao về
trình độ lý thuyết trong học tập lịch sử, chưa gắn liền học với hành Tài liệu tham khảo nhiều, nhưng trùng lặp về nội dung, chỉ mang tính khái quát, đại cương, chưa
Trang 6sâu sắc, chưa tập trung đi sâu vào một giai đoạn, một khóa trình, hay một chuyên đề
cụ thể,…thậm chí không thống nhất về số liệu
Thứ hai: số tiết học của môn Lịch sử trong tuần đôí với các khối lớp vẫn còn ít so
nội dung và mục tiêu đề ra của môn học
Thứ ba: Tôi không phủ nhận vấn đề là do cách dạy của người thầy thiếu chiều sâu,
chưa hấp dẫn, vẫn mang tính nhồi nhét,…và người thầy cũng chưa đủ sức vượt qua
“rào cản” môn phụ, nên tâm lý chán nản, không muốn đầu tư nhiều cho một tiết dạy, nhưng không có nghĩa là tất cả thầy, cô giảng dạy môn Lịch sử trên cả nước ta đều như vậy
Thứ tư: Môn Lịch sử không phải là môn bắt buộc thi tốt nghiệp trung học , nên dần dà trong học sinh, thầy cô và cả mọi người tồn tại một lối ứng xử ngầm: Lịch sử
chỉ là môn học phụ, học chỉ mang tính đối phó, học để biết, nhưng “Biết để làm gì?”
khi không vận dụng vào “thực tiễn” công việc
II.4.Các giải pháp
II.4.1 Sử dụng SGK nhằm phát triển tư duy cho học sinh
II.4.1-Sö dông SGK nh»m ph¸t triÓn t duy cho häc sinh
II.4.1.1.Sử dụng SGK để tiến hành bài giảng
Sau khi soạn giáo án xong,cấn nghiên cứu nội dung toàn bài trong SGK ,xác định kiến thức của bài ,hiểu rõ nội dung tinh thần mà tác giả mong muốn ở học sinh về từng mặt giáo dưỡng,giáo dục ,phát triển học sinh sau đi sâu vào từng mục,tìm ra kiến thức cơ bản của mục đó,sự liên quan của kiến thức đó với kiến thức cơ bản toàn bài.Mỗi bài có 2 đến 3 mục nhưng không nên dàn đều về mặt thời gian cũng như khối lượng kiến thức của từng phần mà phải xác định phần nào lướt qua ,phần nào là trọng tâm thì giành thời gian nhiều hơn
Ví dụ: Khi dạy bài ‘’ Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp kết thúc(1953-1954),bài gồm 4 mục thì mục II là mục quan trọng nhất,do đó phải đầu tư thời gian nhiều nhấản đồ in sẵn thì giáo viên phải phóng to bản đồ trong SGK để phục vụ bài dạy
Như vậy SGK là điểm tựa để người giáo viên xác định kiến thức cơ bản,xác định các khái niệm cần hình thành cho học sinh ,là sự gợi ý để lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp với đôí tượng,vừa phát huy tính tích cực hoạt đọng độc lập của học sinh
II.4.1.2 Sử dụng SGK trong quá trình dạy học trên lớp
Trong giờ học,học sinh thường theo dõi bài giảng của giáo viên rồi đối chiếu so
sánh với SGK , thậm chí có những em không thích ghi theo bài giảng của giáo viên
Trang 7mà lại chép trong SGK Vì vậy bài giảng của giáo viên không nên lặp lại ngôn ngữ của SGK mà nên diễn đạt bằng ngôn ngữ của mình
Ví dụ : khhi dạy bài “ những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1954),khi dạy phần IV chiến dịch Việt Bắc thu đông năm 1947 ,giáo viên có thể vừa chỉ bản đồ vừa phân tích:
- Sáng 7-10-1947 thực dân Pháp cho một cánh quân thuỷ nhảy dù xuống Bắc Cạn tạo thành gọng kìm bao vây phía đông và phía bắc căn cứ địa Việt Bắc
- Một cánh quân bộ từ Lạng Sơn lên Cao Bằng rồi từ Cao Bằnn đáng xuống Bắc Cạn tạo thành gọng kìm bao vây phía đông và phía bắc căn cứ địa Việt Bắc
- Ngày 9-10-1947 một binh đoàn hỗn hợp ngược sông Hồng ,sông Lô,sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang,Chiêm Hoá bao vây phía tây căn cứ địa Việt Bắc
Trong SGK ở phần lớn các baì đều có những phần chữ nhỏ,in nghiêng Kiến thức được thể hiện ở những doạn này rất quan trọng – là nguồn tư liệu mới làm nổi bật nội dung cơ bản của bài.Chính vì vậy giáo viên phải sử dụng triệt để.Nếu nó đề cập đến những vấn đề khó,phức tạp thì GV miêu tả hoặc kể chuyện,nếu dễ cho HS cùng đọc hoặc một em đọc to cho cả lớp cùng nghe để các em cảm thụ những sự kiện,hiện tượng lịch sử trong đoạn đó
II.4.1.3.Hướng dẫn học sinh sử dụng SGK để học ở nhà.
Đối với HS THCS thì khả năng tự học độc lập ở nhà là không thật cao.Do vậy GV cần giao nhiệm vụ cụ thể ,vừa sức vứi các em.Nếu hoàn thành tốt thì đó chính là điều kiện để tư duy của các em phát triển
Ví dụ khi học bài “” Cách mạng Việt Nam trước khi có Đảng cộng sản ra đời”.giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập để nêu rõ sự thành lập và hoạt động của ba tổ chức cách mạng bằng cách lập bảng so sánh
Tên tổ chức -Thời gian thành lập- Bộ phận lãnh đạo - TP tham gia -Chủ trương hoạt động
II.4.2.Sử dụng hệ thống câu hỏi trong dạy học lịch sử để phát triển tư duy cho học sinh
Để sử dụng tốt hệ thống các câu hỏi trong qúa trình dạy học chúng ta cần lưu ý
mấy điểm sau:
- Câu hỏi phải vừa sức ,đúng đối tượng,không quá khó hoặc không quá dễ
- Mỗi giờ học chỉ nên sử dụng 5 đến 7 câu hỏi.Sau mỗi chương có câu hỏi bài tập
- Triệt để khai thác các câu hỏi trong SGK kết hpj với câu hỏi sáng tạo
II.4.2.1.Nêu câu hỏi đầu giờ
Trang 8đầu giờ học GV có hoặc không kiểm tra bài cũ học sinh Nhưng trước khi cung cấp bài mới,giáo viên cần nêu ngay câu hỏi định hướng cho HS Đây là loại câu hỏi có tính chất bài tập,gợi mở.Muốn trả lời phải huy động kiến thức của từng bài.Tuy nhiên khi nêu câu hỏi không nên yêu cầu học sinh trả lời ngay mà chỉ sau khi giáo viên cung cấp cho các em đầy đủ sự kiện thì các em mới trả lời được
Ví dụ ; khi dạy bài “ Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến chống thực dan Pháp
xâm lược” thì đầu giờ ,GV có thể đặt câu hỏi cho các lớp suy nghĩ: Tại sao lại khẳng định từ chiến thắng Việt Bắc thu đông năm 1947 đến chiến thắng Biên giới thu đông năm 1950 là một bước phát triển của cuộc kháng chiến?Các em chú ý bài giảng và
SGK để trả lời
II.4.2.2 Xác định mối liên hệ giữa câu hỏi với sự kiện ,hiện tượng lịch sử trong bài học
Ví dụ trong bài “ Tổng khởi nghĩa rháng Tám năm 1945 ” GV đặt câu hỏi về điều kiện khách quan và chủ quan(thời cơ) của cách mạng táng Tám để làm nổi bật nguyên nhân thắng lợi
Như vậy qua so sánh những kiến thức cơ bản trên thì HS sẽ phân biệt được đâu là điều kiện khách quan,đâu là điều kiện chủ quan.Điều đó giúp các em không những nắm về kiến thức mà còn có tác dụng giáo dục,rèn luyện kĩ năng ,kĩ xảo,phát triển tư duy
II.4.2.3 Xây dựng hệ thống câu hỏi trên lớp
Câu hỏi phải được GV chuẩn bị từ khi soạn giáo án ,phải dự kiến nêu ra lúc nào ,HS
sẽ trả lời ra sao ,đáp án trả lời thế nào.Cần tránh câu hỏi mà các em chỉ cần trả lời một cách đơn giản là “có”hay “không” “đúng”hay “sai”,hoặc câu hỏi quá dễ làm HS thoả mãn đi đến chủ quan về vốn hiểu biết của mình
Thông thường căn cứ vào tính chất,đặc điểm của các kiến thức lịch sử mà có thể nêu các loại câu hỏi sau
- Câu hỏi về sự phát sinh các sự kiện,hiện tượng lịch sử như nguyên nhân sâu
xa,nguyên nhân trực tiếp hay hoàn cảnh lịch sử của các sự kiện đó
- Câu hỏi về quá trình diễn biến,phát triển của sự kiện ,hiện tượng lịch sử như diễn biến các cuộc khởi nghĩa,các cuộc cách mạng hoặc các cuộc chiến tranh
- Câu hỏi nêu lên đặc trưng,bản chất của các hiện tượng lịch sử bao gồm sự đánh giá
và thái độ của HS đối với các hiện tượng lịch sử ấy
Ví dụ:Em hãy đánh giá vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
Trang 9- Câu hỏi tìm hiểu kết quả,nguyên nhân thắng lợi(thất bại) và ý nghĩa lịch sử của các
sự kiện,hiện tượng lịch sử
- Câu hỏi đối chiếu so sánh giữa các sự kịên ,hiện tượng lịch ssử cùng laọi với nhau
Ví dụ: Khi dạy bài: “ Khi dạy bài Cách mạng Việt Nam trước khi có Đảng cộng sản
ra đời” có thể cgo HS so sánh 3 tổ chức cách mạng về tổ chức ,hoạt động
Một điều cần lưu ý là phải động viên,khuyến khích HS tham gia trả lời câu hỏi dưới nhiều hình thức như khen ngợi,đánh giá ,cho điểm
II.4.3 Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử để phát huy tính tích cực ,chủ động của HS.
Đồ dùng trực quan được sử dụng tốt sẽ huy động được nhiều giác quan ,sẽ kết hợp chặt chẽ cho được hai hệ thống tín hiệu khác nhau : tai nghe,mắt thấy tạo sự hứng thú học tập,để rồi các em tiếp thu bài hiệu quả ,nhanh hiểu,nhớ lâu,phát triển năng lực chú
ý quan sát ,tiếp nhận tri thức của HS.Tuy nhien nếu không sử dụng tốt ,đúng mức hoặc quá lạm dụng vào nó thì dễ làm cho HS phân tán sự chú ý ,không tập trung váo các dấu hiệu cơ bản của bài học,
Đồ dùng trực quan có nhiều loại.Mỗi loại lại có cách sử dụng riêng.Sau đây lf một
số cách sử dụng cơ bản:
II.4.3.1.Phương pháp sử dụng hình vẽ ,tranh ảnh trong SGK.
Hình vẽ tranh ảnh trong SGK là một phần đồ dùng trực quan trong quá trình
dạy học.Từ việc quan sát ,HS sẽ đi tới công việc của tư duy trừu tượng Thông qua quan sát miêu tả tranh ảnh,HS được rèn luyện kĩ năng diễn đạt,lựa chọn ngôn ngữ .Từ việc quan sát thường xuyên các tranh ảnh lịch sử,GV luyện cho các em thói quen quan sát và khả năng quan sát vật thể một cách khoa học,có xem xét ,phân tích,giải thích để đi đến nhứng nét khái quát rút ra những kết luận lịch sử
Nếu người thầy có phương pháp tốt thì hiệu quả của bài dạy càng cao, để đạt
hiệu quả đó giáo viên không chỉ dừng lại ở sử dụng kênh chữ mà còn kết hợp cả kênh hình, nhằm phát triển tư duy, kĩ năng, kĩ xảo, tính tích cực của học sinh trong học tập.
Cụ thể:
Khi dạy về sự xuất hiện loài người và bầy người nguyên thuỷ (SGK lớp 6), giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hình và miêu tả về sự tiến triển của loài người (có thể gợi ý cho các em miêu tả về dóc dáng, gương mặt, sự thay đổi từ vị trí số 1 đến số 7,…):
Trang 10
Hoặc khi dạy về tình hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 (SGK 9), giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hình và miêu tả về lớp Bình dân học vụ: điều kiện lớp học, thành phần lớp học, thái độ học tập của học viên,…sau đó liên hệ với lớp học
mà bản thân các em đang ngồi
Hoặc khi dạy Bài 33: Chiến tranh phong kiến và sự chia cắt đất nước (SGK 7), giáo
viên yêu cầu học sinh dựa vào bản đồ hành chính Việt Nam hiện nay, hãy cho biết các khu vực tương đương với vùng kiểm soát của Bắc triều và Nam triều, khu vực Đàng Trong và Đàng Ngoài Ranh giới phân chia Đàng Trong và Đàng Ngoài có gì đáng nhớ?
Khi dạy bài “ Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài(1919- 1925)”, GV cho HS quan sát bức ảnh lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đang phát biểu ý kiến tại đại hội Tua