Giáo án tổng hợp Tuần 12 năm 2006 - Lớp 1

ý nghĩa của hình tượng Thánh Giãng: - Gióng là hình tượng tiêu biều cao đẹp của người anh hùng đánh giặc cứu nước đầu tiên.. - Søc m¹nh cña Giãng còng chÝnh lµ søc m¹nh cña c¶ d©n téc tr[r]

Tuyeỏt Mai

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 1

Kết quả cần đạt

- Bước đầu nắm được định nghĩa truyền thuyết Hiểu nội dung, ý nghĩa và

những chi tiết tưởng tượng, kì ảo của truyện Con Rồng, cháu Tiên và Bánh

chưng, bánh giầy trong bài học Kể được hai truyện này

- Nắm được định nhgiã về từ và ôn lại các kiểu cấu tạo từ tiếng Việt đã học

ở bậc Tiểu học

- Nắm được mục đích giao tiếp và các dạng thức của văn bản

Văn Bản

Con rồng cháu tiên ( truyền thuyết )

I / MỤC TIấU :

1 Kiến thức :

- Hiểu thế nào là truyền thuyết

- Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyện Con Rồng Chỏu Tiờn với những chi tiết tưởng tượng kỡ ảo

2 Kỹ năng : HS kể túm tắt được cõu chuyện

3 Thỏi độ : GDHS cú thỏi độ yờu quý người dõn Việt Nam

II / CHUAÅN Bề :

- GV : GV chuẩn bị tranh ảnh về Lạc Long Quân và Âu Cơ cùng 100 con chia tay

- HS : SGK + baứi soaùn

III / CAÙC BệễÙC LEÂN LễÙP :

1 Ổn định lớp :

Trật tự, kiểm tra sĩ số, tác phong, vệ sinh lớp,

2 Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra SGK - tập - dụng cụ học tập

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài:

b Tiến trình tổ chức các hoạt động:

Phương pháp

- Gọi hs đọc truyện Mỗi học sinh một

đoạn

Đoạn 1: từ đầu Long Trang

Đoạn 2: tiếp theo lên đường

Đoạn 3: phần còn lại

- Gọi hs đọc chú thích, chú ý các chú

thích (1) (2) (3) (5) (7)

Em hiểu ntn về truyền thuyết ?

Nội dung

I Đọc - chú thích văn bản:

1.Truyền thuyết:

- Truyền thuyết là loại truyện dân gian truyền miệng, kể về các nhân vật

và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ

- Thường có yếu tố tưởng tượng, kì

ảo

Tuyeỏt Mai

GV tóm tắt văn bản

- Hãy tìm những chi tiết trong truyện thể

hiện tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ về

nguồn gốc và hình dạng của Lạc Long

Quân và Âu Cơ ? ( hs thảo luận và lần lượt

phát biểu )

- Hình ảnh Âu Cơ có những nét nào có

tính chất kì lạ, đẹp đẽ ? ( Phong cách sinh

hoạt thanh cao, lịch lãm: Thích đi du ngoạn

ở những nơi có hoa thơm cỏ lạ )

 ý nghĩa: Đó là quá trình chinh phục

thiên nhiên, mở mang đời sống của ngươig

Việt, khai phá vùng biển, vùng rừng núi,

vùng đồng bằng

- Việc kết duyên của LLQ và Âu Cơ có

gì lạ ? ( Rồng ở biển cả, Tiên ở non cao

gặp nhau, đem lòng yêu nhau kết duyên

thành chồng vợ )

- Cuộc tình duyên kì lạ này có ý nghĩa gì

? ( hs thảo luận ) - Đó là sự kết hợp những

gì đẹp nhất của con người và thiên nhiên (

sông núi ) Đó là sự kết hợp của hai giống

nòi xinh đẹp và tài giỏi phi thường

- Chuyện Âu Cơ sinh nở có gì lạ ? (

Sinh ra 1 bọc trăm trứng  nở ra trăm

người con, con nào con nấy hồng hào, đẹp

đẽ lạ thường, không cần bú mớm mà tự lớn

như thổi, khôi ngô khoẻ mạnh như thần )

- Điều kì lạ đó có ý nghĩa gì ?

( Đàn con kết tinh những tinh hoa của bố

mẹ, thừa thưởng những nét đẹp của mẹ, sức

khoẻ và tài năng của cha

- Hình tượng " 1 bọc " chỉ rõ dân tộc

Việt Nam là con 1 cha Cụm từ " 1 bọc "

chuyển sang âm Hán thành từ " đồng bào "

 Từ đó mới có câu ca dao:

"Nhiều điều "

" Bầu ơi "

- LLQ và Âu Cơ chia con ntn và để làm

gì ?

( hs xem tranh ảnh )

( 50 con theo cha xuống biển, 50 con theo

mẹ lên núi, chia nhau cai quản các phương

- Thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử

II Đọc - hiểu văn bản:

1 Giới thiệu Lạc Long Quân và

Âu Cơ:

a Lạc Long Quân:

- Lạc Long Quân là thần nòi Rồng, con thần Long Nữ

- Sống ở dưới nước, sức khoẻ vô

địch

- Diệt các loài yêu quái, dạy dân trồng trọt, chăm nuôi và cách ăn ở

b Âu Cơ:

- Âu Cơ thuộc dòng dõi Tiên, họ Thần Nông

- Sống ở trên núi, đẹp tuyệt trần

- Thích đén miền hoa thơm cỏ lạ

2 Cuộc tình duyên kì lạ:

a Âu Cơ sinh con

Bọc trăm trứng nở ra trăm con hồng hào, đẹp đẽ, Khoẻ mạnh

 " Đồng bào " ( trăn con ) cùng một bào thai

Tuyeỏt Mai

khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau )

- Chi tiết này nhằm nói lên điều gì ?

( hs thảo luận - Giải thích nguồn gốc các dt

VN sinh sống trên khắp các địa bàn của đất

nước  cuộc chia tay phản ánh nhu cầu

phát triển của dt VN trong việc cai quản đất

đai rộng lớn  sự tưởng tượng về cách thức

phân chia những dòng người đi khai phá và

xây dựng các miền đất nước: miền biển,

miền đồng bằng, miền núi Nói lên tinh

thần đk giữa các dân tộc trong cùng 1 đất

nước )

- Theo truyện này thì người VN ta là con

cháu của ai ? ( của cha Rồng mẹ Tiên )

- Câu chuyện gắn với sự kiện lịch sử nào

?

( Con trưởng lên làm vua lấy hiệu Hùng

Vương đóng đô ở Phong Châu, đặt tên nước

là Văn Lang)

- Em hiểu thế nào là chi tiết tưởng tượng

kì ảo ? ( hs thảo luận - đó là chi tiết không

có thật được tác giả dân gian sáng tạo nhằm

mục đích nhất định Chi tiết tưởng tượng kì

ảo trong truyện cổ dân gian gắn liền với

quan niệm tín ngưỡng của người xưa về thế

giới ( trần gian, âm phủ, thiên phủ ) về sự

đan xen giữa thế giới thần và thế giới người,

quan niệm " vạn vật hữu linh " (vạn vật đều

có linh hồn ) " tín ngưỡng vâth tổ " ( mỗi

tộc người sinh ra từ 1 loài thảo mộc hay

động vật nào đó )

- Những chi tiết tưởng tượng kì ảo có ý

nghĩa:

Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ

của nhân vật, sự kiện

Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm

- Nêu ý nghĩa truyện " Con Rồng , cháu

Tiên " ?

( hs thảo luận - Giải thích nguồn gốc cao

quý của dt VN ta là con Rồng , cháu Tiên -

Thể hiện lòng yêu nước thương người,

nguyện vọng đk dt  xây dựng bồi đắp

những sức mạnh tinh thần của dt )

- Gọi hs đọc bt 1

Em biết những truyện nào của các dt khác

ở VN cũng giải thích nguồn gốc dt tương

tự như truyện " CRCT " ?

b Chia nhau cai quản các phương:

- Năm mươi con  xuống biển

- Năm mươi con  lên núi

- Nguồn gốc các dân tộc Việt Nam sống trên khắp đất nước khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau

 ý nguyện đoàn kết, thống nhất

Ghi nhớ : SGK / 8

III Luyện tập:

1 Người Khơ me có truyện "Quả bầu mẹ".

Người Mường có truyện " Quả trứng to nở ra người "

Khẳng định sự gần gũi về cội nguồn

và sự giao lưu văn hoá giữa các dân tộc người trên đất nước ta

2 GV nhận xét , đánh giá, sữa chữa, bổ sung.

Tuyeỏt Mai

- Sự giống nhau ấy khẳng định điều gì ?

- Gọi hs đọc bt 2

Hãy kể diễn cảm truyện " CR - CT " với

các yêu cầu sau:

Đúng cốt truyện, chi tiết cơ bản

Cố gắng dùng lời văn ( nói ) của cá

nhân để kể

Kể diễn cảm

4 Củng cố:

Em có biết câu ca dao hoặc những đoạn thơ nào nói đến cội nguồn dân tộc và tình cảm đoàn kết thống nhất của nhân dân ta ? ( xem phần đọc thêm SGK / 8, 9 )

 Các nhà chí sĩ chống Pháp đầu thế kĩ XX đã từng cất lên những lời kêu gọi ái quốc thống thiết trong thơ như sau:

" Thương ôi ! công nghiệp tổ tông

Nước tanh, máu đỏ, non chồng thịt cao

Năm ngàn vạn họ đồng tông

Da vàng máu đỏ, con dòng Hùng Vương

Nay ta hát một thiên ái quốc

Yêu gì hơn yêu nước nhà ta

Làm cho nổi tiếng Lạc Hồng

Vẽ vang dòng dõi con Rồng cháu Tiên " ( Phan Bội Châu )

5 Dặn dò:

Học thuộc phần ghi nhớ - định nghĩa truyền thuyết - tập kể lại truyện

Làm bt ở nhà số 1, 2, 3 - bài 1 sách bài tập / 3

Đọc phần đọc thêm

Chuẩn bị văn bản: " Bánh Trưng, bánh giầy " SGK / 9 ( tự học có HD )

  

-Tuyeỏt Mai

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Văn bản Bánh chưng, bánh giầy

( Truyền thuyết )

Đọc hiểu văn bản ( Tự học có hướng dẫn )

I / MUẽC TIEÂU :

1 Kiến thức : Nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của truyện

2 Kỹ năng :Kể túm tắt được cõu chuyện

3 Thỏi độ : GDHS biết quý trọng những thành quả của người lao động

II / CHUAÅN Bề :

- GV : Tranh Lang Lieõu naỏu baựnh chửng baựnh giaày

- HS : baứi soaùn + SGK

III /CAÙC BệễÙC LEÂN LễÙP :

1 Ổn định lớp :

Trật tự, kiểm tra sĩ số, tác phong, vệ sinh lớp,

2 Kiểm tra bài cũ :

Thế nàolà truyền thuyết ? Giới thiệu hai nhân vật LLQ và Âu Cơ ?

Kể tóm tắt truyện " Con Rồng, cháu Tiên " Nêu ý nghĩa của truyện ?

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài :

b Tiến trình tổ chức các hoạt động:

Phương pháp

- Gọi hs đọc truyện Mỗi hs một đoạn

Đoạn 1: từ đầu chứng giám

Đoạn 2: tiếp theo hình tròn

Đoạn 3: Phần còn lại

- Gọi hs đọc chú thích Chú ý các chú

thích (1 ) (2) (3) (40 (7) (8) (9) (12 ) (13)

- Vua Hùng chọn người nối ngôi trong

hoàn cảnh nào với ý định ra sao ? và bằng

hình thức gì ?

- Vì sao trong các con vua chỉ có Lang

Liêu được thần giúp đỡ ? ( Vì ông là người

thiệt thòi nhất so với các anh em Nhưng quan

trọng hơn ông chỉ chăm lo việc đồng áng

trồng lúa, trồng khoai  Ông hiểu nghề

nông, là người cần mẫn, chăm chỉ, tháo vát )

- Vì sao hai thứ bánh của Lang Liêu được

vua cha chọn để tế Trời, Đất , Tiên vương và

Lang Liêu được chọn nối ngôi vua ? ( hs thảo

Nội dung

I Tìm hiểu văn bản:

1 Vua Hùng chọn người nối ngôi:

- Hoàn cảnh: Giặc ngoài đã yên, vua đã già, muốn truyền ngôi

- ý định: Người nối ngôi ta phải nối chí

ta không nhất thiết phải là con trưởng

- Hình thức: Nhân lễ Tiên Vương ai làm vừa ý vua sẽ được truyền ngôi

2 Lang Liêu được thần giúp đỡ gì:

- Lang Liêu là người thiệt thòi nhất

- Sống bằng đôi tay lđ chăm lo đồng áng

- Bánh hình tròn tượng Trời

 Bánh giầy

- Bánh hình vuông tượng Đất

Tuyeỏt Mai

luận - hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế ( quý

trọng nghề nông, quý trọng hạt gạo nuôi sống

con người và là sản phẩm do chính con người

tạo ra Hai thứ bánh có ý tưởng sâu xa: Tượng

Trời, Đất, muôn loài Hai thứ bánh hợp ý vua

cha, chứng tỏ được tài, đức của con người có

thể nối chí vua đem cái quý nhất trong Trời ,

Đất, của đồng ruộng do chính tay mình làm

ra mà tiến cúng Tiên vương, dâng lên cha thì

đúng là người con tài năng, thông minh, hiếu

thảo, trân trọng những người sinh thành ra

mình )

- Hãy nêu ý nghĩa của truyện ?

- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK / 12

- Gọi hs đọc bt 1

Nêu ý nghĩa của phong tục ngày Tết nhân

dân ta làm bánh chưng, bánh giầy ?

- Hướng dẫn hs làm bài

Hs thảo luận

- HS đọc bt 2

Đọc truyện này , em thích nhất chi tiết nào

? vì sao ?

( Hai chi tiết đạc sắc và giàu ý nghĩa nhất:

+ Lang Liêu nằm mộng thấy thần đến

khuyên bảo: " Trong trời đất không gì quý

bằng hạt gạo "  Đây là chi tiết thần kì

làm tăng sức hấp dẫn cho truyện Chi tiết này

còn nêu bật sự quý giá của hạt gạo ở một đất

nước mà dân cư sống bằng nghề nông và gạo

là lương thực chính được ưa thích Đồng thời

chi tiết này thể hiện một cách sâu sắc cái

đáng quý, đáng trân trọng của sản phẩm do

con người tự làm ra

+ Lời vua nói với nọi người về 2 loại bánh

: " Bánh hình tròn là tượng Trời ta đặt tên

là bánh chưng"

 Nhận xét của nhà vua về BC, BG cũng

chính là ý nghĩ tư tưởng tình cảm của nhân

dân về 2 loại bánh này nói riêng và về phong

tục gói 2 loại bánh này vào ngày Tết )

 Bánh chưng

 Tế Trời, Đất cùng Tiên vương

 Thể hiện sự thờ kính Trời , Đất tổ tiên của nhân dân ta

II ý Nghĩa

- Giải thích nguồn gốc hai loại bánh này.

đề cao lao động, đề cao nghề nông Ghi nhớ: SGK trang 12

III Luyện tập:

1 ý nghĩa của phong tục ngày tết nhân dân ta làm BC, BG là đề cao lđ , đề cao nghề nông, đề cao sự thờ kính Trời, Đất và

Tổ tiên của nhân dân ta Cha ông ta đã xd phong tục tập quán của mình từ những điều giản dị nhưng rất thiêng liêng , giàu ý nghĩa Quang cảnh ngày tết nhân dân ta gói hai loại bánh này còn có ý nghĩa giữ gìn truyền thống văn hoá đậm đà bản sắc đân tộc và làm sống lại câu chuyện BC, BG trong kho tàng truyện cổ đân gian VIệt Nam

2 GV nhận xét, sửa chữa , bổ sung

Tuyeát Mai

4 Cñng cè:

KÓ tãm t¾t truyÖn " BC, BG "

Nªu ý nghÜa cña truyÖn ?

5 DÆn dß:

Häc thuéc phÇn ghi nhí TËp kÓ l¹i truyÖn

Lµm bµi tËp 4, 5 / 3 bµi 1 s¸ch BT

ChuÈn bÞ v¨n b¶n: Th¸nh Giãng SGK / 19

  

-Tuyeỏt Mai

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Từ và cấu tạo của từ tiếng việt I/ MUẽC TIEÂU:

- Kiến thức : Khỏi niệm về từ

- Đơn vị cấu tạo từ(tiếng)

- Cỏc kiểu cấu tạo từ( từ đơn, từ phức)

- Kỹ năng : Rốn kỹ năng sử dụng từ tiếng việt

II/ CHUAÅN BI:

III/ CAÙC BệễÙC LEÂN LễÙP:

1 Ổn định lớp: Trật tự, kiểm tra sĩ số, tác phong, vệ sinh lớp,

2 Kiểm tra bài cũ: Hãy kể tóm tắt truyện "BC, BG " và nêu ý nghĩa của truyện ?

3 bài mới:

Tuyeỏt Mai

a Giới thiệu bài:

b Tiến trình tổ chức các hoạt động

Bảng phân loại

Từ đơn Từ, đấy, nước, ta, chăm, nghề, và, có, tục, ngày,

Tết, làm

Từ ghép Chăm nuôi, bánh chưng, bánh giầy

Từ

- Cấu tạo của từ ghép và từ láy có gì giống

nhau và có gì khác nhau ?

( + Giống: có 2 tiếng trở lên

+ Khác:

Từ ghép: ghép các tiếng có quan hệ về

nghĩa

Phương pháp

- Gọi hs đọc câu 1 ( I )

Gv ghi bảng

VD1 : Thần / dạy / dân / cách / trồng

trọt, / và cách / ăn ở /

Hướng dẫn hs thực hiện yêu cầu bt:

Tách từ rồi sau đó tách tiếng

Lưu ý: Có 1 số đơn vị vừa là từ vừa là

tiếng

- Gọi hs đọc câu 2 ( I )

Các đơn vị được gọi là tiếng và từ có gì

khác nhau ?

( + Tiếng dùng để tạo từ

+ Từ dùng để tạo câu

+ Khi một tiếng có thể dùng để tạo

câu, tiếng ấy trở thành từ )

- Vậy từ là gì ? em hãy định nghĩa về từ ? (

từ là đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất dùng để đặt

câu )

VD2 : Em / yêu / bà

- Trong VD2 có bao nhiêu từ ? Đó là

những từ nào ?

- Gọi hs tìm VD

- Gọi hs đọc 1 ( II )

GV ghi lên bảng

Từ / đấy, / nước / ta / chăm / nghề /

trồng trọt, / chăn nuôi / và / có/ tục ngày

/ Tết / làm / bánh chưng / bánh giầy

- Hướng dẫn hs thực hiện yêu cầu câu hỏi

( phân biệt từ đơn và từ phức )

Nội dung

I Tìm hiểu bài

II Bài học:

1 Từ là gì

Ghi Nhớ: SGK / 13

VD : Ông , bà, cha , mẹ,

2 Từ đơn và từ phức:

Tuyeỏt Mai

Từ láy: có sự hoà phối âm thanh giữa các

tiếng để tạo nghĩa )

- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK / 14

- Học sinh đọc bt 1

- Xác định yêu cầu bt ?

Hướng dẫn thực hiện

- hs đọc bt 2 SGK / 14

Xác định yêu cầu bt ?

Hướng dẫn thực hiện

- hs đọc bt 3 SGK / 14

hs thảo luận

( ý nghĩa các tiếng đứng sau trong từ ghép

có thể nêu những đặc điểm về cách chế

biến bánh , tên chất liệu của bánh tính

chất của bánh )

- GV kẻ bảng , gọi hs điền vào:

-hs đọc bt 4

Từ láy in đậm trong câu miêu tả cái gì ?

Tìm những từ láy có cùng tác dụng ?

- hs đọc bt 5

Thi tìm nhanh các từ láy: gọi 2 nhóm lên

bảng

GV nhận xét, sữa chữa, ghi điểm

Ghi nhơ: SGK / 14

III Luyện tập:

1a Các từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu cấu tạo từ ghép

b Từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc

là từ cội nguồn gốc gác,

c Các từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc: cô chú, cậu mợ, cô dì, chú cháu,

2 Khả năng sắp xếp:

- Theo giới tính ( nam , nữ ): ông

bà, cha mẹ, cậu mợ

- Theo bậc ( bậc trên, bậc dưới ): dì cháu, ông cháu, bác cháu, chú cháu, chị

em ,

3.Điền những tiếng thích hợp vào chỗ trống trong bảng sau:

4.- Miêu tả tiếng khóc của người

- Những từ láy có cùng tác dụng: nức

nở, sụt sùi, rưng rức, hu hu ,

5 Tìm các từ láy

a Tả tiếng cười: Khúc khích, sằng sặc, hô hố, ha ha, hi hi ,

b Tả tiếng nói: om sòm, khàn khàn, thỏ thẻ, léo nhéo,

c Tả dáng điệu: lom khom, lênh khênh, bệ vệ, thâm thấp, dong dỏng, lả lướt, nghênh ngang,

4 Dặn dò:

Học thuộc ghi nhớ

Xem phần đọc thêm SGK / 15

Chuẩn bị " Từ mượn " SGK / 24

Tuần: Ngày soạn:

Tiết : Ngày dạy

Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt

1 ổn định lớp:

Trật tự, kiểm tra sĩ số, tác phong vệ sinh lớp,

2 Kiểm tra bài cũ:

- Tiếng là gì ? Phân biệt từ đơn và từ phức ? lấy VD mỗi loại 2 từ ?

- Phân biệt từ láy và từ ghép ? lấy VD mỗi loại 2 từ ?

3 bài mới:

a Giới thiệu bài

c Tiến trình tổ chức các hoạt động