Và khả năng nhân đạo hóa đó các em sẽ tìm thấy trong đoạn trích của ngày hôm nay: “ Người cầm quyền khôi phục uy quyền ” trích tác phẩm “ Những người khốn khổ ” của V.Huy-gô – một mẫu s[r]
Trang 1Tuần: 29
Tiết: 104 – 105.
Ngày soạn: 18/03/2017.
Ngày dạy: 21/03/2017.
I Mức độ cần đạt:
- Hiểu được sức mạnh và sự cảm hóa của lòng yêu thương và căm giận của
những con người khốn khổ
- Nắm được đặt trưng cơ bản của bút pháp lãng mạn chủ nghĩa của V.Huy-gô
II.Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ:
1 Kiến thức:
- Sự khôi phục uy quyền của người cầm quyền.
- Lòng căm giận khuất phục được kẻ cầm quyền và tình yêu thương làm an lòng
của người khốn khổ
- Những biểu hiện của bút pháp lãng mạn chủ nghĩa trong đoạn trích tác phẩm
2 Kỹ năng:
- Đọc –hiểu văn bản theo đặt trưng thể loại.
- Phân tích tâm lý, tính cách và xung đột của nhân vật
3 Thái độ:
- Ý thức được sự tốt đẹp của cái cao cả, của tình người trong cuộc sống
- Yêu thương con người nhất là những con người bất hạnh
III.Phương pháp
- Phương pháp gợi mở - phát vấn
- Phương pháp bình giảng nêu vấn đề
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp dạy học theo nhóm- hình thức thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ.
3 Vào bài:
Đến với những phận người trong tác phẩm văn chương, chúng ta có khao khát
được đồng cảm, được sẻ chia, chúng ta biết rung động, biết yêu thương , đó là văn
học đã nhân đạo hóa trái tim của mỗi con người Và khả năng nhân đạo hóa đó các
em sẽ tìm thấy trong đoạn trích của ngày hôm nay: “Người cầm quyền khôi phục
uy quyền” trích tác phẩm “Những người khốn khổ” của V.Huy-gô – một mẫu số
vĩnh hằng của chân lý về tình yêu và lẽ sống trong cuộc đời Cô và các em cùng đi
vào bài học ngày hôm nay
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung cần đạt.
Đọc văn:
NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY
QUYỀN.
V Huy-gô.
Trang 2- Vài nét tiêu biểu về cuộc đời và sự
nghiệp của tác giả?.
Định hướng:
- Sinh năm 1802 – 1885
- Nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch nổi tiếng
của Pháp
- Sinh ra trong một gia đình quý tộc Cha
của V.Huy-gô là một quân nhân ,mẹ lại nặng
về tư tưởng bảo hoàng Bố mẹ bất đồng về
quan điểm nảy sinh mâu thuẩn Tuổi thơ trải
qua những giằng xé trong tình cảm gia đình
- Tài năng của ông bộc lộ rất sớm
- Suốt cuộc đời hoạt động cho xã hội và
chính trị , ông đấu tranh không ngừng nghỉ vì
sự tự do và sự tiến bộ của con ngươi
+ Nhân kỷ niệm 100 năm ngày mất của
ông, bằng những tư tưởng của ông về lẽ
sống, về tình thương, bằng những tư tưởng
của ông đóng góp cho dân chủ của nhân loại
ông đã được nhân dân thế giới tôn xưng là:
Danh nhân văn hóa nhân loại
- Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền
với thời đại đầy bão tố cách mạng Trong
sự nghiệp ông sáng tác một khối lượng tác
phảm đồ sộ và thành công ở nhiều thể loại:
+ Tiểu thuyết: Nhà thờ đức bà Paris
(1831) (chủ soái lãng mạn của nền văn học
Pháp); Những người khốn khổ…(1862).
+ Thơ: Tia sáng và bóng tối (1840), Trừng
phạt (1853); mặc tưởng (1862)…,
+ Kịch: Héc-na-ni… (1830).
Giáo viên:
- Cho biết hoàn cảnh sáng tác tiểu thuyết
“Những Người khốn khổ”
Định hướng:
- Hoàn cảnh sáng tác: năm 1862 Tác phẩm
này được đánh giá là một trong những cuốn
tiểu thuyết nổi tiếng nhất thế giới của TK
XIX Hơn 100 năm qua, tác phẩm này đã
dựng hơn 10 bộ phim, chuyển thể thành
nhiều vở kịch kinh điển và cũng là những vở
Ba-lê rất nổi tiếng Đây là cuốn tiểu thuyết
dung lượng đồ sộ với hơn 2000 trang
1 Tác giả: (1802 – 1885).
- Cuộc đời:
+ Nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch nổi tiếng của Pháp
+ Tuổi thơ trải qua những giằng xé trong tình cảm gia đình
+ Ảnh hưởng tư tưởng tiên tiến từ mẹ, đồng thời chịu sự tác động từ những cuộc hành trình chuyển quân cùng cha để lại dấu
ấn trong sáng tác của ông
+ Suốt cuộc đời hoạt động cho xã hội và chính trị vì sự tiến bộ của con người và thời đại
+ Danh nhân văn hóa nhân loại (1985)
- Sự nghiệp: (SGK).
2 Tác phẩm: Những người khốn khổ:
- Hoàn cảnh sáng tác: năm 1862.
- Tóm tắt: (SGK).
Trang 3
Giáo viên:
- Tóm tắt tác phẩm cho học sinh.
Giáo viên:
- Tác phẩm được chia làm mấy phần?
Định hướng:
- Bố cục: Gồm 5 phần (Phăng-tin; Cô-dét;
Ma-ri-uýt; Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh
hung ca phố Xanh-đơ-ni; Giăng-van-giăng),
hơn 2000 trang, hàng trăm nhân vật
Giáo viên:
- Giáo viên cung cấp thông tin về nội
dung tác phẩm: Tác phẩm vừa mang tính
hiện thực, vừa mang tính sử thi.Tính hiện
thực thể hiện cụ thể ông miêu tả vô cùng
chân thật đời sống của nhân dân thế TK XIX,
tác phẩm mang tính sử thi bởi nó khái được
toàn bộ sự kiện lớn của nước Pháp trong
khoảng ba thập kỉ đầu thế kỉ 19, xoay quanh
nhân vât Giăng-van-giăng từ khi được ra tù
đến lúc qua đời, với một thông điệp: “trên
đời, chỉ có một điều ấy thôi, đó là thương
yêu nhau”.
Giáo viên:
- Cho biết vị trí đoạn trích nằm ở đâu
trong tác phẩm?.
Định hướng:
- Vị trí đoạn trích: Chương IV, quyển 8,
phần thứ nhất tiểu thuyết Những người
khốn khổ.
Giáo viên:
- Gọc học sinh tóm tắt tác phẩm.
Định hướng:
- Kể lại tình huống Gia-ve – Một hung
thần ác sát đối với thế giới tội phạm đến bắt
Giăng-và-giăng khi ông đang chứng kiến
cachr cô thợ khâu Phăng-tin đang hấp hối
Giáo viên:
- Đoạn trích có thể chia làm mây phần?.
Định hướng:
- Chia ba phần:
+ Phần 1: từ đầu…chị rung mình
(Giăng-van-giăng chưa mất uy quyền)
+ Phần 2: Tiếp theo…Phăng-tin đã tắt thở
- Bố cục: Gồm 5 phần (Phăng-tin;
Cô-dét; Ma-ri-uýt; Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh hung ca phố Xanh-đơ-ni; Giăng-van-giăng), hơn 2000 trang, hàng trăm nhân vật
- Nội dung: miêu tả chân thật đời sống
của nhân dân và khái được toàn bộ sự kiện lớn của nước Pháp trong khoảng ba thập kỉ đầu thế kỉ XIX
3 Đoạn trích “ Người cầm quyền khôi phục uy quyền”:
- Vị trí đoạn trích: Chương IV, quyển 8, phần thứ nhất tiểu thuyết Những người khốn khổ.
- Tóm tắt tác phẩm: kể lại tình huống
Gia-ve – Một hung thần ác sát đối với thế giới tội phạm đến bắt Giăng-và-giăng khi ông đang chứng kiến cachr cô thợ khâu Phăng-tin đang hấp hối
- Bố cục: ba phần.
+ Phần 1: từ đầu…chị rung mình
(Giăng-van-giăng chưa mất uy quyền) + Phần 2: Tiếp theo…Phăng-tin đã tắt thở (Giăng-van-giăng đã mất hết uy quyền) + Phần 3: Phần còn lại ( Giăng-van-giăng khôi phục uy quyền)
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Đọc – giải thích từ khó.
Trang 4(Giăng-van-giăng đã mất hết uy quyền).
+ Phần 3: Phần còn lại ( Giăng-van-giăng
khôi phục uy quyền)
Giáo viên:
- Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình
của Gia-ve?.
Định hướng:
- Bộ mặt: gớm ghiếc Giọng nói: man rợ
và điên cuồng, không phải tiếng người nói
mà là tiếng thú gầm Giọng nói của hắn làm
cho Phăng-tin khiếp sợ đến muốn ngất đi
ngất đi Cặp mắt: như cái móc sắt với cái
nhìn ấy “hắn đã quen kéo giật vào hắn bao
kẻ khốn khổ”.Cái cười: ghê gớm phô ra tất
cả hai hàm răng.
- Rõ rằng V.Huy-gô đã mượn điểm nhìn của
Phăng-tin để người đọc như cùng số phận
của cô, như đang đứng trong tâm trạng của
cô để nhìn ngắm chân dung của Gia-ve
Giáo viên:
Với ngoại hình của Gia-ve tác giả đã dùng
các biện pháp nghệ thuật gì? Và có tác
dụng gì?.
Biện pháp so sánh, phóng đại mang tính ẩn
dụ bộ mặt của một con dã thú đang săn mồi
mà thôi
Giáo viên:
- Ngôn ngữ của Gia-ve đối với
Giăng-van-giăng như thế nào? Và đối với
Phăng-tin ra sao?.
- Một cái thứ ngôn ngữ không thể chấp
nhận vừa thô thiển, vừa vô văn hóa
- Không chỉ với Giăng-van-giăng mà đối
với Phăng-tin: một bệnh nhân không biết có
cơ may sống xót hay không hắn cũng dùng
những ngôn ngữ thô bỉ, khinh miệt nhất Đối
với hắn nhân cách Phăng-tin không được
công nhận biểu tương tình mẫu tử của
Phăng-tin không được công nhận
Giáo viên:
- Vậy còn hành động, thái độ của hắn
biểu hiện như thế nào?
Định hướng:
2 Tìm hiểu văn bản:
2.1 Hình tượng nhân vật Gia-ve:
a Ngoại hình:
- Bộ mặt: gớm ghiếc
- Giọng nói: man rợ và điên cuồng, không phải tiếng người nói mà là tiếng thú gầm
- Cặp mắt: nhìn như cái móc sắt với cái nhìn ấy hắn đã quen kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ
- Cái cười: ghê gớm phô ra cả hai hàm răng
-> Biện pháp so sánh phóng đại mang tính
ẩn dụ chân dung Gia-ve hiện lên như một con ác thú
b Ngôn ngữ:
- Đối với Giăng-va-giăng: thô lổ, vô
văn hóa
- Đối với Phăng-tin: thô bỉ, khinh miệt
c Thái độ, hành động:
- Đối với Giăng-van-giăng: hả hê,
Trang 5- Đối với Giăng-van-giăng:
+ Hả hê, khoái trá khi bắt được con mồi
trong suốt năm năm (Giăng-van-giăng là con
mồi nguy hiểm nhất)
+ Lổ mảng, thô bạo, hống hách, hung tàn
(dặm chân, hét lớn, nói như gầm, như thôi
miên con mồi, túm lấy cổ áo đe dọa )
- Đối với Phăng-tin :
+ tàn độc (nhìn trừng trừng, nói lời thô lỗ
khinh miệt)
+ vùi dập niềm tin nhỏ nhoi của người
thiếu phụ (tuyên bố Giăng-van-giăng là kẻ
cắp, là người tù khổ sai, không quan tâm đến
cảm xúc của Phăng-tin bởi ác thú rình mồi
chỉ quan tâm đến con mồi ); khi Phăng-tin
tắt thở hắn vẫn vô cảm, lạnh lùng, không có
lấy một chút thương tâm ngay cả khi hắn
chính là nguyên nhân làm cho Phăng-tin chết
-> Gia-ve chính là đao phủ là kẻ dẫn tới cái
chết trong tuyệt vọng của Phăng-tin
Giáo viên:
- Qua hình dạng, ngôn ngữ, hành động
và thái độ của Gia-ve em có nhận xét như
thế nào về nhân vật này?; nhân vật này
đại diện cho điều gì trong xã hội đương
thời?.
Định hướng:
- Khi xây dựng hình tương nhân vật
ve V.Huy-gô đã hướng tới một ẩn dụ:
Gia-ve là một con ác thú giữ của cho chính quyền
tư sản đương thời là hiện thân của cái ác
trong sự truy đuổi cái thiện một cách gắt gao
đến tân cùng của định kiến tư sản, phủ nhận
những mặt tốt đẹp của con người
TIẾT 2
Giáo viên: dẫn dắt.
- Trong đoạn trích người cầm quyền
khôi phục uy quyền có hai tuyến nhân vật
rất rõ ràng Và cái chết của Phăng-tin đã
làm bộc lộ lên bản chất ác dọc của Gia-ve,
thì Giăng-van-giăng chính nhân vật đi
ngược lại với điều đó Cô và các em sẽ đi
vào tìm hiểu nhân vật này
khoái trá khi bắt được con mồi Lổ mảng, hống hách, thô bạo, hung hăng (dặm chân, hét lớn, nói như gầm, như thôi miên con mồi, túm lấy cổ áo, …)
- Đối với Phăng-tin : + tàn độc (nhìn trừng trừng, nói lời thô
lỗ khinh miệt)
+ vùi dập niềm tin (tuyên bố
Giăng-van-giăng là kẻ cắp, là người tù khổ sai ); + vô cảm, dửng dưng, trước nỗi đau và cái chết của Phăng-tin -> Gia-ve là đao phủ là kẻ dẫn tới cái chết trong tuyệt vọng của Phăng-tin.
-> Gia-ve là một con ác thú, một con thú giữ cửa cho chính quyền tư sản lúc bấy giờ, hiện thân của cái ác trong xã hội đương thời thái độ lên án của V.Huy-gô.
Trang 6Giáo viên:
- Hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm (3
phút):
+ Tổ 1 + tổ 3: Hành động và thái độ của
Giăng-van-giăng đối với Gia-ve như thế nào
trước và sau khi Phăng-tin chết? Em có nhận
xét gì về thái độ và hành động đó?
+ Tổ 2 + tổ 4: Hành động và thái độ của
Giăng-van-giăng đối với Phăng-tin như thế
nào trước và sau khi Phăng-tin chết? Em có
nhận xét gì về thái độ và hành động đó?
+ Qua hình tượng nhân vật
Giăng-van-giăng em có nhận xét gì về tinh thần của
V.Huy-gô đối với con người?
Định hướng:
- Đối với Gia-ve:
+ Trước khi Phăng-tin chết: Cho dù đến
lúc đó ông đã trở thành một tội phạm trong
mắt Gia-ve thì ông vần điềm tĩnh, vẫn từ tốn,
khiêm cung mà không hề rung sợ
+ Sau khi Phăng-tin chết:
Khi Phăng-tin qua đời lời lẽ khiêm cung,
nhún nhường của Giăng-va-giăng không còn
đối với Gia-ve nữa Ông mạnh mẽ lên án
quyết liệt: “Chính anh đã giết chết người
đàn bà này rồi đấy!”, hoặc cảnh báo: “Tôi
khuyên anh đừng quấy rầy tôi nữa!” Lời lẽ
nghiêm khắc, phản ứng quyết liệt của
Giăng-van-giăng khiến Gia-ve khiếp sợ (Sự thật là
Gia-ve run sợ) Khi đối diện trước sự tàn độc
đến khôn cùng của Gia-ve, Giăng-van-giăng
đã: Giật gãy chiếc giường cũ nát, cầm lăm
lăm cái thanh giường trong tay, nhìn
Gia-ve trừng trừng, một hành động mang kịch
tính
Đối với Phăng-tin:
+ Khi cô còn sống: ông nhẹ nhàng, từ
tốn và cũng rất ân cần ( để có thể trấn an
Phăng-tin trước nỗi sợ hãi của mình khi cô
phải đối diện với Gia-ve- một tên ác thú Ông
đã nhẹ nhàng, che chở, dỗ dành chị bằng
những lời rất ân cần (Cứ yên tâm không
phải nó đến bắt chị đâu!, cách ông dỗ dành
2.2 Hình tượng nhân vật Giăng-van-giăng:
a Đối với Gia-ve:
- Khi Phăng-tin còn sống: Cử chỉ điềm
tĩnh, ngôn ngữ nhã nhặn, từ tốn, khiêm cung nhưng không hề khiếp sợ
- Sau khi Phăng-tin chết: mạnh mẽ lên
án quyết liệt: “Chính anh đã giết chết người đàn bà này rồi đấy!” , thẳng thừng
cảnh báo: “Tôi khuyên anh đừng quấy rầy tôi nữa!”; lời lẽ nghiêm khắc, phản ứng
quyết liệt khiến Gia-ve khiếp sợ, Giăng-va-giăng đã khôi phục lại uy quyền
b Đối với Phăng-tin:
- Khi còn sống: trấn an, che chở, từ tốn
và rất ân cần ( Cứ yên tâm không phải nó đến bắt chị đâu!)
Yêu thương, che chở với mục đích: cứu sống Phăng-tin trong lúc bệnh tình nguy kịch.
-Khi Phăng-tin đã chết: xót thương
Trang 7như một người thân dỗ dành những người
thân của mình vậy) Chỉ có thể là một con
người vừa yêu thương, vừa trân trọng nhân
phẩm con người mới có thể làm được điều
này)
Yêu thương, trân trọng, che chở với mục
đích: cứu sống Phăng-tin trong lúc bệnh
tình nguy kịch.
Khi Phăng-tin đã chết:
Ông xót thương lặng nhìn và ngồi bên thi
thể Phăng-tin Ông nhẹ nhàng, hứa hẹn và an
ủi vong linh của chị: “ đỡ lấy trán, lấy hai
tay nâng đầu Phăng-tin lên đặt ngay ngắn
giữa gối, thắc lại dây rút cổ áo, vén tóc, vút
mắt và hôn lên tay chị.”
Hành động của Giăng-van-giăng xuất phát
từ tình yêu thương đối với những người cùng
cảnh ngộ, một người ban ơn và cứu niền tin
của người khác, tôn chỉ đạo lý của tình
thương đạo lý của tình người
Tinh thần nhân đạo sâu sắc của V.Huy-gô:
lẽ sống chính là tình thương., cái thiện luôn
luôn chiến thắng cái ác Vậy nên, mà người
ta gọi ông là “nhà văn của những con
người khốn khổ”
Giáo viên: mở rộng.
- Hình tượng nhân vật Phăng-tin còn thể
hiện một cách gián tiếp qua thái độ của
Phăng-tin : Biết bao nhiêu lần Phăng-tin phó
thác số phận của mình, nàng cầu cứu và gởi
sự tin tưởng tuyệt đối của mình đối với ông
thị trưởng Ma-đơ-len Đối với Phăng-tin,
Giăng-van-giăng là ân nhân là vị cứu tinh
Giáo viên: củng cố bài giảng.
Giáo viên: liên hệ thực tế.
- Một nhà văn từng viết:
“ Mây với nước còn hòa quyện cùng nhau.
Người với người lẽ nào không cảm ứng”
Qua tác phẩm này cô mong rằng các em đều
sẽ hiểu một chân lý muôn thuở: lẽ sống chính
là tình thương vì “tình thương cho đi chính
là tình thương nhận lại” Có một câu danh
ngôn rất nổi tiếng nói rằng : “nơi lạnh nhất
(lặng nhìn và ngồi bên thi thể Phăng-tin), nhẹ nhàng, hứa hẹn và an ủi vong linh của người đã mất
-> xuất phát từ tình yêu thương đối với những người cùng cảnh ngộ, một người ban ơn và cứu niền tin của người khác hiện thân của công lý, tình yêu và lẽ thiện ->Tinh thần nhân đạo sâu sắc của V.Huy-gô: lẽ sống chính là tình thương, cái thiện luôn thắng cái ác
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Khắc họa tính cách nhân vật và đối lập
nhân vật (Gia-ve >< Giăng-van-giăng) và tuyến nhân vật (Giă-ve >< Giăng-van-giăng, Phăng-tin)
- Giàu xung đột kịch tính
2 Ý nghĩa văn bản:
- Quyền uy mà người cầm quyền khôi
phục chỉ là tạm thời; “trên đời, chỉ có một điều ấy thôi, đó là yêu thương nhau” mới
là vĩnh viễn
IV Dặn dò:
- Học và nắm vững hình tượng các nhân vật từ đó thấy được tinh thần nhân đạo của V.Huy-gô
- Chuẩn bị và soạn bài mới: “Luyện tập thao tác lập luận bình luận”
Trang 8không phải là Bắc cực mà là nơi thiếu tình
thương” Và nếu như đã không thể yêu
thương một ai đó chúng ta cũng đừng nên
ghét bỏ họ Bởi lẽ, việc ghét bỏ là chính là cơ
sở đầu tiên khiến chúng ta gây ra những điều
xấu ác cho họ và cuộc đời mình
* RÚT KINH NGHIỆM