- Văn học dân gian các thành tựu về hội hoạ,kiến trúc,điêu khắc - GDMT: Dưới thời nhà Nguyễn vào nửa đầu TK XIX, văn hóa dân tộc phát triển do truyền thống của dân tộc từ trong các thời[r]
Trang 1Ngày soạn : 15/8/2015
Tuần 1
Tiết 1
Phần một
Khái quát lịch sử thế giới trung đại
Bài 1 : Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu âu
(thời sơ - trung kì trung đại )
I Mục tiêu :
1 Kiến thức
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
- Hiểu khái niệm "lãnh địa phong kiến", đặc trng của nền kinh tế lãnh địa phong kiến
- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa nền kinh tếlãnh địa và nền kinh tế trong thành thị trung đại
2 Kĩ năng
- Biết xác định đợc vị trí các quốc gia phong kiến châu âu trên bản đồ
- Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hộichiếm hĩu nô lệ sang xã hội phong kiến
xuống va tiêu diệt các
quốc gia này, lập nên
nhiều vơng quốc mới "Kể
Trả lời: Chia ruộng đất,
phong tớc vị cho nhau
+ Bộ máy Nhà nớc chiếm
1 Sự hình thành XHPK ởchâu Âu
a Hoàn cảnh lịch sử
- Cuối thế kỷ V, ngờiGiecman tiêu diệt các quốcgia cổ đại phương Tõy
b Biến đổi trong xã hội
- Tớng lĩnh, quý tộc đợc
Trang 2Hỏi: Những việc ấy làm
xã hội phơng tây biến đổi
Hỏi: Trình bày đời sống,
sinh hoạt trong lãnh địa?
Hỏi: Đặc điểm chính của
nền kinh tế lãnh địa phong
Hỏi: Thành thị trung đại
xuất hiện nh thế nào?
- Những ngời vừa có ruộng
- Do hàng hoá nhiều cầntrao đổi, buôn bán
lập xởng sản xuất, mởrộng thành thị trấn thànhthị trung đại ra đời
- Thợ thủ công và thơngnhân
chia ruộng, phong tớc cáclãnh chúa phong kiến
- Nô lệ và nông dân Nôngnô, phụ thuộc lãnh chúa xãhội phong kiến hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
- Là vùng đất rộng lớn dolãnh chúa làm chủ, trong đó
có lâu đài và thành quách
- Đời sống trong lãnh địa:+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy
đủ
+ Nông nô: đói nghèo, khổcực chống lãnh chúa
- Đặc điểm kinh tế: tự cung
tự cấp, không trao đổi vớibên ngoài
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại.
a Nguyên nhân
- Cuối thế kỷ XI, sản xuấtphát triển, hàng hoá thừa đ-
ợc đa đi bán thị trấn ra
đời thành thị trung đạixuất hiện
b Tổ chức
- Bộ mặt thành thị : phố xá,nhà cửa
- Tầng lớp : thị dân (thợ thủcông + thơng nhân)
c.Vai trò
- Thúc đẩy XHPK pháttriển
Trang 3Yêu cầu: Miêu tả lại cuộc
sống ở thành thị qua bức
tranh h2 trong SGK
- Sản xuất và buôn bán,trao đổi hàng hoá
- Thúc đẩy sản xuất vàbuôn bán phát triển tác
động đến sự phát triển củaxã hội phong kiến
- Đông ngời, sầm uất, hoạt
động chủ yếu là buôn bán,trao đổi hàng hoá
4 C ủng cố :
Yêu cầu học sinh trả lời:
1 XHPK ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
2 Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới?
Y nghĩa sự ra đời của thành thị ?
5 H ư ớng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
Học bài 1 và soạn bài 2
IV RÚT KINH NGHIỆM:
II Mục tiêu :
Trang 4Mở rộng thị trờng, giao lu buôn bán giữa các nớc là tất yếu
II CHU ẨN bị
- GV: Bản đồ cỏc cuộc PKĐL - Tranh ảnh về những nhà phát kiến địa lý, tàu thuyền;
Su tầm các câu chuyện về những cuộc phát kiến địa lý
- HS: đọc bài trước
III CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra bài cũ :
- Xã hội PK chân Âu hình thành nh thế nào? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?
- Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tếthành thị?
Hỏi: Các cuộc phát kiến
địa lý đợc thực hiện nhờ
những điều kiện nào?
Yêu cầu: Mô tả lại con tàu
Carraven (có nhiều buồm,
to lớn, có bánh lái )
Yêu cầu: Kể tên các cuộc
phát kiến địa lý lớn và nêu
Giảng: Các cuộc phát kiến
địa lý đã giúp cho việc
giao lu kinh tế và văn hoá
đợc đẩy mạnh Quá trình
HS đọc phần 1
- Do sản xuất phát triển,các thơng nhân, thợ thủcông cần thị trờng vànguyên liệu
- Do khoa học kỹ thuậtphát triển : đóng đợcnhững tàu lớn, có la bàn
- HS trình bày trên bản đồ:
+ 1487: Điaxơ vòng quacực Nam châu Phi
+ 1498 Vascô đơ Gama
đến ấn Độ
+ 1492 Côlômbô tìm rachâu Mĩ
+ 1519-1522: Magienlanvồng quanh trái đất
- Tìm ra những con đờngmới để nối liền giữa cácchâu lục đem về nguồn lợicho giai cấp t sản châu Âu
- Là cuộc cách mạng vềkhoa học kỹ thuật, thúc
đẩy thơng nghiệp pháttriển
1 Những cuộc phát kiến lớn về
địa lý
- Nguyên nhân :
+ Sản xuất phát triển+ Cần nhiên liệu+ Cần thị trờng
- Các cuộc phát kiến địa lý tiêubiểu (SGK)
- Kết quả:
+ Tìm ra những con đờng mới.+ Đem lại những món lợikhổng lồ cho giai cấp t sảnchâu Âu
+ Đặt cơ sở cho việc mở rộngthị trờng của các nớc châu Âu
- ý nghĩa:
+ Là cuộc cách mạng về giaothông và tri thức
+ Thúc đẩy thơng nghiệp pháttriển
Trang 5Hỏi: Tại sao quý tộc
phong kiến không tiếp tục
+ Buôn bán nô lệ da đen
+ Đuổi nông nô ra khỏilãnh địa không có việclàm làm thuê
- Để sử dụng nô lệ da đen
thu lợi nhiều hơn
- Lập xởng sản xuất quymô lớn
- Lập các công ty thơngmại
- Lập các đồn điền rộnglớn
+ Hình thức kinh doanh tbản thay thế chế dộ tự cấp
tự túc
+ Các giai cấp mới đợchình thành
- T sản bao gồm quý tộc,thơng nhân và chủ đồn
điền
- Giai cấp vô sản: nhữngngời làm thuê bị bóc lộtthậm tệ
2 Sự hình thành chủ nghĩa tbản ở châu Âu
+ Quá trình tích luỹ t bảnnguyên thuỷ hình thành: tạovốn và ngời làm thuê
+ Về kinh tế: Hình thức kinhdoanh t bản ra đời
+ Về xã hội các giai cấp mớihình thành: T sản và vô sản
+ Về chính trị: giai cấp t sảnmâu thuẫn với quý tộc phongkiến đấu tranh chống phongkiến
* T sản bóc lột kiệt quệ vô sản.Quan hệ sản xuất t bản hìnhthành
4.Củng cố
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và tác động của nó tới xã hội châu Âu?
- Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
5.H ớng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
Học bài, đọc bài 3
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 6
Ngày 17/8/2015
Tồ trưởng duyệt
Lấ THỊ GÁINgày soạn : 22/8/2015
Tuần 2
Tiết 3
BÀI 3:
cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
thời hậu kỳ trung đại ở châu âu
I Mục tiêu :
1 Kiến thức
Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào Văn hoá Phục hng
Nguyên nhân dẫn đến phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động của phong tràonày đến xã hội phong kiến châu Âu bấy giờ
2.Kiểm tra bài cũ :
Kể tên các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu và nêu hệ quả của các phát kiến địa đó tớixã hội châu Âu
Sự hình thành của CNTB ở châu Âu đã diễn ra nh thế nào?
Hỏi: Chế độ phong kiến ở
châu ÂÂ u tồn tại trong
- Giai cấp t sản có thế lực kinh tếnhng không có địa vị xã hội
Trang 7văn hoá cổ đại bị phá huỷ
hoàn toàn, trừ nhà thờ và
tu viện Do đó, giai cấp t
sản đấu tranh chống lại sự
cuộc mở đờng cho đấu
tranh chống phong kiến?
Yêu cầu: Kể tên một số
nhà Văn hoá, khoa học
tiêu biểu mà em biết?
(GV giới thiệu một số t
liệu, tranh ảnh trong thời
Văn hoá Phục hng cho
HS)
Hỏi: Thành tựu nổi bật
của phong trào Văn hoá
Phục hng là gì?
Hỏi: Qua các tác phẩm
của mình, các tác giả thời
Phục hng muốn nói điều
cổ đại là tinh hoa nhânloại, việc khôi phục nó sẽ
có tác động, tập hợp đợc
đông đảo dân chúng đểchống lại phong kiến
trị đến ngày nay)
- Phê phán XHPK và giáohội
- Đế cao giá trị con ngời
- Mở đờng cho sự pháttriển của Văn hoá nhânloại
- Đề cao giá trị con ngời
2) Phong trào cải cách tôn giáo
Trang 8Hỏi: Nguyên nhân nào
dẫn đến phong trào cải
cách tôn giáo?
Hỏi: Trình bày nội dung t
tởng cuộc cải cách Luthơ
và Canvanh?
Giảng: giai cấp phong kiến
châu Âu dựa vào giáo hội
lãnh chúa phong kiến
Giáo hội còn ngăn cấm sự
phát triển của khoa học tự
nhiên Mọi t tởng tiến bộ
đều bị cấm đoán (Kể cho
- Bãi bỏ nghi lễ phiền toái
- Quay về giáo lí Kitô
nguyên thuỷ
- Lan rộng nhiều nớc tây
Âu: Anh, Pháp, Thụy Sĩ
- Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
- Quay về giáo lí nguyên thuỷ
* Tác động đến xã hội:
- Góp phần thúc đẩy cho cáccuộc khởi nghĩa nông dân
- Đạo Kitô bị phân hoá
4 Củng cố
- Giai cấp t sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao lại có cuộc đấutranh đó?
- ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
- Phong trào Cải cách tôn giáo tác động nh thế nào đến xã hội châu Âu?
5 H ớng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
Học bài ; chuẩn bị bài 4
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 9Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.
Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
Những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kỹ thuật của Trung Quốc
2 Kĩ năng
Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử?
3 Thỏi độ
Nhận thức đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phơng Đông
Là nớc láng giềng với Việt Nam, ảnh hởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của ViệtNam
II CHU ẨN bị
- GV: Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
Tranh ảnh một số công trình, lâu đài, lăng tẩm của Trung Quốc
- HS: đọc bài trước
III CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra bài cũ:
Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến ở châu
Âu? Nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
Phong trào Cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu nh thế nào?
3.Bài mới
Hoạt đỘNG CỦA THẦY Hoạt động CỦA TRề Ghi bảng
Trang 10triển của nhân loại.
Hỏi: Sản xuất thời kỳ Xuân
Thu - Chiến Quốc có gì
- Xuất hiện giai cấp mới là
địa chủ và tá điền (nôngdân lĩnh canh)
- Là giai cấp thống trịtrong XHPK vốn là nhữngquý tộc cũ và nông dângiàu có, có nhiều ruộng
đất
- Nông dân bị mất ruộng,phải nhận ruộng của địachủ và nộp địa tô
1) Sự hình thành XHPK ởTrung Quốc
* Những biến đổi trong sảnxuất
- Công cụ bằng sắt
Năng suất tăng
Diện tích gieo trông tăng
* Biến đổi trong xã hội:
- Quan lại, nông dân giàu địachủ
- Cử quan lại đến cai trị
- Ban hành chế độ đo lờng, tiềntệ
- Bắt lao dịch
b) Thời Hán
- Xoá bỏ chế độ pháp luật hàkhắc
- Giảm tô thuế, su dịch
Trang 11Hỏi: Em hãy so sánh thời
gian tồn tại của nhà Tần và
đối ngoại của nhà Đờng?
Hỏi: Sự cờng thịnh của
- Kinh tế phát triển, xã hội
ổn định thế nớc vữngvàng
- HS đọc phần 3
- Ban hành nhiều chínhsách đúng đắn: cai quảncác vùng xa, mở nhiềukhao thi để chọn nhân tài,chia ruộng cho nông dân,khuyến khích sản xuất
- Kinh tế phát triển đấtnớc phồn vinh
- Mở rộng lãnh thổ bằngcách tiến hành chiến tranh
(Liên hệ đối với ViệtNam)
a) Chính sách đối nội
- Cử ngời cai quản các địa
ph-ơng
- Mở khoa thi chọn nhân tài
- Giảm thuế, chia ruộng chonông dân
b) Chính sách đối ngoại
- Tiến hành chiến tranh xâm lợc
mở rộng bờ cõi, trở thành đấtnớc cờng thịnh nhất châu á
4.Củng cố
XHPK ở Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
Sự thịnh vợng của Trung Quốc biểu hiện ở những mặt nào dới thời nhà Đờng?
5.H ớng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
Trang 13Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.
Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
Những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kỹ thuật của Trung Quốc
2 Kĩ năng
Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử?
3 Thỏi độ
Nhận thức đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phơng Đông
Là nớc láng giềng với Việt Nam, ảnh hởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của ViệtNam
2.Kiểm tra bài cũ :
- Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành XHPK ở Trung Quốc? Theo em, sự hìnhthành XHPK ở Trung Quốc có gì khác với phơng Tây?
- Trình bày những nét chính trong chính sách đối nội và đối ngoại của nhà Đờng Tácdụng của những chính sách đó?
- ổn định đời sống nhândân sau nhiều năm chiếntranh lu lạc
- Vua Mông Cổ là Hốt TấtLiệt diệt nhà Tống, lập nênnhà Nguyên ở TrungQuốc
4) Trung Quốc thời Tống Nguyên
-a) Thời Tống
- Miễn giảm thuế, su dịch
- Mở mang thuỷ lợi
Trang 14vó ngựa của ngời Mông
Cổ đã tràn ngập lẫnh thổ
các nớc châu Âu cũng nh
châu á Khi tiến vào
Trung Quốc, ngời Mông
Hỏi: Trình bày diến biến
chính trị của Trung Quốc
từ sau thời Nguyên đến
cuối Thanh?
Hỏi: Xã hội Trung Quốc
cuối thời Minh và nhà
Thanh có gì thay đổi?
Hỏi: Mầm mống kinh tế
TBCN biểu hiện ở những
điểm nào?
Giảng: Thời Minh và thời
Thanh tồn tại khoảng hơn
thành tựu Văn hoá, khoa
học - kĩ thuật Trung Quốc
thời phong kiến
- Ngời Hán bị cấm đoán
đủ thứ nh cấm mang vũkhí, thậm trí cả việc họpchợ, ra đờng vào ban
- XHPK lâm vào tình trạngsuy thoái
+ Vua quan ăn chơi xa xỉ
+ Nông dân, thợ thủ côngphải nộp tô, thuế nặng nề
+ Phải đi lao dịch, đi phu
+ Xuất hiện nhiều xởngdệt lớn, xởng làm đồ sứ
với sự chuyên môn hoá
cao, thuê nhiều nhân công
+ Buôn bán với nớc ngoài
đợc mở rộng
- HS đọc phần 6
- Đạt đợc thành tựu trênrất nhiều lĩnh vực văn hoá
khác nhau: văn học, sửhọc, nghệ thuật điêu khắc,hội hoạ
- "Tây du ký", "Tam quốcdiễn nghĩa", "Đông chu
5) Trung Quốc thời Minh Thanh
-* Thay đổi về chính trị:
- 1368: nhà Minh đợc thànhlập
- Lý Tự Thành lật đổ nhàMinh
- 1644: Nhà Thanh đợc thànhlập
* Biến đổi trong xã hội thời cuối Minh và Thanh:
- Vua quan sa đoạ
- Nông dân đói khổ
* Biến đổi về kinh tế:
- Mầm mống kinh tế TBCNxuất hiện
- Buôn bán với nớc ngoài đợc
mở rộng
6) Văn hoá, khoa học - kĩthuật Trung Quốc thời phongkiến
a) Văn hoá
- T tởng: Nho giáo
- Văn học, sử học rất pháttriển
- Nghệ thuật: hội hoạ, điêukhắc, kiến trúc đều ở trình
độ cao
Trang 15- Cố cung, Vạn lí trờngthành, khu lăng tẩm củacác vị vua.
- Gợi ý: đồ sộ, rộng lớn,kiên cố, kiến trúc hài hoà,
đẹp
- Có nhiều phát minh lớn
đóng góp cho sự phát triểncủa nhân loại nh giấy viết,
kĩ thuật in ấn, la bàn,thuốc súng
- Ngoài ra, Trung Quốccòn là nơi đặt nên móngcho các ngành khoa học -
kĩ thuật hiện đại khác:
đóng tàu, khai mỏ, luyệnkim
b) Khoa học - kĩ thuật.
- "Tứ đại phát minh"
- Kĩ thuật đóng tàu, luyện sắt,khai thác dầu mỏ có đónggóp lớn đối với nhân loại
4 Củng cố
- Trình bày những thay đổi của XHPK Trung Quốc thời Minh - Thanh?
- Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?
5 H ớng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
Học bài ; chuẩn bị bài 5
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 16- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX.
- Những chính sách cai trị của những vơng triều và những biểu hiện của sự phát triểnthịnh đạt của ấn độ thời phong kiến
- Một số thành tựu của văn hoá ấn độ thời cổ, trung đại
2.Kiểm tra bài cũ:
- Sự suy yếu của xã hội phong kiến Trung Quốc cuối thời Minh- Thanh đợc biểu hiện
Hỏi: Sự phát triển của
v-ơng triều Gupta thể hiện ở
- HS đọc phần 2
- Cả kinh tế - xã hội và vănhoá đều rất phát triển: chếtạo đợc sắt không rỉ, đúc t-ợng đồng, dệt vải với kĩ
1) Những trang sử đầu tiên(Giảm tải)
2) ấ n đ ộ thời phong kiến
* Vơng triều Gupta:( TK IV VI)
Luyện kim rất phát triển
- Nghề thủ công: dệt , chế tạo
Trang 17những mặt nào?
Hỏi: Sự sụp đổ của vơng
triều Gupta diĩen ra nh thế
nào?
- Ngời Hồi giáo đã thi
hành những chính sách gì?
Hỏi: Vơng triều Đêli tồn
tại trong bao lâu?
Hỏi: Vua Acơba đã áp
- Chữ viết đầu tiên đợc
ng-ời ấn Độ sáng tạo là loại
chữ gì? Dùng để làm gì?
Giảng: Kinh Vêđa là bộ
kinh cầu nguyện cổ nhất,
"Vêđa" có nghĩa là "hiểu
nói về tình yêu của nàng
Sơkuntơla và vua Đusơta,
phỏng theo một câu
chuyện dân gian ấn Độ
Hỏi: Kiến trúc ấn độ có
- Chiếm ruộng đất, cấm
đạo Hinđu mâu thuẫndân tộc
- Từ XII đến XVI, bị ngờiMông Cổ tấn công lật đổ
- Thực hiện các biện pháp
để xoá bỏ sự kì thị tôngiáo, thủ tiêu đặc quyềnHồi giáo, khôi phục kinh
tế và phát triển văn hoá
- HS đọc phần 3
- Chữ Phạn để sáng tácvăn học, thơ ca, sử thi, các
bộ kinh và là nguồn gốccủa chữ Hinđu
- Kiến trúc Phật giáo: chùaxây hoặc khoét sâu vàovách núi, tháp có mái tròn
nh bát úp
kim hoàn, khắc trên ngà voi
* Vơng quốc Hồi giáo Đêli (XII- XVI)
- Chiếm ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hinđu
* Vơng triều Môgôn (TK XVI giữa TK XIX).
- Kinh Vêđa
- Kiến trúc: Kiến trúc Hinđu vàkiến trúc Phật giáo
4.Củng cố
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lich sử lớn của ấn độ
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà ngời ấn độ đã đạt đợc
5.H ớng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
Học bài, đọc bài 6
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 18Ngày 31/8/2015
Tồ trưởng duyệt
LÊ THỊ GÁI
Trang 19- Nắm đợc tên gọi của các quốc gia khu vực Đông Nam Á, những đặc điểm tơng
đồng về vị trí địa lý của các quốc gia đó
- Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực Đông Nam Á
2 K ĩ năng :
- Biết xác định đợc vị trí các vơng quốc cổ và phong kiến Đông Nam Á trên bản đồ
- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam Á
3 Thỏi độ:
- Nhận thức đợc quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời giữa các dân tộc ở Đông Nam Á
- Trong lịch sử các quốc gia Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho vănminh nhân loại
2.Kieồm tra baứi cu:ừ :
- Sự phát triển của Ấn Độ dới vơng triều Gup-ta đợc biểu hiện nh thế nào?
- Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà Ấn Độ đã đạt đợc thời trung đại
3.Baứi mụựi
HOAẽT ẹOÄNG CUÛA
HĐ 1 Tỡm hiểu sự hỡnh
thành cỏc vương quốc cổ
ĐNA
Yêu cầu HS đọc SGK
Hỏi: Kể tên các quốc gia khu
vực Đông Nam Á hiện nay và
- Có một nét chung về điềukiện tự nhiên: ảnh hởng của giómùa
1 Sự hình thành các v ơngquốc cổ Đông Nam Á
* Điều kiện tự nhiên: Chịu
ảnh hởng của gió mùa nờnmột năm cú hai mựa rừ rệt:mùa khô và mùa ma
Trang 20Hỏi: Điều kiện tự nhiên ấy
có tác động nh thế nào đến
phát triển nông nghiệp?
Hỏi: Các quốc gia cổ ở
Đông Nam Á xuất hiện từ
gia PK Đụng Nam Á
Yêu cầu: HS đọc sách giáo
khoa
Giảng: Các quốc gia phong
kiến Đông Nam á cũng trải
qua các giai đoạn hình
thời kì thịnh vợng nhất của
các quốc gia phong kiến
+ Khó khăn: Gió mùa cùng lànguyên nhân gây ra lũ lụt, hạnhán ảnh hởng tới sự phát triểnnông nghiệp
- Từ những thế kỷ đầu sauCông nguyên (trừ Việt Nam đã
có nhà nớc từ trớc Côngnguyên)
Champa, Phù Nam, và hàngloạt các quốc gia nhỏ khác
- Học sinh đọc phần 2
Cuối thế kỉ XIII, dòng vuaGiava mạnh lênchinh phục tấtcả các tiểu quốc ở hai đảoXumatơra và Giavalập nên v-
ơng triều Môgiôpahit hùngmạnh trong suốt hơn 3 thế kỉ
- Pagan(XI)
Sukhôthay(XIII)
Lạn Xang(XIV),Chân lạp(VI),Champa,
Thành tựu nổi bật của c dân
Đông Nam á thời phong kiến
là kiến trúc và điêu khắc vớinhiều công trình nổi tiếng: Đền
ăng co, đền Bôrôbuđua, chùatháp Pagan, tháp Chàm
- Thuận lợi: Nông nghiệpphát triển
- Khó khăn: Có nhiềuthiên tai
* Sự hình thành các quốc gia cổ:
- Đầu công nguyên
- 10 thế kỷ sau côngnguyên: Các vơng quốc đ-
ợc thành lập
2 Sự hình thành và pháttriển của các quốc giaphong kiến Đông Nam Á
- Từ thế kỉ X- XVIII, thời kì thịnh vợng
- Inđônêsia: vơng triềuMô-giô-pa-hit (1213-1527)
- Đại Việt
- Champa
Trang 21- Hình vòng kiểu bát úp, cótháp nhọn, đồ sộ, khắc hoạnhiều hình ảnh sinh động(chịu
ảnh hởng của kiến trúc Ấn Độ)
4 Cuỷng coỏ:
- Trình bày điều kiện tự nhiên và những yếu tố hình thành nên các vơng quốc cổ ở
Đông Nam Á
- Kể tên một số nớc Đông Nam Á tiêu biểu và một số công trình kiến trúc đặc sắc
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
- Hoùc thuoọc baứi
- Xem bài 6 phần cũn lại
IV RÚT KINH NGHIỆM:
- GV: Lợc đồ các nớc Đông Nam Á (Hình 16 phóng to) Bản đồ Đông Nam á
T liệu lịch sử về lào và Campuchia
- HS: đọc bài trước
III.CÁC B ƯỚ C LEÂN LễÙP:
Trang 221.Ổn định lớp
2.Kieồm tra baứi cu:ừ :
Kể tên các nớc trong khu vực Đông Nam á hiện nay và xác định vị trí của các nớctrên bản đồ
Các nớc trong khu vực Đông Nam á có điểm gì chung về điều kiện tự nhiên? điềukiện đó có ảnh hởng gì đến sự phát triển nông nghiệp?
3.Baứi mụựi
HOAẽT ẹOÄNG CUÛA
Hỏi: Tại sao thời kỳ phát
triển của Campuchia lại
đ-ợc gọi là "thời kỳ Ăngco".
Hỏi: Sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngo
bộc lộ ở những điểm nào?
Giảng: "Ăngo" có nghĩa là
"đô thị", "kinh thành"
Ăngo Vat đợc xây dựng từ
thế kỉ XII, còn Ăngo Thom
đợc xây dựng trong suốt 7
thế kỉ của thời kì phát triển
Hỏi: Em có nhận xét gì về
khu đền Ăngo Vat qua hình
14? ( GV có thể mô tả kĩ
khu đền theo t liệu)
Hỏi: Thời kì suy yếu của
Campuchia là thời kì nào?
- Ăngco là kinh đô, có nhiều đềtháp: ĂngcoVát, Ăngcothom
đợc xây dựng trong thời kì này
- Nông nghiệp rất phát triển
- Có nhiều kiến trúc độc đáo
- Quân đội hùng mạnh
- Quy mô: đồ sộ
- Kiến trúc: độc đáo thể hiện
óc thẩm mĩ và trình độ kiếntrúc rất cao của ngờiCampuchia
- Từ sau TK XV đến năm 1863
- bị Pháp đô hộ
- HS đọc phần 4+ Trớc TK XIII: Chỉ có ngời
Đông Nam á cổ là ngời LàoThơng
Độ, biết khắc chữ Phạn)
c Từ thế kỷ IX - XV: Thời
kỳ Ăngco.
- Sản xuất nông nghiệpphát triển
- Xây dựng các công trìnhkiến trúc độc đáo
ời Đông Nam á cổ là ngờiLào Thơng
Trang 23chính trong đối nội và đối
ngoại của vơng quốc Lạn
Xạng
Hỏi: Nguyên nhân nào dẫn
đến sự suy yếu của vơng
quốc Lạn Xạng?
Hỏi: Kiến trúc Thạt Luổng
của Lào có gì giống và
+ 1353: Nớc Lạn Xạng đợcthành lập
+ XV- XVII: Thịnh vợng
+ XVIII- XIX: Suy yếu
- Đối nội: Chia đất nớc thànhcác mờng đặt quan cai trị, xâyquân đội vững mạnh
- Đối ngoại: Luôn giữ mối quan
hệ hòa hiếu với các nớc nhng
c-ơng quyết chống xâm lợc
- Do sự cố tranh chấp quyền lựctrong hoàng tộc, đất nớc suyyếu, vơng quốc Xiêm xâmchiếm
- Uy nghi, đồ sộ có kiến trúcnhiều tầng lớp, có 1 tháp phụnhỏ hơn ở xung quanh, nhng cóphần không cầu kỳ, phức tạpbằng các công trình củaCampuchia
+ Sang thế kỷ XIII, ngờiThái di c Lào Lùm, bộtộc chính của Lào
+ 1353: Nớc Lạn Xạng
đ-ợc thành lập
+ XV- XVII: Thịnh vợng.+ XVIII- XIX: Suy yếu
l-* XVIII- XIX: Suy yếu.
4 Cuỷng coỏ:
- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Lào và Campuchia đếngiữa thế kỷ XIX
- Trình bày sự thịnh vợng của Campuchia thời kỳ Ăngco
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
- Hoùc thuoọc baứi
Trang 24- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội.
- Thể chế chính trị của nhà nớc phong kiến
2 Kieồm tra baứi c ũ :
- Sự phát triển của Vơng quốc Campuchia thời Ăngco đợc biểu hiện nh thế nào?
- Em hãy trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng
Khác:
+ Phơng Đông: Bóhẹp ở công xã nôngthôn
+ Châu Âu: Đóngkín trong lãnh địaphong kiến
Trả lời: Phơng
Đông: Địa chủ nông dân
-Châu Âu: lãnh chúa
- nông nô
1 Sự hình thành và phát triển củaXHPK
Trang 25- Giao ruộng đất chonông dân, nông nô
thu tô, thuế rấtnặng
- ở châu Âu xuấthiện thành thị trung
đại thơng nghiệp,công nghiệp pháttriển
quyền lực tập trungtrong tay vua
3 Nhà n ớc phong kiến
- Thể chế nhà nớc: Vua đứng đầu Chế độ quân chủ
- Chế độ quân chủ ở phơng Đông vàchâu Âu có sự khác biệt:
+ Phơng đông: Vua có rất nhiềuquyền lực Hoàng đế
+ Châu Âu: Lúc đầu phõn quyền
TK XV: quyền lực tập trung trong tayvua (tập quyền)
4 Cuỷng coỏ:
- Cơ sở kinh tế - xã hội của XHPK
- Nhà nớc phong kiến
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
- Hoùc thuoọc baứi
- ễn tập phần I
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 26- Khái quát sự kiện
- Trình bày, phân tích, đánh giá sự kiện
- Trình bày trên lược đồ
2 Kiểm tra bài c ũ :
- C¬ së kinh tÕ - x· héi cđa XHPK
§«ng Nam ¸)
+ Ch©u ¢u: ThÕ kØV
Tr¶ lêi:
1 Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triĨn cđaXHPK
- XHPK ph¬ng §«ng: H×nh thµnhsím, ph¸t triĨn chËm, suy vong kÐodµi
- XHPK ë ch©u ¢u h×nh thµnh muénh¬n, kÕt htĩc sím h¬n so víi XHPK ëph¬ng §«ng Chđ nghÜa t b¶n h×nhthµnh
Trang 27+ XHPK châu Âu:
hình thành muộnhơn
Trả lời: + XHPK
ph-ơng Đông phát triểnchậm chạp: TrungQuốc (VII - XVI),các nớc Đông Nam
á (x - xvi)
+ xhpk châu Âu:
TK XI - TK XIV
+ Phơng Đông: kéodài suốt 3 thế kỉ(XVI - giữa TKXIX)
+ Châu Âu: rấtnhanh (XV - XVI)
Giống: Đều sốngnhờ nông nghiệp làchủ yếu
Khác: + Phơng
Đông: Bó hẹp ởcông xã nông thôn
+ Châu Âu: Đóngkín trong lãnh địaphong kiến
Trả lời: Phơng
Đông: Địa chủ nông dân
-Châu Âu: lãnh chúa
- nông nô
- Bóc lột bằng địatô
- Giao ruộng đất chonông dân, nông nô
thu tô, thuế rấtnặng
- ở châu Âu xuấthiện thành thị trung
đại thơng nghiệp,công nghiệp pháttriển
Trang 28quyền lực tập trungtrong tay vua.
- Chế độ quân chủ ở phơng Đông vàchâu Âu có sự khác biệt:
+ Mức độ+ Thời gian
4 Cuỷng coỏ:
- Sự hỡnh thành và phát triển của XHPK
- Cơ sở kinh tế - xã hội của XHPK
- Nhà nớc phong kiến
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà
- Hoùc thuoọc baứi
2 K ĩ năng :
- Bước đầu làm quen với cỏc dạng bài tập.
- Rốn luyện cho hs kỹ năng tổng hợp, phõn tớch, hệ thống
3 Thỏi độ:
Hs cú thỏi độ tự giỏc, tớch cực tỡm hiểu những thành tựu, những sự kiện lịch sử đódiễn ra …
II.CHUAÅN Bề
Trang 29A Tiêu diệt các Vương quốc cũ trên đất ma
Rô-B Thành lập nhiều vương quốc mới của họ
C Chiếm ruộng đất rồi chia cho các tướnglĩnh , quý tộc
D Phong tước vị cao thấp cho các tướnglĩnh, quý tộc
Trang 30thể hiện qua việc
giao lưu hàng hóa
Trang 314 Cuûng coá:
GV nhận xét chung, nhấn mạnh nội dung trọng tâm
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà : đọc bài 8
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Tuần 6
Tiết 12
PHẦN II : LỊCH SỬ VIỆT NAM(TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX)
CHƯƠNG I:
BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH – TIỀN LÊ (THẾ KỈ X)
BÀI 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I MUÏC TIEÂU
1 Ki ến thức:
- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào triều đại PK TQ
- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
2 K ĩ năng : Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc
Trang 32- Ghi nhớ công ơn đối với những người có công đầu giành quyền tự chủ, thốngnhất đất nước, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho nước ta.
năm 938 có ý nghĩa gì? Tại
sao NQ lại bãi bỏ bộ máy
cai trị của họ Khúc để thiết
lập triều đại mới?
? Sau chiến thắng BĐ, NQ
đã làm gì?
?Ngô Quyền đã xây dựng
bộ máy nhà nước ntn? Hãy
vẽ sơ đồ? HS thảo luận
của Ngô Quyền, tình hình
đất nước như thế nào?
HĐ 2 Trình bày tình hình
chính trị cuối thời Ngô
Hs tìm hiểu SGK
? Ngô Quyền trị vì được 5
năm thì qua đời Lúc đó
tình hình đất nước ta ntn?
GV: Năm 950 Ngô Xương
Văn giành lại được ngôi
vua song uy tín nhà Ngô
- Đánh bại âm mưuxâm lược của nhàHán, chấm dứt 1000năm Bắc thuộc của
PK Phương Bắc
- Nêu các việc làm
- Vẽ sơ đồ
- Vua đứng đầu ,quyết định mọicông việc
- Đơn giản, sơ sài thể hiện ý thức độclập tự chủ
- Nêu sự hỗn loạn
1.Ngô Quyền dựng nền độc lập
- Sau khi đánh tan quân Nam Hán,năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua,đóng đô ở Cổ Loa
- Xây dựng bộ máy nhà nước: Vua
- 944: NQ mất Dương Tam Khacướp ngôi triều đình lục đục
- 950, Ngô Xương Văn lật đổ DTKnhưng không quản lí được đấtnước
- 965, Ngô Xương Văn chết
Trang 33giảm sút đất nước không
nước như thế nào?
GV: Loạn 12 sứ quân gây
biết bao tang tóc cho nhân
dân, trong khi đó nhà Tống
đang có âm mưu xâm lược
nước ta Do đó, việc thống
nước ta cuối thời Ngô?
? Nêu một vài nét về Đinh
? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại
dẹp yên được các sứ quân?
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đấtnước
- Liên kết với sứ quân Trần Lãm
- Được nhân dân ủng hộ
Năm 967 đất nước thốngnhất
* Ý nghĩa : Xây dựng đất nướcvững mạnh để chống lại âm mưuxâm lược của kẻ thù
4 Cuûng coá:
- Những biểu hiện nào sau đây chứng tỏ ý thức của Ngô Quyền trong viêc xâydựng đất nước
- Tình hình đất nước cuối thời Ngô và quá trình ĐBL thống nhất đất nước
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà : học bài; đọc bài 9
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 34- Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và đã bị quân ta đánh bại.
2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, phân tích, giải thích sự kiện
3 Thái độ:
- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc
- Biết ơn các vị anh hùng dân tộc có công xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
II.CHUAÅN BÒ
Ngày 21/9/2015
Tổ trưởng duyệt
LÊ THỊ GÁI
Trang 35- GV: Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờvua Đinh, vua Lê.
- HS: đọc bài trước; sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học
III.CÁC B ƯỚ C LÊN LỚP:
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài c ũ :
- Trình bày tình hình nước ta cuối thời Ngơ và quá trình thống nhất đất nước củaĐinh Bộ Lĩnh?
- Trình bày cơng lao của Ngơ Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta trong buổiđầu độc lập?
? Tại sao Đinh Tiên
Hồng chọn Hoa Lư để
đĩng đơ?
? Việc nhà Đinh đặt tên
nước và khơng dùng niên
hiệu của hồng đế Trung
Quốc phong nĩi lên điều
? Nhà Tiền Lê được thành
lập trong hồn cảnh nào?
? Vì sao Lê Hồn được suy
tơn làm vua?
- Nêu việc làm
- Quê ơng, đất hẹp,nhiều đồi núi dễphịng thủ
- Đại Cồ Việt Nước Việt to lớn cĩ
ý đặt ngang hàngvới Trung Hoa
- Nêu các biện pháp
- Nêu ý nghĩa
- Nêu hồn cảnh
- Cĩ tài, cĩ chí lớn,mưu lược đang giữchức Thập đạo
I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ QUÂN SỰ
-1.Nhà Đinh xây dựng đất nước
- Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lênngơi vua, đặt tên nước là Đại CồViệt, đĩng đơ ở Hoa Lư, đặt niênhiệu là Thái Bình
- Phong vương cho con
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.
*Hồn cảnh:
- 979 Đinh Tiên Hồng bị giết nội bộ lục đục
- Nhà Tống lăm le xâm lược
Lê Hồn được suy tơn làm vua
Trang 36? Việc Thái Hậu Dương
Vân Nga trao áo bào cho
Lê Hoàn nói lên điều gì?
GV phân biệt khái niệm
"Tiền Lê" "Hậu Lê"
? Chính quyền nhà Tiền Lê
được tổ chức như thế nào?
máy về bộ máy nhà nước
thời Tiền Lê? Thảo luận
Tống của Lê Hoàn
? Quân Tống xâm lược
nước ta trong hoàn cảnh
nào?
- GV tường thuật diễn biến
trên lược đồ
? Trước sự xâm lược của
địch, Lê Hoàn đã đối phó
- Thông minh đặtlợi ích quốc gia lêntrên lợi ích dòng họ
Quân bộ của địchkhông thể kết hợpvới quân thuỷ bịtiêu diệt
- Quan sát
* Bộ máy nhà nước:
- Trung ương: Vua, Thái sư, Đại
sư, Quan văn - Quan võ, Tăngquan
- Địa phương : Lộ, Phủ, Châu->Xây dựng tương đối hoànchỉnh
* Quân đội:
- Cấm quân
- Quân địa phương
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.
Trang 37đền thờ vua Đinh, vua Lê.
? Việc nhân dân ta lập
đền thờ vua Đinh, vua Lê
chứng tỏ điều gì?
- Giải thích
- Khẳng định quyền làm chủ đấtnước
- Đánh bại âm mưu xâm lược kẻthù, củng cố nền độc lập
4 Cuûng coá:
GV nhận xét chung, nhấn mạnh nội dung trọng tâm
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà : học bài; đọc bài 9 (TT)
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Tuần 7
Tiết 14
BÀI 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (Tiếp theo)
II: SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, VĂN HÓA
I MUÏC TIEÂU
1 Ki ến thức:
- Các vua Đinh - Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sự pháttriển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp
- Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội cũng có nhiều thay đổi
2 K ĩ năng : Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế, vănhoá…
3 Thái độ: Giáo dục cho hs ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước, biết quýtrọng truyền thống văn hoá của cha ông
Trang 381.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn diễn ra như thế nào? Nêu ý nghĩa củacuộc chiến
? Em hãy điểm lại tình hình
nông nghiệp nước ta thời
Đinh – Tiền Lê ?
? Việc thiết lập quan hệ
ngoại giao với nhà Tống có
ý nghĩa gì?
? Nêu mối quan hệ giữa
nông nghiệp, thủ công
nghiệp và thương nghiệp
- Nêu các mặt
- Nêu điểm nổi bật
- Củng cố nền độclập -> tạo điều kiện
để phát triển ngoạithương
II Sự phát triển kinh tế, văn hóa
1 Bước đầu xây dựng nền kinh
Trang 39? Trong XH thời Tiền Lê
- GV giới thiệu thêm về nô
tì, phân biệt với nô lệ trong
- GV minh họa bằng câu
chuyện đối đáp của nhà sư
Đỗ Thuận với sứ thần nhà
Tống là Lý Giác
? Đời sống sinh hoạt của
nhân dân diễn ra như thế
nào?
- Trình bày
- Thảo luận
- Trình bày về giáodục
- Giải thích
Bình dị ca hát,nhảy múa, đuathuyền, đánh đu, võ,vật lễ hội
- Hai tầng lớp cơ bản:
+ Tầng lớp thống trị: vua, quan vàmột số nhà sư
+ Tầng lớp bị trị: nông dân, thợthủ công, thương nhân, địa chủ ;thấp kém nhất xã hội: nô lệ
b Văn hoá:
- Giáo dục chưa phát triển
- Đạo Phật truyền bá rộng, xâydựng chùa chiền nhà sư đượccoi trọng
- Các loại hình văn hoá dân giankhá phát triển
4 Cuûng coá:
- Nhận xét chung về tình hình kinh tế và nguyên nhân
- Nét chính về văn hóa và giáo dục
5 H ướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà : học bài; đọc bài 10
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày 28/9/2015
Tổ trưởng duyệt
LÊ THỊ GÁI
Trang 40Ngày soạn: 3/10/2015
Tiết 15
Tuần 8
CHƯƠNG II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI-XII)
BÀI 10 : NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC
XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
I MUÏC TIEÂU
1 Ki ến thức: Hs nắm được:
Các chính sách của nhà Lý để cai trị đất nước: dời đô về Thăng Long, đặt tên nước
là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành chính, tổ chức lại bộ máy chính quyền trungương và địa phương, xây dựng luật pháp chặt chẽ, quân đội vững mạnh
2 Kĩ năng:
- Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Lý
- Rèn luyện kĩ năng đánh giá công lao các nhân vật lịch sử
3 Thái độ:
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc
- Học sinh có thái độ đúng đắn về pháp luật- là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệđất nước