Bài 1. Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu Âu

Qua đó thấy được sự phát triển lớn mạnh của cuộc khởi nghĩa trong thời gian này từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ở Miền Tây Thanh Hóa tiến đến làm chủ một vùng rộng lớn ở miền Trung [r]

Trang 1

PHẦN I: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ TRUNG ĐẠI

Tuần 1,Tiết 1

Ngày soạn: 18/ 8

CỦA XH PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU

(Thời Sơ - Trung Kì Trung Đại)

Biết sử dụng bản đồ châu Aâu để nhận định vị trí các quốc gia phong kiến Biết vận dụng phương pháp

so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến

II - Đồ dùng :

1 Bản đồ châu Aâu phong kiến

2 Tranh cảnh Thành Thị trung đạIII - Nội dung tiết dạy :

1 Oån định + kiểm tra bài cũ :

2 Giảng bài mới :

Phương Pháp

HS đọc SGK và trả lời câu hỏi SGK

- Cuối Thế Kỉ V người Giecman tiêu diệt đế quốc

Rôma để hình thành những vương quốc mới, còn

tước đoạt ruộng đất,… đã trở thành các lĩnh chúa

những nô lệ được giải phóng hoặc nông dân mất đất

trở thành nông nô

- Quan hệ giữa 2 giai cấp: nông nô không có ruộng

phải phụ thuộc vào lãnh chúa đây là quan hệ SX

phong kiến

- Lãnh địa phong kiến là gì ?

- Tổ chức của lãnh địa : lãnh chúa là người có mọi

quyền hành

H:em hãy mô tả lãnh địa phong kiến và cuộc sống

của lãnh chúa phong kiến trong lãnh địa

- Nông nô sống ntn?

- Kinh tế lãnh địa ?

H: thành thị trung đại đã xuất hiện như thế nào?

- Nguyên nhân : do thủ công nghiệp phát triển cần

trao đổi sản phẩm 1 số thợ thủ công đem hàng hóa

đến các nơi đông người qua lại buôn bán và sản

Nội dung

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Aâu

- Sau khi chiếm xong Rôma (thế kỷ V ) các thủ lĩnh

và quí tộc Giecman trở thành các lãnh chúa

- Những nô lệ được giải phóng trở thành nông nô

- Nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa quan hệ SXphong kiến hình thành ở châu Aâu

2 Lãnh địa phong kiến :

- Mỗi lãnh chúa có một vùng đất rộng lớn gọi làlãnh địa phong kiến

- Lãnh chúa có toàn quyền trong lãnh địa của mình

về tất cả các mặt

- Nông nô sống rất khổ cực và phục tùng lãnh chúa

- Tự túc tự cấp

3 Sự xuất hiện các thành Thị trung Đại:

- Cuối thế kỷ XI do hàng hóa sản xuất ngày càngnhiều 1 số thợ thủ công đem hàng đến những nơi cóđông người qua lại để bán

Trang 2

xuất -> hình thành các Thành Thị Trung Đại

- Cư dân chủ yếu là?

H: vai trò?

-> Hình thành các Thành Thị Tung Đại

- Cư dân chủ yếu là thương nhân và thợ thủ công

- Các thành thị có vai trò rất quan trọng đối với sựphát triển của xã hội phong kiến châu Aâu

Chuẩn bị bài mới:

1/ Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý

2/ Quí tộc và thương nhân Châu Aâu đã tích lũy vốn và giải quyết nhân công bằng cách nào.?

3/ Tư sản và Vô sản được hình thành từ những tầng lớp nào?

-o0o -Tuần 1,tiết 2

Ngày soạn

ND

Bài 2: SỰ SUY VONG CỦA CĐPK VÀ SỰ HÌNH THÀNH

CỦA CNTB Ở CHÂU ÂU

Thấy được tính tất yếu, tính qui luật của quá trình phát triển từ XHPK lên XHTBCN ở Châu Aâu

Mở rộng thị trường, giao lưu buôn bán giữa các nước là tất yếu

C - Nội dung tiết dạy:

1 Oån định + kiểm tra bài cũ:

1 - XHPK Châu Aâu hình thành như thế nào? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?

2 - Vì sao thành thị Trung Đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác so với nền kinh tế thành thị?

2 Giảng bài mới:

Hoạt động dạy - học

- HS đọc SGK

 Vì sao lại có các cuộc phát kiến địa lý

- Cần thị trường và nguyện liệu

 Các cuộc phát kiến địa lý được thực hiện nhờ

những điều kiện nào?

- Do KHKT phát triển (kỹ thuật đóng tàu, la

bàn)

 Miêu tả lại tàu Caraven

 Dựa vào SGK kể lại 4 cuộc phát kiến địa lý lớn

Ghi bảng

1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lý:

- Nguyên nhân: do sản xuất phát triển cần nhiềunguyên liệu và thị trường

- Các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu (SGK)

Trang 3

- 1487, 1498, 1492, 1519 - 1522.

 Kết quả các cuộc phát kiến địa lý?

 Các cuộc phát kiến địa lý có ý nghĩa như thế

nào?

- Là cuộc CM về giao thông và tri thức

- GV giảng về tác dụng của các cuộc phát kiến địa

lý

HS đọc SGK

 Quí tộc và thương nhân Châu Aâu đã tích lũy

vốn và giải quyết nhân công bằng cách nào.?

+ Cướp tài nguyên từ thuộc địa

+ Buôn nô lệ da đen, đuổi nông nô ra khỏi lãnh

địa  họ phải đi làm thuê

 Với nguồn vốn và nhân công có được Quí tộc và

thương nhân Châu Aâu đã làm gì?

+ Lập xưởng sản xuất lớn, các công ti thương

 QHSX Tư bản CN hình thành như thế nào?

- Kết quả: Tìm ra những con đường mới , đem lạinhững món lợi khổng lồ cho TS Châu Aâu, đặt cơ

sở cho việc mở rộng thị trường thúc đẩy thươngnghiệp phát triển

2 Sự hình thành CNTB ở Châu Aâu:

- Quá trình tích lũy TB nguyên thủy hình thành: tạovốn và người làm thuê

- Hình thức kinh doanh Tư bản ra đời

- Hình thành giai cấp Tư sản và Vô sản

- TS và Quí tộc PK mâu thuẩn nhau  đấu tranhchống PK

- TS bóc lột kiệt quệ vô sản QHSX tư bản hìnhthành

3 Củng cố:

1 Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và tác động của nó tới XH Châu Aâu

2 Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Aâu được hình thành như thế nào?

4 Dặn dò:

Học bài

Chuẩn bị bài mới:

H: Vì sao giai cấp tư sản đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc phong kiến?

H: Qua các tác phẩm của mình, các tác giả thời phục hưng muốn nói lên điều gì?

H: Vì sao xuất hiện phong trào cải cách tôn giáo?

H: Em hãy nêu nội dung tư tưởng cải cách của lu-thơ và can-vanh?

Trang 4

A - Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hóa Phục Hưng

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tac 1động của phong trào này đến XHPKChâu Aâu lúc bấy giờ

Bản đồ Châu Aâu, tranh ảnh về Thời kỳ văn hóa Phục Hưng.( nếu có)

1 Oån định tổ chức + kiểm tra bài cũ:

1 Kể tên các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu và hệ quả của nó đối với XH Châu Aâu

2 Sự hình thành CNTB ở Châu Aâu diễn ra như thế nào?

- Cho HS đọc SGK

µ CĐPK ở Châu Aâu tồn tại bao lâu?

+ Khoảng 1000 năm

- Trong suốt 1000 năm CĐPK đã kìm hãm sự phát

triển của XH chỉ chăm lo các Tu viên và giáo sĩ,

những di sản văn hóa cổ đại đều bị phá hủy

+ Những giá trị văn hóa cổ đại là tinh hoa của

nhân loại, việc khôi phục nó sẽ tác động tập hợp

được đông đảo dân chúng chống lại PK

- Kể tên 1 số nhà văn hóa khoa học tiêu biểu:

+ Leonade Vanci, Rabơle Côpecnic,

Sếchxpia…

- Giới thiệu 1 số tư liệu tranh ảnh trong thời kỳ văn

hóa phục hưng

µ Qua các tác phẩm của mình các tác giả thời Phục

Hưng muốn nói lên điều gì?

+ Phê phán XHPK và giáo hội

+ Đề cao vai trò của con người

- Cho HS đọc SGK

µ Nguyên nhân  phong trào cải cách t.giáo?

+ Giáo hội cản trở sự phát triển GCTS đang lên

µ Nội dung cải cách của Lu Thơ và Canvanh?

+ SGK

- Giảng cho hs: CĐPK Châu Aâu dựa vào giáo hội

để thống trị nhân dân về mặt tinh thần

Giáo hội còn ngăn cấm sự phát triển của KH tự

nhiên (Kể chuyện Galilê cho hs nghe)

µ PT “Cải cách tôn giáo” đã phát triển như thế nào?

+ Lan rộng khắp Châu Aâu

Ghi bảng

1 Phong trào văn hóa Phục Hưng

- Nguyên nhân: CĐPK kìm hãm sự phát triển củaXH

- Giai cấp TS có thế lực kinh tế nhưng không có địa

vị xã hội Tìm cách đấu tranh  phong trào văn hóaPhục Hưng

- Nội dung của PT văn hóa Phục Hưng là phê phánXHPK và giáo hội, đề cao vai trò của con người

2 PT cải cách tôn giáo

- Nguyên nhân: Giáo hội bóc lột nhân dân và cảntrở sự phát triển của GCTS

- Nội dung:

+ Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội

+ Bãi bỏ lễ nghi phiền toái+ Quay về giáo lý nguyên thủy

Trang 5

µ Tác động đến XH?

Tôn giáo phân hóa thành 2 giáo phái Kitô giáo

(cựu giáo) và Tin lành (Tân giáo)

- Góp phần thúc đẩy các cuộc khởi nghĩa nông dân

- Đạo Kitô bị phân tán

3 Củng cố:

- GCTS chống PK trên những lĩnh vực nào? Tại sao lại có cuộc đấu tranh đó?

- Ý nghĩa của PT văn hóa Phục Hưng?

- Tác động của PT “Cải cách Tôn giáo” đối với Châu Âu?

- Những triều đại PK lớn ở Trung Quốc

- Những thành tựu lớn về văn hóa, khoa học kỹ thuật của Trung Quốc

2 Tư tưởng:

- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn ở Phương Đông

- Là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử Việt Nam

3 Kỹ năng:

- Lập niên biểu các triều đại PK Trung Quốc

- Phân tích các chính sáchµ XH của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử

B - Đồ dùng tiết dạy: Bản đổ TQ thời PK, tranh ảnh

1 Oån định + Kiểm tra bài cũ:

- Nguyên nhân GCTS đấu tranh PK ở Châu Âu? Thành tựu và ý nghĩa của PT văn hóa Phục Hưng?

- PT cải cách tôn giáo tác động đến XH Châu Âu như thế nào?

- Sử dụng bản đồ: chỉ cho hs thấy lưu vực sông

Hoàng Hà Nơi đây 2000 năm TCN đã ra đời nhà

nước đầu tiên của người TQ (Cho hs đọc SGK)

µ SX có gì phát triển? Do đâu?

+ Công cụ sắt ra đời, kỹ thuật canh tác phát triển 

năng suất tăng

µ Những biến đổi về sx đã tác động  XH như thế

nào?

+ Xuất hiện 2 gc là địa chủ và tá điền

µ Tá điền là gì?

+ Nông dân mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ

cày cấy và nộp địa tô gọi là tá điền

+ Năng suất tăng

- Những biến đổi trong XH+ Quan lại và nông dân giàu có  Địa chủ.+ Nông dân mất ruộng thành tá điền

- Quan hệ sản xuất PK hình thành

2 XHTQ thời Tần - Hán:

a Thời Tần:

Trang 6

- Cho hs đọc sách GK.

- Nhà tần thành lập 221 TCN

Cho HS trình bày chính sách đối nội của nhà Tần

theo SGK

µ Kể tên một số công trình mà Tần Thủy Hoàng bắt

dân xây dựng Vạn Lý Trường Thành, Cung A

Phòng, Lăng Ly Sơn

µ Những chính sách của nhà Hán

Giảm thuế, lao dịch, xóa bỏ sự hà khắc của pháp

luật, khuyến khích sản xuất

µ So sánh thời gian tồn tại của nhà Tần và nhà Hán

giao dịch thi cử, chăm lo sản xuất nông nghiệp

µ Chính sách đối ngoại của nhà Đường

Mở rộng lãnh thổ bằng chiến tranh xâm lược

- Chia nước thành quận huyện

- Cử quan lại cai trị

- Ban hành chế độ đo lường tiền tệ

- Tiến hành chiến tranh xâm lược

3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời nhà Đường

a Đối nội:

- Cử người cai quản các địa phương

- Mở khoa thi chọn nhân tài

- Giảm thuế chia ruộng cho người dân

b Đối ngoại;

- Tiến hành chiến tranh xâm lược mở rộng bờ cõitrở thành quốc gia cường thịnh nhất Châu Á

3 Củng cố:

- XHPK ở TQ được hình thành như thế nào?

- Sự thịnh vượng của TQ dưới thời nhà Đường

B - Nội dung tiết dạy:

1 Ổn định + Kiểm tra bài cũ:

- Nguyên nhân hình thành XHPK ở TQ? Có gì khác phương Tây

- Những nét chính trong chính sách đối nội - đối ngoại của nhà Đường? Tác dụng của những chính sáchđó?

Trang 7

Xóa bỏ, miển giảm thuế, mở mang các công

trình thủy lợi, phát triển nghề khai mỏ, luyện kim,

dệt, đúc vũ khí…

µ Những chính sách trên có tác dụng gì?

Ổn định đời sống sau nhiều năm chiến tranh

µ Nhà Nguyên ở TQ được thành lập như thế nào?

Vua Mông Cổ diệt nhà Tống lập ra nhà Nguyên

- GV giảng sơ lược về Mông Cổ

µ XHTQ cuối thời Minh - Thanh như thế nào?

Vua quan chỉ lo ăn chơi xa xỉ

+ Văn học, Sử học, điêu khắc, kiến trúc…

- Giảng về Khổng Tử, kể tên các tác phẩm văn học,

Sử học…

µ Các công trình kiến trúc tiêu biểu

Vạn Lý Trường Thành, Cố Cung,

Sản xuất gốm đạt được độ tinh xảo cao (H10)

µ Bốn phát minh lớn thời Cổ đại

In, thuốc súng, la bàn, giấy

µ Khoa học KT có gì phát triển?

- Miễn giảm thuế, sưu dịch

- Mở mang thủy lợi

- Phát triển thủ công nghiệp

b Thời Nguyên:

- Phân biệt đối xử giữa người Mông Cổ và ngườiHán

-

- Nhân dân nổi dậy đấu tranh

5 TQ thời Minh - Thanh

- Những thay đổi về chính trị+ 1368 nhà Minh thành lập+ Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh+ 1644 nhà Thanh được thành lập

- Những biến đổi XH+ Vua quan sa đọa+ Nông dân đói khổ

- Những biến đổi về kinh tế+ Mầm móng kinh tế TBCN xuất hiện+ Buôn bán với nước ngoài được mở rộng

6 Văn hóa, KHKT Trung Quốc thời PK

- 4 phát minh lớn của người TQ

- Kỹ thuật đóng tàu luyện sắt, khai thác dầu mỏ…

có đóng góp lớn với kim loại

* Củng cố

1 Trình bày những thay đổi của XHPK TQ thời Minh, Thanh

2 Văn hóa - KHKT TQ thời PK có những thành tựu gì?

* Dặn dò

- Lập bảng lịch sử TQ thời cổ Trung Đại

- Xem trước bài “Ấn Độ thời PK”

+ Những tiểu vương quốc đầu tiên hình thành ở đâu?

+ Sự phát triển của vương triều Gúpta

-o0o -Tuần 3

Tiết 6

Trang 8

Ngày soạn: Ngày dạy

Bài 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

A - Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Các giai đoạn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX

- Những chính sách của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Ấn Độ thờiPK

- Một số thành tựu văn hóa Ấn Độ thời Cổ Trung Đại

2 Tư tưởng:

- Lịch sử Ấn Độ thời PK gắn sự hưng thịnh, ly hợp dân tộc với đấu tranh tôn giáo

- Nhận thức được Ấn Độ là 1 trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh hưởng sâu rộng đến

sự phát triển lịch sử và văn hóa của nhiều dân tộc ĐNÁ

3 Kỹ năng:

- Bồi dưỡng kỷ năng quan sát bản đồ

- Tổng hợp những kiến thức trong bài

B - Đồ dùng dạy học:

1 Bản đồ Ấn Độ cổ đại

2 Tư liệu về các vương triều Ấn Độ, tranh ảnh về các công trình kiến trúc

1 Sự suy yếu cảu XHPK TQ thời Minh - Thanh biểu hiện ở mặt nào?

2 Những thành tựu văn hóa, KHKT lớn của TQ thời PK?

µ Các tiểu vương quốc đầu tiên hình thành ở đâu,

thời gian nào

+ Lưu vực sông Ấn, 2500 TCN

+ Lưu vực sông Hằng 1500 TCN

µ Nhà nước Magađa thống nhất ra đời trong hoàn

cảnh nào?

µ Đất nước Magađa tồn tại trong bao lậu?

µ Vương triều Gupta ra đời trong thời gian nào?

- Sự phát triển thể hiện ở những điểm nào dưới

triều Gúpta?

+ Sắt không rỉ, tượng đồng…

µ Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra như thế

nào?

µ Người Hồi giáo đã thi hành chính sách gì?

µ Vương quốc Ấn Độ Môgôn được hình thành như

* Vương triều Gúpta (TK IV - VI)

- Luyện kim rất phát triển

- Dệt, chế tạo kim hoàn khắc trên ngà voi

* Vương quốc Hồi giáo ĐêLi (XII  XVI)-Chiếm ruộng đất

- Cấm đoán đạo Hinđu làm cho >< dân tộc gâygắt

* Vương quốc Ấn Độ Môgôn thực hiện nhiều chínhsách tiến bộ đến TK 19 bị TD Anh lật đổ

3 Văn hóa Ấn Độ:

- Ấn Độ là 1 trong những trung tâm văn minhcủa loài người

- Chữ viết: chữ Phạn

- Tơn giáo: đạo Bà- la- mơn

- Văn học: với giáo lí,luật pháp,sử thi,thơ,…cĩảnh hưởng sâu sắc đến đời sống xã hội

- Kiến trúc: đền thờ,chùa rất độc đáo

Trang 9

µ Điểm nổi bật của kiến trúc Ấn Độ là gì?

* Củng cố:

1 Các thành thị đầu tiên được hình thành ở đâu? Vào thời gian nào?

2 Nết nổi bật của văn hóa Ấn Độ

* Dặn dò:

Xem trước bài “Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á”

- khu vực Đơng Nam Á ngày nay gồm những nước nào?

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đơng Nam Á đến giữa thế kỉ XIX

- Nhận thức được quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời giữa các dân tộc ở ĐNÁ

- Trong lịch sử, các quốc gia ĐNÁ có nhiều thành tựu đóng góp cho văn minh nhân loại

3 Kỹ năng:

- Biết xác định được vị trí các vương quốc cổ và PK ĐNÁ trên bản đồ

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực ĐNÁ

B - Đồ dùng dạy học:

- Bản đồ ĐNÁ

- Tranh ảnh về các công trình kiến trúc văn hóa của các quốc gia ĐNÁ

1 Ổn định + Kiểm tra bài cũ

1 Sự phát triển của Ấn Độ dưới triều Gúpta được biểu hiện như thế nào?

2 Những thành tựu văn hóa của Ấn Độ thời trung đại

2 Giảng bài mới

µ ĐK tự nhiên có thuận lợi và khó khăn gì? (liên hệ

tới nước ta)

µ Các quốc gia cổ ĐNÁ xuất hiện từ bao giờ?

- Thuận lợi: nông nghiệp phát triển

- Khó khăn: có nhiều thiên tai

Trang 10

- Quá trình hình thành, hưng thịch, suy vong

- Từ TK X  TK XVIII thời kỳ hưng thịnh

+ Inđônêxia(1213 - 1527) vương triều Môgiôpatit+ Campuchia: Thời kỳ Ăng - Co (TK IX  TK XV)+ Miama vương quốc Pagan (XI)

+ Thái Lan: vương quốc Sukhôthay TK XIII+ Lào: vương quốc Lạn Xạng (TK XV  TK XVII)

* Củng cố

1 ĐK tự nhiên của ĐNÁ

2 Kể tên 1 số vương quốc cổ ĐNÁ

* Dặn dò

Xem trước phần Vương quốc Campuchia và Vương quốc Lào

µ Sự phát triển ở thời kỳ Ăng Co thể hiện ở những điểm nào?

µ Nước Lạn Xạng do ai thành lập vào thời gian nào?

µ Chính sách đối nội của Lào?

- Trong số các quốc gia ĐNÁ, Lào và Campuchia là 2 nước láng giềng gần gũi với Việt Nam

- Những giai đoạn lịch sử lớn của 2 nước

2 Tư tưởng

Bồi dưỡng tình cảm yêu quí tôn trọng truyền thống lịch sử của Lào và Campuchia Thấy được mối quan

hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương

C - Nội dung tiết dạy

- Kể tên các nước trong khu vực ĐNÁ và xác định vị trí trên bản đồ

- Điều kiện tự nhiên có gì giống nhau? Ảnh hưởng  phát triển nông nghiệp như thế nào?

- Sự hình thành và phát triển của các quốc gia PK ĐNÁ?

Hoạt động Dạy - Học

µ Từ khi thành lập  1863 lịch sử Campuchia có thể

chia thành mấy giai đoạn

µ Thời kỳ nào được xem là phát triển nhất của

Trang 11

µ Những giai đoạn chính của lịch sử Lào?

µ Nước Lạn Xạng do ai thành lập vào thời gian

+ Tranh chấp trong hoàng tộc

phát triển huy hoàng của chế độ phong kiếnCampuchia

+ Sản xuất nông nghiệp phát triển+ Xây dựng công trình kiến trúc độc đáo(Aêng-co-vát, Aêng-co-thom)

+ Mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực

- Từ TK XV  1863 thời kỳ suy yếu

4 Vương quốc Lào

- Trước TK XIII: Lào Thơng

- Sau TK XIII: Người Thái di cư đến  Lào Lùm

- 1353: nước Lạn Xạng được thành lập

- Từ TK XV đến TK XVII là thời kì thịnh vượng

+ Đối nội: chia đất nước để cai trị Xây dựngquân đội

+ Đối ngoại: giữ quan hệ hòa hiếu với cácnước láng giềng Kiến quyết chống xâm lược

- TK XVIII, suy yếu bị xiêm thôn tính Cuối thế kỉxix bị Pháp đô hộ

* Củng cố

Lập bảng niên biểu các giai đoạn lịch sử của Lào và Campuchia (kẻ bảng)

* Dặn dò

Xem trước bài “Những nét chung về XHPK”

So sánh thời gian hình thành giữa phương đông và phương tây

So sánh cơ sở kinh tế phương đông và phương tây

- Thời gian hình thành và tồn tại của XHPK

- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong XH

- Bản đồ Châu Âu - Châu Á

- Tư liệu về XHPK ở phương Đông và phương Tây

- Trình bày sự phát triển của Campuchia thời Ăngco?

Trang 12

- Chính sách đối nội - đối ngoại của các vua Lạn Xạng?

- Ở Châu Âu XHPK hình thành khi nào?

Thế kỉ V ở :Anh, Pháp,Tây Ban Nha,…

- So sánh quá trình hình thành, phát triển và suy

vong của chế độ PK ở phương Đông và phương

Tây

 XHPK phương đông và phương tây dựa trên cơ

sở kinh tế nào?

Riêng xã hội pk phương tây, từ thế kỉ XI, công

thương nghiệp phát triển.

 Giai cấp chính?

 Hình thức bóc lột?

- Trong XHPk ai là người nắm quyền lực?

- So sánh sự khác nhau giữa chế độ quân chủ

phương đông và phương tây

Phương Đông Phương Tây

Vua nắm mọi quyền hành Lúc đầu quyền hành

nằm ở lãnh địasau tạp trung vàotay vua

Ghi bảng

1 Sự hình thành và phát triển của XHPK.

( khơng dạy)

2 Cơ sở kinh tế - XH của XHPK

- Cơ sở kinh tế chủ yếu là nông nghiệp kết hợp vớichăn nuôi và một số nghề thủ công Ruộng đất nằmtrong tay địa chủ(phương đông) hay lãnh chúa(phươngtây), giao cho nông nô hay nông dân sản xuất

- Giai cấp chính:

+ Phương Đông: địa chủ và nông dân+ Phương Tây: lãnh chúa - nông nô

- Phương thức bóc lột: Địa tô

3 Nhà nước phong kiến

- Vua đứng đầu  chế độ quân chủ

- Chế độ quân chủ ở phương Đông và phương Tây có

sự khác biệt về mức độ và thời gian tồn tại

Chuẩn bị bài 8: Nước Ta Buổi Đầu Độc Lập

Nhận xét về tổ chức nhà nước thời Ngô Quyền.?

Tình hình nước ta khi Ngô Quyền mất.?

Đinh bộ lĩnh đã làm gì để đưa đất nước chấm dứt tình trạng cát cứ, đưa đất nước trở lại bình yean và

thống nhất.?

-o0o -Tuần 5,

Trang 13

Giúp hs khắc sâu lại kiến thức của lịch sử thế giới thời trung đại.

Rèn luyện kĩ năng làm bài tập và kĩ năng thống kê các sự kiện lịch sử của các em

III - Đông Nam Á hiện nay bao gồm mấy Quốc gia

11 quốc gia: Việt Nam, Lào, Cam.pu.chia, Thái Lan, Miến Điện, In.đô.nê.xi.a, Ma.lay.sia, Sin.ga.por,Bru.nây, Phi.lip.pin, Đông Ti.mor

IV - Sắp xếp các giai đoạn phát triển của Ấn Độ thời PK theo thời gian

a Vương Quốc Ấn Độ Mô.Gôn

b Vương triều Gup.Ta

c Vương quốc Hồi giáo Đê.Li

V - So sánh sự khác nhau và giống nhau giữa PK phương đông và phương tây

Xem trước “Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống giai đoạn I”

+ Âm mưu của nhà Tống+ Chủ trương của nhà Lý

-o0o -Tuần 6

Tiết 11

Trang 14

Ngày soạn: Ngày dạy:

PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X

ĐẾN GIỮA THẾ XIX

Chương I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ

ĐINH TIỀN LÊ THẾ KỈ X

Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

A - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại PK Trung Quốc

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bọ Lĩnh

2 Tư tưởng

- GD ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc

- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đấtnước, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho nước ta

3 Kỹ năng

Bồi dưỡng cho hs kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài

B - Đồ dùng dạy học

Bản đồ 12 sứ quân, sơ đồ tổ chức nhà nước thời Ngô

- XHPK phương Đông có gì khác XHPK phương Tây

- Những đặc điểm chính về kinh tế và xã hội của XHPK

µ Tại sao Ngô Quyền bãi bỏ bộ máy cai trị của họ

Khúc để thiết lập triều đình mới?

Hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước

(treo bảng phụ)

µ Vai trò của nhà vua trong bộ máy nhà nước Dựa

vào sơ đồø trả lời

µ Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô?

Đơn giản sơ sài tuy nhiên đã thể hiện ý thức

độc lập tự chủ

µ Tại sao ngôi vua lại rơi vào tay của Dương Tam

Kha?

Năm 950 Ngô Xương Văn giành lại được ngôi vua

nhưng uy tín của nhà Ngô đã giảm  đất nước loạn

- 939: Ngô Quyền lên ngôi vua

- Đóng Đô ở Cổ Loa xây dựng chính quyền

- Loạn 12 sứ quân  đất nước chia cắt loạn lạc

- Nhà Tống có âm mưu xâm lược

* Quá trình thống nhất:

- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư

Trang 15

Treo lược đồ 12 sứ quân

µ Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh hưởng

như thế nào đến đất nước?

- Gây tang tóc cho nhân dân đất nước suy yếu

không phát triển trong khi đó nhà Tống chuẩn bị

xâm lược nên cần thống nhất…

µ Đinh Bộ Lĩnh là ai?

µ Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để chuẩn bị dẹp yên 12

sứ quân

Trình bày quá trình thống nhất trên lược đồ

µ Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên được 12 sứ quân

- Liên kết với sứ quân Trần Lãm

- Được nhân dân ủng hộ

 967 thống nhất đất nước

* Củng cố

- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô?

- Ai là người dẹp loạn 12 sứ quân?

- Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp được loạn 12 sứ quân

* Dặn dò

Xem trước bài 9:

- Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh sau khi thống nhất đất nước

- Tổ chức chính quyền thời tiền Lê

-o0o -Tuần 6

Tiết12

Ngày soạn Ngày dạy

Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ

- Lòng tự hào tự tôn dân tộc

- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước

3 Kỹ năng

Bồi dưỡng kỹ năng vẽ sơ đồ

- Tranh đền thờ vua Đinh - Lê

- Sơ đồ tổ chức nhà nước thời Đinh - Lê

- Lược đồ chống Tống lần thứ I

- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô?

- Tình hình nước ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh?

- Cho HS đọc SGK

µ Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh đã

làm gì?

- Giải thích tên “Đại Cồ Việt”

- Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của PK

TQ để đặt tên nước nói lên điều gì?

µ Vì sao đóng đô ở Hoa Lư, giải thích khái niệm

“Đế” và “Vương”

Ghi bảng

1 Nhà Đinh xây dựng đất nước

- Năm 968: Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua

- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt đóng đô ở Hoa Lư

- Phong vương cho con

Trang 16

µ Những biện pháp xây dựng đất nước

µ Ý nghĩa của những việc làm trên

Ổn định đời sống XH cơ sở để xây dựng và phát

µ Vì sao Lê Hồn được suy tơn làm vua

Là người cĩ tài, chí lớn, mưu lược đang giữ

chức Thập Đạo Tướng Quân thống lĩnh quân đội

được mọi người qui phục

- Hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ, giải thích khái

niệm “Tăng Quan”

µ Phủ và Châu khác nhau như thế nào?

+ Phủ là đơn vị hành chánh địa phương ở

vùng đồng bằng

+ Châu là đơn vị hành chánh địa phương ở

miền núi

µ Quân đội thời Lê được tổ chức như thế nào?

µ Thế nào là Cấm quân? Quân địa phương?

Cho HS đọc SGK phần 3

µ Quân Tống xâm lược nước ta trong hồn cảnh

nào?

- Giáo viên tường thuật diễn biến cuộc kháng

chiến qua lược đồ

- Cĩ kế thừa tài quân sự của Ngơ Quyền khi

- Năm 979 Đinh Tiên Hồng bị giết  nội bộ mất ổn định

- Nhà Tống lăm le xâm lược  Lê Hồn được suy tơn lênlàm vua

Tổ chức chính quyền Trung Ương

lộ lộ lộ lộ lộ lộ

Phủ ChâuĐịa Phương

Đồng bằng Miền núi

- Quân đội gồm 10 đạo chia làm 2 loại:

+ Cấm quân+ Quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hồn

- Cuối năm 979 nhà Đinh rối loạn  quan Tống xâm lược

- Diễn biến:

+ Quân Tống do Hồ Nhân Bảo chỉ huy tiến theo 2đường thủy bộ

+ Ta chặn quân thủy ở sơng Bạch Đằng diệt quân

bộ ở biên giới phía Bắc thắng lợi

- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lê?

- Trình bày kháng chiến chống Tống (981) của Lê Hồn?

10 lộ

Trang 17

Ngày soạn: Ngày dạy:

II - SỰ PHÁT TIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA

Tranh các công trình kiến trúc thời Đinh - Tiền Lê

1 Ổn định + kiểm tra bài cũ

- Vẽ sơ đồ tổ chức nhà nước thời Lê và giải thích

- Tường thuật qua bản đồ diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống (981)

µ Quan sát hình và miêu tả cố đô Hoa Lư

µ Thương nghiệp ra sao?

+ Thủy lợi được chú trọng

* Kết quả: nông nghiệp ổn định và phát triển

2 Đời sống xã hội và văn hóa

a Xã hội

XH cĩ 2 giai cấp:thống trị và bị trị, nơ tỳ làtầng lớp thấp

Quan văn Quan võ Nhà sư

Thống trị Nông dân Thợ thủ công

Thương nhân Địa chủ Bị trị

Nô tì

b Văn hóa

- Giáo dục chưa phát triển

- Đạo phật được truyền bá rộng rãi chùa được

Trang 18

µ Vì sao các nhà sư được trọng dụng?

Đạo Phật phát triển, các nhà sư có học, giỏi

chữ Hán, nhà sư trực tiếp dạy học và làm cố

vấn trong ngoại giao

µ Sinh hoạt văn hóa của nhân dân?

xây dựng nhiều, nhà sư được trọng dụng

- Các loại hình văn hóa dân gian khá phát triền

* Củng cố

- Nguyên nhân nền kinh tế thời Đinh - Lê phát triển

- Vẽ sơ đồ các tầng lớp xã hội thời Đinh - Tiền Lê

* Dặn dò

Xem trước

Nhà Lý được thành lập như thế nào?

Quân đội tổ chức ra sao?

-o0o -Chương II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ

(THẾ KỈ XI - XII) Tuần 7,tiết 14

2 Tư tưởng

- Giáo dục các em lòng tự hào, yêu nước và yêu nhân dân

- Giáo dục học sinh bước đầu hiểu rằng: Pháp luật nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệ đấtnước

3 Kỹ năng

- Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Lý

- Rèn luyện kỹ năng đánh giá công lao nhân vật lịch sử tiêu biểu (Thời Lý)

- Bản đồ Việt Nam

- Sơ đồ tổ chức hành chính nhà nước

- Sự phát triển nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê

- Vì sao dưới thời Đinh - Tiền Lê các nhà sư được trọng dụng

µ Vì sao Lý Công Uẩn được tôn làm vua?

Đọc đoạn nói về Lý Công Uẩn

- Lý Công Uẩn lên ngôi

- 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại La và lấy tên là

Trang 19

Tổ chức bộ máy nhà nước nhà lý được tổ chức

ntn? ( hs thảo luận 3 phút)

Đặt luật pháp để quản lý nhà nước

µ Bộ hình thư bảo vệ ai?

µ Quân đội được tổ chức như thế nào?

µ Giải thích chính sách “ngụ binh ư nông”

µ Chính sách đối nội, đối ngoại của nhà Lý

- Đối nội ,đối ngoại:

+ Cũng cố khối đoàn kết dân tộc

+ Quan hệ bình đẳng với các nước láng giềng+ Kiên quyết bảo toàn lãnh thổ

* Củng cố

1 Lập sơ đồ nhà nước thời lý?

2 Để củng cố đất nước nhà Lý đã làm gì?

a Ban hành bộ hình thư

b Dời đô về Đại La

c Xây dựng quân đội

- Sử dụng lược đồ để tường thuật cuộc tiến vào đất Tống do Lý Thường Kiệt chỉ huy

- Phân tích nhận xét đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử

- Lược đồ kháng chiến chống Tống (1075-1077)

1 Nhà Lý được thành lập như thế nào?

2 Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền?

3 Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nước?

Trang 20

Hoạt động dạy học

Gọi HS đọc SGK

µ Tình hình nhà Tống trước khi xâm lược Đại Việt

như thế nào?

µ Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta để làm gì?

µ Để chiếm được Đại Việt nhà Tống đã làm gì?

µ Xúi Champa đánh lên từ phía Nam nhằm mục đích

gì?

µ Nhà Lý đã đối phó ra sao?

- Nhà Lý đã đánh tan cuộc xâm lược của Champa để

yên mặt Nam 1068 và chuan bị tổ chức chống quân

Tống

- Giảng về câu nói của Lý Thường Kiệt?

µ Diễn biến?

- Quân bộ do các tù trưởng chỉ huy

- Quân thủy do Lý Thường Kiệt chỉ huy tiến vào đất

Tống

µ Để cô lập quân Tống và tranh thủ sự ủng hộ của

nhân dân Tống Lý Thường Kiệt đã làm gì?

- Lý Thường Kiệt cho yết bảng nói rõ mục đích cuộc

tấn công để tự vệ

Kết quả

Hs hiểu được chủ trương “tiến công trước để tự vệ”

là một chủ trương độc đáo, sáng tạo.tiến công để tự

vệ chứ không phải là xâm lược

µ Vì sao đây là cuộc tấn công để tự vệ:

Chỉ đánh những nơi quân Tống tập trung chuẩn bị

xâm lược Đại Việt chứ không đánh vào dân Tống

µ Việc chủ động tấn công có ý nghĩa như thế nào?

Ghi bảng

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta

- Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta để giải quyếttình hình khó khăn trong nước

- Nhà tống xúi giục Champa đánh từ phía nam PhíaBắc nhà tống ngăn cản việc buôn bán, dụ dỗ các tùtrưởng dân tộc

c Kết quả: Sau 42 ngày đêm quân ta làm chủ thành

Ung Châu và nhanh chóng rút quân về nước

d Ý nghĩa: Làm thay đổi kế hoạch và chậm lại cuộc

tấn công xâm lược của nhà Tống vào nước ta

* Củng cố

1 Âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống

2 Tường thuật lại cuộc tấn công tự vệ qua lược đồ

* Dặn dò

Xem trước giai đoạn II:

- Diễn biến, phòng tuyến Như Nguyệt?

- Yù nghĩa bài thơ thần của Lý Thường Kiệt?

-o0o -Tuần 8 ,tiết 16

Ngày soạn

Ngày dạy:

Trang 21

BÀI 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG TỐNG

Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt

- Trình bày âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?

- Trước âm mưu xâm lược của quân Tống triều Lý đã làm gì?

Quân Tống đã làm gì khi bị ta chặn ngay tại

phòng tuyến Như Nguyệt?.

Hãy nêu những khó khăn khi vượt sông bằng bè

so với bằng thuyền.

H:hs thảo luận về diễn biến trận đánh như

nguyệt của lý thường kiệt?(CH gợi ý)

-Để kích thích tinh thần quân ta,làm nản ý chí giặc

LTK đã làm ntn?

- Quân ta phản công như thế nào? thời gian phản

công,kết quả ntn?

- GV tường thuật qua lược đồ

- Giảng về “Bài thơ thần” của Lý Thường Kiệt và

tác dụng của nó đối với cuộc chiến trên sông Như

Nguyệt

- Ý nghĩa của thắng lợi?

Em đánh giá ntn về công lao của lý thường kiệt?

- Cuối năm 1076 quân Tống kéo vào nước ta

-1/1077 đại quân tống vượt ải Nam Quan qua LạngSơn tiến vào nước ta

- Quân ta chặn đánh ,quân giặc phải đóng ở bờ bắcsông Như Nguyệt không có thuyền vượt sông

2 Cuộc chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt

- Quách Quỳ cho quân vượt sông bằng bè đánh vàophòng tuyến nhưng bị ta đẩy lùi lâm vào tình thếkhó khăn

- Một đêm cuối xuân 1077 nhà Lý cho quân vượtsông đánh vào đồn giặc, bị đánh bất ngờ quân Tốngthua to

- Quách Quỳ chấp nhận “giảng hòa” và rút quân vềnước

* Ý nghĩa

- Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống giặcngoại xâm của dân tộc

- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được củng cố

- Nhà Tống từ bỏ mộng xâm lược Đại Việt

Trang 22

* Củng cố

- Vì sao Lý Thường Kiệt chọn sông Như Nguyệt để lập phòng tuyến

a Nước sông chảy xiết

a Có thủy triều lên xuống thường xuyên

c Bốn bên có địa hình thuận lợi.

d Cả a+b đều đúng

- Thuật lại diễn biến trận chiến Như Nguyệt bằng lược đồ

* Dặn dò:

Học bài

Chuẩn bị bài tiếp theo

Vì sao nông nghiệp thời Lý phát triển?

Vì sao nhà Lý không dùng gấm vóc của nhà Tống?

Bước phát triển mới của thủ công nghiệp là gì?

-Tuần 9 ,tiết 17 Ngày soạn: Ngày dạy:

Tranh các công trình kiến trúc

- Trình bày diễn biến trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt?

- Yù nghĩa của trận Như Nguyệt?

- Phân tích nét “thần” trong bài thơ của Lý Thường Kiệt?

Cho hs đọc SGK

µ Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của ai?

- Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của nhà vua do

nông dân canh tác

µ Biểu hiện quan tâm đến sản xuất nông nghiệp của

các vua Lý

(đoạn chữ in nghiêng trong SGK)

µ Lễ tịch điền nói lên điều gì?

µ Những biện pháp nhằm khuyến khích phát triển

nông nghiệp

+ Khai hoang, đào kênh đắp đê…

+ Cấm giết trâu bò…

- Do nông nghiệp phát triển  nhiều ngành thủ công

và thương nghiệp cùng phát triển mạnh

µ Dưới thời Lý ngành thủ công nào phát triển nhất:

Ghi bảng

1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp

- Nhà Lý rất quan tâm đến nông nghiệp và đề ranhiều biện pháp khuyến khích nông nghiệp nênnhiều năm mùa màng bội thu

2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp

-Nghề dệt,làm đồ gốm,xây dựng đền đài,cung điện,

Trang 23

+ Đoạn chữ in nghiêng (nghề dệt)

+ Vạc phổ minh, chuông qui điền

µ Thương nghiệp phát triển ra sao?

Trao đổi trong và ngoài nước đều phát triển

- GV giảng về Vân Đồn

µ Vì sao nhà Lý chỉ cho người nước ngoài buôn

bán ở vùng biên giới và hải đảo

+ Vì lý do an ninh quốc gia tránh việc họ lợi dụng

buôn bán để dò xét tình hình

µ Nguyên nhân của sự phát triển

nhà cửa rất phát triển

-Các nghề làm đồ trang sức, làm giấy,đúc đồng, rènsắt, được mở rộng

-Nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng như:Tháp BáoThiên, Chuông Quy Điền (Hà Nội),Vạc Phổ Minh(Nam Định),

- Buôn bán trong và ngoài nước đều phát triển

- Vân Đồn là nơi buôn bán với nước ngoài

- Nguyên nhân của sự phát triển: đất nước độc lập,ýthức dân tộc là động lực to lớn thúc đẩy sự pháttriển

* Củng cố

1 Nhà Lý đã làm gì để phát triển nông nghiệp?

2 Thủ công nghiệp có tiến bộ gì?

* Dặn dò

Xem trước phần Đời Sống Xã Hội và Văn Hóa

+ Các tầng lớp + Những bước phát triển của giai đoạn dưới thời Lý + Các công trình tiêu biểu thời Lý

-o0o -Tuần 9,tiết 18

II - SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA

A - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Thời Lý có sự phân hóa mạnh về giai cấp và các tầng lớp trong xã hội

- Văn hóa giáo dục phát triển mạnh, hình thành văn hóa Thăng Long

Tranh ảnh các thành tựu văn hóa thời Lý

- Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp

- Thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Lý? Vì sao nhà Lý chỉ cho tàu buôn bán nước ngoài mua tạiVân Đồn?

Gọi hs đọc SGK

µ Xã hội thời Lý chia làm mấy tầng lớp?

Chia làm nhiều tầng: quan lại, quí tộc, nông dân

giàu có…

µ Xã hội thời Lý gồm mấy giai cấp chính

2 giai cấp thống trị (PK) và bị trị (nông dân

nghèo, tá điền)

Ghi bảng

1 Những thay đổi về mặt xã hội

- Vua quan là bộ phận chính trong giai cấp thống

Trang 24

µ So với thời Đinh - Tiền Lê sự phân hóa xã hội ở

thời Lý như thế nào?

Phân hóa sâu sắc hơn

Gọi hs đọc SGK

Những việc làm nào của nhà Lý cho thấy rằng

nền giáo dục đại việt đã ra đời?

Giảng văn miếu xây dựng 9/1070 thờ Khổng Tử

Quốc Tử Giám 1076 là nơi dạy học cho các con

vua, sau mở rộng cho con em quan lại và người giỏi

trong cả nước Văn miếu được xem là trường Đại

Học đầu tiên của Việt Nam

Những việc làm ấy của nhà Lý cho thấy điều gì?

µ Vì sao đạo Phật dưới thời Lý rất phát triển

Kể sự tích chùa một cột (1049 đến nay đã 3 lần

sửa chữa)

µ Nghệ thuật thời Lý? Treo tranh rồng

- Xây dựng nhiều chùa điêu khắc hình rồng

- Các trò chơi dân gian: đá cầu, đấu vật, đua

thuyền…

µ Những thành tựu trên có ý nghĩa như thế nào?

Đánh dấu sự ra đời của nền văn hóa riêng của

2 Giáo dục và văn hóa:

- 1070 nhà Lý xây dựng Văn Miếu

1 Những thay đồi về mặt xã hội thời Lý?

2 Kể tên các công trình xây dựng tiêu biểu thời Lý?

Các tư liệu có liên quan (nếu có )

- Xã hội thời Lý bao gồm những tầng lớp,giai cấp nào?

Trang 25

- Tình hình giáo dục và văn hóa? Kể tên một vài thành tựu văn hóa thời Lý?

2 Bài mới

Gv nhắc lại chiến thắng bạch đằng năm 938

H: vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời ngô?

Tình hình đất nước thời ngô bị rối loạn Loạn 12 sứ

quân

Ai là người dẹp loạn 12 sứ quân?

Sau đó ông lên ngôi đặt tên nước là đại cồ việt, đóng

đô tại hoa lư, đặt niên hiệu là thái bình (Đinh Tiên

Hoàng)

Tại sao lê hoàn được suy tôn lên làm vua?

Lê hoàn lên ngôi đổi niên hiệu là thiên phúc ( tiền

lê) Lê hoàn tiến hành chống tống xâm lược và giành

thắng lợi

Tại sao thời Đinh –Tiền Lê các nhà sư lại được

trọng dụng.

Tại sao nhà Lý lại thành lập thay cho nhà Lê?

Những việc làm của Lý Công Uẩn sau khi ông lên

ngôi?

Luật pháp thời Lý đã cho ra đời bộ luật gì?

Quân đội nhà Lý bao gồm mấy bộ phận ?

Gv giải thích cho HS cấm quân và quân địa phương

Tại sao gọi là chính sách ngụ bing ư nông?

Tại sao vua Lý gả các công chúa và ban chức tước

cho các tù trưởng dân tộc miền núi?

Tại sao nhà Tống lại xâm lược Đại Việt?

Ai là người được cử làm tổng chỉ huy kháng chiến

Có uy tín cao học hành cao, giỏi chữ Hán

Lê Long Đỉnh ăn chơi sa đọa, triều thần chán ghét,

Lý Công Uẩn lên ngôi vua

Dời đô về Đại La đổi tên là Thăng Long 1054 đổitên nước là Đại Việt

Bộ luật hình thư , bộ luật thành văn đầu tiên củanước ta

2 bộ phận: cấm quân và quân địa phương

 Quân đội chia phiên ra và thay nhau luyện tập và đilàm ruộng, khi cần triều đình sẽ huy động

Tăng cường bảo vệ khối đại đoàn kết toàn dân

Nội bộ Trung Quốc gặp nhiều khó khăn

1 Người đầu tiên dựng nền độc lập sau thời kỳ Bắc thuộc là:

a Đinh Bộ Lĩnh c Ngô Quyền

2 Việc làm đầu tiên sau khi lên ngôi của Lý Công Uẩn là:

a Ban bộ hình thư c Xây chùa một cột

b Lập văn Miếu d Dời đô về Thăng Long

Trang 26

3 Sắp xếp các triều đại theo thứ tự thời gian

b Triều Tiền Lê d Triều Đinh

4 Chính sách “Ngụ Binh Ư Nông” là:

a Tuyển nông dân vào quân đội

b Quân đội đóng ở nhà dân

c Quân đội chia phiên ra và thay nhau luyện tập và đi làm ruộng

5 Dặn dò

Về học bài, xem lại phần ôn tập giờ sau làm bài tập lịch sử phần chương I,II

Tuần 10 ,tiết 19

Ngày soạn Ngày dạy:

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ ( Chương I và Chương II )

Giáo dục tinh thần yêu nước , quí trọng các giá trị truyền thống của dân tộc.

B Phương tiện dạy học:

1 ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài:

- Tiết trước ơn tập

3 Bài dạy:

Để đánh giá tình hình học tập củng như cho các em làm quen với các dạng bài tập lịch sử.

Đáp Án

* Dạng câu trả lời đúng nhất:

Ai là người dẹp loạn 12 sứ quân.

a Ngơ Quyền b Ngơ Xương Ngập

c Trần Lãm d Đinh Bộ Lĩnh

Năm 968 đinh bộ lĩnh đặt tên nước là:

a Đại Việt b Nam Việt

c, Đại Cồ Việt d Việt Nam

Thời lý tầng lớp nào được xem trọng ngất?

a Quan lại b Nơng dân

c Các nhà sư d Thơ thủ cơng

Lý thường kiệt đã đánh bại quân tống trên dịng sơng nào?

a Sơng Hồng b Sơng Như Nguyệt

c Sơng Chu d Sơng Mã

Nơi nào được xem là nơi trung tâm buơn bán của nước ta với người nước ngồi thời

Trang 27

*Chọn câu đúng sai.

 Đinh Bộ Lĩnh là người ở Hoa Lư

 Đại Cồ Việt cĩ nghĩa là nước Việt quá yếu

 Các vua nhà Lê cày tịch điềnlà để khuyến khích nơng dân làm nơng nghiệp

 Thời Lý đặt tên nước ta là Đại Việt

 Lý Cơng Uẩn dời đơ về Hoa Lư đổi tên nước là Thăng Long

 Năm 1042 nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư

 Cấm quân là quân bảo vệ các địa phương và các lộ

 Chiến thắng trên dịng sơng Như Nguyệt đã đánh tan mộng xâm lược của quân Tống

 Thời Lý cả nước chia làm 48 lộ

 Nơng dân khơng cĩ ruộng phải nhận ruộng của địa chủ và phải nộp tơ gọi là nơng dân

a.Lý Cơng Uẩn lên ngơi

b.Ban hành bộ luật hình thư

c.Nhà Lý đổi tên nước là Đại Cồ Việt

d.Xây dựng Văn Miếu

e.Đánh bại quân tống trên sơng Như Nguyệt

f.Quốc Tử Giám được thành lập

g.Xây dựng chùa một cột

h.Nhà Lý mở khoa thi đầu tiên

k.Lý Cơng Uẩn dời đơ về Đại La

1.l 2.a 3.k 4.b 5.c 6.h 7.d 8.g 9.e 10.f

Trang 28

4.Dặn dị

Soạn bài mới

+ Nguyên nhân làm cho nhà Lý suy yếu?

+ Vẽ bộ máy quan lại thời Trần?

+ Pháp luật thời Trần cĩ gì mới so với thời Lý?

Xem lại kiến thức trọng tâm để tiết sau kiểm tra 1 tiết

II - Vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

III - Kể tên các biện pháp khuyến khích sản xuất nông nghiệp thời Lý

2 Tư tưởng

Tự hào về lịch sử dân tộc, ý thức tự lập tư cường của cha ông ta thời Trần

3 Kỹ năng

Đánh giá các thành tựu xây dựng nhà nước, pháp luật thời Trần

B - Nội dung tiết dạy

Kiểm tra 1 tiết

Gọi hs đọc SGK

- Giảng nhà Lý thành lập 1009 trãi qua 8 đời vua

phát triển cường thịnh đến đời vua thứ 9 thì suy

yếu, vua thứ 8 Lý Huệ Tông do không có con trai

nên nhường ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng

µ Nguyên nhân nào  nhà Lý suy yếu?

µ Những việc làm trên đã  hậu quả gì?

Thiên tai mất mùa…

Trang 29

µ Nhà Lý đã đối phó ra sao?

Dựa vào thới lực họ Trần  Họ Trần nắm mọi quyền

hành và các chức vụ chủ chốt và khi thời cơ đến đã

ép vua Lý nhường ngôi

µ Sau khi lên nắm quyền nhà Trần đã dẹp yên rối

loạn như thế nào?

µ Tổ chức chính quyền thời Trần?

Gồm 3 cấp: trung ương, trung gian, cơ sở

Cả nước chia làm 12 lộ dưới lộ là phủ dưới phủ là

châu và huyện

µ Nhận xét về tổ chức hệ thống quan lại thời Trần?

Có qui củ và đầy đủ hơn

Giảng về việc các vua Trần thường nhường ngôi

sớm cho con để làm Thái Thượng Hoàng

Gọi hs đọc SGK

Các vua Trần chú trọng sửa sang luật Pháp

µ So sánh luật pháp thời Trần với thời Lý

µ Việc xử kiện thời Trần như thế nào?

- Nhiều thế lực phong kiến địa phương nổi dậy ,nhà Lý phải dựa vào họ Trần để dẹp loạn

- Đầu năm 1226 Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi choTrần Cảnh Nhà Trần thành lập

2 Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền

- Bộ máy nhà nước được tổ chức theo chế độ quânchủ trung ương tập quyền được phân làm 3cấp.Thời Trần thực hiện chế độ Thái ThượngHoàng

- Đặt thêm một số cơ quan Quốc Sử Viện, Thái YViện…

- Cả nước chia làm 12 lộ

- Các quý tộc họ Trần được phong vương hầu vàban thái ấp

3 Pháp luật thời Trần

- Ban hành bộ luật mới gọi là Quốc Triều hình luật

- Đặt cơ quan thẩm hình viện để xét xử kiện cáo

- Quân đội nhà Trần được xây dựng như thế nào?

- Kinh tế thời Trần phát triển ra sao?

-o0o -Tuần 12, Tiết 23

Bài 13: NƯỚC ĐẠI VIỆT THẾ KỈ XIII

II - NHÀ TRẦN XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

A - Mục tiêu

1 Kiến thức

Thế kỷ XIII nhà Trần đã thực hiện nhiều biện pháp tích cực để xây dựng quân đội và củng cố quốcphòng Phục hồi và phát triển kinh tế Do đó quân đội và quốc phòng của Đại Việt thời đó hùng mạnh, kinh tếphát triển

Tranh ảnh liên quan đến thành tựu thủ công nghiệp thời Trần (nếu có)

1 Bộ máy quan lại thời Trần tổ chức như thế nào?

2 Đặc điểm pháp luật thời Trần

Trang 30

Nhà Trần sau khi thành lập đã ra sức tập trung cũng cố quốc phòng và phát triển kinh tế Những việc làm củanhà Trần được cụ thể như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu

Gọi hs đọc SGK

µ Vì sao khi mới thành lập nhà Trần rất quan

tâm đến việc xây dựng quân đội và củng cố quốc

phòng?

µ Quân đội thời Trần được tổ chức ntn?

µ Vì sao nhà Trần chỉ kén chọn những thanh

niên khỏe mạnh ở quê họ trần để vào cấm quân?

Tạo sự tin tưởng trong việc bảo vệ triều chính,

HS: đẩy mạnh khai hoang, làm thủy lợi, cử 1

chức quan chuyên lo sửa chữa đắp đê

µ Kết quả

µ Thủ công nghiệp thời Trần ra sao?

µ Kể tên các nghề thủ công?

GV giới thiệu H.28 SGK

µ Thương nghiệp thời Trần ntn?

Thăng Long có 61 phường

- Học tập binh pháp và luyện tập võ nghệ

- Cử các tướng tài giữ những nơi hiểm yếu

2 Phục hồi và phát triển kinh tế

* Nông nghiệp: chú trọng việc khai hoang, đắp đê

nạo vét kênh mương Đặt chức Hà Đê Sứ để trôngcoi đê điều, nông nghiệp nhanh chóng phục hồi vàphát triển

* Thủ công nghiệp: các xưởng thủ công của nhà

nước và nhân dân phục hồi và phát triển(gốm, chếtạo vũ khí, đúc đồng, làm giấy, )

* Thương nghiệp: rất phát triển ( chợ mộc lên

ngày càng nhiều,đặc biệt là ngoại thương tập trung

ở Vân Đồn, Hội Thống)

* Củng cố

Điền chữ đúng (Đ) hoặc sai (S) vào các ô sau:

S Quân đội nhà Trần gồm có cấm quân và quân bộ.

Đ Chủ trương “ quân lính cốt tinh nhuệ không cốt đông”

Đ Tượng binh là phương tiện chiến đấu chủ yếu của thời Trần.

S Nhà Trần đặt ra chức quan Khuyến Nông Sứ là để bảo vệ đê điều.

S Các nghề thủ công ở trong dân còn hạn chế.

S Vân Đồn vẫn là trung tâm buôn bán duy nhất nước ta thời kì này.

* Dặn dò:

Học bài

Chuẩn bị bài 14:

BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN

I - CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG XÂM LƯỢC MÔNG CỔ 1258

Mông Cổ xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì?

Tại sao vua Trần lại bắt giam các sứ giả quân Mông Cổ.

Diễn biến trận đánh quân mông cổ? Kết quả?

Trang 31

Vì sao quân Mơng Cổ mạnh mà vẫn bị quân ta đánh bại?

- Âm mưu xâm lược Đại Việt của quân Mơng Cổ

- Chủ trương chính sách và những việc làm của vua quan nhà Trần để đối phĩ quân Mơng Cổ

2 Tư tưởng

- Giáo dục ý chí kiên cường, bất khuất, mưu trí dũng cảm của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến

- Giáo dục lịng tự hào về truyền thống dân tộc

3 Kỹ năng

- Diễn biến trận đánh qua lược đồ

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ

Lược đồ các nước Châu Aù

Lược độ kháng chiến chống Mơng Cổ 1258

- Nhà Trần đã làm gì để xây dựng quân đội và củng cố quốc phịng

- Để phục hồi và phát triển kinh tế nhà Trần đã làm gì?

Song song với việc phục hồi và phát triển kinh tế Vua tơi nhà Trần phải chuẩn bị mọi việc để đối phĩ với những âm mưu xâm lược của bọn ngoại bang Mơng –Nguyên.

Dùng lược đồ các nước Châu Aù để giới thiệu đất

nước Mơng Cổ

Gọi hs đọc SGK

µ Sức mạnh quân Mơng Cổ thể hiện ở chổ nào?

µ Mơng Cổ xâm lược Đại Việt nhằm mục đích

gì?

+ Chiếm Đại Việt

+ Tạo thế gọng kìm tiêu diệt Nam Tống

µ Trước khi kéo vào nước ta quân Mơng Cổ đã

làm gì?

Cho sứ giả đưa thư đe dọa và dụ hàng vua Trần

µ Thái độ vua Trần ntn?

Bất hợp tác

µ Vì sao vua Trần làm như vậy?

Khẳng định ý chí tự cường dân tộc và khơng để

1 Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mơng Cổ

- Đầu thế kỉ XIII nhà nước phong kiến Mơng Cổ

thành lập Với sức mạnh quân sự của mình Mơng

Cổ liên tiếp xâm lược và thống trị nhiều nước ởchâu Aù, châu Aâu

- Năm 1527 Mơng Cổ xâm lược Đại Việt nhằmthơn tính nước ta và tạo thế gọng kìm đánh từ phíaNam lên nhằm tiêu diệt Nam Tống

2 Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống quân Mơng Cổ.

Trang 32

- Treo bản đồ

GV gợi ý học sinh trình bày diễn biến qua lược

đồ

µ Kết quả cuộc kháng chiến?

µ Bài học kinh nghiệm?

Khi thế giặc mạnh ta không dốc ngay lực lượng mà

khôn khéo giữ gìn lực lượng, nhữ chúng vào sâu

trận địa, đánh lâu dài Khi giặc khó khăn ta sẽ chóp

lấy thời cơ phản công “ lấy yếu đánh mạnh, lấy ít

- Sau vài trận đánh nhà Trần rút khỏi Thăng Long

và thực hiện kế hoạch “vườn không nhà trống”khiến quân giặc vào được Thăng Long nhưng thiếulương thực nên bị tiêu hao dần

- Nhà Trần mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầuthắng lợi

* Kết quả:

- Ngày 29-1-1258 quân Mông Cổ phải rút khỏiThăng Long chạy về nước

* Củng cố

- Mục địch xâm lược Đại Việt của Mông Cổ

S Mông Cổ xâm lược nước ta là để cướp của cải.

Đ Vua Trần bắt sứ giả tống giam là để khẳng định ý chí tự cường dân tộc.

Đ Trước thế giặc mạnh ta thực hiện chiến lược “vườn không nhà trống”

S Quân Mông Cổ thất bại vì quân ta quá mạnh.

* Dặn dò

- Tập tường thuật diễn biến qua lược đồ trong S GK

Chuẩn bị phần II- CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG XÂM LƯỢC NGUYÊN 1285 Tuần 13, Tiết 25

- Việc chuẩn bị cho cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ 2 của nhà Nguyên chu đáo hơn só với lần trước

- Nhờ chuẩn bị chu đáo, đường lối đánh giặc đúng đắn và với quyết tâm cao, quân dân Đại Việt đã giànhthắng lợi vẻ vang

1 Oån định và kiểm tra bài cũ:

Trình bày cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ?

Vì sao quân giặc mạnh mà vẫn bị thua?

Trang 33

2 Nội dung tiết dạy

- Giảng: sau 1285 thất bại Mông Cổ rất tức giận

1279 sau khi chiếm… chuẩn bị xâm lược Champa và

- Triệu tập 2 Hội nghị: Bình Than và Diên Hồng

 Hội nghị này có ý nghĩa rất quan trọng vì sao?

- Đọc đoạn chữ nghiêng (tr.58)

Giảng về Trần Quốc Toản

 Hội nghị Diêm Hồng có tác dụng như thế nào  sự

Thể hiện quyết tam đánh giặc, thà chết chứ nhất

định không chịu mất nước

-Treo lược đồ

GV cùng hs trình bày diễn biến treo lược đồ

- Có thể giới thiệu tấm gương Trần Bình Trọng(nếu

có thời gian)

-Tài thao lược của Trần Quốc Tuấn

(HS thảo luận)

Lúc đầu khi quân giặc mạnh không dốc toàn lực

lượng để đối phó với chúng mà khôn khéo biết rút lui

chờ thời cơ khi thế giặc yếu thì dốc toàn lực phản

công

Sách lược “vườn không nhà trống”

1 Aâm mưu xâm lược Champa và Đại Việt của Nhà Nguyên

- Năm 1279 Mơng Cổ thống trị Trung Quốc (1271Hốt Tất Liệt lập ra nhà Nguyên)

-1283 nhà Nguyên cử Tướng Toa Đô xâm lượcChampa nhằm làm bàn đạp tấn cơng Đại Việt nhưngthất bại

2.Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến

-Vua Trần triệu tập hội nghị ở Bình Than để bàn kếđánh giặc.Trần quốc tuấn chọn làm chỉ huy cuộckháng chiến

-1/1285 vua Trần triệu tập các Bô Lão họp hội nghịDiên Hồng để bàn kế đánh giặc

3.Diễn biến và kết quả cuộc kháng chiến

-1/1285 Thoát Hoan chỉ huy 50 vạn quân Nguyêntiến vào nước ta

-Sau vài trận đánh nhỏ quân ta lui về Vạn Kiếp Giặcđến ta rút về Thăng Long và thực hiện chiến lược

“vườn không nhà trống” rồi rút về Thiên Trường đểbảo toàn lực lượng

-Cùng lúc này Toa Đô từ Cham-pa đánh ra nhằm tạo

thế gọng kìm hòng tiêu diệt quân ta

-Ta chống trả quyết liệt ,quân giặc phải rút về ThăngLong

-5/1258 nhà Trần phản công đánh bại giặc, Toa Đô

bị chém đầu, Thoát Hoan phải chui vào ống đồngtrốn về nước

*Củng cố

-Tác dụng của 2 hội nghị Bình Than và Diên Hồng

-Trình bày lại diễn biến qua lược đồ

Đ Hốt Tất Liệt cho quân tấn công Cham pa để làm bàn đạp tấn công Đại Việt.

S trần quốc toản là người được trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến.

Trang 34

Đ Trước thế giặc mạnh nhà trần tiếp tục thực hiện chiến lược “vườn không nhà trống”

S Quân Nguyên thất bại vì chưa đủ mạnh.

*Dặn dò

Xem trước phần III

- Trả lời các câu hỏi màu xanh

- Quan sát lược đồ và trình bày diễn biến cuộc kháng chiến lần III chống quân xâm lược Nguyên

-o0o -Tuần 13, Tiết 26

III - CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN

(1287 - 1288)

A - Mục tiêu

1.Kiến thức

-Aâm mưu quyết xâm lược Đại Việt lần thứ ba của quân Nguyên

-Vua tôi nhà Trần quyết tâm tiến hàng cuộc kháng chiến chống lại nhà Nguyên với các trận đánh VânĐồn, Bạch Đằng và giành thắng lợi vẻ vang

Lược đồ kháng chiến lần thứ ba chống quân Nguyên

1.Oån định + kiểm tra bài cũ

-Tác dụng của hội nghị Bình Than và Diên Hồng

-Tóm tắt diễn biến kháng chiến lần II

2.Bài mới

Gọi hs đọc SGK

Giảng: sau 2 lần thất bại nhà Nguyên tức

giận quyết tâm xâm lược lần III và chuẩn bị

chu đáo (Đình chỉ cuộc xâm lược Nhật

 Trình bày diễn biến trận Vân Đồn.

-Giảng: sau khi thất bại trong việc chặn

Ghi bảng 1.Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt

-Sau 2 lần xâm lược thất bại,vua Nguyên quyết tâm xâm lượcĐại Việt lần III

-Nhà Trần khẩn trương chuẩn bị kháng chiến

*Sự xâm lược

-12/1287 quân Nguyên ồ ạt tấn công Đại Việt-Đầu năm 1288 Thoát Hoan chọn Vạn Kiếp để đóng quân.Cùng lúc đoàn thuyền lương do Oâ Mã Nhi chỉ huy theođường biển tiến vào nước ta và hội với quân Thoát Hoan tạiVạn Kiếp

2.Chiến thắng Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ

-Trần Khánh Dư cho quân mai phục ở Vân Đồn chờ đoànthuyền lương của giặc

Trang 35

đoàn thuyền chiến Ô Mã Nhi Trần Khánh

Dư không nản chí mai phục chờ đoàn

thuyền lương của giặc

 Chiến thắng Vân Đồn có ý nghĩa gì?

 Sau chiến thắng Vân Đồn tình thế giặc

như thế nào?

Hết sức khó khăn vì cạn nguồn lương thực

 Chờ không thấy đoàn thuyền lương

(kinh nghiệm lịch sử được kế thừa)

-Treo lược đồ chiến thắng Bạch Đằng

tường thuật diễn biến qua lược đồ chiến

+Ta nhữ địch vào trận địa lúc thủy triều cao

+Khi nước rút thuyền địch xô vào bãi cọc và bị ta đánh tan Ô

Mã Nhi bị bắt sống+ Cánh quân bộ của Thoát Hoan cũng bị bị ta phục kích vàchặn đánh trên đường rút chạy

- kết quả: cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược

Nguyên thắng lợi vẽ vang

*Củng cố

Đ Sau 2 lần thấtt bại ,quân Nguyên xâm lược nước ta lần ba

S Tại Vạn Kiếp Trần Khánh Dư tiêu diệt đoàn thuyền long của Trương Văn Hổ.

Đ Tháng 1/1288 Thoát Hoan tấn công Thăng Long.

Đ Chiến thắng Bạch Đằng 1288 đã đánh tan mộng xâm lược của quân Nguyên.

Ngày soạn: 3 /12/13 Ngày dạy: 5/12 /13 Lớp: 7ª1 - 7ª3

IV - NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA 3 LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN

Trang 36

-Bồi dưỡng niềm tự hào về truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc

-Bài học kinh nghiệm lịch sử về tinh thần đoàn kết dân tộc

3.Kỹ năng

-Phân tích so sánh sự kiện và nhận xét lịch sử qua 3 lần kháng chiến để rút ra nhận xét chung

Bảng phụ

1.Oån định + kiểm tra bài cũ:

-Nguyên nhân xâm lược Đại Việt lần III của quân Nguyên?

-Trình bày diễn biến chiến thắng Bạch Đằng lần năm 1288?

2.Bài mới:

Cho học sinh đọc SGK

 Nguyên nhân thứ nhất?

-HS trả lời các nguyên nhân theo SGK

 Qua 3 cuộc kháng chiến hãy nêu 1 số biểu hiện

về tinh thần đoàn kết tham gia kháng chiến.

Theo lệnh triều đình thực hiện sách lược vườn

không nhà trống

Lần thứ hai các bô lão thể hiện ý chí của toàn dân

quyết tâm đánh giặc tại hội nghị Diên Hồng

Quân sĩ thích vào tay 2 chữ “sát thát”.

 Nguyên nhân thứ hai

 Những việc chuẩn bị của nhà Trần cho 3 lần

Với kế hoạch “ vườn không nhà trống”, ta tránh

chỗ mạnh đánh chổ yếu của kẻ thù,biết phát huy lợi

thế của quân ta buộc địch phải theo,ta chuyển từ thế

bị động sang thế chủ động, địch vào thế tiến thoái

lưỡng nan

µ Những đóng góp to lớn của Trần Quốc Tuấn

( HS thảo luận 3 phút)

Giảng thêm về Trần Quốc Tuấn

- Giảng: nhắc lại đạo quân Mông Cổ và tính hung

bạo, thống trị cả Âu  Á

- Tác dụng bài Hịch Tướng Sĩ của Trần Quốc Tuấn.

µ Thắng lợi của quân ta có ý nghĩa như thế nào?

Ghi bảng

1 Nguyên nhân thắng lợi

- Trong 3 lần kháng chiến tất cả các tầng lớp đều thamgia

- Nhà Trần chuẩn bị chu đáo về mọi mặt

- Tinh thần hi sinh, quyết chiến, quyết thắng của toàndân

- Do chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo củanhững người chỉ huy cuộc kháng chiến đặc biệt là TrầnQuốc Tuấn

Trang 37

µ Đối với các nước khác - Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quí báo.

- Ngăn chặn cuộc xâm lược của quân Nguyên dưới các nước khác

* Củng cố

Đâu không phải là nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông- Nguyên.

Toàn dân tham gia đánh giặc

Sự chuẩn bị chu đáo của nhà Trần

Ta đánh đòn phủ đầu quân giặc

Tinh thần chiến đấu quyết hi sinh của toàn dân tộc

Lực lượng quân giặc còn yếu

Chiến thuật đánh giặc khôn khéo, hợp lí sáng tạo của quân và dân ta

Giải ô chữ sau nay

Đây là một bài học kinh nghiệm trong cách đánh giặc của quân và dân ta qua 3 lần kháng chiến.

* Dặn dò:

Học bài cũ:

Chuẩn bị bài mới

- Những chính sách của nhà trần để phát triển nông nghiệp

- So với thời lý, ruộng tư thời trần có gì khác.

- Kể tên các làng nghề thủ công ở thời trần

- Quan sát hình 35,36 so với ở thời trần

- Thời trần có những tầng lớp xã hội nào?

- Biết được 1 số nét chủ yếu về tình hình kinh tế xã hội của nước ta sau chiến thắng Mông - Nguyên

- Một số thành tựu phản ánh sự phát triển của văn hóa, giáo dục, KHKT thời Trần

2 Tư tường

- Tự hào về nền văn hóa dân tộc thời Trần

- Bồi dưỡng ý thức gìn giữ và phát huy nền văn hóa dân tộc

3 Kỹ năng

- Nhận xét đánh giá các thành tựu kinh tế văn hóa

- So sánh sự phát triển giữa thời Lý và thời Trần

Tranh ảnh các thành tựu kinh tế

- Vì sao cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên của nhà Trần lại thắng lợi?

- Ý nghĩa của 3 lần kháng chiến chống Mông - Nguyên?

x

Trang 38

Gọi hs đọc SGK

µ Sau chiến tranh nhà Trần đã thực hiện

các chính sách gì để phát triển nơng nghiệp?

µ Cơng cuộc khai hoang như thế nào?

µ Tình hình thủ cơng nghiệp ra sao?

Cho hs xem ảnh hình 35,36 SGK và nhận xét

µ Tình hình thương nghiệp?

µ Tình hình xã hội thời Trần?

µ Các tầng lớp nào?

Ghi bảng

1 Nền kinh tế sau chiến tranh

- Nông nghiệp: khai khẩn đất hoang,thành lậplàng xã,đê điều được mở rộng các vương hầu ,quýtộc chiêu tập dân nghèo khai hoang lập điền trang

- Thủ công nghiệp: rất phát triển do nhà nướctrực tiếp quản lý gồm nhiều ngành nghề khácnhau:gốm tráng men, dệt vải,chế tạo vũ khí,đĩng thuyền,

- Việc trao đổi buôn bán trong và ngoài nướcđược đẩy mạnh nhiều trung tâm buôn bánđược hình thành tiêu biểu là Thăng Long vàVân Đồn

2 Tình hình xã hội sau chiến tranh

- XH ngày càng phân hóa sâu sắc

- Xã hội gồm tầng lớp: thống trị và bị trị+ Tầng lớp thống trị: vua, quí tộc, quan lạiđịa chủ

+ Tầng lớp bị trị: thợ thủ công, thương nhân,nông dân, tá điền thấp nhất là nô tì

* Củng cố

- Thời Trần đã thực hiện những chính sách về nơng nghiệp như thế nào sau chiến tranh?

- Kể tên một số nghề thủ cơng phát triển thời Trần?

- Trung tâm buơn bán nổi tiếng thời trần là gì?

- Tình hình xã hội thời Trần sau chiến tranh?

* Dặn dị

Xem tiếp phần II: Sự phát triền văn hĩa

Đạo Phật thời Trần so với thời Lý như thế nào?

Vì sao Nho giáo được đề cao?

Đặc điểm văn học thời Trần?

Kể tên một số tác phẩm

Quốc Sữ Viện làm nhiệm vụ gì?

Về quân sự , y học khoa học kỹ thuật như thế nào?

Trang 39

-o0o -Tuần 15, Tiết 29

BÀI 15

SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA THỜI TRẦN

II - SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA

A - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Đời sống văn hóa tinh thần của nước ta dưới thời Trấn rất phong phú

- Một nền văn học phong phú mang đậm bản sắc dân tộc

- Giáo dục, KHKT đạt trình độ cao nhiều công trình nghệ thuật tiêu biểu

2 Tư tưởng

Bồi dưỡng ý thức dân tộc, tự hào về 1 thời lịch sử có nền văn hóa riêng mang đậm bản sắc dân tộc

3 Kỹ năng

- Giúp hs nhìn nhận sự phát triển về xã hội văn hóa bằng cách so ssánh

- Phân tích đánh giá nhận xét những thành tựu đặc sắc

Tranh ảnh các thành tựu văn hóa thời Trần

- Kinh tế thời Trần sau chiến tranh

- Tình hình xã hội thời Trần sau chiến tranh

µ Tín ngưỡng thời Trần ntn?

µ Kể tên 1 vài tín ngưỡng trong nhân dân.

µ Đạo Phật thời Trần so với thời Lý như thế

nào?

µ Vì sao Nho giáo được đề cao

Các nhà Nho giữ vị trí cao trong triều đình

µ Các hình thức sinh hoạt văn hóa của nhân

dân

µ Các biểu hiện về tập quán sống giản dị

µ Đặc điểm văn học thời Trần?

µ Kể tên một số tác phẩm

Ghi bảng

1 Đời sống văn hóa

- Các tín ngưỡng cổ truyền được duy trì và cĩ phầnphát triển hơn trước

- Cả đạo Phật vẫn phát triển nhưng khơng bằng thời

Trang 40

µ Những biểu hiện về giáo dục?

- Giảng: Giáo dục rất được chú trọng trường mở

khắp nơi tổ chức thi thường xuyên

Gv liên hệ về tình hình giáo dục hiện nay

µ Quốc Sử Viện làm nhiệm vụ gì?

Giảng về bộ Đại Việt Sử Ký của Lê Văn Hưu:

gồm 30 quyển được coi là bộ sử đầu tiên của nước

hiện lòng yêu nước sâu sắc

3 Giáo dục và khoa học kĩ thuật

- Giáo dục: Quốc tử giám được mở rộng ,trườnghọc mở ra ngày càng nhiều các kì thi được tổ chứcthường xuyên

- Năm 1272 bộ Đại Việt Sử Ký của Lê Văn Hưu ra

đời

- Quân sự, y học, khoa học kỹ thuật đều đạt nhiềuthành tựu

4 Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc

- Nhiều công trình kiến trúc có giá trị ra đời: ThápPhổ Minh, Thành Tây Đô

- Nghệ thuật chạm khắc tinh tế

* Củng cố

- Song song với đạo Phật ,đạo nào được chú trọng phát triển ở thời Trần.?

Đạo Nho

- Ai là tác giả của bộ Đại Việt Sử Kí?

Lê Văn Hưu

- Ai là người sang tác bài Hịch Tướng Sĩ?

Trần Quốc Tuấn

- Kể tên 2 cơng trình kiến trúc nổi tiếng thời Trần?

Tháp Phổ Minh, Thành Tây Đơ

* Dặn dò

Xem và soạn trước Bài : SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN (Phần tình hình kinh tế - xã hội)

Hậu quả của những việc làm của vua quan nhà Trần cuối thế kỉ XIV?

Cuộc sống của người dân cuối thế kỉ XIV?

Trước tình hình đời sống khó khăn của nhân dân cuối thế kỉ XIV, vua quan nhà Trần đã làm gì? Đời sống nhân dân ra sao? Họ đã phản ứng ntn?

Các cuộc khởi nghĩa nổ ra liên tiếp báo hiệu điều gì?

-o0o -Tuần 15, Tiết 30

Bài 16 SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN

CUỐI THẾ KỈ XIV

Định dạng
Số trang	99
Dung lượng	257,41 KB