Tiết trước chúng ta đã nắm được khái niệm câu CĐ, câu BĐ và mục đích của việc chuyển đổi từ câu CĐ thành câu BĐ.. Hôm nay cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu cách chuyển đổi câu CĐ thành câu[r]
Trang 1Ngày soạn: 15/2/2019
Ngày dạy: Thứ 5 (28/2); Thứ 6 (29/1); Thứ 7 (2/3)
Tuần 26
Tiết 99: CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (Tiếp)
A Mục đích yêu cầu:
1 Kiến thức: Nắm được cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
2 Kĩ năng: Nắm được cách chuyển đổi câu CĐ thành câu BĐ
3 Thái độ: Giáo dục ý thức trau dồi ngữ pháp tiếng Việt.
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Giáo án, sgk, bảng phụ, tài liệu
2 HS: Vở BT, vở ghi, sgk.
C Tiến trình bài giảng:
1 Ổn định lớp học : 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
- Thế nào là câu chủ động, câu bị động? Đặt 1 câu chủ động và 1 câu bị động.
3 Giới thiệu bài mới:
Tiết trước chúng ta đã nắm được khái niệm câu CĐ, câu BĐ và mục đích của việc chuyển đổi từ câu CĐ thành câu BĐ Hôm nay cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu cách chuyển đổi câu CĐ thành câu BĐ
Hoạt động 1: Tìm hiểu cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
của học sinh
I.Cách chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động:
Treo bảng phụ có 3 câu a, b, c trong sgk Cho học sinh nội dung trên bảng phụ.
?GV: Hãy phân tích cấu tạo ngữ pháp
- Tiếp nhận
-H
Trang 21 Tìm hiểu ví dụ 1:
a) Người ta // đã hạ cánh màn điều
CN (chủ thể) HĐ Đối tượng
đàu bàn thờ từ hôm hóa vàng.
HĐ hướng vào
Câu chủ động
b) Cánh màn điều treo ở đầu bàn
CN (Đối tượng HĐ) Hành động
hôm “hóa vàng”.
hướng vào
Câu Bị động
c) Cánh màn điều // treo ở hóa vàng
CN (Đối tượng) HĐ hướng vào
2 Nhận xét Vd 1:
a) “người ta” (CTHD) tác động “cánh màn
điều (ĐTHD) Câu Chủ động.
Câu b, c:
*Giống nhau:
Cả hai câu đều miêu tả cùng 1 sự việc Là câu
bị động đã lược bỏ CTHD.
*Khác nhau: b) câu bị động dùng từ “được”
c) câu bị động không có bị/ được
CĐ: CN-CTHD + HĐ + Đối tượng
CN- ĐT + bị (được) + CN / HĐ
BĐ:
CN- ĐT + HĐ
3 câu trên:
_ Xác định CN - VN từng câu? Xác định câu CĐ, BĐ
- Ở câu a, đối tượng của chủ thể hoạt động, tác động là cụm từ nào ?
- Quan sát câu b, c So sánh sự giống nhau và khác nhau.
- Câu b, c chủ thể có được nói đến không? (đã được lược bỏ và biến từ)
- Từ việc phân tích VD 1, để chuyển đổi câu CĐ thành câu BĐ có mấy cách
? Phân biệt từng cách chuyển ?
?GV: Trên là cách chuyển từ câu CĐ
thành câu BĐ Vậy có phải câu BĐ
nào có từ bị/được là câu BĐ hay
không?
- Xác định :
+ Câu CTHD:
“người ta” + ĐT : “đã hạ ”
Thảo luận
Phát hiện
Đọc ghi nhớ (sgk/6 4)
Trang 33 Nhận xét vd 3:
a) Bạn em // được giải nhất trong kì thi
CN VN
học sinh giỏi.
b) Tay em // bị đau
CN VN
Có từ bị/được nhưng không phải
câu BĐ.
Không có chủ thể tác động và không
có câu CĐ tương ứng
4 Kết luận:
SGK/64
Treo bảng phụ ví dụ 3
?GV: Xác định CN-VN trong câu ?
?GV: Theo em, đây có phải là câu BĐ
hay không ?
GV: Mặc dù câu a, b trong VD 3
có từ :”được” “bị” nhưng đây không phải là câu BĐ
Gv: Trong quá trinh giao tiếp và diễn đạt các em nên phân biệt được rõ những câu có từ bị/ được nhưng đó không phải câu BĐ.
Như vậy chúng ta đã tìm hiểu xong cách chuyển câu từ CĐ thành
BĐ Để lắm rõ hơn về kiến thức, chúng ta cùng đi sang phần II
Tìm
và xác đinh cấu tạo câu
Phát hiện
Giải thích
Đọc ghi nhớ Sgk/6 4
Hoạt động 2: Luyện tập
Bt 1: Chuyển đổi mỗi câu sau thành câu
bị động theo hai cách:
VD mẫu
Ông tôi // xây /ngôi nhà này từ ba nămtrước
CN-CTHD HD ĐTHD
Gv: Chuyển thành câu BĐ 2 cách:
1 trường hợp là thêm từ bị/được sau câu chỉ ĐT
2 Lược bỏ CTHD
?GV: Xác định cấu tạo ngữ pháp (CN-VN) (CTHD-ĐTHD)
Treo VD mẫu về cách chuyển đổi
Trang 4 Ngôi nhà này được (ông tôi) xây từ
ba nam trước.
Ngôi nhà được xây từ ba năm
trước.
Bài làm
a) - Ngôi chùa được (một nhà sư vô
danh) xây dựng từ thế kỷ XIII.
– Ngôi chùa xây từ thế kỷ XIII.
b) - Tất cả cánh cửa chùa được (người
ta) làm bằng gỗ lim.
– Tất cả cánh cửa chàu xây bằng gỗ
lim.
c) – Con ngựa bạch bị (chàng kị sĩ) buộc
bên gốc đào
– Con ngựa bạch buộc bên gốc đào
d) - Một lá cờ đại được (người ta) dựng ở
giữa sân.
– Một lá cờ đại dựng ở giữa sân.
BT 2: Chuyển đổi câu chủ động dưới đây
thành hai câu bị động- một dùng từ được
và một dùng từ bị
a)
Em bị thầy giáo phê bình
Thể hiện sự khó chịu, không bằng
lòng khi bị thầy giáo chỉ ra sai sót
Em được thầy giáo phê bình
Thể hiện sự tiếp thu, bằng lòng khi
thầy góp ý, phê bình.
b) Ngôi nhà đã bị phá đi
Thể hiện việc phá nhà là sự không
cần thiết.
Ngôi nhà đã được phá đi.
Thể hiện việc phá nhà là sự hợp lí
c) Sự khác biệt….đã được sự thu
hẹp….văn hóa
Thể hiện việc phù hợp
Sự khác biệt ….đã bị sự… văn hóa
Thể hiện sự chưa hợp lí , chưa hay.
GV: Gọi học sinh đọc
câu trả lời và nhận xét ?
Thảo luận nhóm:
Tổ 1: câu a
Tổ 4: câu c
Tổ 2+3: câu b
?GV: Khi thêm từ vào đã khiến câu có
sắc thái có hàm ý trở lên thế nào ?
Thảo luận
và trình bày
Cho Hs thảo luận
và gọi lên bảng
Trang 5BT 3: Viết một đoạn văn, trong đó có
chứa một câu chủ động?
Sách là nguồn tri thức dẫn tâm hồn con người
đồng điệu với văn học Những chân trời mới
được sách khám phá Văn học là ngọn nguồn
của sách, nó dẫn ta phiêu lưu trên miền đất sa
mạc nóng bức, hay đi trên đường băng vùng
Bắc lạnh lẽo, … Thật thú vị biết bao khi đôi
tay ta lướt trên những trang sách rộng mở đầy
màu sắc ấy Văn học là cảm hứng Tình yêu
văn học của em đã khơi gợi từ những tưởng
tượng.
BT nhanh:
Cho câu chủ động sau:
“Gió làm lật thuyền”
“Con diều thả trên bầu trời”
Em hãy chuyển thành hai câu bị động theo
2 cách vừa học ?
HS làm bt
và nhận xét
3. Dặn dò:
*Học bài cũ:
- Năm khái niệm câu CĐ, câu BĐ
- Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
* Chuẩn bị bài mới:
- Luyện tập viết đoạn văn chứng minh
4 Nhận xét của giáo viên hướng dẫn:
………
………
………
………
………
………
………
………
Kí duyệt