GV giới thiệu một trong những ứng dụng của VR là sản xuất ra các chế phẩm sinh học ví dụ như sản xuất ra intefêron?. -Vậy intefêron là gì?[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NAM
TRƯỜNG THPT PHAN BỘI CHÂU
***
GIÁO ÁN THỰC TẬP GIẢNG DẠY
NĂM HỌC 2014- 2015
BÀI 31: VIRUT GÂY BỆNH - ỨNG DỤNG CỦA VIRUT
TRONG THỰC TIỄN
Họ tên GV hướng dẫn : Lê Thị Thanh Ty Tổ chuyên môn : Sinh- Thể
Họ tên SV thực tập : Nguyễn Thị Thu Thảo Môn dạy : Sinh học
SV của trường đại học: ĐH Quy Nhơn
Ngày soạn giáo án : 3/4/2015 Thứ/ ngày lên lớp: Thứ 3/7/4/2015 Tiết dạy : 4 Lớp dạy : 10/ 11
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NAM
TRƯỜNG THPT PHAN BỘI CHÂU
Họ tên GV hướng dẫn : Lê Thị Thanh Ty Tổ : Sinh- Thể
Họ tên SV thực tập : Nguyễn Thị Thu Thảo Môn dạy : Sinh học
Sinh viên trường đại học : ĐH Quy Nhơn Năm học : 2014- 2015 Ngày soạn : 3/4/2015 Thứ/ ngày lên lớp :Thứ 3/7/4/2015
Lớp dạy : 10/ 11
Bài 31: VIRUT GÂY BỆNH - ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Trình bày được cách thức xâm nhập và lây lan gây bệnh của virut gây bệnh cho vi sinh vật, thực vật và côn trùng, từ đó đề xuất được một số biện pháp phòng bệnh do virut gây nên
- Nêu được những ứng dụng cơ bản của virut trong kỹ thuật di truyền, trong sản xuất dược phẩm, trong nông nghiệp
2 Về kỹ năng:
- Quan sát, phân tích tranh hình, mẫu vật để phát hiện kiến thức
- Liên hệ thực tế vào bài học
- Hoạt động theo nhóm
3 Về thái độ:
- Ý thức bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng
- Thái độ học tập tích cực, chủ động
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Giáo án
PHT: “ Tìm hiểu virut kí sinh ở VSV, thực vật và côn trùng”
Đối tượng Đặc điểm Tác hại Cách phòng tránh Virut kí
sinh vi sinh
vật
Kí sinh ở hầu hết ở VSV nhân sơ và VSV nhân thực
Virut nhân lên làm chết hàng loạt vi khuẩn→tổn thất lớn cho ngành vi sinh
- Bảo đảm vô trùng trong quá trình sản xuất
-Nghiên cứu tuyển chọn VSV kháng virut
Virut kí
sinh thực
vật
-Xâm nhập vào TB nhờ các vết thương của TV
-Nhân lên trong TB rồi lan sang TB khác qua cầu sinh chất
-Hình thái lá thay đổi:
xoăn lá, đốm lá -Thân bị lùn, còi cọc
-Chọn giống sạch bệnh -Vệ sinh đồng ruộng -Tiêu diệt các côn trùng truyền bệnh
-Tạo giống sạch virut
Virut kí
sinh côn
trùng
-Ở dạng trần hoặc nằm trong vỏ bọc protein đặc biệt dạng tinh thể gọi là thể bọc
Khi côn trùng (muỗi,
bọ chét,…) đốt, chích người và động vật → virut sẽ xâm nhập và
- Tiêu diệt vật chủ trung gian truyền bệnh,…
( phun thuốc diệt muỗi, côn trùng có hại, kiểm soát
Trang 3- Xâm nhập vào tế bào ruột giữa hoặc theo dịch bạch huyết lan ra khắp
cơ thể
gây bệnh ( viêm não ngựa, sốt xuất huyết người,…)
những nơi côn trùng sinh sống,…)
2 Học sinh:
- Học bài cũ
- Xem trước bài mới
III Tổ chức dạy học:
1 Ổn định lớp: 2 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút
a Nêu 5 giai đoạn nhân lên của virut trong tế bào?
b HIV là gì? Các con đường lây nhiễm HIV và biện pháp phòng ngừa?
3 Giảng bài mới
Đặt vấn đề: Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu những bệnh khác do virut gây ra trên đối tượng là vi sinh vật, thực vật và côn trùng và những ứng dụng quan trọng của virut
Bài 31: VIRUS GÂY BỆNH - ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIẾN
TL Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
15’
HĐ1: Tìm hiểu các virut kí
sinh ở vi sinh vật, thực vật và
côn trùng.
PPDH: Trực quan + Vấn đáp
Dựa vào thông tin SGK hãy
cho biết VR gây bệnh cho
những đối tượng nào?
Yêu cầu HS dựa vào thông tin
SGK hoàn thành PHT “Tìm
hiểu về VR kí sinh ở VSV,
thực vật và côn trùng”
Chia lớp thành 3 nhóm và
phân công thảo luận để hoàn
thành phiếu học tập (3 phút)
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi lệnh
trong SGK/121: Nguyên nhân
gì khiến cho bình nuôi vi khuẩn
đang đục ( do chứa nhiều vi
khuẩn ) bỗng dưng trở nên
trong?
- VR gây bệnh cho VSV, TV, ĐV và con người
- Các nhóm trình bày kết quả thảo luận
- Bình nuôi vi khuẩn đang đục trở nên trong
là do nhiễm phago
Phago nhân lên trong
tế bào, phá vỡ tế bào
Tế bào chết lắng xuống làm cho môi trường trở nên trong
I Các virut kí sinh ở vi sinh vật, thực vật và côn trùng
PHT
Trang 4Yêu cầu HS trả lời câu hỏi
lệnh trong SGK/122: Trong 3
bệnh do muỗi là vật trung gian
truyền bệnh gồm sốt rét, sốt
xuất huyết và viêm não Nhật
Bản, theo em bệnh nào là bệnh
do VR?
- GV bổ sung:
+ Bệnh sốt xuất huyết ( Dengi )
là bệnh truyền nhiễm do VR
Dengue gây nên, rất phổ biến ở
Việt Nam Sau khi đốt người
bệnh, muỗi Aedes sẽ bị nhiễm
virus, tiếp tục sang đốt rồi gây
bệnh cho người lành
+ Bệnh viêm não Nhật Bản là
bệnh lây nhiễm do VR polio
gây nên Chúng tấn công hệ
thần kinh trung ương, gây tỉ lệ
tử vong cao Muỗi Culex hút
máu lợn hoặc chim ( là ổ chứa
virus) sau đó sang đốt người và
gây bệnh cho người Người
không phải là ổ chứa nên nếu
muỗi Culex có đốt người bị
bệnh sau đó sang đốt người
không bị bệnh thì cũng không
có khả năng truyền bệnh
+ Sốt rét không phải do VR mà
do động vật nguyên sinh
Plasmodium
HĐ 2: Tìm hiểu ứng dụng của
virut trong thực tiễn
PPDH: Vấn đáp
Nhờ khả năng nhân lên nhanh
chóng trong tế bào chủ và khả
năng kí sinh đặc hiệu bắt buộc
mà ngày nay VR ngày càng trở
thành công cụ không thể thiếu
trong nghiên cứu và trong sản
xuất các chế phẩm y học, nông
nghiệp
- Bệnh sốt xuất huyết
và bệnh viêm não Nhật Bản là do VR
II Ứng dụng của virut trong thực tiễn
Trang 5GV giới thiệu một trong những
ứng dụng của VR là sản xuất ra
các chế phẩm sinh học ví dụ
như sản xuất ra intefêron
-Vậy intefêron là gì?
-Yêu cầu HS quan sát hình 31
“Quy trình sản xuất intefêron”
và trình bày các bước để sản
xuất intefêron?
- Nhận xét diễn giải thêm về
quy trình sản xuất intefêron: Để
sản xuất intefêron ( IFN ),
người ta tách gen mã hóa IFN
gắn vào ADN của phago λ
Nhiễm phago λ vào E coli
Nuôi E coli đã nhiễm phago tái
tổ hợp trong nồi lên men để cho
tổng hợp IFR
- Dựa vào quy trình sản xuất
trên cho biết VR được sử dụng
như thế nào?
- Tại sao VR được sử dụng như
một vật chuyển gen?
- Intefêron là một protein đặc biệt do nhiều loại tế bào sống tiết ra khi có sự xâm nhiễm của VR có khả năng chống VR, chống
tế bào ung thư và tăng cường khả năng miễn dịch
-TB người mang gen IFN -> tách IFN nhờ Enzim cắt->Gắn IFN vào AND của
phagơ->Nhiễm pha gơ tái tổ hợp vào E.coli ->Nuôi E.coli nhiễm phagơ tái
tổ hợp trong nồi lên men, tách chiết IFN
- VR được sử dụng như một vật chuyển gen
- Vì một số phago ( phago λ ) chứa các đoạn gen không thật sự quan trọng nên nếu có cắt đi thì cũng không ảnh hưởng đến quá trình nhân lên của
1.Trong sản xuất các chế phẩm sinh học
- Intefêron là một protein đặc biệt do nhiều loại tế bào sống tiết ra khi có sự xâm nhiễm của VR có khả năng chống VR, chống tế bào ung thư và tăng cường khả năng miễn dịch
-TB người mang gen IFN -> tách IFN nhờ Enzim cắt->Gắn IFN vào AND của
phagơ->Nhiễm pha gơ tái tổ hợp vào E.coli ->Nuôi E.coli nhiễm phagơ tái tổ hợp trong nồi lên men, tách chiết IFN
Trang 6-Hãy nêu tác hại của việc lạm
dụng thuốc trừ sâu hóa học?
- Đó cũng chính là lí do mà
ngày nay người ta có xu hướng
sử dụng các chế phẩm sinh học
thay vì dùng các chất hóa học
Ngoài ra còn có lí do nào nữa?
Những ý trên cũng chính là ưu
điểm của thuốc trừ sâu sinh
học
Yêu cầu HS nghiên cứu SGK
và trả lời câu hỏi:
- Thuốc trừ sâu sinh học có
nhóm VR nào?
Nhóm VR này được bọc bởi
màng keo, chỉ tan trong đường
ruột của côn trùng Khi màng
keo tan ra, VR mới chuyển
sang dạng hoạt động → sâu
chết Màng keo này chỉ tan
trong ruột của côn trùng mà
không tan trong ruột của các
ĐV khác nên rất an toàn
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi lệnh
SGK “Hãy nêu tầm quan trọng
chúng Vì vậy người ta
có thể cắt bỏ các gen
đó và thay thế bằng các gen mong muốn và biến chúng thành vật chuyển gen
- Gây ô nhiễm môi trường, gây độc cho con người, động vật và côn trùng có ích
+ VR có tính đặc hiệu cao, chỉ gây hại cho một số sâu nhất định, không gây độc cho người, động vật và côn trùng có ích
+ VR được bảo vệ trong bọc nên tránh được những yếu tố bất lợi của môi trường
+ Dễ sản xuất, hiệu quả cao, giá thành hạ
- Có chứa nhóm VR Baculo để tiêu diệt nhiều loại sâu ăn lá
- Đa số các hóa chất bảo vệ thực vật đều
2 Trong nông nghiệp: Thuốc thừ sâu từ virut
- Ưu điểm + VR có tính đặc hiệu cao, chỉ gây hại cho một
số sâu nhất định, không gây độc cho người, động vật và côn trùng có ích + VR được bảo vệ trong bọc nên tránh được những yếu tố bất lợi của môi trường
+ Dễ sản xuất, hiệu quả cao, giá thành hạ
- Có chứa nhóm VR Baculo
Trang 7của đấu tranh sinh học trong
việc xây dựng một nền nông
nghiệp an toàn và bền vững?”
gây hại ở mức độ khác nhau đối với sức khỏe con người và môi trường sống Dư lượng thuốc hóa học có thể tích lũy lâu dài trong đất, đi vào chuỗi thức
ăn và khi tích lũy đến nồng độ nhất định sẽ gây bệnh cho cơ thể
Để giảm bớt tác hại của thuốc hóa học, người ta ngày càng quan tâm đến việc sử dụng các biện pháp đấu tranh sinh học như thuốc trừ sâu vi sinh, VSV chống bệnh ở cây, ong mắt đỏ chống sâu hại
4 Củng cố: 3 phút
- Đọc phần em có biết
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Yêu cầu HS về nhà học bài cũ, tìm thêm các bệnh do virut gây ra
- Xem trước bài mới
IV Rút kinh nghiệm
………
………
………
V Nhận xét của giáo viên hướng dẫn:
………
………
……… Tam kỳ, Ngày… tháng … năm 2015 Tam Kỳ, Ngày….tháng….năm 2015 DUYỆT GIÁO ÁN CỦA GV HƯỚNG DẪN SINH VIÊN THỰC TẬP ( Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)