Giáo án môn Ngữ văn 6, kì I - Tiết 1: Con rồng cháu tiên

Triển khai bài dạy: Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức Hoạt động 1: I.Tìm hiểu chung: GV: Gọi 1 học sinh đọc phần chú thích ở 1.Giới thiệu về thể loại: Truyền thuyết sgk.. sác[r]

Trang 1

Tiết: 1 Ngày soạn………

TÊN BÀI: CON RỒNG CHÁU TIÊN

( Truyền thuyết)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức: Giúp HS: Nắm được định nghĩa truyền thuyết, hiểu nội dung, ý nghĩa

và những chi tiết tưởng tượng kì ảo của truyện

2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, kể chuyện, phân tích.

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh lòng tự hào về nguồn gốc của mình.Từ đó giáo

dục cho học sinh lòng yêu nước, yêu dân tộc, phong tục, giống nòi

B CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên: Soạn bài, tranh, bảng phụ.

2 Học sinh: Soạn câu hỏi ở sgk.

C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

I Ổn định tổ chức:

GV: Yêu cầu lớp trưởng báo cáo sĩ số.

HS: Trật tự,ổn định chỗ ngồi

II Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của học sinh.

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: Truyện Con Rồng, cháu Tiên được xem là một trong bốn truyện tiêu

biểu nhất trong chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng

2 Triển khai bài dạy:

Hoạt động 1:

GV: Gọi 1 học sinh đọc phần chú thích ở

sách giáo khoa

GV: Giảng như sgk.

HS: Lắng nghe

GV: Hướng dẫn cách đọc, đọc mẫu 1

đoạn

HS: Đọc văn bản.

GV: Nhận xét.

GV: Kiểm tra một số chú thích ở sgk

GV: Em hãy xác định bố cục của bài thơ?

HS: Suy nghĩ, trả lời.

GV: Nhận xét và bổ sung.

I.Tìm hiểu chung:

1.Giới thiệu về thể loại:

Truyền thuyết ( sgk.)

2.Đọc – tìm hiểu chú thích:

a Đọc:

b Chú thích:

3 Bố cục:

- Đoạn 1: Từ đầu - > Long Trang:

Hình ảnh Lạc Long Quân và Âu Cơ

- Đoạn 2: Tiếp - > lên đường: Cuộc

Trang 2

GV: Lạc Long Quân và Âu Cơ có nguồn

gốc từ đâu?

GV: LLQ và ÂC có hình dáng như thế

nào?

HS: Dựa vào văn bản trả lời.

GV: Nhận xét, bổ sung và kết luận.

HS: Ghi bài.

GV: Em có nhận xét gì về nguồn gốc hình

dáng của hai vị thần?

HS: Kiếm tìm, phát hiện.

HS: Ghi bài.

GV: LLQ đã giúp dân làm gì?

HS: Thảo luận, trình bày.

GV: Nhận xét và kết luận.

GV: Cuộc hôn nhân của LLQ và ÂC có gì

lạ?

GV: Nhận xét, bổ sung.

HS: Ghi bài.

GV: Âu Cơ sinh nở có gì lạ?

HS: Trả lời.

GV: Vì sao LLQ và ÂC chia con? Chia

như thế nào và để làm gì?

hôn nhân của LLQ và ÂC, việc chia các con

- Đoạn 3: Còn lại: Sự nghiệp mở nước

II Phân tích:

1 Hình ảnh Lac Long Quân và Âu Cơ:

a Kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ về nguồn gốc

và hình dáng:

* Nguồn gốc:

- LLQ là thần, con trai thần Long Nữ, ở dưới nước

- ÂC là tiên ở núi, dòng họ thần Nông

* Hình dáng:

- LLQ mình rồng, sức khoẻ vô dịch

- Âu Cơ xinh đẹp tuyệt trần

= > LLQ và ÂC là hai vị thần, dòng dõi cao quý, có sức khoẻ, sắc đẹp, tài năng

b Sự nghiệp mở nước:

- Giúp dân diệt Ngư Tinh, Hồ Tinh, Mộc Tinh

- Dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi và cách ăn ở

2 Cuộc hôn nhân của Lạc Long Quân và Âu Cơ, việc chia các con:

- Người ở nước, người ở cạn mà lấy nhau, khác nhau về môi trường sống

- Sinh ra cái bọc có trăm trứng, nở thành trăm con trai, không bú mớm mà lớn nhanh như thổi

- LLQ là rồng, không thể ở mãi trên cạn được nên phải chia con

- 50 con theo cha xúống biển, 50 con theo mẹ lên non = > cai quản đấtnước

3 Ý nghĩa của truyện:

- Giải thích, suy tôn nguồn gốc cao

Trang 3

GV: Em hãy nêu ý nghĩa của truyện?

HS: Thảo luận nhóm.

Các nhóm trình bày

GV: Nhận xét, kết luận.

GV: Em hãy nêu nội dung và nghệ thuật

của văn bản Con Rồng, cháu Tiên ?

GV: Yêu cầu 2- 3 HS đọc phần ghi nhớ ở

sgk

HS: Đọc ghi nhớ ở sgk.

Hoạt động 4 :

GV: Giao bài tập cho HS về nhà làm.

quý, thiêng liêng của cộng đồng người Việt

- Đề cao nguồn gốc chung và biểu hiện

ý nguyện đoàn kết, thống nhất của dân tộc ta ở mọi miền đất nước

III.Tổng kết:

1 Nội dung: Ghi nhớ sgk.

2 Nghệ thuật:

IV Luyện tập:

IV Củng cố:

1 GV củng cố lại kiến thức của bài học

2 Em hãy nêu ý nghĩa của văn bản “Con Rồng, cháu Tiên” ?

3 HS đọc phần đọc thêm ở sgk trang 8 – 9

V Dặn dò:

Về nhà: Học bài cũ và nội dung phần ghi nhớ

Soạn: “Bánh chưng bánh dày”.



Trang 4

Ngày soạn………

Tiết: 2 HDĐT:BÁNH CHƯNG BÁNH GIẦY

( Truyền thuyết)

1 Kiến thức: Giúp HS: Nắm được định nghĩa truyền thuyết, hiểu nội dung, ý nghĩa

và những chi tiết tưởng tượng kì ảo của truyện

2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, kể chuyện, phân tích.

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh lòng tự hào về nguồn gốc của mình.Từ đó giáo

dục cho học sinh lòng yêu nước, yêu dân tộc, phong tục, giống nòi

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Soạn bài, tranh, bảng phụ.

II Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu nội dung, ý nghĩa của truyện Con Rồng, cháu Tiên?

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: Hằng năm, mỗi khi Tết đến xuân về, nhân dân ta- con cháu của các

vua Hùng – từ miền ngược đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng như vùng biển, lại nô nức, hồ hởi chở lá dong, xay đỗ, giã gạo gói bánh chưng Quang cảnh ấy làm cho chúng ta thêm yêu, thêm quý và tự hào về nền văn hóa cổ truyền độc đáo của dân tộc

và như làm sống lại truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy.

GV: Gọi 1 học sinh nhắc lại khái

niệm về truyền thuyết

GV: Hướng dẫn cách đọc, đọc mẫu 1

đoạn

HS: Đọc văn bản.

GV: Nêu từng từ khó cho HS giải

thích

GV: Em hãy xác định bố cục của văn

bản?

I.Tìm hiểu chung:

1 Đọc – tìm hiểu chú thích:

a Đọc:

b Chú thích:

2 Bố cục: 3 đoạn.

- Đoạn 1: Từ đầu - > chứng giám: Hoàn

cảnh, ý định, cách thức vua Hùng chọn

Trang 5

GV: Vua Hùng đã chọn người nối

ngôi trong hoàn cảnh nào?

GV: Ý định của vua như thế nào?

HS: Dựa vào văn bản trả lời.

HS: Ghi bài.

GV: Vua Hùng chọn người nối ngôi

bằng cách nào?

HS: Kiếm tìm, phát hiện.

HS: Ghi bài.

GV: Em có nhận xét gì về cách thức

truyền ngôi của vua?

GV: Vì sao Lang Liêu được thần

giúp đỡ?

HS: Ghi bài.

GV: Vì sao hai thứ bánh của Lang

Liêu được vua chọn để tế trời, đất và

Lang Liêu được truyền ngôi?

GV: Em hãy nêu ý nghĩa của truyện?

người nối ngôi

- Đoạn 2: Tiếp - > hình tròn: Lang Liêu

được thần giúp đỡ

- Đoạn 3: Còn lại: Lang Liêu được nối ngôi vua

II Phân tích:

1 Hoàn cảnh, ý định, cách thức vua Hùng chọn người nối ngôi.

a Hoàn cảnh.

Vua đã già, giặc ngoài đã dẹp yên, thiên hạ thái bình, có 20 con trai

b Ý định.

- Người nối ngôi vua không nhất thiết là con trưởng

- Đưa ra câu đó đặc biệt, ai làm vừa ý vua thì được truyền ngôi

- Không theo lệ truyền ngôi từ các đời trước, chú trong tài trí hơn là trưởng, thứ

2 Lang Liêu được thần giúp đỡ.

- Lang Liêu thiệt thòi nhất: mồ côi mẹ

- Chỉ chăm lo việc đồng áng

- Là người duy nhất hiểu được ý thần

3 Lang Liêu được nối ngôi vua.

- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế: quý trọng nghề nông, hạt gạo, có ý nghĩa sâu xa: tượng trời đất muôn loài

- Lang Liêu đã làm vừa ý vua

4 Ý nghĩa của truyền thuyết.

Trang 6

HS: Thảo luận nhóm.

GV: Em hãy nêu nội dung và nghệ

thuật của văn bản Bánh chơng, bánh

giầy?

GV: Yêu cầu 2- 3 HS đọc phần ghi

nhớ ở sgk

Hoạt động 4 :

GV: Giao bài tập cho HS về nhà làm.

- Giải thích nguồn gốc sự vật

- Đề cao lao động, nghề nông

- Thể hiện quan niệm duy vật thô sơ: trời tròn, đất vuông

- Mơ ước vua sáng, tôi hiền, đất nước thái bình, nhân dân no ấm

III.Tổng kết:

1 Nội dung: Ghi nhớ sgk.

2 Nghệ thuật:

IV Luyện tập:

IV Củng cố:

2 Em hãy nêu ý nghĩa của văn bản Con Rồng, cháu Tiên?

3 HS đọc phần đọc thêm ở sgk trang 8 – 9

V Dặn dò:

Soạn: Từ và cấu tạo của từ tiếng Việt.



Trang 7

Tiết: 3 Ngày soạn………

TÊN BÀI: TỪ VÀ CẤU TẠO CỦA TỪ TIẾNG VIỆT

1 Kiến thức: Giúp HS: Nắm được khái niệm về từ, đặc điểm, cấu tạo của từ tiếng

Việt

2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng nhận biết từ đơn, từ phức, từ láy, từ ghép

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh ý thức sử dụng đúng từ ngữ và biết giữ gìn tiếng

nói của dân tộc

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Soạn bài, bảng phụ.

C TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

II Kiểm tra bài cũ: Không.

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: Một văn bản có nhiều câu, một câu có nhiều từ Vậy từ là gì? Từ có

cấu tạo như thế nào? Tiết học hôm nay giúp các em hiểu rõ

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

GV: Gọi đọc ví dụ ở sgk.

HS: Đọc ví dụ và trả lời.

GV: Nhận xét và ghi bảng.

GV: Tiếng dùng làm gì?

GV: Từ dùng làm gì?

GV: Khi nào một tiếng được coi là

một từ?

GV: Khi tiếng đó được dùng để tạo

câu

GV: Từ là gì?

I.Từ là gì?

1 Ví dụ.

Thần /dạy /dân / cách/ trồng trọt,/ chăn nuôi/ và /cách/ ăn ở.

- > Gồm 12 tiếng, 9 từ, 3 từ 2 tiếng

2 Nhận xét.

- Tiếng dùng để tạo từ

- Từ dùng để tạo câu

Trang 8

HS: Điền từ vào bảng phân loại.

* Ghi nhớ : SGK.

II Từ đơn và từ phức.

1 Điền từ vào bảng phân loại.

Từ đơn Từ, đấy, nước, ta, chăm, nghề, và, có,

tục, ngày, Tết, làm.

Từ ghép Chăn nuôi, bánh chưng, bánh giầy.

Từ phức

Từ láy Trồng trọt.

GV: Hãy so sánh cấu tạo của

từ ghép và từ láy?

HS: Suy nghĩ, phát hiện.

GV: Thế nào là từ đơn?Thế nào là từ

phức?

HS: Đọc ghi nhớ.

GV: Cho HS đọc bài tập.

HS: Thảo luận nhóm

HS: Suy nghĩ, làm việc cá nhân.

GV: Gọi 2 HS lên bảng làm bài tập

GV: Kết luận, cho điểm.

2 So sánh cấu tạo của từ ghép và từ láy.

* Giống: Gồm từ hai tiếng trở lên

* Khác:

-Từ ghép gồm các tiếng có quan hệ với nhau

về nghĩa

-Từ láy gồm các tiếng có quan hệ láy âm

* Ghi nhớ: SGK

III Luyện tập Bài tập 1:

a Nguồn gốc, con cháu: Từ ghép b.Từ đồng nghĩa với nguồn gốc: Cội nguồn,

gốc rể, gốc gác

c Con cháu, anh chị ,ông bà,

Bài tập 2: Khả năng sắp xếp:

-Theo giới tính (nam nữ): ông bà, cha mẹ,

anh chị, cậu mợ

-Theo bậc(trên dưới): bác cháu, chị em, dì

cháu

Bài tập 3:

- Bánh nướng, bánh hấp, bánh rán.

- Bánh tôm, bánh nếp

- Bánh dẻo, bánh xốp

- Bánh gối, bánh tai voi

Bài tập 4:

-Từ láy in đậm trong câu miêu tả tiếng khóc của người

-Những từ láy có tác dụng miêu tả tiếng

khóc: nức nở, sụt sùi, rưng rức.

IV Củng cố:

2 HS đọc ghi nhớ ở sgk

Trang 9

V Dặn dò:

Làm bài tập con lại ở sgk

Soạn: Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt.

Trang 10

Ngày soạn………

Tiết:4 GIAO TIẾP, VĂN BẢN

VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

1 Kiến thức: Giúp HS nắm được các các loại văn bản Hiểu khái niệm văn bản,

mục đích giao tiếp, phương thức biểu đạt

2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng nhận biết các kiểu văn bản, phương thức biểu đạt và mục

đích giao tiếp của các loại văn bản

3 Thái độ: Giáo dục học sinh ý thức tìm hiểu các loại văn bản và phương thức biểu

đạt của chúng

B CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên: Soạn bài, bảng phụ, các loại văn bản.

II Kiểm tra bài cũ: Không.

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: Thực tế các em đã được tiếp xúc và sử dụng văn bản với các mục

đích nói khác nhau: Đọc báo, viết thư,…

2 Triển khai bài dạy:

GV: Khi muốn biểu đạt tư tưởng,

tình cảm một cách đầy đủ, em làm

thế nào?

GV: Nhận xét và ghi bảng.

GV: Khi muốn biểu đạt một ý đầy

đủ, em làm thế nào?

GV: Gọi HS đọc câu ca dao.

GV: Câu ca dao được sáng tác ra để

làm gì?

I Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức biểu đạt

1 Văn bản và mục đích giao tiếp.

a Nói hoặc viết cho người ta biết tư tưởng,

tình cảm của mình Có thể nói một tiếng, một câu hay nhiều câu

b Tạo lập văn bản có đầu có đuôi, mạch lạc, lí lẽ

c Câu ca dao dùng để khuyên răn

- Chủ đề: Giữ chí cho bền.

- Liên kết bằng vần ên.

- > Đã biểu đạt trọn vẹn một ý, là một văn bản

d Là một văn bản vì có chủ đề là thành tích năm qua và nhiệm vụ năm mới

đ Bức thư là văn bản viết có chủ đề xuyên

Trang 11

GV: Chủ đề của câu ca dao?

GV: Khi tiếng đó được dùng để tạo

câu

GV: Hai câu 6 và 8 liên kết với nhau

như thế nào?

GV: Câu ca dao đã biểu đạt trọn vẹn

một ý chưa?Có phải là mộy văn bản

không?

GV: Lời phát biểu của thầy hiệu

trưởng trong lễ khai giảng có phải là

một văn bản?

GV: Bức thư của em viết cho bạn

hay người thân có phải là một văn

bản?

GV: Những đơn xin học, bài thơ, câu

đối, thiệp mời, câu chuyện có phải là

những văn bản?

GV: Nhấn mạnh.

HS: Điền vào bảng phân loại.

suốt: thông báo tình hình và quan tâm đến người nhận thư

e Là những văn bản vì chúng có mục đích, yêu cầu và thể thức nhất định

2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản.

TT Kiểu văn

bản, PTBĐ

1 Tự sự Trình bày diễn biến

sự việc

Truyện dân gian, truyện hiện đại, thơ tự

sự, chuyện đời thường

2 Miêu tả Tái hiện trạng thái

sự vật, con người

tả cảnh, tả người, tả cảnh sinh hoạt

3 Biểu cảm Bày tỏ tình cảm,

cảm xúc

ca dao, thơ, truyện, thư

Trang 12

4 Nghị luận Nêu ý kiến đánh

giá, bàn luận

giải thích, chứng minh, bình luận

5 Thuyết

minh

Giới thiệu đặc điểm, tính chất, phương pháp

thuyết minh thành tích các khối trong lễ khai giảng Thuyết minh về danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử

6 Hành chính

– công vụ

Trình bày ý muốn, quyết định nào đó, thể hiện quyền hạn, trách nhiệm giữa người với người

Đơn, quyết định, thông báo, báo cáo

GV: Gọi HS trả lời các bài tập tình

huống

GV: Cho HS đọc bài tập.

HS: Thảo luận nhóm

Bài tập:

- Tình huống 1: Làm đơn ( hành chính)

- Tình huống 2: Tự sự

- Tình huống 3: Miêu tả

- Tình huống 4: Nghị luận

* Ghi nhớ: sgk.

II Luyện tập.

Bài tập 1

a Tự sự

b Miêu tả

c Nghị luận

d Biểu cảm

d Thuyết minh

Bài tập 2

Truyện Con Rồng, cháu Tiên thuộc kiểu

văn bản tự sự vì có người, có việc theo một diễn biến nhất định.

IV Củng cố:

2 HS đọc ghi nhớ ở sgk

V Dặn dò:

Soạn: Thánh Gióng.



Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	259,18 KB