- Học sinh trình bày được ý nghĩa tiếng khèn trong đời sống của người dân tộc H' mông và những nét nghệ thuật đặc sắc của truyện.. - Rèn kĩ năng đọc, kể, phân tích truyện.[r]
Trang 18Soạn:1.1.2010 Giảng: 6A1: 6A2, 6A3:4.1.2010
Chương trình địa phương phần văn và tập làm văn
Tiết:73 Văn bản:
Tiếng khèn của Gia Ba Sử
Truyện cổ dân tộc H' mông
A Mục Tiêu cần đạt.
1 Kiến thức
- Nắm được nội dung truyện, đặc điểm nhân vật Gia Ba Sử
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng đọc, kể, phân tích truyện
3 Thái độ
- Giáo dục lòng dũng cảm, tình yêu thương con người, tình yêu cuộc sống và niềm tự hào về nét đẹp văn hoá dân tộc
B Chuẩn bị
1 Thầy: SGK, giáo án, tài liệu nâng cao
2 Trò: soạn bài theo câu hỏi SGK
C Phương pháp:
- Phân tích, tổng hợp, vấn đáp, đọc diễn cảm, bình giảng, tái hiện
D Các bước lên lớp:
1 ổn định tổ chức 1' 6A1: 6A2: 6A3:
2 Kiểm tra: 5'
? Kể lại truyện " Động Mường Vi" và nêu ý nghĩa truyện?
- Giáo dục lòng trung thực, tinh thần trách nhiệm bảo vệ của công
- Lòng hăng say, ý thức lòng lao động
- Giải thích tập tục cúng lễ vào dịp tết nguyên đán để cầu xin mưa thuật gió hoà
- Giải thích sự màu mỡ của đất đai Mường Vi
3.Tổ chức các hoạt động dạy học.
Hoạt động của thầy và trò TG Nôị dung
Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiêu: Giới thiệu bài mới
- Cách tiến hành:
Như chúng ta đã biết, truyện cổ dân
gian thể hiện ước mơ, khát vọng của con
người Song mỗi truyện dân gian của các
dân tộc khác nhau lại có những mơ ước
riêng bắt nguồn từ nét văn hoá, tập quán
của họ Vậy người H'mông có ước mơ
gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua một văn
bản của Lý Seo Chúng kể lại "Tiếng
khèn của Gia Ba Sử"
Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản
2'
33' I Đọc - Thảo luận chú thích
Lop6.net
Trang 2- Mục tiêu: Đọc diễn cảm, kể truyện,
phân tích nội dung ý nghĩa và nắm được
những nét đặc sắc nghệ thuật
- Cách tiến hành:
Giáo viên hướng dẫn đọc, đọc mẫu
Học sinh đọc văn bản
Kể tóm tắt nội dung văn bản (2 em)
? Giải thích nghĩa của từ khèn?
- Là một loại nhạc cụ của người Hmông
gồm các ống trúc nhỏ ghép lại với nhau,
được thổi bằng hơi Thường được dùng
trong ngày lễ hội, tỏ tình hoặc các đám
cưới xin
? Côn là gì?
Học sinh đọc các chú thích còn lại SGK
Văn bản có những nhân vật nào? Nhân
vật nào là nhân vật chính?
- Gia Ba Sử, Y Dơn, hổ xám, mẹ Gia Ba
Sử
Nhân vật chính là Gia Ba Sử
Học sinh chú ý đoạn đầu của văn bản
? Tác giả đã giới thiệu nhân vật Gia Ba
Sử qua những chi tiết nào?
- Là người H'mông, khoẻ mạnh, hiền
lành, siêng năng, hát hay, thổi khèn giỏi
? Nhận xét về cách giới thiệu nhân vật?
- Giới thiệu khái quát, ngắn gọn những
phẩm chất của nhân vật bằng phương
pháp liệt kê
-> gần giống với phần mở bài trong bài
văn tự sự
? Em nhận xét gì về nhân vật này?
? Cuộc sống của chàng được giới thiệu
bằng những chi tiết nào? Đó là cuộc
sống ra sao?
- Chàng có một mẹ già, họ sống với
nhau rất hoà thuậ, hàng ngày hai vợ
chồng đi làm rẫy, tối về rảnh rỗi lấy
khèn ra thổi Tiếng khèn làm cuộc sống
của họ thêm đầm ấm
Giáo viên: Nhưng rồi cuộc sống của họ
đã bị tan đàn, xẻ nghé khi Y Dơn bị hổ
xám bắt đi Gia Ba Sử đã làm gì để cứu
Y Dơn?
- Luyện kiếm, vút côn cho đến khi tay
côn đã thạo, lưới kiếm đã bén mới thôi
- Băng rừng, lội suối, ngủ hốc cây hang
1 Đọc- Kể.
2 Thảo luận chú thích.
II Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật Gia Ba Sử.
- Là người Hmông khoẻ mạnh, hiền lành, siêng năng, hát hay và thổi kèn rất tài
-> chàng hội tụ những phẩm chất tốt
đẹp nhất của người dân tộc Hmông
- Cuộc sống gia đình hoà thuận, hạnh phúc, thấm đẫm tình yêu đời
* Gia Ba Sử diệt hổ xám cứu Y Dơn
Trang 3đá, quyết đi tìm hổ xám cứu vợ.
? Qua hành động em thấy tình cảm Gia
Ba Sử dành cho vợ như thế nào?
? Chàng thường làm gì để tìm thấy Y
Dơn?
- Mỗi khi đến của hang nào chàng
thường đem khèn ra thổi để may ra Y
Dơn còn sống sẽ nhận ra
-> Những chi tiết đó cho thấy chàng rất
thông minh, sáng tạo và có ý chí quyết
tâm cao
Học sinh chú ý đoạn: "Gia Ba Sử đứng
sát con hổ hung ác" Cuộc giao chiến
giữa con hổ và Gia Ba Sử được tái hiện
qua chi tiết nào?
- gầm thét,
giương cặp mắt,
nhe nanh lao
tới
- vung kiếm chém vào bụng, vào chân con hổ hung ác, kết liễu đời nó
? Nhận xét cách dùng từ, nghệ thuật sử
dụng? Tác dụng?
-> Gia Ba Sử rất yêu vợ, quyết tâm cứu
vợ dù phải trải qua nhiều khó khăn, nguy hiểm
- Thông minh, sáng tạo, dùng tiếng khèn để tìm ra nơi ở của Y Dơn
- Sử dụng một loạt các động từ, kết hợp tả, kể-> sự việc trở nên sống động tạo
sự lôi cuốn cho câu chuyện-> bộc lộ lòng dũng cảm và tài năng của Gia Ba Sử
4 Củng cố: Không
5 Hướng dẫn học ở nhà: 4
- Bài cũ: Học bài, nắm được nội dung phân tích, những yếu tố nghệ thuật nội dung chính của truyện
- Bài mới: Soạn phần còn lại và đọc thêm văn bản "sự tích dốc Trung Đô", tìm ý nghĩa truyện
Soạn:1.1.2010
Giảng: 6A1: 6A2: 6A3:4.1.2010
Tiết: 74 Văn bản:
Lop6.net
Trang 4Tiếng khèn của Gia Ba Sử (T)
Truyện cổ dân tộc H' mông
A Mục Tiêu cần đạt.
1 Kiến thức
- Học sinh trình bày được ý nghĩa tiếng khèn trong đời sống của người dân tộc H' mông và những nét nghệ thuật đặc sắc của truyện
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng đọc, kể, phân tích truyện
3 Thái độ
- Giáo dục lòng dũng cảm, tình yêu thương con người, tình yêu cuộc sống và niềm tự hào về nét đẹp văn hoá dân tộc
B Chuẩn bị
1 Thầy: SGK, giáo án, tài liệu nâng cao
2 Trò: soạn bài theo câu hỏi SGK
C Phương pháp:
- Phân tích, tổng hợp, vấn đáp, đọc diễn cảm, bình giảng, tái hiện
D Các bước lên lớp:
1 ổn định tổ chức 1' 6A1: 6A2: 6A3:
2 Kiểm tra: 5'
? Nhân vật Gia Ba Sử là người như thế nào?
- Là người H mông khoẻ mạnh, hiền lành, siêng năng, hát hay và thổi kèn rất tài
-> chàng hội tụ những phẩm chất tốt đẹp nhất của người dân tộc Hmông
- Cuộc sống gia đình hoà thuận, hạnh phúc, thấm đẫm tình yêu đời
-> Gia Ba Sử rất yêu vợ, quyết tâm, thông minh, sáng tạo, dùng tiếng khèn để tìm ra nơi ở của Y Dơn
- Dũng cảm và tài năng diệt trừ hổ ác cứu được vợ
3.Tổ chức các hoạt động dạy học.
Hoạt động của thầy và trò TG Nôị dung
Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiêu: Giới thiệu bài mới
- Cách tiến hành:
Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về
nhân vật Gia Ba Sử và biết được
chàng là một người rất tài năng, yêu
vợ, thương mẹ và dũng cảm phi
thường Phẩm chất của Y Dơn cũng là
những phẩm chất tốt đẹp của người
dân tộc Hmông Lào Cai Nhưng
truyện không chỉ nhằm ca ngợi con
người mà còn mang đến cho ta một
nhận thức mới về âm nhạc Để biết
được điều này chúng ta hãy cùng tìm
hiểu tiếp về tiếng khèn của Gia Ba Sử
nhé!
Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản
- Mục tiêu:Trình bày ý nghĩa tiếng
2'
15' I Đọc - Thảo luận chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật Gia Ba Sử.
Trang 5khèn trong truyện và từ đó suy ra ý
nghĩa tiếng khèn trong đời sống của
người dân tộc Hmông
- Cách tiến hành:
? Tìm những chi tiết trong truyện nói
về tiếng khèn?
- Tiếng khèn làm bao người ngẩn ngơ,
say mê
- Tiếng khèn làm cho chàng đỡ mệt
- Tiếng khèn làm cho cuộc sống yên
vui, hạnh phúc
? ý nghĩa tiếng khèn được thể hiện rõ
nhất qua chi tiết nào?
? Nhận xét nghệ thuật sử dụng trong
phần trên? Qua đó cho em biết điều gì
về khả năng của âm nhạc?
- Chi tiết kì ảo, hoang đường
Giáo viên liên hệ với tác phẩm "
Chiếc lá cuối cùng" của O' Hen-ri:
Nghệ thuật có khả năng mang đến sức
mạnh thần kì cho con người giúp cho
Giôn-xi thoát khỏi cái chết-> Nghệ
thuật chân chính có sức mạnh vô cùng
to lớn, đó là nghệ thuật vì con người
? Khả năng kì diệu của tiếng đàn
giống với truyện nào đã học?
- Tiếng đàn thần trong truyện Thạch
Sanh làm cho quân 18 nước chư hầu
bủn rủn chân tay không thiết đánh
nhau nữa
? Qua lời giới thiệu em thấy Gia Ba
Sử thuộc loại nhân vật nào trong
truyện cổ tích? Giống nhân vật nào
trong cổ tích VN?
- Giống nhân vật Thạch Sanh thật thà,
trung thực, dũng cảm, có tài năng
? Em nhận xét gì về kết thúc truyện?
- Kết thúc sự việc, vợ chồng Gia Ba
Sử và mẹ sống hạnh phúc bên nhau
-> Về kết cấu giống với kết cấu bài
văn tự sự
Xét về ý nghĩa kết thúc này là kết
thúc có hậu, giống với kết thúc truyện
2 Tiếng khèn của Gia Ba Sử.
- Tiếng khèn đem lại niềm vui, là nguồn động lực lớn lao giúp Gia Ba Sử vượt qua khó khăn thử thách, là nét văn hoá đẹp trong tâm hồn đồng bào Hmông
- Tiếng khèn của Gia Ba Sử có sức mạnh thần kì giúp Y Dơn nhận ra chồng và thoát khỏi lốt hổ
-> thể hiện khả năng kì diệu của âm nhạc và vị trí quan trong của nó trong
đời sống tinh thần của con người
Lop6.net
Trang 6Hoạt động 3: Tổng kết.
- Mục tiêu: Tổng kết nội dung, nghệ
thuật của truyện
- Cách tiến hành:
? Trình bày những nét nghệ thuật đặc
sắc của truyện?
- Chi tiết thần kì, đặc sắc
? Truyện thể hiện ước mơ gì của
người dân H' mông?
Sử dụng kĩ thuật động não
- ước mơ cuộc sống đầm ấm, hạnh
phúc
- Niềm tin vào sức mạnh của con
người
- Sự diệu kì của âm nhạc và vai trò âm
nhạc trong đời sống của người dân
H'mông
Hoạt động 4:Luyện tập
- Mục tiêu: Kể lại truyện, thể hiện suy
nghĩ, tình cảm của mình về các tác
phẩm văn học của địa phương
- Cách tiến hành:
Yêu cầu hai em kể diễn cảm truyện
Chú ý ngữ điệu, đảm bảo nội dung
chính
Học sinh nhận xét
Giáo viên nhận xét, cho điểm
Gợi ý:
- Tuỳ suy nghĩ cảm nhận của mỗi em
song nội dung trả lời phải theo chiều
hướng tích cực
- Yêu thích học chương trình địa
phương, tự hào về những nét văn hoá
đặc sắc của địa phương mình
- Cảm nhận về nội dung , nghệ thuật:
Truyện dân gian Lào Cai cũng giống
như các truyện dân gian VN đều có
chi tiết kì lạ, hoang đường, thể hiện
ước mơ, khát vọng chính đáng của
con người
- Mang đặc trưng riêng của địa
phương: qua các địa danh, phong tục
tập quán, tên gọi nhân vật
Gọi học sinh đọc, kể lại truyện
? Nêu ý nghĩa truyện?
14'
IV Ghi nhớ
V Luyện tập
1 Bài tập 1; Kể diễn cảm truyện
"Tiếng khèn của Gia Ba Sử"
2 Bài tập 2: Em có suy nghĩ, cảm
nhận gì sau khi đọc xong chương trình Ngữ văn địa phương Lào Cai?
3 Đọc thêm " Sự tích dốc Trung
Đô".
Trang 74 Củng cố: Không
5 Hướng dẫn học ở nhà:2'
- Bài cũ: Học bài, nắm được nội dung phân tích, những yếu tố nghệ thuật nội dung chính của truyện
- Bài mới: Soạn chương trình địa phương phần Văn và Tập làm văn, Lập dàn ý đề văn "Lời tâm sự của cánh rừng"
Lop6.net
Trang 8Ngày soạn: 2- 1- 2011
Ngày giảng: 4- 1- 2011
Tiết: 75
Chương trình địa phương
Phần văn và Tập làm văn (Tiếp)
A Mục Tiêu cần đạt.
I Kiến thức:
- HS biết được một số danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử, kế hoạch bảo vệ môi trường nơi địa phương mình đang sinh sống
II Kĩ năng.
- Biết liên hệ với phần văn bản nhật dụng đã học trong chương trình Ngữ văn 6, tập 2 để làm phong phú thêm nhận thức của mình về các chủ đề đã học
III Thái độ.
- Tự hào về quê hương đất nước Việt Nam
B Chuẩn bị
I Thầy:
SGK, giáo án, tài liệu nâng cao Một số tư liệu về danh lam thắng cảnh ở quê hương
II Trò:
Tìm hiểu về danh lam, thắng cảnh, di tích lịch sử ở địa phương và vấn đền bảo vệ môi trường hiện nay
C Phương pháp:
- Phân tích, tổng hợp, vấn đáp
D Các bước lên lớp:
I ổn định tổ chức.1'
II Kiểm tra bài cũ: 5'
H: Phân tích ý nghĩa tiếng khèn của Gia Ba Sử trong văn bản "Tiếng khèn của Gia Ba Sử"?
- Tiếng khèn đem lại niềm vui, là nguồn động lực lớn lao giúp Gia Ba Sử vượt qua khó khăn thử thách, là nét văn hoá đẹp trong tâm hồn đồng bào Hmông
- Tiếng khèn của Gia Ba Sử có sức mạnh thần kì giúp Y Dơn nhận ra chồng và thoát khỏi lốt hổ
-> thể hiện khả năng kì diệu của âm nhạc và vị trí quan trong của nó trong đời sống tinh thần của con người
III Tổ chức các hoạt động dạy học.
Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiêu: Giới thiệu bài mới
- Cách tiến hành:
Lào Cai chúng ta có nhiều cảnh đẹp
với những nét văn hoá đặc sắc mang nét
đặc trưng của vùng núi cao Không chỉ
vậy chúng ta còn tự hào vì có những di
tích lịch sử ngàn đời, có khí hậu tuyệt
vời là nơi du khách thập phương háo
hức được một lần đến tham quan Để
giúp các em có những kiến thức cơ bản
1’
Trang 9nhất về địa phương mình, chúng ta sẽ
học bài hôm nay
Hoạt động 2: Tìm hiểu một số di
tích, thắng cảnh ở địa phương Lào
Cai
- Mục tiêu: Trình bày được những đặc
điểm cơ bản, cảm nhận được vẻ đẹp tự
nhiên, văn hoá của các khu du lịch, di
tích lịch sử ở địa phương
- Cách tiến hành:
H: Em hãy kể tên một số di tích hoặc
danh lam thắng cảnh ở địa phương mà
em biết?
H: Hãy trình bày những nét chính về
di tích đền Thượng?
GV: Đứng trên đền nhìn xuống trước
mắt là thành phố Lào Cai và thị trấn Hà
Khẩu sầm uất
Theo dân gian truyền lại đền được xây
dựng ngay chính ngọn đồi mà xưa kia
Trần Hưng Đạo chọn nơi đây là hoả đài
báo hiện khi thấy quân giặc để quân ta
chủ động đánh tránh tổn thất Chiến
thắng chống xâm lược một phần là nhờ
tuyến phòng thủ vững chắc ấy
H: Cầu Kiều nằm ở vị trí nào của Lào
Cai?
- Thuộc Phố Tèo- Lào Cai
Giáo viên giới thiệu: Cuối thế kỷ 19
thực dân Pháp cho xây dựng tuyến
đường sắt Hải Phòng- Hà Nôị- Lào Cai
để khai thác thuộc địa Tuyến đường
này được kéo dài lên Côn Minh và bắt
vào tuyến đướng sắt khác trong nội địa
TQ với mục đích vận chuyển hàng hoá
từ Hải Phòng buôn bán thâm nhập vào
vùng Tây Nam của Trung Quốc
33'
I Một số di tích, thắng cảnh ở
địa phương.
1 Di tích đền Thựợng:
- Đền được xây dựng đầu thế kỷ 17, thờ Trần Hưng Đạo và tướng Yết Kiêu, Dã Tượng có công bảo vệ đất nước
- Đền nằm cách cửa khẩu Lào Cai chừng
500 m toạ lạc trên một khu đồi thuộc dãy núi Mai Lĩnh ở độ cao 120 so với mặt nước biển , nhìn về phía sông Nậm Thi
- Đền được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 2002
- Hiện nay có rất nhiều du khách đến thăm
2 Cầu Hồ Kiều:
- Cầu Hồ Kiều được TD Pháp xây dựng vào năm 1898 đến năm 1906 hoàn thành, cầu bắc qua sông Nậm Thi nối liền biên giới VN- TQ
- Trải qua hơn 100 năm - vắt qua ba thế
kỷ cầu đã từng chứng kiến bao thăng trầm của nhân dân Tình hữu nghị giữa
Lop6.net
Trang 10GV: Được mệnh danh như là một Đà
Lạt ở phía Bắc Từ những năm 1909 Sa
Pa đã được biết đến, sau đó người Pháp
cho xây dựng một bốt quân sự và dự
định xây dựng Sa Pa trở thành khu an
dưỡng, những biệt thự đầu tiên được
xây dựng ở Sa Pa vào những năm 1918
trên khu vực khách sạn Victoria hiện
nay
H: Những đặc điểm tiêu biểu của khu
du lịch Sa Pa?
- Thác Bạc nằm ở ngoại vi thị trấn, cách
thị trấn Sa Pa 13 km đi về phái đèo Ô
Quý Hồ Đây là thác bạc hùng vĩ chảy
ngày đêm tung bọt trắng xoá
- Cầu Mây đi vào thơ ca:
Sa Pa thác bạc cầu mây
Có cô Đào Bích Nhị đẹp ngất ngây lòng
người.
- Có bãi đá cổ được coi là những cuốn
sách trời
- Đỉnh Phan xi păng cao 3143 m so với
mặt nước biển là một khối đá khổng lồ
được kê lên bởi những hòn đá nhỏ tựa
chiếc bàn, cao ngất giữa trời mây Là
nơi thu hút rất nhiều người tham gia
môn thể thao leo núi, mong muốn được
khám phá chinh phục nóc nhà Đông
Dương Tháng 4/2007 lần đầu tiên tỉnh
Lào Cai tổ chức thành công giải leo núi
quốc tế Phan xi păng
- Núi Hàm Rồng: nằm trong thị trấn: là
núi đá vôi có diện tích 100 ha cao hơn
thị trấn 300 m có hình thù con rồng
nghểnh đầu, miệng há, răng nhe nhìn
sang dãy Hoàng Liên Sơn
- Bãi đã cổ được một nhà Đông Phương
hai nước…
- Năm 1979 cầu bị phá huỷ, do chiến tranh biên giới xảy ra
-Ngày tái lập Lào Cai đã cho xây dựng lại cây cầu Mùa thu 1993 sau gần 15 năm cách trở, cầu chính thức thông xe
- Năm 2001, cầu Hồ Kiều 2 được xay dựng , khổ cầu rộng gấp đôi so với cầu
Hồ Kiều cũ, cầu trở thành cây cầu chính
để quá cảnh hàng hoá, hành khách qua biên giới
3 Khu du lịch Sa Pa:
- Nằm trên dẫy Hoàng Liên Sơn với độ cao 1.560m so với mực nước biển, có
đỉnh Phan xi păng hùng vĩ
- Sa Pa được xây dựng từ cuối thế kỉ 19
đầu thế kỉ 20 do người Pháp phát hiện và xây dựng
- Là nơi có khí hậu ôn hoà, cây cối quanh năm tốt tươi
- Là điểm du lịch nổi tiếng, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước