- Căn cứ vào thực tiễn giao tiếp hằng ngày và các ngữ liệu trong sgk giúp học sinh hình thành nội dung cơ bản của bài học.. - Phát huy tính tích cực chủ động của học sinh theo phương phá[r]
Trang 1HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ
A Yêu cầu:
- Giúp học sinh:
+ Nắm được kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp
+ Biết xác định các nhân tố giao tiếp trong một hoạt động giao tiếp,nâng cao năng lực khi nói(viết) và năng lực phân tích, lĩnh hội khi giao tiếp
+ Có thái độ, hành vi phù hợp trong hoạt giao tiếp bằng ngôn ngữ
B Phương tiện thực hiện:
- Sách giáo khoa và sách giáo viên Ngữ Văn 10
- Những thực tiễn về hoạt động giao tiếp trong cuộc sống hằng ngày
C.Phương pháp giảng dạy:
- Căn cứ vào thực tiễn giao tiếp hằng ngày và các ngữ liệu trong sgk giúp học sinh hình thành nội dung cơ bản của bài học
- Phát huy tính tích cực chủ động của học sinh theo phương pháp qui nạp (học sinh trao đổi, thảo luận theo nhóm, tổ - giáo viên hướng đến nội dung
cơ bản của bài học)
D Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: không
3 Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 Tìm hiểu về hoạt động giao tiếp
bằng ngôn ngữ
- GV yêu cầu HS đọc ngữ liệu và trả
I Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ
1) Ngữ liệu :
a) Ngữ liệu 1 : SGK tr 14
Trang 2lời các câu hỏi :
+ Đối tượng giao tiếp là ai?
+ Quá trình giao iếp diễn ra như
thế nào ?
+ Hoàn cảnh giao tiếp?
+ Nội dung giao tiếp?
+ Mục đích giao tiếp?
=> HS trả lời
- Đối tượng giao tiếp:Vua & các bô
lão +Vua: người lãnh đạo tối cao của đất nước
+Các bô lão : đại diện cho các tầng lớp nhân dân
+Các n/vật gtiếp có vị thế khác nhau nên ngôn ngữ gtiếp khác nhau (từ xưng hô, từ thể hiện thái độ, các câu nói tỉnh lược…)
- Quá trình của hoạt động gtiếp:
+ Người nói và người nghe có thể đổi vai cho nhau
+ Người nói tạo ra lời nói, người nghe lĩnh hội và giải mã nội dung được lĩnh hội
- Hoàn cảnh giao tiếp:
+ Địa điểm : điện Diên Hồng + Thời điểm : quân Nguyên xâm lược nước ta lần 2
- Nội dung giao tiếp: Thảo luận về
tình hình đất nước có giặc ngoại xâm
và bàn sách lược đối phó
Trang 3- GV hướng dẫn HS làm tương tự
như bài trên:
+ Đối tượng giao tiếp là ai?
+ Hoàn cảnh giao tiếp?
+ Nội dung giao tiếp?
+ Mục đích giao tiếp?
+ Phương tiện giao tiếp ?
=> HS trả lời
- Mục đích giao tiếp:
+ Bàn bạc để tìm và thống nhất sách lược đối phó với giặc
+ Cuộc gtiếp đã đạt được mục đích: thống nhất hành động đánh giặc
thông qua quyết tâm “muôn miệng một lời : - Đánh ! Đánh !”
b)Ngữ liệu 2: Bài Tổng quan văn học
Việt Nam Sgk 10 tập 1 tr 5
- Đối tượng giao tiếp: Tác giả viết
sgk và hsinh lớp 10, hai đối tượng có trình độ và vốn sống khác nhau
- Hoàn cảnh của HĐGT: Có tính qui
thức, có tổ chức, có kế hoạch giáo dục của nhà trường
- Nội dung giao tiếp: Thuộc lĩnh vực
văn học sử VN, bao gồm những vấn
đề cơ bản:
+ Các bộ phận hợp thanh của VHVN + Quá trình phát triển của VHVN + Con người VN qua văn học
Trang 4- GV hỏi : Từ việc phân tích ngữ
liệu trên em hãy nêu khái niệm, các
đặc điểm của hoạt động giao tiếp
bằng ngôn ngữ ?
=> HS trả lời
- Mục đích giao tiếp:
+ Người viết : cung cấp cho người đọc cái nhìn tổng quát về văn học Việt Nam
+ Người đọc : lĩnh hội 1 cách tổng quát về các bộ phận hợp thành, tiến trình phát triển của văn học Việt Nam, chân dung con người Việt Nam qua văn học
- Phương tiện giao tiếp :
+ Từ ngữ thuộc ngành khoa học xãhội, chuyên ngành Ngữ văn : văn học, văn học dân gian, văn học viết, văn học trung đại, văn học hiện đại…
2) Nhận xét :
- HĐGT: + là hoạt động trao đổi thông tin của con người trong xã hội + được tiến hành chủ yếu bằng phương tiện ngôn ngữ
+ để thực hiện những mục đích giao tiếp nhất định
- Đặc điểm : + gồm 2 qua trình : tạo lập văn bản và lĩnh hội văn bản
+ có sự chi phối của các nhân tố : nhân vật giao tiếp,hoàn cảnh giao tiếp, nội dung giao tiếp,
Trang 5- GV yêu cầu HS đọc Ghi nhớ SGK
- GV cho bài tập, chia nhóm (3
nhóm) và nêu yêu cầu cần đạt để
HS thực hành trong khoảng 3-5
phút
+ Nhóm 1: Phân tích đối tượng và
quá trình gtiếp trong HĐGT giữa
người mua và người bán ở chợ
+ Nhóm2: Phân tích hoàn cảnh, nội
dung gtiếp ở chợ của người mua&
người bán
+ Nhóm3: Phân tích mục đích, kết
quả của HĐGT của người mua và
người bán ở chợ
- GV mời đại diện từng nhóm trình
bày bài làm của nhóm, các thành
viên khác bổ sung, GV đi đến thống
nhất nội dung cần đạt của bài tập.
mục đích giao tiếp, phương tiện giao tiếp và cách thức giao tiếp
* Ghi nhớ: SGK.
3)Bài tập vận dụng: Phân tích các
nhân tố giao tiếp trong hoạt động giao tiếp mua bán giữa người mua và người bán ở chợ?
- Đối tượng giao tiếp: người mua và
người bán
- Hoàn cảnh giao tiếp: ở chợ, lúc chợ
đang họp
- Nội dung giao tiếp: trao đổi, thoả
thuận về mặt hàng, chủng loại, giá
cả, số lượng
- Mục đích giao tiếp: người mua mua
được hàng, người bán bán được hàng
Trang 64 Củng cố:
- Quá trình phát triển và con người Việt Nam qua văn học
5 Hướng dẫn chuẩn bị bài:
- GV hướng dẫn HS về nhà làm trước các bài tập trang 23, 24, 25 (có thể cho các em làm theo nhóm) để chuẩn bị cho tiết thực hành tiếp theo
- Bài Khái quát văn học dân gian.
E Rút kinh nghiệm: