dạng bài tập, các nhóm làm rất tốt. Tuy nhiên trong quá trình làm, cũng có nhóm làm nhanh, làm chậm hơn; có nhóm vẫn bị nhầm lỗi nhỏ nhưng kịp thời nhận ra để sửa lỗi... *Biện pháp 2 [r]
Trang 1Giáo viên thực hiện: Hà Thị Ngọc
Môn dạy: Hóa học Đơn vị: Trường THCS Thị Trấn Phố Mới
Kính chúc Ban giám khảo, các thầy cô giáo sức khỏe,
hạnh phúc và công tác tốt !
Trang 2BÁO CÁO
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 8A làm tốt bài tập
hóa học lượng chất dư- chất hết khi có dữ kiện
tính được số mol hai chất tham gia phản ứng
Giáo viên thực hiện: Hà Thị Ngọc
Môn dạy: Hóa họcĐơn vị: Trường THCS Thị Trấn Phố Mới
UBND HUYỆN QUẾ VÕ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẾ VÕ
Trang 4Dạng bài tập trên các em làm còn nhầm lẫn Bài kiểm tra gần cuối kì 1 vừa qua, nhiều em làm chưa chính xác, kết quả chưa cao.
Đây là dạng bài tập hay, xuyên suốt hóa học bậc THCS
“Một số biện pháp giúp học sinh lớp 8A làm tốt bài
tập hóa học lượng chất dư- chất hết khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng”
Trang 61 Thực trạng công tác dạy học và tính cấp thiết
* Thuận lợi
Đảng ủy, BGH, hội cha mẹ học sinh
luôn quan tâm, sát sao đến công tác dạy
và học Đội ngũ giáo viên của nhà
trường nhiệt tình, tâm huyết Bản thân
tôi là giáo viên dạy bộ môn Hóa học luôn
có ý thức vươn lên, học hỏi, tích lũy kinh
nghiệm, trau dồi kiến thức, trình độ
chuyên môn nghiệp vụ, hết lòng giúp đỡ
học sinh.
Trang 71 Thực trạng công tác dạy học và tính cấp thiết
Trang 81 Thực trạng công tác dạy học và tính cấp thiết
* Thuận lợi
Đây là môn học mới, dạng bài
tập mới (bài tập hóa học lượng chất
dư khi có dữ kiện tính được số mol
hai chất tham gia) nên các em rất
hào hứng Nhiều em đã thành thạo
trong việc viết phương trình hóa
học, tính toán, chuyển đổi linh hoạt
giữa khối lượng, thể tích và lượng
chất; trình bày sạch đẹp, khoa học
Trang 9* Khó khăn Môn học mới, dạng bài tập mới, hay, khó
Thời gian ôn luyện buổi chiều không có nên học sinh lúng túng, chưa quen, nhầm lẫn
Chất lượng bài kiểm tra còn chưa cao
Học sinh nhà trường tăng, học sinh trong lớp đông nên việc tổ chức hoạt động, hướng dẫn học sinh còn gặp khó khăn
Trang 10TS Giỏi Khá TB Yếu Kém 0
Trang 11số công thức tính toán hóa học cơ bản
Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng chất dư khi
có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng
Trang 122 Biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy
a, Biện pháp 1: Xây dựng hệ thống một số công thức tính toán hóa
học cơ bản.
*Mục tiêu:
- Giúp học sinh nắm chắc một cách hệ thống một số công thức tính
toán hóa học cơ bản sau khi học xong bài 18,19,20 SKG Hóa học 8.
( Một số công thức liên quan nồng độ dung dịch sẽ bổ sung sau khi
học bài 42 SGK Hóa học 8)
- Giúp học sinh vận dụng thành thạo linh hoạt trong việc chuyển đổi tính toán.
Trang 13b, Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng chất dư- chất hết khi có dữ kiện tính
được số mol hai chất tham gia phản ứng.
*Mục tiêu:
- Học sinh nhận dạng đúng bài toán.
- Học sinh chỉ ra được cách làm sai, tư duy chưa đúng Từ đó
chuẩn hóa các bước làm cụ thể.
- Có kỹ năng làm tốt bài tập hóa học có lượng dư khi biết dữ
kiện
tính được số mol hai chất tham gia.
- Bình tĩnh, tự tin giải quyết tốt yêu cầu đặt ra.
Trang 14b, Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng
chất dư- chất hết khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng.
*Cơ sở lí thuyết:
- Đặc điểm bài toán:
+ Đề bài cho biết dữ kiện để tính được số mol của hai chất tham gia.
+ Yêu cầu tính lượng chất tạo thành hoặc phản ứng, lượng dư.
Trang 15b, Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học
lượng chất dư- chất hết khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng
- Từ đó, tôi hướng dẫn học sinh một trong số các cách giải đơn giản như sau:
Bước 1: Viết PTHH và tính số mol hai chất tham gia.
Giả sử có PTHH: aA + bB cC + dD
Trong đó: nA, nB lần lượt là số mol chất A, B tính được theo dữ kiện đề bài
a,b,c,d là hệ số tương ứng từng chất A, B, C, D
Trang 16b, Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng
chất dư- chất hết khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng
Bước 2: Lập tỉ lệ số mol và so sánh xác định chất dư, chất hết.
Trang 17b, Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng
chất dư- chất hết khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng
Bước 3 : Theo PTHH tính số mol chất phản ứng, tạo thành
theo chất hết.
Bước 4 : Giải quyết yêu cầu của bài ( Tính m,V, CM…)
Trang 19b, Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng
chất dư khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng
Áp dụng giải đúng bài tập hóa học có lượng chất dư khi biết
dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia qua một số bài tôi yêu cầu làm Áp dụng để làm tốt bài trong SGK hóa học 8-9
(Bài 4- trang 84 ; Bài 6- trang 109, Bài 5- trang 117 SGK hóa học 8; Câu 3- đề kiểm tra học kì 1 và Câu 6- đề thi học sinh
giỏi cấp huyện môn hóa học 8 PGD- ĐT Quế Võ năm
2019-2020; Bài 4- trang 9; Bài 6 – trang 11; Bài 3 – trang 27 SGK
hóa học 9…)
Trang 203 Thực nghiệm sư phạm
a, Mô tả cách thức thực hiện
*Biện pháp 1: Xây dựng hệ thống một số công thức tính toán hóa
học cơ bản.
* Tìm số mol( n) dựa vào một số công thức hay sử dụng:
Dựa và khối lượng chất
Dựa vào thể tích chất khí (đktc)
Trong đó, công thức về nồng độ dung dịch tôi sẽ bổ sung cho các em sau khi các
em học xong bài 42 ( Nồng độ dung dịch- SGK Hóa học 8)
M
m
n
22,4V
n
Trang 21* Biện pháp 1: Xây dựng hệ thống một số công thức tính toán hóa học cơ bản.
- Lấy một số ví dụ cho học sinh vận dụng tính toán giúp khắc sâu kiến thức
Trang 22*Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng chất dư khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng.
- Đưa ra bài tập mẫu, cho học sinh thử tự làm trước khi áp dụng biện pháp
Bài tập: Đốt cháy 6,2 gam Photpho trong bình chứa 6,72 lít khí Oxi (đktc)
a, Chất nào được tạo thành và khối lượng là bao nhiêu?
b, Photopho hay oxi, chất nào còn dư và dư bao nhiêu gam?
Trang 23Bài tập: Đốt cháy 6,2 gam Photpho trong bình chứa 6,72 lít khí Oxi (đktc)
a, Chất nào được tạo thành và khối lượng là bao nhiêu?
b, Photopho hay oxi, chất nào còn dư và dư bao nhiêu gam?
Em Minh Trúc Em Hữu Dương
Trang 24Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng chất dư khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng.
- Đặc điểm của bài tập hóa học có lượng chất dư trên: có dữ kiện tính
được số mol hai chất tham gia Trong 2 chất tham gia sẽ có một chất
hết, chất còn lại có thể hết hoặc dư sau khi phản ứng kết thúc Do đó, phải tìm xem trong hai chất tham gia chất nào phản ứng hết, chất nào
dư Mọi lượng chất tính theo chất hết.
Từ đó, tôi đã áp dụng biện pháp, hướng dẫn các em một cách làm đơn giản với từng bước cụ thể (như đã nêu ở trên)
Trang 25Bài tập: Đốt cháy 6,2 gam Photpho trong bình chứa 6,72 lít khí Oxi (đktc)
a, Chất nào được tạo thành và khối lượng là bao nhiêu?
b, Photopho hay oxi, chất nào còn dư và dư bao nhiêu gam?
- Sau khi áp dụng, gọi một học sinh khác (Học sinh Hiên) lên làm
lại thì được kết quả như sau:
a, Bước 1: Viết PTHH và tính số mol hai chất tham gia.
Theo PTHH: số mol P 2 O 5 tạo thành là: 0,2 : 2= 0,1 (mol)
Khối lượng P 2 O 5 : m = n.M = 0,1 x 142 = 14,2 (gam)
b,Theo trên, oxi dư Muốn tìm lượng oxi dư cần tìm lượng oxi phản ứng
Số mol oxi phản ứng: 0,2 x 5/4= 0,25 (mol)
Số mol oxi còn dư: 0,3 - 0,25= 0,05 (mol)
Khối lượng oxi dư: 0,05 x 32= 1,6 (gam)
•
2 , 0 31
2 , 6
72 ,6 4,
22
V
Trang 26*Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng
chất dư khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng.
- Tôi đưa thêm một bài tập khác
( Bài 4 trang 84- SGK hóa học 8),
cho các em trao đổi thảo luận nhóm
Trang 27*Biện pháp 2: Hướng dẫn chi tiết cách giải bài tập hóa học lượng
chất dư khi có dữ kiện tính được số mol hai chất tham gia phản ứng.
- Tiếp tục, tôi giao thêm một số bài tập
khác nữa qua phiếu học tập về nhà
Nhận thấy, đa số các em rất tự tin, hào
hứng hoàn thành phiếu học tập Các bài
tập trong SGK như: Bài 6- trang 109,
Bài 5 – trang 117 SGK hóa học 8, đa số
các em làm tốt Đặc biệt trong đề kiểm
tra học kì 1 có Câu 3 và Câu 6- đề thi
học sinh giỏi cấp huyện môn hóa học 8
PGD- ĐT Quế Võ năm 2019-2020 các
em đều tự tin nhận đúng dạng, làm tốt
bài tập.
Trang 28- Bên cạnh đó, tôi cũng lồng ghép dạng bài tập này trong phiếu học tập cá nhân, phiếu học tập hoạt động nhóm, một số trò chơi: Ai nhanh hơn, thông minh hơn…Tổ chức các hoạt động và học sinh là trung tâm, tương tác lẫn nhau, tự phát hiện và giải quyết vấn
đề Các em tự hỏi bài nhau, trao đổi lẫn nhau phát hiện vấn đề và tìm ra đáp án.
Ảnh : Học sinh 8A trong giờ học Hóa sau khi áp dụng
biện pháp) (Ảnh : Học sinh 8A hoạt động nhóm sau khi áp dụng biện pháp)
Trang 29- Mặt khác, đối với các em học chậm hơn, tôi kịp thời phát hiện khó khăn ở các em, giúp đỡ các em giải quyết vấn đề Từ đó các em hiểu hơn, mạnh
dạn hơn và tự tin hơn khi làm bài tập
Ảnh tôi hướng dẫn và phát hiện kịp thời hs gặp khó khăn.
Trang 30Tôi tiến hành kiểm tra khảo nghiệm, thu được kết quả khảo nghiệm rất khả quan, các
em làm tương đối tốt, có nhiều em đạt điểm 9-10, kể cả bài khảo sát đầu năm lớp 9.
Trang 31- Về phía học sinh: Đa số các em hợp tác tốt với tôi Trên lớp các
em chú ý, tập trung nghe giảng, chủ động lĩnh hội kiến thức, kỹ
năng qua việc hoàn thành phiếu học tập cá nhân, nhóm, trò chơi…
mà tôi tổ chức Các em mạnh dạn, chủ động hỏi, trao đổi với tôi và bạn bè để tìm ra đáp số đúng trên cơ sở có tư duy, bước làm đúng.
Trang 32Lớp 8A trước khi thực hiện biện pháp Phần trăm Lớp 8A( khảo nghiệm lần 1 (2019-2020) Phần trăm Lớp 9A( khảo sát đầu năm 2020-2021) Phần trăm 0
Trang 33c, Điều chỉnh bổ sung sau thực nghiệm
- Học sinh mặc dù đã biết cách làm nhưng một số em vận dụng còn
chậm, chưa nhuần nhuyễn, còn máy móc, khi kiểm tra hoặc thi còn mất bình tĩnh nên nhận dạng chưa đúng, làm còn sai Từ đó, dẫn đến kết quả chưa đạt yêu cầu
- Như vậy, ngoài việc nắm chắc kiến thức, nhanh chóng nhận dạng bài toán, và có các bước làm chính xác thì điều quan trọng trong mọi tình huống là sự bình tĩnh, tự tin của các em Vì thế, bên cạnh việc truyền đạt kiến thức, tôi luôn tạo không khí cởi mở, gần gũi với các em để nắm bắt tâm lý, khả năng nhận thức từng em, giúp các em mạnh dạn và tự tin,
bình tĩnh hơn khi làm bài
Trang 344 Kết luận
- Trên đây là “một số biện pháp giúp học sinh lớp 8A làm tốt bài
tập hóa học lượng chất dư khi có dữ kiện tính được số mol hai chất
động cho học sinh trong việc làm bài toán hóa học, tự tin hơn trong chương trình hóa học bậc THCS, ôn thi học sinh giỏi các cấp và ở chương trình hóa học cao hơn.
Trang 35bình tĩnh, thiếu tự tin) Từ đó, tạo cho học sinh sự hứng thú, yêu thích môn học, chủ động lĩnh hội tri thức, rèn kỹ năng và có sự vận dụng linh hoạt trong các bài tập tính toán theo phương trình hóa học.
Trang 365 Kiến nghị, đề xuất
a, Đối với tổ/ nhóm chuyên môn
- Tăng cường chia sẻ kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
b, Đối với Lãnh đạo nhà trường:
- Bổ sung thêm một số loại sách tham khảo, nâng cao hóa học THCS.
c, Đối với Phòng GDĐT, Sở GDĐT
- Bố trí sắp xếp thời gian ôn luyện thêm buổi chiều.
- Tăng cường tổ chức các buổi học tập, trao đổi kinh nghiệm.
Trang 37PHẦN III: TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Sách giáo khoa, sách bài tập Hóa học 8, 9
2 Hệ thống kiến thức hóa học và rèn luyện giải bài tập hóa học 8, 9- tác giả
Ngô Ngọc An NXB giáo dục năm 2009
3 Kiến thức cơ bản và hướng dẫn giải đề thi môn hóa học tác giả Nguyễn
Xuân Trường – Vũ Anh Tuấn NXB giáo dục năm 2007
4 Ôn lý thuyết – dạy kĩ năng giải toán hóa học 8, 9- tác giải Huỳnh Văn Út
NXB giáo dục năm 2008
5 Chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi hóa học 8, 9 tác giả Huỳnh Văn Út NXB giáo dục năm 2008
6 Đề kiểm tra học kì, chọn học sinh giỏi các cấp qua một số năm
7 Một số tài liêu trên Internet, thông tư 22/2019/TT- BGDĐT
Trang 38PHẦN IV: MINH CHỨNG HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP
BÁO CÁO SỐ LIỆU KHẢO NGHIỆM TRƯỚC VÀ SAU KHI ÁP DỤNG
Trang 39PHẦN V: CAM KẾT
Tôi xin cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền; các biện pháp đã triển khai thực hiện và minh chứng về sự tiến bộ của học sinh là trung thực.
Trang 40
Giáo viên thực hiện: Hà Thị Ngọc
Môn dạy: Hóa học Đơn vị: Trường THCS Thị Trấn Phố Mới
Năm học: 2020-2021
Kính chúc Ban giám khảo, các thầy cô giáo sức khỏe,
hạnh phúc và công tác tốt ! Tôi xin chân trọng cảm ơn!