Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh - Ngữ văn 8

- Khi làm bài văn thuyết minh, cần xác định các ý lớn, mỗi ý viết thành một đoạn văn.. - Đoạn văn thuyết minh:[r]

Viết đoạn trong văn bản thuyết minh

Giáo viên: Đặng Thị Xuân Nhung

Kiến thức bài cũ

Khái niệm đoạn văn trong văn bản:

 Bắt đầu bằng chữ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng

 Thường diễn đạt một ý hoàn chỉnh

 là đơn vị trực tiếp tạo thành văn bản

b Phạm Văn Đồng (1906- 2000): Nhà cách mạng nổi

tiếng và nhà văn hoá lớn, quê ở x Đức Tân, huyện Mộ Đức, ã

tỉnh Quảng Ng i Ông tham gia cách mạng từ năm 1925, đ ã ã

giữ nhiều c ơng vị quan trọng trong bộ máy l nh đạo của ư ã

Đảng và Nhà n ớc Việt Nam, từng là Thủ t ớng Chính phủ ư ư trên ba m ơi năm Ông là học trò và ng ời cộng sự gần ư ư

gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.( Ng v ữ ăn 7, t p hai) ậ

a Thế giới đang đứng tr ớc nguy cơ thiếu n ớc sạch ư ư nghiêm trọng N ớc ngọt chỉ chiếm 3% tổng l ợng n ớc ư ư ư trên trái đất L ợng n ớc ít ỏi ấy đang ngày càng bị ô ư ư nhiễm bởi các chất thải công nghiệp Ở các n ớc thứ ba, ư hơn một tỉ ng ời phải uống n ớc bị ô nhiễm Đến năm ư ư

2025, 2/3 dân số thế giới sẽ thiếu n ớc.( ư Theo Hoa học trũ)

a Thế giới đang đứng tr ớc nguy cơ thiếu n ớc sạch nghiêm ư ư trọng.(1) N ớc ngọt chỉ chiếm 3% tổng l ợng n ớc trên trái ư ư ư

đất (2) L ợng n ớc ít ỏi ấy đang ngày càng bị ô nhiễm bởi ư ư các chất thải công nghiệp (3) ở các n ớc thứ ba, hơn một tỉ ư

ng ời phải uống n ớc bị ô nhiễm (4) Đến năm 2025, 2/3 ư ư dân số thế giới sẽ thiếu n ớc (5)ư

(Theo Hoa học trò)

Thuyết minh: Cung cấp thụng tin về tỡnh trạng thiếu nước sạch trờn thế giới.

Câu1

(câu chủ đề)

: cung cấp thông tin về lượng nước ngọt ớt ỏi

: nêu sự thiếu n ớc ở các n ớc thứ ba.ư ư : dự báo việc thiếu n ớc trong t ơng lai.ư ư

Triển khai, làm

rừ ý cho cõu chủ đề

Đoạn văn thuyết minh

Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5

: thông tin l ợng n ớc ấy bị ô nhiễm.ư ư

Trỡnh bày theo cỏch

diễn dịch`

Đoạn văn thuyết minh

b Phạm Văn Đồng (1906- 2000): Nhà cách

mạng nổi tiếng và nhà văn hoá lớn, quê ở xã

Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi Ông

tham gia cách mạng từ năm 1925, đã giữ nhiều

c ơng vị quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của ư

Đảng và Nhà n ớc Việt Nam, từng là Thủ t ư ư

ớng Chính phủ trên ba m ơi năm Ông là học ư

trò và ng ời cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ ư

Chí Minh (Ngữ văn 7, tập hai)

Thuyết minh: Cung cấp thụng tin về cố thủ tướng Phạm Văn Đồng

Sơ l ợc quá trình hoạt động cách mạng ư

và những c ơng vị lãnh đạo Đảng và nhà ư

n ớc mà ông đã đảm nhiệm ư

Học trũ, cộng sự của Chủ tịch Hồ Chớ Minh

Cõu 2

Cõu 3

* Ghi nhớ:

- Khi làm bài văn thuyết minh, cần xác định các ý lớn, mỗi ý viết thành một đoạn văn.

- Đoạn văn thuyết minh:

+ Cấu trúc: câu chủ đề , những câu khác giải thích, bổ sung cho câu chủ đề

+ Nội dung: mỗi đoạn văn chỉ tập trung làm sáng tỏ một phần kiến thức về sự vật, hiện tượng phải thuyết minh.

a Bót bi kh¸c bót mùc lµ do nã cã hßn bi nhá ë ®Çu ngßi bót, khi viÕt hßn bi l¨n lµm mùc trong èng nhùa ch¶y ra, ghi thµnh ch÷ Ngoµi èng nhùa cã vá bót bi §Çu bót bi cã n¾p

®Ëy cã thÓ mãc vµo tói ¸o Lo¹i bót bi kh«ng cã n¾p ®Ëy th×

cã lß xo vµ nót bÊm Khi viÕt th× Ên ®Çu c¸n bót cho ngßi bót tråi ra, khi th«i viÕt th× Ên nót bÊm cho ngßi bót thôt vµo.

Nhà em có chiếc đèn bàn Đèn bàn có một ống thép không gỉ thẳng đứng, trên gắn một cái đui đèn, trên đó lắp một bóng đèn 25 oát D ới ống thép là đế đèn, đ ợc ư ư làm bằng một khối thủy tinh vững chói Trên bóng đèn có chao đèn làm bằng vải lụa, có khung sắt ở trong và có vòng thép gắn vào bóng đèn Ống thép rỗng, dây điện luồn ở trong đó, trên đế đèn có công tắc để bật đèn hoặc tắt đèn rất tiện lợi.

* Tỡm hiểu vớ dụ:

2 Sửa lại các đoạn văn thuyết minh ch a chuẩn ư

b Nhà em có chiếc đèn bàn Đèn bàn có một ống thép không gỉ thẳng đứng, trên gắn một cái đui đèn, trên đó lắp một bóng đèn 25 oát D ới ống thép là ư

đế đèn, đ ợc làm bằng một khối thủy tinh vững chãi Trên bóng đèn có chao ư

đèn làm bằng vải lụa, có khung sắt ở trong và có vòng thép gắn vào bóng

đèn ống thép rỗng, dây điện luồn ở trong đó, trên đế đèn có công tắc để bật

đèn hoặc tắt đèn rất tiện lợi.

- Lỗi: Không rõ câu chủ đề, các

ý lộn xộn, diễn đạt lủng củng,

các câu ch a có sự liên kết chặt ư

chẽ.

- Cách sửa: thêm câu chủ đề, sắp xếp các ý theo trình tự hợp lý,

tách ý theo cấu tạo của đèn: đế

đèn- thân đèn- chao đèn.

Sửa lại:

Đèn bàn có câu tạo rất đơn giản D ới cùng là đế đèn có gắn công tắc để ư bật hoặc tắt theo ý ng ời sử dụng Công tắc có tác dụng nh vậy là nhờ đ ư ư

ợc nối với dây dẫn điện Dây dẫn điện không chỉ nối với công tắc mà còn

ư

nối với nguồn điện và đèn Bóng đèn bàn có công suất 25 đến 27 oát Để tập trung nguồn sáng, trên bóng đèn có chao đèn làm bằng đồng, sắt hay hợp kim

* Ghi nhớ:

Các ý trong đoạn văn nên sắp xếp theo trình tự cấu tạo của

sự vật hoặc theo trình tự nhận thức về sự vật hiện tượng, (từ tổng thể đến bộ phận, từ ngoài vào trong, từ xa đến gần), trình tự diễn biến sự việc trong thời gian trước sau, trình tự chính phụ (cái chính nói trước, cái phụ nói sau).

Bài tập 1

b Đoạn văn kết bài:

- Nêu tình cảm dành cho trường.

- Đánh giá vai trò, ý nghĩa của trường đối với học sinh.

Gợi ý:

a Đoạn văn mở bài:

Giới thiệu chung

- Tên gọi trường

-Cảm xúc chung về trường hoặc đánh giá khái quát về trường.

Bài tập 2: Xác định câu chủ đề (1 phút)

- Quá trình hoạt động cách mạng:

+ Ra đi tìm đường cứu nước.

+ Lãnh đạo toàn dân, toàn quân làm cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Cuộc kháng chiến chống Pháp, Cuộc kháng chiến chống Mĩ.

- Cống hiến, vai trò to lớn của Bác với Đảng, với nhân dân, với

dân tộc và với thế giới.

Gợi ý:

- Thông tin cá nhân:

+ Năm sinh, năm mất.

+ Quê quán.

+ Gia đình.

Hồ Chí Minh (1890-1969)

Hồ Chí Minh lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt

Nam Bác sinh 1890, quê ở Làng Sen, xã Kim Liên,

huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An - một mảnh đất giàu

truyền thống văn hoá và sản sinh ra nhiều bậc danh

nhân khoa bảng, anh hùng dân tộc Bác sinh ra trong

một gia đình nghèo nh ư ng hiếu học.Thuở nhỏ, Ng ư ời

ham học, thông minh, sớm có lòng yêu n ư ớc, th ư ơng

dân Năm 1911, từ bến cảng nhà Rồng, Ng ư ời ra đi

tìm đ ư ờng cứu n ư ớc Sau 30 năm bôn ba hoạt động ở

n ư ớc ngoài, năm 1941 Ng ư ời về n ư ớc trực tiếp đạo

phong trào cách mạng Việt Nam Năm 1945, Ng ư ời là

chủ tịch lâm thời, đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh

ra n ư ớc Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà Những năm

sau 1945, Ng ư ời tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến

chống Pháp thắng lợi đ ư a miền Bắc tiến lên Chủ

nghĩa xã hội Năm 1969, Ng ư ời qua đời Cuộc đời của

Bác gắn liền với lịch sử dân tộc Việt Nam và là ng ư ời

lãnh đạo mọi thắng lợi cách mạng : " Dân tộc ta, nhân

dân ta, non sông đất n ư ớc ta đã sinh ra Hồ Chủ Tịch

và chính Ng ư ời cũng làm rạng rỡ dân tộc ta.

Khi viết đoạn văn, cần trình bày rõ ý chủ đề của đoạn, tránh lẫn ý của đoạn văn khác

ViÕt ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n thuyÕt minh .

Khi làm

bài văn

thuyết

minh, cần

xác định

các ý lớn,

mỗi ý viết

thành một

đoạn văn

Các ý trong đoạn văn nên sắp xếp theo trình tự cấu tạo của sự vật, trình tự nhận thức (từ tổng thể đến

bộ phận, từ ngoài vào trong, từ xa đến gần), trình tự diễn biến sự việc trong thời gian trước sau hay theo trình tự chính phụ (cái chính nói trước, cái phụ nói sau)

*Củng cố *