Như đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã viết: “Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện bất hủ, sản phẩm của một tư tưởng, một trí tuệ, một tâm hồn, một nhân cách lớn của đất nước ta, [r]
Trang 3Chịu trách nhiệm xuất bản
Giám đốc - Tổng Biên tập
ĐINH THỊ THaNH THỦY Chịu trách nhiệm bản thảo HOÀNG THỊ HƯỜNG
Biên tập : HOÀNG THỊ HƯỜNG Sửa bản in : HOÀNG HÀ Trình bày : MộNG lÀNH
Bìa : NGỌC KHÔI
NHÀ XUẤT BẢN TỔNG HỢP THÀNH PHố Hồ Chí Minh
62 Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, TP Hồ Chí Minh ĐT: (08) 38 225 340 - 38 296 764 - 38 247 225 - fax: 84.8.38222726
Email: tonghop@nxbhcm.com.vn
Sách online: www.nxbhcm.com.vn / Ebook: www.sachweb.vn
NHÀ SÁCH TỔNG HỢP 1
62 Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, TP Hồ Chí Minh ĐT: 38 256 804
NHÀ SÁCH TỔNG HỢP 2
86 - 88 Nguyễn Tất Thành, Quận 4, TP Hồ Chí Minh ĐT: 39 433 868
Hải Ngọc THÁI NHÂN HÒA (Sưu tập và biên soạn)
Trang 6Hải Ngọc THÁI NHÂN HÒA
(Sưu tập và biên soạn)
nhà xuất bản tổng hỢP thành Phố hồ Chí Minh
Trang 8Lời tự bạch
Thật là may mắn cho tôi khi được đọc tập bản
thảo sách Tưởng nhớ Bác Hồ vĩ đại của Nhà
nghiên cứu Thái Nhân Hòa mà bạn bè thường gọi anh một cách thân mến bằng bút danh Hải Ngọc May mắn là vì tuổi đời của tôi nay đã qua tuổi 80, nhưng vẫn còn ham muốn nghiên cứu về Bác Hồ, viết về Bác Hồ, kể chuyện Bác Hồ cho con cháu và người thân mình nghe, nay lại gặp được bạn cố tri cho xem một bản thảo mà anh
đã hướng về Bác để hành động, để viết và để suy tư
Mở đầu tập bản thảo, tác giả đã dẫn lại hai tác văn vĩ đại có giá trị xuyên thế kỷ của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người anh hùng dân tộc, nhà văn hóa của nhân loại, nhà chính trị lỗi lạc, nhà thơ khoáng đạt và thanh cao Đó là hai công trình văn viết đã đi vào lịch sử của dân tộc Việt Nam:
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP và DI CHÚC của Người.
Tác giả không có ý định nghiên cứu, phân tích hai tác phẩm nói trên, vì rằng không có sự nghiên cứu, phân tích
Trang 9nào có thể nói hết, nói đủ giá trị khoa học và nhân văn của hai tác phẩm này Hình như, tác giả có ý định tự rèn luyện mình, đã từng làm theo lời Bác và nay tuổi đã ngoài
80 vẫn tâm nguyện làm theo lời Bác Hồ dạy Bởi vì, tinh thần thiêng liêng của hai tác phẩm nói trên đã thu hút suốt cuộc đời của tác giả
Là một nhà trí thức đã từng làm công việc dạy học, giảng viên thông tấn, báo chí, huấn luyện viên tuyên huấn
và khảo sát thực địa vùng đất thép Củ Chi khi cuộc chiến còn nóng bỏng cho đến lúc làm công tác hành chính ngồi vào chiếc ghế Tòa Đô chính sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, cho đến khi tư duy viết hàng chục tác phẩm sách đã công
bố và đã về hưu từ lâu, tác giả vẫn giữ vững được “niềm tin và sức mạnh”.
Xin chúc anh khỏe mãi và chưa phải già để giữ vững bản lĩnh đã sẵn có Học tập được ở Anh rất nhiều Xin cảm ơn
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2016
GS MẠC ĐƯỜNG Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội
tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 10Lời tác giả
Là một đề tài lịch sử, mang nội dung ca ngợi danh
nhân đất nước - Tưởng nhớ Bác Hồ vĩ đại, tôi đã
sưu tập và biên soạn thành một sản phẩm “văn hóa đọc”, góp phần phục vụ bạn đọc, nhân kỷ niệm 105 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2016)
Mở đầu đề tài, xin cho phép tôi trân trọng giới thiệu
hai áng văn kiệt tác: Tuyên ngôn Độc lập và Di chúc của
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới!
Về Tuyên ngôn Độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc
tại Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày 2/9/1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á Như đồng chí Tổng Bí thư
Nguyễn Phú Trọng đã viết: “Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện bất hủ, sản phẩm của một tư tưởng, một trí tuệ, một tâm hồn, một nhân cách lớn của đất nước ta, dân tộc
ta, danh nhân văn hóa thế giới kết tinh tất cả những tư
Trang 11tưởng vĩ đại về độc lập, tự do cho dân tộc, mưu cầu hạnh phúc cho nhân dân, quyền bình đẳng, quyền tự do của con người Tư tưởng của Tuyên ngôn rất phong phú, nhiều mặt Bác đã nói lên quyết tâm đấu tranh giành và giữ cho được độc lập, tự do của Tổ quốc, phấn đấu làm hết sức mình mang lại quyền lợi, tự do, hạnh phúc cho nhân dân”(1)
Về Di chúc của Người, nói lên hoài bão thiết tha, sâu
lắng nghĩa tình của Người đối với Đảng, với dân trước lúc
ra đi! Nói về Đảng, Người chỉ rõ: "Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân ta Các đồng chí
từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình".
Kế đó là những sự tích vẻ vang về Chủ tịch Hồ Chí
Minh lúc sinh thời: Hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành; Hồ Chí Minh - Chủ tịch Chính phủ lâm thời đầu tiên Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác xây dựng Đảng; Tư tưởng
Hồ Chí Minh với sử học, v.v…
Sau đó là phần bổ sung có bài: Nhà nho yêu nước Huỳnh Thúc Kháng - người có quá trình làm Viện
1 Báo Sài Gòn giải phóng, số ra ngày 4/9/2015, Nhân Kỷ niệm 70 năm Cách
mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 Chiều ngày 3/9/215, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đã đến dâng hương tưởng niệm trước bàn thờ Chủ tịch
Hồ Chí Minh, thăm nơi ở và làm việc của Người tại Nhà 67 Khu di tích
Trang 12trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ (1926 - 1928) và là Chủ
bút báo Tiếng Dân - Tờ báo quốc ngữ đầu tiên ở Trung
Kỳ (1927 - 1943) Cụ Huỳnh được Cụ Hồ, Chủ tịch nước điện mời ra Hà Nội tham gia Chính phủ lâm thời làm Bộ
trưởng Bộ Nội vụ, rồi Quyền Chủ tịch nước; với bài Đền Hùng, nơi Bác Hồ về thăm Tọa lạc trên đất Phong Châu,
núi Nghĩa Lĩnh - tỉnh Phú Thọ, Đền Hùng nơi thờ các Vua Hùng Bác Hồ về thăm Đền Hùng và nói chuyện với Đại đoàn quân Tiên phong Người để lại câu nói thắm đượm đạo lý nhân nghĩa, lẽ sống thủy chung của dân
tộc: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ nước!”.
Sau cùng, tác giả nêu lên một số chiến công rực rỡ, chiến thắng vẻ vang của quân dân ta trên chiến trường
miền Nam, và hai bài nghị luận: Sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến toàn thắng, Công cuộc đổi mới
giành thắng lợi mới, nhằm thực hiện lời kêu gọi kháng
chiến cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vừa góp phần minh họa cho câu nói sáng ngời chân lý của Chủ tịch Hồ
Chí Minh: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do!”.
Tưởng nhớ Bác Hồ vĩ đại của toàn Đảng, toàn quân,
toàn dân ta đều xuất phát từ hiện thực xã hội nước nhà đầy tươi sáng, trong đó có những sự tích vẻ vang nêu trên
Niềm tin và sức mạnh của tôi cũng bắt nguồn từ đó, đã
động viên tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của người đảng
Trang 13viên hưu trí, vừa làm tròn bổn phận của một cán bộ “Tiền khởi nghĩa”, xứng đáng là người con trung hiếu của quê hương đất Quảng tại Thành phố Hồ Chí Minh vinh quang!
Tác giả xin trân trọng giới thiệu bạn đọc: Tưởng nhớ
Bác Hồ vĩ đại!
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2016
Tác giả
Hải Ngọc Thái Nhân Hòa
Trang 14…Hôm nay, Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 70 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trong niềm tự hào và xúc động thiêng liêng, chúng
ta thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Người đã cống hiến cả cuộc đời cho dân, cho nước, dắt dẫn Đảng ta, nhân dân ta làm nên những thắng lợi vẻ vang, làm rạng rỡ dân tộc ta, non sông đất nước ta
Tư tưởng và sự nghiệp của Người là tài sản vô giá, ngọn đuốc soi đường cho dân tộc ta vững bước đi tới tương lai!”
TRƯơNG TẤN SaNG
Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
(Diễn văn tại Lễ kỷ niệm 70 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9)(1)
1 “Cả dân tộc đoàn kết - vững bước đi tới tương lai!” - Báo Sài Gòn giải phóng,
ngày 3/9/2015.
Trang 16Trân trọng giới thiệu
Hai áng văn kiệt tác:
Tuyên ngôn Độc lập và Di chúc Hồ Chí Minh
của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 18NGƯỜI SỐNG MÃI TRONG SỰ NGHIỆP CỦA CHÚNG TA!
HỒ CHÍ MINH
(1890 - 1969)
Trang 20Hỡi đồng bào cả nước,
“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền
tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”
Lời nói bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn độc lập năm
1776 của nước Mỹ Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do
Bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Cách
mạng Pháp năm 1791 cũng nói:
“Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”
* Trích Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009,
tr 555.