bài học môn ngữ văn thứ sáu 17042020 thcs trần quốc tuấn

22 + Giá trị hiện thực: Sự đối lập gay gắt và hoàn toàn giữa cuộc sống của.. người dân và bọn quan lại[r]

Văn bản

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:

2

- Phạm Duy Tốn (1883 - 1924), quê tỉnh

Hà Tây (Hà Nội);

- Là một trong số ít người có thành tựu

đầu tiên về truyện ngắn hiện đại

(SGK/79)

Nhà văn Phạm Duy Tốn

1 Tác giả:

- Nghệ thuật: phép tương phản (đối lập) và tăng cấp (SGK/81,82).

- Phần 1: Mở đầu khúc đê này hỏng mất - Nguy cơ đê vỡ và sự chống đỡ của người dân.

- Phần 2: Ấy, lũ con dân Điếu, mày! - Cảnh quan phủ chơi tổ tôm trong khi dân hộ đê.

- Phần 3: Đoạn còn lại – Cảnh đê vỡ, nhân dân lâm vào tình cảnh thảm sầu.

4

10

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:

1 Cảnh người dân hộ đê:

- Thời điểm: gần một giờ đêm

- Địa điểm: khúc đê

=> Núng thế, đã thẩm lậu, không khéo thì vỡ mất

- Dân phu: hàng trăm nghìn con người

=> hết sức giữ gìn, lướt thướt như chuột lột, mệt

lử cả rồi

- Không khí: trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi,

tiếng người xao xác gọi nhau => hối hả, khẩn trương

- Trời: mưa tầm tã, nước sông lên to quá

- Thời vẫn mưa tầm tã trút xuống, dưới sông thời nước

cứ cuồn cuộn bốc lên

sự bất lực của con người trước thiên tai.

2 Cảnh quan lại chơi bài:

- Địa điểm: đình cao, vững chãi

14

- Quang cảnh:

+ đèn thắp sáng trưng, tĩnh mịch, nghiêm

trang, nhàn nhã, đường bệ, nguy nga

- Cảnh chơi tổ tôm: lúc mau, lúc

khoan, ung dung êm ái, khi cười, khi

nói vui vẻ dịu dàng

+ Quan phụ mẫu: uy nghi, chiễm chện

=> kẻ hầu người hạ khúm núm, sợ sệt

+ Đồ dùng của quan: xa hoa, đắt tiền

- Sự đam mê tổ tôm đến mức quên cả

nhiệm vụ giúp dân hộ đê:

+ dở ván bài => trời long đất lỡ, đê vỡ

dân trôi => thây kệ

+ nước sông dù nguy không bằng

nước bài cao thấp

+ ngồi khểnh vuốt râu, rung đùi, mắt mải

+ người báo tin đê vỡ mất rồi! => quát mắng, bắt tội, đuổi đi,

tiếp tục chơi bài

+ Thắng ván bài to => vỗ tay xuống sập kêu to, vừa cười vừa nói

Vô trách nhiệm, không có chút lương tâm

Khắp mọi nơi => nước tràn lênh láng, nhà cửa trôi băng, lúa má

ngập hết; kẻ sống không chỗ ở, kẻ chết không nơi chôn.

3 Cảnh đê vỡ:

Người dân lâm vào tình cảnh thảm sầu, kể sao cho xiết

17

+ Giá trị hiện thực: Sự đối lập gay gắt và hoàn toàn giữa cuộc sống của

người dân và bọn quan lại.

+ Kết hợp các biện pháp tương phản (đối lập) và tăng cấp;

+ Giá trị nhân đạo: Cảm thông trước cảnh nghìn sầu muôn thảm của

nhân dân đồng thời lên án, phê phán bọn quan lại lòng lang dạ thú.

(Ghi nhớ: SGK/83)